Coca. (Erythroxylon Coca.)

Coca. Lineæ (podrząd Erythroxyleæ).

Najbliżej spokrewniona z Malpighiaceæ i Sapindaceæ, następnie z Aceripaceæ i Rhizoboleæ.

Krzew wysokości sześciu lub ośmiu stóp, o drobnych białych kwiatach i jasnozielonych liściach. Liście mają dwa i pół cala długości i są o połowę węższe; charakterystyczną cechą liścia jest łukowata linia biegnąca po obu stronach nerwu głównego. Coca została po raz pierwszy zastosowana w Stanach Zjednoczonych jako antidotum na tytoń. Wiadomo, że Peruwiańczycy używają jej od czasów Konkwisty. W epoce Inków Coca była uważana za świętą. Jest powszechnie uprawiana w Boliwii ze względu na liście, które w tym kraju często się żuje. W 1856 roku sprzedaż liści przyniosła Republice dochód w wysokości trzynastu milionów franków. Obecnie Indianie powszechnie używają jej jako napoju o działaniu narkotycznym. Roślina, rozmnażana z nasion w szkółkach, zaczyna plonować po osiemnastu miesiącach i pozostaje produktywna przez pół wieku.

W 1856 roku próbę lekową przeprowadził Clotar Müller, Hom. Viert., t. 7, s. 443. Próba lekowa Stokesa ukazała się w Mon. Hom. Rev., t. 3, s. 275, w 1859 roku. W 1867 roku W. S. Searle zaproponował przeprowadzenie prób lekowych w N. A. J. of H., t. 16, s. 1; w tym samym roku wykonali je Berridge, Croker, Ray i Scheibler. Kolejne próby lekowe przeprowadzili w 1869 roku Lilienthal, Safford, Williams, Ferguson i Labeau. W 1870 roku C. Hering opracował pełne zestawienie działania leku na podstawie wszystkich dostępnych źródeł, w formie monografii dla Journal of Materia Medica.

AUTORYTETY KLINICZNE.

• Wstrząsy w głowie, Searle, Organon, t. 3, s. 359; Przewlekłe zaparcie, Stokes, Organon, t. 3, s. 267; Kaszel, Berridge, H. M., t. 10, s. 110; Phthisis pulmonalis, E. W. Berridge, H. M., 1874, s. 110; Choroba serca, Œhme, A. H. Z., t. 101, s. 101; Przeciążenie podczas wchodzenia na wysokość, Richter B. J. H., t. 34, s. 163; Trzyletnia choroba wywołana usunięciem raka, N. Williams, Hom. Clinics, t. 2, s. 269; Nałóg morfinowy i opiumowy, Œhme, A. H. Z., t. 101, s. 100.

UMYSŁ [1]

Melancholia wskutek wyczerpania nerwowego.

Hipochondria. θ Brak miesiączki. θ Bolesne miesiączkowanie. θ Veta.

Nieśmiały, lękliwy, skrępowany w towarzystwie.

Smutek, drażliwość; znajduje upodobanie jedynie w samotności i ciemności; często daje dowody uporu.

Wyraźna niechęć do wszelkiego wysiłku wskutek wyczerpania nerwowego.

Utrata energii.

Niekiedy powoli znajduje słowa, aby się wyrazić.

Depresja psychiczna z początkiem zaniku.

Obezwładniony nieopisaną trwogą. θ Veta.

Uczucie udręki nasila się, gdy zawodzi każda próba przezwyciężenia znużenia; męczarnia słabnie jedynie przy zupełnym odpoczynku. θ Veta.

Otępienie. θ Veta.

W głowie ma taki zamęt, że nie potrafi czytać ze zrozumieniem.

Łagodne pobudzenie, po którym następuje bezsenność.

Zrzędliwe usposobienie. θ Veta.

Daje niezwykłą rześkość; rozwesela serce, rozjaśnia umysł i odnawia siły cielesne potrzebne do energicznego wykonywania życiowych zadań.

Brak siły woli; roztrzęsienie i depresja psychiczna.

CZUCIE OGÓLNE [2]

Uczucie wirowania i zawroty głowy.

Zawroty głowy. θ Veta.

Lęk przed upadkiem podczas chodzenia; zawroty głowy z mimowolnym szybkim stąpaniem podczas chodu, głowa pochylona do przodu, z uczuciem wirowania i lękiem przed upadkiem; nudności i uczucie zawrotów głowy czynią go niezdolnym do pracy umysłowej; uczucie wirowania z uciskiem w tylnej części głowy i znużeniem.

Omdlenie i gwałtowne nudności. θ Veta.

Napady omdlenia wskutek osłabienia nerwowego.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Uczucie napięcia nad czołem, jakby naciągnięto na nim gumową opaskę.

Pełność w czole i tępe odczucie na całym łuku brwiowym.

Bardzo silny ból głowy tuż nad oczami, z niskim dzwonieniem w uszach.

Ból głowy tuż nad brwiami, niestały; < przy unoszeniu głowy lub kierowaniu oczu ku górze.

Tępy czołowy ból głowy, który znika wraz z zachodem słońca, po czym następuje stan psychicznego ożywienia.

Lekkie bóle przeszywające w prawej skroni.

Ból głowy w prawej skroni rano, ostry bezpośrednio po wstaniu i przez cały dzień przy patrzeniu w górę; ból przelatuje ze skroni prostą linią ku szczytowi głowy, pozostawiając bolesność.

Uciskowy ból głowy po prawej stronie potylicy i prawej stronie czoła, z uczuciem wirowania i dreszczem po obiedzie; > ku wieczorowi.

Wstrząsy w głowie, tępe uczucie pełności w potylicy, z zawrotami głowy, < w pozycji leżącej; często jedyną możliwą pozycją w łóżku jest leżenie na brzuchu.

Potylica bolesna, tkliwa na dotyk; bóle < podczas kaszlu.

Ból głowy w potylicy, z dreszczowością i lekką gorączką.

Potyliczny ból głowy.

Ból głowy po południu, z dreszczowością.

Ból głowy z uczuciem suchości w gardle.

Napływ krwi do głowy i płuc.

Ból głowy > po jedzeniu, powraca po trzech i pół godzinach i ustępuje o zachodzie słońca.

Nerwowy ból głowy z nudnościami; migrena.

SKÓRA GŁOWY [4]

Potylica bolesna i tkliwa na dotyk, ból < podczas kaszlu. θ Phthisis.

WZROK I OCZY [5]

Wielka nietolerancja światła, ze znacznym rozszerzeniem źrenic.

Ciemna chmura przed oczami; oczy głęboko zaczerwienione, aż trysnęły krwawe łzy. θ Veta.

Białe, ciemne lub ogniste plamy przed oczami; migotanie lub błyski; litery zdają się zlewać.

Niewyraźne widzenie, po którym wkrótce następują ból głowy i nudności. θ Veta.

Tępy, uporczywy ból za oczami, wywołujący wrażenie, jakby zezowały do wewnątrz.

SŁUCH I USZY [6]

Dzwonienie w uszach z gorączką.

Głośne dzwonienie, brzęczenie i buczenie w uszach. θ Veta.

Głuchota trwająca trzy miesiące u starego żołnierza, æt. 102; skarżył się na hałas w głowie i niemożność słyszenia własnego głosu podczas głośnego czytania.

WĘCH I NOS [7]

Krwawienie z nosa przechodzące z prawej strony na lewą.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Wargi sine, obrzęknięte, spierzchnięte. θ Veta.

Wargi i dziąsła blade; suchość warg i jamy ustnej.

Owrzodzenia w kąciku ust.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Zapobiega próchnicy zębów.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak i język

Rano brak smaku.

Język silnie obłożony.

JAMA USTNA [12]

Suchość warg i jamy ustnej, szczególnie po przebudzeniu.

W nocy i rano uczucie w jamie ustnej i na podniebieniu, jakby zjadł pieprz.

Cuchnący oddech.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Wyraźne uczucie obrzmienia języczka, trudność w połykaniu.

Wczesnym rankiem uczucie suchości w gardle, bardzo nieprzyjemne przy połykaniu, jakby gardło było obrzęknięte.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Wielki apetyt.

Opóźnia pojawienie się głodu i pragnienia.

Przez długi czas wielkie uczucie sytości, bez potrzeby przyjmowania pokarmu.

Utrata apetytu, zwłaszcza na pokarmy stałe.

Wielkie pragnienie.

Pragnienie napojów spirytusowych i tytoniu — używek, do których chory jest przyzwyczajony.

JEDZENIE I PICIE [15]

Może zjeść jednorazowo tylko niewielką ilość. θ Przewlekłe zaparcie.

Dolegliwości wskutek słonego pożywienia.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Nudności z zawrotami głowy.

Czkawka po kolacji.

Częste odbijania.

Gazy unoszą się z taką siłą, że wydaje się, jakby miały rozerwać przełyk. θ Przewlekłe zaparcie.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie pustki lub pełności w żołądku.

Trawienie słabe i utrudnione.

Nieżyt żołądka; ból żołądka; dyspepsja.

Utrwalona dyspepsja, zwłaszcza u hipochondryków.

PODŻEBRZA [18]

Ucisk i napięcie w podżebrzach po posiłkach.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Wzdęcia.

Gwałtowne kołatanie serca wskutek uwięzionych gazów, które czasem unoszą się z taką siłą, że wydaje się, jakby miały rozerwać przełyk. θ Przewlekłe zaparcie.

Bardzo silny ból brzucha z bębenkowym rozdęciem, > po częstym oddawaniu bezwonnych gazów.

Nadmęcie brzucha.

Kurczowa kolka; nerwoból jelitowy.

Śluzowe choroby narządów jamy brzusznej.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Gazy jelitowe pachną jak spalony proch strzelniczy.

Stałe parcie na stolec. θ Po rzeżączce.

Czerwonka. θ Veta.

Każdego dnia wypróżnienie następowało o godzinę później.

Zaparcie wskutek bezczynności odbytnicy.

Guzki krwawnicze bolesne podczas chodzenia lub siedzenia.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Wstaje w nocy, aby oddać mocz.

Mocz obfity, z ciemnoczerwonym osadem przylegającym do naczynia.

Ból krocza pod koniec oddawania moczu; strumień moczu skręcony; kapanie moczu; pomarańczowy, kłaczkowaty osad zbiera się w jednym miejscu „jak gąbka”; zapach amoniakalny. θ Po zahamowanej rzeżączce.

Po odstaniu mocz wytrąca żółtawobiały, galaretowaty osad przylegający do naczynia; czasem na powierzchni występuje opalizująca, oleista błonka. θ Phthisis pulmonalis. θ Kaszel.

Po odstaniu mocz mętnieje i pokrywa się cienką, jasną błonką.

Moczenie nocne.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Wyczerpanie nerwowe wskutek nadużyć seksualnych.

Nasieniotok i częściowa impotencja.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Krew miesiączkowa wypływa nagłymi falami, budząc chorą z głębokiego snu.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Osłabienie głosu.

Phthisis laryngea, gdy wskutek podrażliwości gardła żołądek nie zatrzymuje żadnego pokarmu.

Głos wydaje się znacznie silniejszy; może śpiewać o wiele głośniej i wyraźniej.

ODDYCHANIE [26]

Bolesna duszność. θ Veta.

Wieczorem w łóżku najsilniejszy ucisk oddechu, z wielką trwogą i wyczerpaniem.

Bolesny ucisk w klatce piersiowej i utrzymująca się potrzeba głębokiego oddychania.

Ucisk oddechu w godzinach nocnych.

Zmuszony stanąć i zaczerpnąć powietrza, co przychodzi mu z najwyższym trudem. θ Veta.

Ciężar w klatce piersiowej i utrudnione oddychanie zmuszały go do powolnego chodu.

Utrudnione oddychanie, gwałtowne kołatanie serca i uczucie znużenia, uniemożliwiające dalszy marsz. θ Veta.

Częsta kurczowa duszność. θ Przewlekłe zaparcie.

Duszność wskutek rozedmy, astmy lub choroby serca.

Brak tchu u osób uprawiających sporty wyczynowe albo nadużywających tytoniu lub whisky.

Krwioplucie. θ Veta.

KASZEL [27]

Lekki kaszel wywołujący mrowienie w dłoniach.

Podczas kaszlu ból w potylicy.

Kaszel rano, z białawożółtą, gęstą i lepką plwociną; jednocześnie suchość jamy ustnej i gardła z pragnieniem.

Wieczorem w łóżku suchy kaszel.

Kaszel od zimnego powietrza i szybkiego chodzenia.

Plwocina skąpa, lecz przynosząca ulgę. θ Kaszel.

Odkrztuszanie małych grudek podobnych do gotowanej skrobi, bezpośrednio po rannym wstaniu.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCACH [28]

Bezskutecznie usiłuje napełnić płuca powietrzem przez pełne wdechy i maksymalne rozszerzenie klatki piersiowej. θ Veta.

Bóle pod obojczykami, silniejsze pod lewym.

Przez cały dzień uczucie zwężenia w górnej części obu płuc.

Przemijające bóle przeszywające w lewym płucu, między trzecim a szóstym żebrem, < podczas głębokiego wdechu.

Nagły napad skurczu w klatce piersiowej; chora zupełnie zmarzła i nie mogła dalej się wspinać. θ Przeciążenie podczas wchodzenia na wysokość.

Napływ krwi do klatki piersiowej z lekkim bólem głowy. θ Veta.

Rozedma. θ Phthisis pulmonalis.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Słyszalne uderzanie serca o żebra. θ Veta.

Kołatanie serca z ogólnym osłabieniem. θ Veta.

Gwałtowne kołatanie serca wskutek uwięzionych gazów. θ Przewlekłe zaparcie.

Dławica piersiowa podczas wspinania się; chora zupełnie zmarzła.

Wyczerpanie serca z niemiarową czynnością.

Czynnościowa choroba serca wskutek przeciążenia.

Zwiększona częstość tętna, w jednym przypadku z 70 do 143 uderzeń na minutę.

Tętno 108–120. θ Veta.

Tętno słabe, przyspieszone, drobne.

Co piąte uderzenie tętna wypada. θ Choroba serca.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Skurcz w klatce piersiowej. θ Wskutek nadmiernego zmęczenia podczas wchodzenia na górę.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Ból czwartego palca prawej ręki; palec był zimny i pozostawał taki przez wiele tygodni; objaw obejmował również mały palec.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Osłabienie podczas chodzenia.

Upośledzona zdolność chodzenia. θ Przewlekłe zaparcie.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Uczucie wewnętrznego zimna, z drętwieniem dłoni i stóp. θ Veta.

Reumatyzm pojawiający się od najmniejszego przeziębienia.

ODPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Odpoczynek: udręka, znużenie i męczarnia słabną jedynie przy zupełnym odpoczynku; po każdych dziesięciu krokach zmuszony odpocząć.

Siedzenie: guzki krwawnicze bolesne.

Leżenie: < wstrząsy w głowie, tępe uczucie pełności w potylicy.

Zmuszony stanąć i zaczerpnąć powietrza, co przychodzi mu z najwyższym trudem.

Kładzie się na ziemi, niezdolny wlec się dalej.

Wszelki wysiłek niemożliwy; znużenie, pragnienie pozostawania stale w łóżku.

Głowa pochylona do przodu, z uczuciem wirowania i lękiem przed upadkiem.

Jedyną możliwą pozycją w łóżku jest leżenie na brzuchu.

Budzi się w nocy, leżąc na plecach.

Unoszenie głowy lub kierowanie oczu ku górze < ból głowy.

Chodzenie: lęk przed upadkiem; mimowolne szybkie stąpanie; bolesne guzki krwawnicze; kaszel; osłabienie.

Ciężar w klatce piersiowej i utrudnione oddychanie zmuszają go do powolnego chodu.

NERWY [36]

Opóźnia pojawienie się głodu i daje niezwykłą rześkość, umożliwiając wchodzenie na wielkie wysokości, noszenie ciężarów lub szybki bieg bez uczucia zmęczenia ani braku tchu.

Nadmierna pobudliwość w sferze czuciowej.

Pobudzenie nerwowe i nocny niepokój dzieci podczas ząbkowania.

Nigdzie nie może znaleźć czerwieni. θ Veta.

Depresja nerwowa wskutek przepracowania, lęku psychicznego, nadużyć seksualnych lub nadużywania tytoniu.

Drżenie; kładzie się na ziemi, cieleśnie i psychicznie niezdolny wlec się dalej, na wpół nieprzytomny. θ Veta.

Uczucie znużenia osiąga stopień uniemożliwiający dalszy marsz z powodu utrudnionego oddychania i gwałtownego kołatania serca. θ Veta.

Wszelki wysiłek niemożliwy; znużenie z pragnieniem pozostawania stale w łóżku. θ Po operacji raka.

Osłabienie podczas rekonwalescencji po tyfusie plamistym.

Napady omdlenia wskutek osłabienia nerwowego.

Dolegliwości histeryczne.

SEN [37]

Senność i stałe znużenie, które nie prowadzą do pokrzepiającego snu. θ Veta.

Senność, lecz nie może zaznać odpoczynku.

Budzi się w nocy, leżąc na plecach.

Bezsenność w nocy albo sen nazbyt głęboki i ciężki.

PORA [38]

Wczesnym rankiem: uczucie suchości w gardle.

Rano: bezpośrednio po wstaniu ostry ból głowy w prawej skroni; brak smaku; uczucie w jamie ustnej i na podniebieniu, jakby zjadł pieprz; kaszel z białawożółtą, gęstą i lepką plwociną; suchość jamy ustnej i gardła z pragnieniem.

Po południu: ból głowy z dreszczowością.

Po obiedzie: uczucie wirowania i dreszcz.

Po kolacji: czkawka.

Wieczorem: w łóżku najsilniejszy ucisk oddechu z wielką trwogą i wyczerpaniem; w łóżku suchy kaszel.

W nocy: uczucie w jamie ustnej i na podniebieniu, jakby zjadł pieprz; wstaje, aby oddać mocz; moczenie; ucisk oddechu; budzi się, leżąc na plecach; bezsenność albo sen nazbyt głęboki i ciężki; gorąco i bezsenność z tętnieniem w tętnicach.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Zimne powietrze: wywołuje kaszel.

Zimno: reumatyzm od najmniejszego przeziębienia.

Gorzej we wszystkich fazach pogody przy niskim ciśnieniu barometrycznym, a także jeśli remisje przypadają na okres wysokich wskazań barometru.

GORĄCZKA [40]

Dreszczowość i ból głowy po południu.

W nocy gorąco i bezsenność, z tętnieniem w tętnicach.

Uderzenia gorąca na plecach i pieczenie w brzuchu.

Gorączkę wyróżnia towarzyszące jej skrajne znużenie.

Osłabienie podczas rekonwalescencji po ciężkich gorączkach wyniszczających.

Nocne poty.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Kurczowe: kolka; duszność.

Nagły: napad skurczu w klatce piersiowej.

Przemijający: ból przeszywający w lewym płucu.

Częste: odbijania; oddawanie bezwonnych gazów.

Stałe: parcie na stolec; potrzeba głębokiego oddychania; znużenie i senność.

Przez długi czas: wielkie uczucie sytości.

Przez cały dzień: ból głowy w prawej skroni przy patrzeniu w górę; uczucie zwężenia w górnej części obu płuc.

Każdego dnia: wypróżnienie następowało o godzinę później.

Tępy czołowy ból głowy, który znika wraz z zachodem słońca.

Ból głowy > po jedzeniu, powraca po trzech i pół godzinach i ustępuje o zachodzie słońca.

Co noc: niepokój dzieci podczas ząbkowania.

Nasilenie od północy do godz. 4 rano albo od godz. 10 rano do 2 po południu.

Przez wiele tygodni: ból i zimno czwartego palca prawej ręki, obejmujące także mały palec.

Głuchota trwająca trzy miesiące.

Przewlekłe: zaparcie; dyspepsja.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: lekkie bóle przeszywające w skroni; ból głowy w skroni, przelatujący ku szczytowi głowy; uciskowy ból po stronie potylicy i po stronie czoła; ból i zimno czwartego palca ręki; objęty także mały palec.

Lewa strona: silny ból pod obojczykiem; przemijające bóle przeszywające w płucu, między trzecim a szóstym żebrem.

Od prawej do lewej strony: krwawienie z nosa.

ODCZUCIA [43]

Uczucie udręki nasila się, gdy zawodzi każda próba przezwyciężenia znużenia.

Jakby w głowie panował zamęt; jakby na czole naciągnięto gumową opaskę; jakby oczy zezowały do wewnątrz; jakby zjadł pieprz; jakby gardło było obrzęknięte; jakby siła unoszących się gazów miała rozerwać przełyk.

Ból: w kroczu pod koniec oddawania moczu; w guzkach krwawniczych podczas chodzenia lub siedzenia; w potylicy podczas kaszlu; pod obojczykami; w czwartym palcu prawej ręki, obejmujący także mały palec.

Bardzo silny ból: tuż nad oczami; w prawej skroni.

Przeszywanie: w prawej skroni; w lewym płucu między trzecim a szóstym żebrem, < podczas głębokiego wdechu.

Pieczenie: w brzuchu.

Bolesność: od prawej skroni ku szczytowi głowy.

Napięcie: nad czołem; w podżebrzach po posiłkach.

Uciskanie: w tylnej części głowy, ze znużeniem; po prawej stronie potylicy i prawej stronie czoła.

Ucisk: w podżebrzach po posiłkach.

Ucisk oddechu: podczas oddychania; w klatce piersiowej.

Skurcz: w klatce piersiowej.

Zwężenie: w górnej części obu płuc.

Kurcz: w klatce piersiowej.

Wstrząsy: w głowie.

Tępy, uporczywy ból: za oczami.

Pełność: w czole; w potylicy; w żołądku.

Ciężar: w klatce piersiowej.

Mrowienie: w dłoniach, wywoływane przez lekki kaszel.

Drętwienie: dłoni i stóp.

Osłabienie: ogólne; podczas chodzenia.

Znużenie: osiągające stopień uniemożliwiający dalszy marsz; skrajne podczas gorączki.

Znużenie, wszelki wysiłek niemożliwy.

Tępe odczucie: na całym łuku brwiowym; w potylicy.

Pustka: w żołądku.

Suchość: w gardle; warg i jamy ustnej.

Gorąco: uderzenia na plecach; skóry.

Zimno: w czwartym palcu prawej ręki, obejmujące także mały palec; uczucie wewnętrznego zimna.

TKANKI [44]

Opóźnia przemiany rozpadowe i daje przejściową żywotność.

Nadmierne pobudzenie układu nerwowego i mięśniowego.

W zmęczeniu lub wyczerpaniu psychicznym bądź fizycznym; dyspepsji; histerii; nadmiernej pobudliwości nerwowej; przedłużających się gorączkach; podrażnieniu rdzenia kręgowego i drgawkach; szkodliwych następstwach używek, alkoholu, tytoniu itd.

Zmniejszone wydalanie stałych składników moczu.

Wychudzenie.

Uwiąd dziecięcy.

Reumatyzm pojawiający się od najmniejszego przeziębienia.

Szkorbut wskutek stanów niedokrwistości.

Skrofuloza.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: potylica bolesna i tkliwa.

Szkodliwe następstwa wspinania się na góry lub lotów aerostatem.

SKÓRA [46]

Podwyższona temperatura skóry.

Sucha wysypka grudkowa na grzbiecie dłoni.

Działanie ochronne w chorobach skóry.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Odpowiednia dla osób wyniszczających się pod wpływem obciążenia psychicznego i fizycznego związanego z intensywnym życiem, cierpiących wskutek wyczerpania nerwów i mózgu.

Odpowiednia dla ludzi nieśmiałych, lękliwych, skrępowanych w towarzystwie.

Ludzie starzy, nie tylko gdy tracą oddech, lecz także przy innych dolegliwościach.

Dzieci z uwiądem.

Osoby słabowite, nerwowe, otyłe lub plethoryczne, a także cierpiące na choroby serca i płuc, ciężej znoszą veta.

Panna R., æt. 24, wysoka, szczupła, o czarnych oczach i włosach, bardzo blada; chora przez trzy lata po usunięciu raka sutka.

Mężczyzna, wskutek rozwiązłego trybu życia; choroba serca.

Stary żołnierz, æt. 102; głuchota.

ZWIĄZKI [48]

Od stuleci używana przez rdzennych mieszkańców Peru, Chile i Boliwii jako zamiennik tytoniu, betelu, haszyszu i opium.

Porównać: chory Stramon. lubi towarzystwo, chory Coca — samotność; Stramon. — światło, Coca — ciemność; Arsen., szkodliwe następstwa wspinania się na wysokość; Paullinia, Scutellaria, Cyprip. i Valer., herbata, kawa, Cann. ind. oraz tytoń.