Ferrum Metallicum
autorstwa H.C. Allen — Objawy kluczowe i cechy charakterystyczne, wraz z porównaniami, wybranych czołowych leków Materia Medica
Żelazo. (Pierwiastek.)
Osoby o temperamencie sangwinicznym; kapryśne, kłótliwe, skłonne do sporów, łatwo się pobudzają, najmniejszy sprzeciw wywołuje u nich gniew (Anac., Coc., Ign.); > po wysiłku umysłowym. Drażliwość: ciche odgłosy, jak szelest papieru, doprowadzają chorego do rozpaczy (Asar., Tar.). Kobiety osłabione, wątłe, chlorotyczne, a jednak o ogniście czerwonej twarzy. Skrajna bladość twarzy, warg i błon śluzowych, która przy najmniejszym bólu, wzruszeniu lub wysiłku zmienia się w żywą czerwień i rumieniec. Skłonność do rumienienia się (Amyl., Coca.). Chloroza eretyczna, gorzej zimą. Czerwone części bieleją: twarz, wargi, język i błona śluzowa jamy ustnej. Zawroty głowy: z wrażeniem kołysania, jakby na wodzie; na widok płynącej wody; podczas przechodzenia nad wodą, jak przy przekraczaniu mostu (Lys.); podczas schodzenia (Bor., Sanic.). Ból głowy: młotkujące, uderzające, pulsujące bóle; chory musi się położyć; z niechęcią do jedzenia lub picia. Trwa dwa, trzy albo cztery dni, co dwa lub trzy tygodnie. Miesiączka: zbyt wczesna, zbyt obfita, zbyt długotrwała, z ogniście czerwoną twarzą; dzwonieniem w uszach; krwawienie ustaje na dwa lub trzy dni, po czym powraca; krew blada, wodnista, osłabiająca. Skaza krwotoczna; krew jasnoczerwona, łatwo krzepnie (Fer. p., Ipec., Phos.). Cofanie się i odbijanie pokarmu pełnymi kęsami (Alum.), bez nudności. Wilczy głód albo utrata apetytu, ze skrajną niechęcią do wszelkiego pokarmu. Wymioty: natychmiast po północy; treścią pokarmową, gdy tylko pokarm zostanie zjedzony; chory gwałtownie odchodzi od stołu i jednym wysiłkiem wymiotuje wszystko, co zjadł, po czym może znów usiąść i jeść; wymiociny kwaśne, kwasowe (Lyc., Sul. ac.). Biegunka: stolce zawierające niestrawione resztki, w nocy albo podczas jedzenia lub picia (Crot. t.); bezbolesna, przy dobrym apetycie; u chorych na gruźlicę [Por. Kent's Lectures]. Zaparcie: wskutek atonii jelit; bezskuteczne parcie; stolce twarde, oddawane z trudem, po których występuje ból pleców albo ból kurczowy w odbytnicy; wypadanie odbytnicy u dzieci; nocny świąd odbytu. Chory zawsze czuje się lepiej, gdy powoli chodzi, chociaż osłabienie zmusza go do położenia się. Kaszel tylko w dzień (Euphr.); ustępuje po położeniu się; > po jedzeniu (Spong.). Puchlina wodna; po utracie płynów ustrojowych; po nadużywaniu chininy; po zahamowaniu gorączki okresowej (Carbo v., Cinch.).
Związki. — Komplementarne: Alum., Cinch. Cinch.: roślinny analog, dobrze działa jako lek następczy w niemal wszystkich chorobach, ostrych lub przewlekłych. Ferrum nigdy nie należy podawać w kile; zawsze pogarsza stan chorego.
Pogorszenie. — W nocy; w spoczynku, zwłaszcza podczas siedzenia bez ruchu.
Poprawa. — Podczas powolnego chodzenia; latem.