Coca

Erythroxylon coca. N. O. Lineæ (podrząd Erythroxyleæ). Nalewka z liści. Roztwór lub rozcierka alkaloidu — kokainy.

Zastosowanie kliniczne

Dławica piersiowa / Astma / Zaparcie przewlekłe / Kaszel / Głuchota / Osłabienie / Gorączka / Choroba serca / Hemoroidy / Choroba górska, czyli Veta / Reumatyzm / Skrofuloza / Szkorbut / Osłabienie głosu

Charakterystyka

Coca od stuleci używana jest przez rdzennych mieszkańców zachodniej części Ameryki Południowej jako środek odurzający, a także jako lek na „Vetę” — stan występujący u osób osiedlających się na wysoko położonych płaskowyżach: omdlewanie, tętnienie serca i w głowie, czerwonka itd. Podobnie jak herbata i kawa hamuje przemianę tkanek i umożliwia przyjmującym ją znoszenie niezwykłych trudów. Podobnie jak China wywołuje dzwonienie w uszach i głuchotę, a także gorączkę. Alkaloid Cocaine jest dobrze znanym środkiem miejscowo znieczulającym. Charakterystycznym objawem zatrucia Cocaine jest wrażenie, jakby pod skórą znajdowały się drobne ciała obce, zwykle podobne do ziaren piasku, albo jakby pod skórą był robak. Jest to niewątpliwie najważniejszy objaw przewodni Coca. Znany jest jako „objaw Magnana”, nazwany od wybitnego neurologa, który pierwszy go opisał. Jego opis brzmi: „wrażenie, jakby pod skórą znajdowały się ciała obce, zwykle małe, okrągłe przedmioty podobne do ziaren piasku”. Korkasoff opisał przypadek zapalenia wielonerwowego, w którym występował ten objaw. Pacjentką była kobieta leczona z powodu schorzenia macicy tamponami dopochwowymi zawierającymi Cocaine. Zaprzestanie ich stosowania spowodowało ustąpienie objawu. Cooper wyleczył przypadek przewlekłego reumatyzmu u starszej kobiety, u której występował ten objaw, podając w pojedynczych dawkach, w długich odstępach, ułamek grana Cocaine. Dr J. W. Springthorpe opisał (H. W., luty 1896) odmianę tego objawu, której sam doświadczył, i przedstawił ją w pracy zatytułowanej „Wyznania kokainisty”. Nazwał ją „polowaniem na kokainowego robaka”. „Wyobrażasz sobie — powiada — że w twojej skórze poruszają się robaki lub podobne stworzenia. Jeśli dotkniesz ich watą, zwłaszcza watą chłonną, uciekają i znikają, by jedynie ostrożnie wyjrzeć z jakiegoś kąta i sprawdzić, czy grozi im niebezpieczeństwo. Robaki te rzutowane są wyłącznie na ciało lub odzież samego kokainisty. Widzi je na swojej bieliźnie, w skórze, pełzające po obsadce pióra, lecz nie na innych ludziach ani przedmiotach i nie na ubraniach przyniesionych czystych z pralni”. W przypadku opisanym w Lancet w czerwcu 1886 r. mężczyźnie naniesiono na ząb 4-procentowy roztwór Cocaine, po czym połknął on od dwudziestu do trzydziestu kropli roztworu. Pół godziny później wystąpiły: (1) uczucie omdlewania i zawroty głowy; (2) następnie napad kołatania serca z uczuciem napływu gorąca, zwłaszcza wzdłuż pleców ku górze. Węch był wyraźnie osłabiony; wywołanie wymiotów sprawiało wielką trudność; na ciele, szczególnie w okolicy szyi, pojawiła się wysypka podobna do płoniczej; wystąpiły zamglone widzenie, zwiotczenie zwieraczy i osłabienie kończyn; świadomość pozostała jasna, lecz tętno było szybkie, słabe i niemiarowe. Znamienny przypadek opisano w British Medical Journal z 13 grudnia 1890 r.: „Na posiedzeniu paryskiej Académie de Médecine 2 grudnia M. Hallopeau przedstawił doniesienie, w którym najpierw rozróżnił dwie postacie zatrucia kokainą — ostrą, w której objawy pojawiają się natychmiast po dawce i szybko przemijają, oraz przewlekłą, w której wynikają z długotrwałego używania leku — a następnie opisał przypadek, który jego zdaniem dowodził, że działanie trujące, choć występujące ostro, może utrzymywać się przez znaczny czas. Dnia 7 marca 1890 r. mężczyźnie wstrzyknięto w dziąsło około ośmiu miligramów chlorowodorku kokainy przed usunięciem zęba. Natychmiast wystąpiły objawy toksyczne. Pojawił się silny ucisk w okolicy przedsercowej, z nitkowatym tętnem, skrajnym pobudzeniem i gadatliwością; pacjent chodził po pokoju, wymachując na oślep pięściami i krzycząc, że umiera. Po dziesięciu minutach uspokoił się i ząb usunięto; potem zdołał dojść pieszo do domu, przybył tam jednak w stanie skrajnego wyczerpania. Następnie rozwinął się ciąg objawów nerwowych, takich jak nieustanny ból głowy, uporczywa bezsenność, nieprzyjemny smak w ustach oraz okresowe napady pobudzenia z towarzyszącymi zawrotami głowy, uczuciem omdlewania i zbliżającej się śmierci. Wszelka praca umysłowa była niemożliwa; pacjent nie potrafił wykonać najprostszego działania arytmetycznego i znajdował się w stanie głębokiej depresji. Uczucie mrowienia i drętwienia rąk oraz przedramion było niemal nieustanne. Stan ten trwał cztery miesiące; najmniejszą poprawę zaobserwowano dopiero po dwóch miesiącach od wstrzyknięcia, a dalszy powrót do zdrowia postępował bardzo powoli. M. Hallopeau uważa, że objawy wskazują na trujące działanie kokainy na ośrodki nerwowe, zwłaszcza na mózg. Ponieważ nie sposób przypuszczać, by tak mała ilość leku pozostawała w krążeniu, zmuszony jest uznać, że albo została zmagazynowana w komórkach pewnych ośrodków nerwowych, albo wywołała w nich trwałe zmiany chorobowe”. Homeopaci nie mają takich trudności ze zrozumieniem długotrwałego działania pojedynczej dawki. Wśród innych następstw obserwowanych przy jej stosowaniu w stomatologii wymienia się „depresję i senność” oraz „silny ucisk w klatce piersiowej; rozszerzenie źrenic; przyspieszenie tętna i oddechu oraz pobudzenie psychiczne”. W. J. Guernsey przytacza w H. P z listopada 1888 r., za Med. Register z 11 sierpnia 1888 r., doświadczenie J. E. Shadle’a, który przed operacją umieszczał w jamach nosowych 35-letniego mężczyzny tamponiki nasączone 4-procentowym roztworem Cocaine. Za każdym razem pacjent skarżył się na „uczucie zimna, »zaniku« i zwiotczenia w obrębie zewnętrznych narządów płciowych oraz wrażenie, jakby prącia nie było. Pod koniec leczenia zauważył utrwalone osłabienie narządów płciowych, aż w końcu wystąpiły utraty nasienia i impotencja, które trwały do czasu całkowitego odstawienia Cocaine”. Należy to porównać z doświadczeniami R. K. Ghoscha (H. R., vi. 15, 49) z Coca Ø (która, jak stwierdził, w takich przypadkach działa lepiej w dawkach kroplowych niż w potencjach): w kołataniu serca i duszności podczas wchodzenia pod górę, gdy mają podłoże nerwowe, zwłaszcza wskutek masturbacji; ogólnie w dolegliwościach będących następstwem masturbacji; w nadmiernym wytwarzaniu moczu z cukromoczem lub bez niego; w enuresis nocturna; w nimfomanii po porodzie, podczas miesiączki, wskutek podrażnienia wypryskiem lub innymi schorzeniami sromu; w satyriasis. Homeopatyczne podobieństwo Coca w moczeniu mimowolnym wykazuje jej działanie rozluźniające zwieracze w jednym z opisanych wyżej przypadków. Coca ma kilka charakterystycznych bólów głowy. Ogólnie „bóle głowy na dużych wysokościach” można uznać za silne wskazanie. Coca ma również „uciskowy” ból głowy, jakby w poprzek czoła rozciągnięto gumową opaskę. Gdy minie działanie wzmacniające — uczucie lekkości i zdolność wspinania się na górę bez zmęczenia — albo gdy odurzenie osiągnie większy stopień, pojawiają się uczucie ciężkości, drętwienie i senność, z niechęcią do poruszania się. Występuje skrajne znużenie, a szczególnie osłabienie nóg. Swoisty objaw: wrażenie, jakby przełyk miał zostać rozerwany siłą wznoszących się gazów. Coca odpowiada osobom wyczerpującym się wskutek wysiłku umysłowego i fizycznego; ludziom nieśmiałym, bojaźliwym; osobom starszym; osobom cierpiącym na duszność; następstwom rozwiązłego trybu życia; osobom wątłym, nerwowym, otyłym lub pełnokrwistym; dzieciom z uwiądem. Następstwa zimna; kaszel od zimnego powietrza; reumatyzm od najmniejszego narażenia na zimno. Objawy < przy wspinaniu się, chodzeniu lub siedzeniu; < od zimnego powietrza.

Zależności

Porównać: Arsen. (następstwa wspinania się); Stram. lubi towarzystwo i światło; Coca lubi samotność i ciemność; Paullinia, Scutel., Cypr., Valer., Can. ind., herbata, kawa, tytoń. Gundlach stwierdził, że najlepszym antidotum jest Gels.

1. Umysł

Melancholia. Hipochondria. Depresja z sennością. Nieśmiałość. Woli samotność i ciemność. Uczucie zamętu w mózgu. Utrata energii. Silne pobudzenie psychiczne.

2. Głowa

Zawroty głowy i omdlenia. Napięcie nad czołem jak od gumowej opaski. Ból głowy tuż nad brwiami; niestały; < przy unoszeniu głowy lub kierowaniu oczu ku górze. Wstrząsy w głowie; tępe uczucie pełności w potylicy z zawrotami głowy, < w pozycji leżącej; jedyną możliwą pozycją jest leżenie na twarzy. Potylica bolesna, tkliwa na dotyk; bóle < przy kaszlu. Ból głowy z uczuciem zimna; z suchością gardła; > po jedzeniu; > o zachodzie słońca.

3. Oczy

Nietolerancja światła z rozszerzonymi źrenicami. Ciemna chmura przed oczami; oczy silnie zaczerwienione, aż trysnęły krwawe łzy. Białe, ciemne i ogniste plamy przed oczami; migotanie lub błyski. Niewyraźne widzenie, po którym wkrótce następują ból głowy i nudności. Tępy, uporczywy ból za oczami, wywołujący wrażenie, jakby oczy zezowały do wewnątrz.

4. Uszy

Dzwonienie, brzęczenie i buczenie w uszach; z gorączką.

5. Nos

Krwawienie z nosa przechodzące ze strony prawej na lewą. Węch znacznie osłabiony.

8. Jama ustna

Suchość w ustach, zwłaszcza po przebudzeniu.

9. Gardło

Języczek wydaje się obrzęknięty; połykanie utrudnione. Suchość wczesnym rankiem.

11. Żołądek

Opóźnia pojawienie się głodu i pragnienia. Utrata apetytu, zwłaszcza na pokarmy stałe. Pragnienie alkoholu i tytoniu. Dolegliwości po słonych pokarmach. Gazy wznoszą się z taką siłą, że wydaje się, jakby miały rozerwać przełyk. Uczucie pustki lub pełności w żołądku. Utrwalona dyspepsja, zwłaszcza u hipochondryków.

12. Brzuch

Ucisk i napięcie w podżebrzach po posiłkach. Wzdęcia. Gwałtowny ból brzucha z bębenkowym rozdęciem.

13. Stolec i odbyt

Gazy jelitowe pachną jak spalony proch strzelniczy. Czerwonka. Zaparcie wskutek bezczynności odbytnicy; stolce suche, podobne do orzechów włoskich. Hemoroidy bolesne podczas chodzenia lub siedzenia. Zwieracze zwiotczałe.

14. Narządy moczowe

Drobne kłucia w cewce moczowej u kobiety przed oddaniem moczu. Częste parcie, ze zwiększoną ilością moczu. Częste budzenie się w nocy. Moczenie nocne. Błonka na moczu. Mocz pachnie jak pot. Żółtawoczerwone, kłaczkowate osady; oleisty kożuch na powierzchni.

15. Męskie narządy płciowe

Wrażenie, jakby prącia nie było. Zimno, uczucie „zaniku” i zwiotczenie części zewnętrznych. Polucje. Wyczerpanie nerwowe wskutek nadmiernej aktywności seksualnej. Nasieniotok i częściowa impotencja. Satyriasis.

16. Żeńskie narządy płciowe

Krew miesiączkowa wypływa strumieniami, budząc ją z głębokiego snu. Nimfomania podczas miesiączki i po porodzie.

17. Narządy oddechowe

Słaby głos. Gruźlica krtani, gdy wskutek drażliwości gardła żołądek nie zatrzymuje żadnego pokarmu. Szybkie oddechy. Bolesna duszność; w nocy. Krótki oddech u sportowców albo u osób nadużywających alkoholu lub tytoniu. Krwioplucie. Podczas kaszlu ból potylicy. Kaszel od zimnego powietrza lub szybkiego chodzenia. Odkrztuszanie małych grudek podobnych do gotowanej skrobi, natychmiast po rannym wstaniu.

18. Klatka piersiowa

Nagły napad kurczu w klatce piersiowej; choremu zrobiło się zimno i nie mógł kontynuować wspinaczki. Silny ucisk w klatce piersiowej. Napływ krwi do klatki piersiowej z lekkim bólem głowy. Rozedma.

19. Serce

Kołatanie serca z napływem gorąca. Gwałtowne, słyszalne kołatanie serca; dławica piersiowa; wskutek wspinania się lub nadmiernego wysiłku. Tętno znacznie przyspieszone, niemiarowe. Tętno niezwykle wolne i niemiarowe; wypada jedno uderzenie na cztery.

21. Kończyny

Uczucie wewnętrznego zimna z drętwieniem rąk i stóp. Osłabienie kończyn.

25. Skóra

Wysypka podobna do płoniczej na całym ciele, zwłaszcza na szyi.

26. Sen

Skłonność do snu, lecz nie może zaznać spoczynku. Wielka senność.

27. Gorączka

Uczucie napływu gorąca, zwłaszcza wzdłuż pleców ku górze (z kołataniem serca). Uczucie zimna i ból głowy po południu. W nocy gorąco i bezsenność, z tętnieniem w tętnicach. Uderzenia gorąca na plecach i pieczenie w brzuchu. Gorączce towarzyszy skrajne znużenie. Nocne poty.