Ferrum metallicum

Żelazo: Przystąpimy do badania Ferrum metallicum. Stara szkoła od niepamiętnych czasów podawała żelazo w niedokrwistości. Stosowała je w wielkich ilościach w postaci nalewki z chlorku oraz węglanu.

Ilekroć chory stawał się niedokrwisty, blady, woskowy i słaby, środkiem wzmacniającym było żelazo. Prawdą jest, że żelazo wywołuje niedokrwistość, i każdy, kto kiedykolwiek czytał próby lekowe Ferrum, dziwiłby się, gdyby alopaci podawanymi przez siebie dawkami żelaza nie powodowali dodatkowej bezkrwistości.

Prawdą jest, że w próbach lekowych oraz w warunkach, w których żelazo podawano w nadmiarze, chory staje się zielonkawy, woskowy, żółty i blady, a jego twarz wygląda chorobliwie i niedokrwiście. Wargi bledną; uszy tracą różowe zabarwienie; skóra ciała staje się woskowa i pojawia się skłonność do krwotoków — niekiedy ze skrzepami, lecz najczęściej z obfitą, rzadką, płynną i bardzo ciemną krwią.

Skrzepy oddzielają się, a płynne części krwi wyglądają na brunatne, brudne i wodniste. Chory stopniowo chudnie. Jest blady i woskowy; mięśnie stają się wiotkie i rozluźnione; nie jest zdolny do długotrwałego wysiłku. Wszystkie włókna mięśniowe męczą się przy każdym wysiłku. Szybkie ćwiczenia lub jakikolwiek nietypowy wysiłek są niemożliwe. Każdy gwałtowny wysiłek albo ruch wywołuje osłabienie, duszność, uczucie zapadania się i omdlewanie.

Osobliwą cechą przewijającą się przez wszystkie konstytucyjne stany Ferrum jest to, że bóle i cierpienia pojawiają się w spoczynku.

Kołatanie serca pojawia się niekiedy w spoczynku, podobnie duszność, a nawet osłabienie. Choremu poprawia się podczas łagodnego poruszania się, lecz każdy wysiłek męczy i powoduje uczucie omdlewania.

Każdy gwałtowny ruch nasila dolegliwości. Bóle łagodnieją podczas powolnego chodzenia po domu, o ile ruch nie pobudza ani nie męczy. W wielu przypadkach chory ma obrzęki. Skóra jest blada i po uciśnięciu pozostaje w niej dołek, a mimo to twarz sprawia wrażenie pełnokrwistej. Każde, nawet niewielkie pobudzenie wywołuje zaczerwienienie twarzy.

Podczas dreszczu twarz staje się czerwona. Po wypiciu wina lub przyjęciu środka pobudzającego twarz się zaczerwienia, a chorego — mimo że jest wiotki, rozluźniony i zmęczony — nie uważa się za chorego.

Nie zyskuje ona współczucia przyjaciół. Jest wątła, cierpi na kołatanie serca i duszność, odczuwa znaczne osłabienie i nie jest zdolna do żadnej pracy; czuje, że musi się położyć — a jednak ma zaczerwienioną twarz. Nazywa się to rzekomą pełnokrwistością.

Naczynia krwionośne są rozszerzone, żyły żylakowato poszerzone, a ich ściany rozluźnione. Z tego powodu łatwo dochodzi do krwawień: sączenia włośniczkowego oraz krwotoków ze wszystkich otworów ciała — z nosa, płuc i macicy.

Kobiety bardzo cierpią wskutek krwotoków z macicy, zwłaszcza w okresie przekwitania i po nim. Ferrum okazuje się bardzo cenne, gdy objawy odpowiadają temu niezwykłemu stanowi niedokrwistości zwanemu „błędnicą”, który występuje u dziewcząt w okresie pokwitania i w następnych latach.

Krwawienia miesiączkowego prawie nie ma, rozwija się natomiast kaszel z wielką bladością. Choroba ta jest wśród dziewcząt tak częsta, że wszystkie matki ją znają i się jej obawiają. W dużej praktyce spotyka się wiele przypadków chlorozy.

Niekiedy pierwszej miesiączce towarzyszy obfite krwawienie, po czym miesiączka nie występuje; stan taki utrzymuje się przez wiele lat, zanim ustali się choćby względna regularność cyklu.

W takich przypadkach stara szkoła zawsze podawała chorym żelazo w wielkich ilościach, lecz im więcej żelaza chora przyjmowała, tym bardziej jej stan się pogarszał.

Przekrwienie kierujące się ku górze, z czerwoną twarzą, gorącą głową i zimnem kończyn. Gorąco głowy i twarzy nie jest jednak wcale proporcjonalne do ich czerwonego wyglądu. To wznoszące się ku górze przekrwienie u Ferrum występuje podczas dreszczu, w gorączkach septycznych lub innych postaciach gorączki; głowa nie zawsze jest gorąca, lecz bywa chłodna. Twarz może być czerwona i chłodna.

Twarz

Inną wielką cechą Ferrum jest to, że podobnie jak China ma dolegliwości wskutek utraty płynów ustrojowych; wskutek przewlekających się krwotoków, po których osłabienie długo się utrzymuje. Nie następuje odbudowa ani przyswajanie. Kości są miękkie i łatwo się wyginają; powstają ich skrzywienia. Dzieci wychudzone i wątłe. Suchość stawów, powodująca trzeszczenie przy ruchu. Nagłe wychudzenie z rzekomą pełnokrwistością.

Zaczerwienienie twarzy — wyglądający zdrowo rumieniec — u osoby, która nie może szybko iść ulicą ani znieść żadnego wysiłku. A jednak niektóre dolegliwości Ferrum łagodnieją dzięki zajęciu, wykonywaniu jakiejś czynności lub niewielkiemu wysiłkowi, ponieważ pojawiają się w spoczynku.

Nadmierna pobudliwość i wrażliwość nerwów; nadwrażliwość na ból. Wrażliwa kobieta potrzebująca Ferrum ma zaczerwienioną twarz i często się skarży, ponieważ nie znajduje współczucia. Nie wygląda na chorą, a jednak dyszy przy wchodzeniu po schodach; czuje się słaba i chce się położyć.

Niespokojna, gdy pozostaje bez ruchu; musi poruszać kończynami. Rozdzierające bóle kończyn; tępe pobolewania kończyn. Ustępują podczas spokojnego, łagodnego poruszania się, jak u Pulsatilla. Ferrum jest jednak lekiem dla osób bardzo marznących i poprawę przynosi ciepło, z wyjątkiem bólów szyi, twarzy i zębów, które łagodzi zimno. Większość bólów łagodnieje jednak pod wpływem ciepła; chory chce pozostawać w cieple i obawia się świeżego powietrza oraz przeciągu.

Osłabienie i krańcowe wyczerpanie; osłabienie nawet wskutek mówienia. Wyczerpanie z nieregularnym i szybkim tętnem albo z tętnem zbyt wolnym; kołatanie serca. Następnie pojawia się osłabienie porażenne; kończyny odmawiają posłuszeństwa. Stany porażenne wskutek niedokrwistości lub krwotoku. Napady omdlenia wskutek krwotoku. Szarpnięcia i drgania mięśni; pląsawica; katalepsja.

Umysł

Łatwo można sobie wyobrazić charakter objawów psychicznych, ponieważ przypominają objawy fizyczne. Umysł jest splątany, a chory płaczliwy. Przygnębienie; znużenie psychiczne i depresja. Najwyższy stopień depresji i rozpaczy. Lęk z najmniejszej przyczyny; drażliwość.

Najmniejszy hałas, choćby szelest papieru, doprowadza chorą do szaleństwa. Wywołuje pobudzenie nerwowe i niepokój ruchowy; musi wstać i się poruszać.

Pobudzenie wskutek najmniejszego sprzeciwu. Każdy nagły lub gwałtowny ruch albo najmniejszy pośpiech powoduje ciemnienie przed oczami; zawroty głowy; przedmioty wirują; chora musi usiąść. Przy tym wszystkim twarz jest czerwona. Gdy jest sama i odpoczywa, twarz staje się blada i zimna, lecz najmniejsze pobudzenie wywołuje rumieniec na policzkach.

Bóle głowy: Bóle głowy mają charakter zastoinowy, z napływem krwi ku górze. Występuje uczucie pełności i rozpierania, z czerwoną twarzą.

Pełność i rozpieranie oczu; pełność szyi. Kołatanie serca. Wole wytrzeszczowe. Bóle głowy łagodnieją pod wpływem ucisku. Ferrum potrzebuje ucisku podtrzymującego żyły. Tętnienie w głowie niczym uderzenia młotów.

Każdy szybki ruch nasila ból głowy. Kaszel nasila ból głowy; ból głowy i potylicy wskutek kaszlu . Bóle te łagodnieją niekiedy podczas spokojnego chodzenia. Wchodzenie po schodach, siadanie i wstawanie z siedzenia — o ile nie wykonuje się tego bardzo rozmyślnie i powoli — wzbudza wszystkie bóle Ferrum.

Każdy nagły ruch wywołuje uderzenia jak młotem oraz uczucie znacznego rozszerzania się głowy. Następnie pojawiają się mniej lub bardziej nasilone bóle przeszywające i rwące. Uderzenia w tylnej części głowy przy wstawaniu lub kaszlu, ponieważ kaszel jest ruchem nagłym. Splątanie umysłu z bólem głowy jak od uderzeń młota. Napływ krwi do głowy. Zastoinowe bóle głowy wskutek pobudzenia, przeziębienia lub narażenia na zimno, trwające trzy albo cztery dni bądź tydzień. Twarz jest silnie zaczerwieniona i być może zimna, głowa nieco gorąca, lecz nie tak gorąca, jak można by oczekiwać.

Zaczerwienienie oka; nabrzmiałe naczynia. Znaczne osłabienie, duszność i kołatanie serca. Pisanie — czynność umysłowa — powoduje nawrót bólu głowy. Wielka wrażliwość skóry głowy. Chory musi nosić rozpuszczone włosy. Zaburzenia psychiczne i bóle głowy towarzyszące krwotokom lub następujące po nich, a także występujące u kobiet w połogu.

Obrzękły wygląd okolicy oczu. Wszelkiego rodzaju zaburzenia widzenia wskutek przekrwienia. Zastój żylny; obrzęk powiek; wydzielina podobna do ropy. Nadwrażliwość na dźwięki; dzwonienie w uszach.

Objawy ze strony nosa są liczne. Przeziębienia i dolegliwości nieżytowe kończące się krwawieniem z nosa. Krwawienie z nosa pod wpływem nieznacznego bodźca, z bólami głowy w okresie naporu miesiączkowego.

W nosie tworzą się strupy. Skrajna bladość twarzy; pod wpływem najmniejszego wzruszenia twarz staje się czerwona i zarumieniona. Zaczerwieniona twarz z obrzękiem kończyn dolnych; zaczerwieniona twarz podczas dreszczu. Pragnienie podczas dreszczu jest znamienną cechą Ferrum. Podczas miesiączki występują bardzo silne bóle, a gdy tylko ból się zaczyna, twarz się zaczerwienia.

Nic, co dostaje się do żołądka, nie zostaje strawione, a mimo to nie ma szczególnych nudności. Nudności należą u Ferrum do wyjątków. Pokarm trafia do żołądka i zostaje zwymiotowany bez nudności — po prostu jest z niego usuwany. Niekiedy pokarm odbija się do ust całymi kęsami, jak u Phosphorus .

Pokarm : Phosphorus był dla wszystkich dawnych mistrzów lekiem na zwracanie pokarmu kęsami, dopóki żołądek się nie opróżnił.

Wilczy głód. Dalej czytamy:

„Podwójna porcja zwykłego wieczornego posiłku ledwie wystarczała”.

Każdy pokarm ma gorzki smak; pokarm stały jest suchy i mdły. Po jedzeniu występują odbijania. Gorąco w żołądku; cofanie się pokarmu . Skurczowy ucisk w żołądku po najmniejszej ilości pokarmu lub napoju, zwłaszcza po mięsie. Niechęć do mięsa, jaj i kwaśnych owoców. Niechęć do mleka oraz do zwykle używanego tytoniu i piwa. Słodkie wina służą, lecz kwaśne wina i wszystkie kwaśne rzeczy szkodzą. Język sprawia wrażenie oparzonego. Gdy tylko żołądek się opróżni, wymioty ustają aż do następnego posiłku. Wymioty treścią pokarmową bezpośrednio po północy. Wymiociny mają kwaśny smak.

Ciąża : Ferrum jest sporadycznie wskazane podczas ciąży. Kilka tygodni po zajściu w ciążę kobieta zaczyna zwracać pokarm kęsami.

Nie ma nudności, lecz twarz jest zaczerwieniona, a kobieta wiotka i słaba. Wymiotuje bez odczuwania nudności. Pełność i ucisk w żołądku; ucisk w żołądku po jedzeniu. Ferrum jest niezwykle interesującym lekiem ze względu na ten osobliwy żołądek. Przypomina on skórzany worek; niczego nie trawi. Napełnia się go, a opróżnia się równie łatwo, jak został napełniony.

Ferrum ma dokuczliwą biegunkę z żrącymi, wodnistymi stolcami powodującymi otarcia. Biegunka poranna. Wielu z tych chorych to starzy grzesznicy o wyniszczonej konstytucji, którzy długo cierpieli na zaparcie. Przewlekłe zaparcie z bezskutecznym parciem oraz twardymi, trudnymi do oddania stolcami.

Rozluźnienie przewija się przez cały obraz leku. Wskutek tego rozluźnienia dochodzi do wypadania odbytnicy, pochwy i macicy. Ciągnięcie ku dołowi w dolnej części ciała, jak gdyby narządy miały wypaść — a niekiedy rzeczywiście wypadają.

Pęcherz: Pęcherz jest również rozluźniony. Jego zwieracz jest słaby, a czynność mięśniowa nieregularna. Dlatego występuje mimowolne oddawanie moczu podczas nagłego ruchu, chodzenia lub kaszlu. U małych dzieci mocz wycieka kroplami przez cały dzień; dopóki dziecko się bawi, mocz stale wycieka i moczy ubranie, lecz stan ten poprawia się, gdy dziecko pozostaje całkowicie nieruchome.

Pęcherz jest tak rozluźniony i zmęczony, że nie może utrzymać moczu; gdy tylko częściowo się wypełni, pozwala zawartości wypłynąć. To rozluźnienie przewija się przez cały obraz leku i nadaje mu charakter, podobnie jak charakter ma człowiek. Wiecie, jak prawdopodobnie zachowa się każdy z waszych przyjaciół w każdej sytuacji. Tak samo jest z lekiem. Powinniście wiedzieć, co najprawdopodobniej wywołuje, aby wiedzieć, czego dokona w leczeniu chorych.

Narządy płciowe: Osłabienie i rozluźnienie narządów płciowych są u Ferrum częste. Dotyczy to także miesiączki. Obfite, wodniste krwawienie; krwotok albo zatrzymanie miesiączki — brak miesiączki — zupełny brak krwawienia, jedynie upławy. Zatrzymanie miesiączki ze znacznym pobudzeniem nerwowym; z zaczerwienioną twarzą; z osłabieniem i kołataniem serca. Wypadanie pochwy. Brak czucia w pochwie podczas stosunku. Krwotok maciczny. Miesiączka pojawia się zbyt wcześnie, jest zbyt obfita i trwa zbyt długo.

Oddychanie

Utrudnione oddychanie; bóle i zaburzenia w klatce piersiowej. Trudności w oddychaniu z uczuciem wielkiego ciężaru na klatce piersiowej. Napady duszenia się w nocy; stany nieżytowe dróg oddechowych; przekrwienie klatki piersiowej; duszność.

Kaszel skurczowy, taki jak w krztuścu, występujący gwałtownymi napadami. Kaszel po każdym posiłku, z odruchem wymiotnym i opróżnianiem żołądka z zawartości. Kaszel odczuwany w głowie. Kaszel nasila się po nadużywaniu brandy, tytoniu lub herbaty. Kaszel pojawiający się po utracie płynów ustrojowych, na przykład po krwotokach.

Dolegliwości w klatce piersiowej po krwotoku macicznym i innych krwotokach. Odkrztuszanie krwi; krwawienie z płuc. Osoby osłabione wskutek skrytych nałogów, ze skłonnością do popadania w gruźlicę.

Kołatanie serca wskutek strachu, pobudzenia lub wysiłku. Przyspieszona czynność serca, a niekiedy zwolniona. Stłuszczenie serca. Tętno przyspiesza się pod wieczór . Pulsowanie w całym ciele, odczuwane jak uderzenia małych młotków.

Bóle reumatyczne: w kończynach, łagodzone przez ciepło i łagodny ruch; nasilane przez zimno, wysiłek lub gwałtowny ruch. Bóle przebiegające przez mięśnie naramienne opisuje się wyraźniej niż bóle innych części ciała, lecz nie są one bardziej znamienne niż jakiekolwiek inne bóle Ferrum.

Bóle rwące w kończynach. Niemożność uniesienia ramienia; bóle porażenne — to znaczy bóle powodujące drętwienie. Bóle sprawiające, że chory czuje się tak, jakby miał utracić zdolność poruszania daną częścią ciała. Bardzo silne bóle stawu biodrowego występują równie często jak bóle barku.

Lippe mówi:

„Reumatyzm lewego barku”, lecz równie często występuje po stronie prawej. Bóle reumatyczne mięśnia naramiennego po dowolnej stronie . Bardzo silny ból mięśni i wzdłuż nerwów. Szczypanie w prawym mięśniu naramiennym; ból wiercący w prawym barku; nasilony przez ruch i ciężar pościeli; łagodzony przez ciepło.

Bóle rwące i kłujące. Bóle Ferrum pojawiają się w nocy, ponieważ chory usiłuje leżeć nieruchomo w łóżku. Spoczynek wywołuje bóle Ferrum . Kiedy w dzień spokojnie się porusza, ból nie jest tak silny. Zimno kończyn; innym razem gorąco podeszew i dłoni — stany te występują naprzemiennie. Przy całym tym osłabieniu i wyczerpaniu pojawiają się stany obrzękowe, wskutek czego stopy i ręce stają się nabrzmiałe.

Wieczorny dreszcz lub dreszczowość z gorączką, zimnymi dłońmi i stopami oraz czerwoną twarzą. Lodowato zimne stopy podczas dreszczu. Dreszcz łagodnieje po jedzeniu. Pragnienie podczas dreszczu. Obfity pot pozostawiający żółte plamy. Wszystkie objawy nasilają się podczas pocenia. Nocne poty o silnym zapachu. Wszystkie objawy gorączkowe łagodnieją podczas powolnego poruszania się. W gorączce przerywanej po nadużywaniu chininy.

Czytamy w tekście, że Ferrum jest lekiem na biegunkę w ostatnich stadiach gruźlicy. Cóż, niekiedy nim jest — jeśli chory jest gotów umrzeć.

Ferrum zatrzyma biegunkę, lecz po jej zatrzymaniu chory nie będzie długo żył. Biegunka zwykle nie jest bolesna. Jest dokuczliwa, ale bezbolesna; nocne poty również są bezbolesne. Nie należy ich tłumić; lepiej pozostawić je w spokoju. Pozwólcie choremu spokojnie zbliżyć się do kresu.

Najlepszym lekiem na biegunkę w ostatnich stadiach gruźlicy jest Saccharum lactis w postaci surowej, podawane w bardzo małych ilościach i powtarzane tak często, jak wymagają tego chory oraz osoby obecne przy jego łóżku.