Wodorek arsenu. AsH 3 .

Nie dysponowaliśmy żadnymi próbami lekowymi tego bardzo ważnego połączenia aż do 1847 roku, kiedy C. Hg. przygotował je i poddał próbie lekowej. Materiał podany w Encyklopedii Allena pochodzi z przypadkowych zatruć, które przeważnie kończyły się śmiercią. Jedyne doświadczenia kliniczne przeprowadził dr Drysdale w 1849 roku podczas leczenia cholery azjatyckiej. Pozostając w błędnym przekonaniu, że Arsenicum jest swoistym lekiem w cholerze azjatyckiej, i sądząc, że w wodorku arsenu uzyska coś silniejszego, zupełnie przeoczył, iż mimo nagłego działania środek ten nie odpowiadałby dolegliwościom podostrym ze względu na bardzo powolny rozwój jego objawów. Niemal wszystkie osoby zatrute nawet małymi dawkami umierały w drugim tygodniu. Jedyna osoba, która wyzdrowiała, cierpiała przez siedem tygodni. Jedynym odnotowanym rzeczywistym wyleczeniem jest przypadek opublikowany przez F. W. Payne'a w New England Medical Gazette.

Podobieństwo niektórych przypadków cholery azjatyckiej do objawów zwykłego arsenu jest — zgodnie z radą udzieloną przez Hahnemanna Stapfowi w 1813 roku w odniesieniu do Nux vom . i Ignat . — zbyt wielkie. Nie są one odtrutkami.

Autorzy cytowani w Encyklopedii Allena to: 1, Gehlen, Buchner, Tox., 1827 ; 2, R. Schindler, Græfe and Walther Journal, t. xxvi, Nr 4, s. 626 ; 3, Eisenmenger, Zeit. für Hom. Kl., Nr 1, s. 103 ; 4, O'Reilly, Dublin Journal, 1842 ; 5, Ollivier, Gaz. d. Hop., 1863; do tego dodajemy przypadek J. E. Bullocka, który zmarł 12. dnia u dr. Bearda (Gmelin, Chemie II. s. 690), sprawozdania dr. Richardsona z Kalkuty oraz pewne uwagi Berzeliusa, Benneckego i innych.

Osoby uczestniczące w próbach lekowych oznaczono: C. Hg., Hm., N. N., F. K. , Rh., Ea. W tym przypadku odstępujemy od naszej zwykłej zasady pomijania nazwisk uczestników prób lekowych w układzie objawów (co nadmiernie zwiększyłoby objętość książki), ponieważ próby lekowe Arsenicum hydrogenisatum nie zostały opublikowane.

Znak '--' oznacza, że objaw wymieniono w innej części naszego układu.

UMYSŁ [1]

Niemal nieprzytomny. --R. Sch.

Wieczorem 6. dnia utracił pamięć. --Br.

Później z trudem przypomina sobie przemijające bóle ; pierwszy dzień. --C. Hg.

Od początku jego zdolności umysłowe pozostają nieupośledzone. --Br.

Wielkie uniesienie psychiczne ; sprawiało, że mówił bez przerwy. --R. Sch.

Pobudzony ; chce bezustannie mówić. θ Żółta febra.

Głośno skarży się na nieznośne bóle kręgosłupa. Mówienie jest utrudnione, odpowiada bardzo powoli. Niechętny do pracy. --Eisenmenger.

Jego zajęcie budzi w nim odrazę. --F. K.

Leniwy i uchyla się od pracy. --C. Hg.

Pełen troski i lęku z powodu swojej dolegliwości, gdy budzi się w nocy. --F. K.

Boi się pozostawać sam, sądzi, że umrze. --F. K.

Lęk przed śmiercią ustępuje 3. dnia, mimo że wszyscy wokół wątpią w jego wyzdrowienie. --R. Sch.

Niepokój; uważa, że śmierć jest blisko, i traci nadzieję na poprawę (podczas wymiotów); później nabiera odwagi, aż do następnego napadu wymiotów (sześć godzin). --R. Sch.

Niepokój ze ściskaniem w klatce piersiowej. --Chemists.

Niepokój, niepokój ruchowy i wielkie wyczerpanie sił. Robeson.

Uczucie niepokoju przed dreszczami. Obojętny po usłyszeniu najważniejszych wiadomości ; zniechęcony, zmienny, jego aktywność umysłowa przez cały tydzień znacznie upośledzona. --C. Hg.

Senny i apatyczny ; spojówki przekrwione ; mocz czerwony i skąpy ; 3. dzień. --O'Reilly.

Rozdrażniony, niecierpliwy, zaniepokojony swoją dolegliwością i pełen obaw. --F. K.

Kiedy myśli o swoim bólu głowy, odczuwa go najsłabiej ; pierwszy dzień. --C. Hg.

Myśl o wodzie drażni go, jakby miał zwymiotować ; wywołuje u niego nudności. --

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy z uciskiem w klatce piersiowej. --Gmelin.

Gwałtowne zawroty głowy podczas wchodzenia po schodach, tak że zataczał się na ich boki ; nie występowały podczas schodzenia ani chodzenia po płaskim podłożu ; trzy godziny. --R. Sch.

Zawroty głowy i ogólna słabość. --O'Reilly.

Natychmiast po drugiej inhalacji zawroty głowy z uczuciem omdlenia, po których nastąpiły dreszcze, wypróżnienie oraz bezbolesne wydalenie z cewki moczowej dwóch uncji krwi. --Br.

Zawroty głowy z nudnościami i wymiotami. Uczucie wirowania w głowie i całym ciele. --F. K.

Zawroty i ból głowy. Kołyszące zawroty głowy z uciskiem w zatokach czołowych. Głowa otępiała i zdrętwiała, z uciskiem w czole. Uczucie ciężkości głowy. --F. K.

W nocy uciskające, odurzające uczucie w głowie, jak od ciężaru, z uczuciem rozdzierania ; bezsenność przez całą noc ; stosował zimne opaski bez skutku ; ból zmniejszył się nad ranem. --R. Sch.

Odurzające uczucie w głowie, jakby znajdował się w niej ciężar. --F. W. Payne.

Nad czołem po prawej stronie uczucie zawrotu głowy z wewnętrznym szarpaniem, podobnym do bolesnego drżenia mięśni ; wkrótce potem takie samo uczucie w szczęce i żuchwie, schodzące pionowo w dół ; później takie samo w prawym barku. --C. Hg.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ucisk w prawej zatoce czołowej, jakby wywierany czubkiem małego palca ; później taki sam po lewej stronie.

Ucisk nad brwiami z drętwieniem, po południu. F. K.

Bardzo silny uciskowy czołowy ból głowy, < w nocy, z tak nadmierną słabością, że po jedzeniu musiał przez kilka godzin leżeć w łóżku ; pierwszy i drugi dzień. --Eisenmenger.

Bardzo silny ból głowy w czole. --Ollivier.

Ucisk w prawej skroni z uczuciem wiotkości w żołądku ; po dwóch lub trzech minutach takie samo odczucie w lewej skroni. Od czasu do czasu ból głowy biegnący dwoma pasmami od tyłu ku przodowi, który byłby nie do zniesienia, gdyby się utrzymywał ; > gdy o nim myśli. --C. Hg.

Przemijające bóle głowy. Ból głowy i zębów, < w cieple. --C. Hg.

Ból prawej strony czoła i głowy. --C. Hg.

Ból potylicy, < po prawej stronie i podczas kaszlu. Ból górnej i tylnej części głowy podczas kaszlu. Pod wieczór prawostronny ból głowy, rozciągający się do gardła w pobliżu krtani. --F. K.

Ból czoła z dreszczami. Ból głowy nasila się podczas dreszczy. --Eisenmenger.

Bardzo silny ból czoła i kości krzyżowej. --Ollivier.

Ból głowy i nadbrzusza, po którym następują wymioty pokarmem. --Ollivier.

Po godzinie 10 wieczorem narastający ból głowy, twarz bardziej czerwona ; spojówki przekrwione ; tętno silne ; mowa utrudniona, odpowiada powoli. --Ollivier.

Opona twarda niezmieniona, pajęczynówka nieco przekrwiona, a pod nią pęcherzyki powietrza ; w miąższu mózgu bezkrwiste plamy ; w jamach brak płynu. --Br.

SKÓRA GŁOWY [4]

Wszystkie włosy na „odrętwiałych” częściach stają się śnieżnobiałe, a białe brwi tworzą osobliwy kontrast z ciemnobrunatną twarzą. --R. Sch.

WZROK I OCZY [5]

Podczas zasypiania i ponownie przy budzeniu się w nocy niebieskie światło przed prawym okiem. --F. K.

Jakby nitka spływała przed prawym okiem ; później zamglenie widzenia. --F. K.

Oczy żółte, głęboko zapadnięte, z szerokimi sinymi obwódkami. --Sch.

Oczy zapadnięte, bez połysku ; spojówki gałkowe czerwone. --Eisenmenger.

Spojówki zaczerwienione: podczas dreszczy ; wieczorem ; ponownie trzeciego dnia. Uczucie ciężkości powiek; trzeba je unosić palcami. --Rh.

Odrętwienie w okolicy brwi; brwi stają się śnieżnobiałe, tworząc osobliwy kontrast z ciemno zabarwioną twarzą. --R. Sch.

WĘCH I NOS [7]

Łaskotanie wysoko w prawej stronie nosa wywołuje kichanie. Patrz 15 .

Nieopisane odczucie wysoko w nosie. --N. N.

Nieprzyjemne pełzanie w nosie wywołuje kichanie. --R. Sch.

Gwałtowne kichanie i takie zimno nosa, że trzeba go owijać ciepłymi tkaninami. --R. Sch.

Nos jakby odrętwiały. --R. Sch.

Nos wydaje się jakby wyschnięty. --F. K.

Z nosa wydobywa się śluz z domieszką krwi. --F. K.

Nos nieco bolesny podczas dreszczy. Nos i wargi nieco otarte. --Eisenmenger.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Żółte, głęboko zapadnięte oczy z szerokimi sinymi obwódkami.

Rysy twarzy boleśnie wykrzywione. --Sch.

Twarz, która w ciągu kilku godzin stała się ciemnobrunatna, piątego dnia nadal była ciemnożółta, a rysy wykrzywione jak od wielkiego wewnętrznego cierpienia. Twarz barwy miedzianej lub ciemnoczerwona, ciało zielonkawożółte. --Br.

Żółtawa twarz na początku dreszczy. Twarz blada, wargi odbarwione, ledwo może chodzić ; po trzech godzinach. --Ollivier.

Twarz ziemista, rysy tępe i bezmyślne ; skóra sucha ; tętno 107 ; bardzo silne pragnienie z suchym językiem ; drugi dzień. --Ollivier.

Twarz zmieniona, chorobliwa, zapadnięta, policzki żółtawe ; od 5. do 7. dnia. --F. K.

Wygląda na zaniepokojonego i bladego. --C. Hg.

Twarz wygląda staro i nosi wyraz bólu. --F. W. Payne.

Uczucie chłodu w twarzy, po którym następuje żar. Gorąco twarzy. --Bennecke.

Twarz czerwona wieczorem. Pot wielkimi kroplami na twarzy i całej głowie. Twarz obrzęknięta ; od piątego do siódmego dnia ; < wieczorem. --Br.

Twarz znacznie zmieniona. θ Żółta febra.

Oblicze ma wyraz skrajnego lęku. θ Zapaść w cholerze.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Bardzo bolesne szarpanie w szczęce i żuchwie ; ból biegnie pionowo z góry w dół. --C. Hg.

Ból stawów szczękowo-żuchwowych przy pierwszym otwarciu ust, przy ucisku palcem i przy wysuwaniu języka. --F. K.

Wargi bezbarwne. --Ollivier.

Górna warga bolesna podczas dreszczy.

Wargi i język sadzowate, obłożone ; 5. dzień. --Ollivier.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ból zęba < w cieple. --

Bolesne, krwawiące dziąsła wokół pozostałego korzenia prawego górnego siekacza. --C. Hg.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Gorzki smak. --Eisenmenger i O'Reilly.

Gorzki smak w ustach po czterech godzinach wymiotów, z wielkim wyczerpaniem. --Br.

Wszystkie słodkie rzeczy smakują zbyt słodko. --F. K.

Swoisty, nieopisany smak w ustach. --C. Hg.

Bardzo nieprzyjemny, lepki posmak, utrzymujący się godzinami po jedzeniu przez cały tydzień. --C. Hg.

Ściągające uczucie drętwienia, podobne do uczucia zimna, w prawej połowie przedniej części języka, z napływaniem śliny do ust ; osłabienie w brzuchu i szczypanie ; pierwszy dzień. --C. Hg.

Kłucie na końcu języka i łaskotanie wysoko w prawej stronie nosa, wywołujące kichanie ; pierwszy dzień, wieczór. C. Hg.

Język śluzowato obłożony wieczorami. Język żółty. --Eisenmenger.

Język żółtawy, obłożony, podczas dreszczy. Język: sinawobiały, pokryty cienkim nalotem ; śluzowaty smak, brak apetytu ; później szarawobiały, < w tylnej części języka ; jeszcze później język biały i miękki. --F. K.

Język sadzowaty, obłożony. Patrz 9 .

Język nieco powiększony, po prawej stronie głębokie, nieregularne owrzodzenie ; następnego dnia drugie guzowate obrzmienie, ciemniejszej barwy, zaostrzające się ku wierzchołkowi. --Br.

Język suchy, z bardzo silnym pragnieniem.

JAMA USTNA [12]

Usta gorące i suche, z bardzo małym pragnieniem ; podczas gorąca.

Napływanie śliny do ust. Patrz 11 .

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Pieczenie i ściskanie w gardle, po których następuje podrażnienie żołądka. --Robertson.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Mniejszy apetyt z powodu śluzowatego smaku w ustach ; je bez przyjemności. F. K.

Wieczorem brak apetytu, język śluzowato obłożony. Bardzo mały apetyt przez cały drugi tydzień. Apetyt bardzo słaby. --Eisenmenger.

Utrata apetytu. --F. W. Payne.

Głód pierwszego wieczoru. --C. Hg.

Bardzo silne pragnienie po trzech godzinach. --Ollivier.

Bardzo silne pragnienie i suchy język. Duże pragnienie drugiego dnia; wypijał duże ilości kleiku owsianego, mleka i śluzowatych napojów. --Sch.

Silne pragnienie piątego dnia, mniejsze następnej nocy. --Br.

Pragnienie z popołudniową gorączką.

Bardzo małe pragnienie podczas gorąca gorączkowego.

Większa wrażliwość na tytoń ; 1. dzień. --C. Hg.

Palenie bez przyjemności ; 8. dzień. --F. K.

JEDZENIE I PICIE [15]

Po jedzeniu czołowy ból głowy. Kilka godzin po obiedzie z powodu bólu głowy i słabości musiał położyć się do łóżka. --

Stałe odruchy wymiotne i wymioty po przyjęciu choćby najmniejszej ilości jedzenia lub picia. θ Żółta febra.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Odbijanie ze smakiem spożytego pokarmu ; wieczorami śluzowato obłożony język i brak apetytu ; palenie bez smaku. --F. K.

Odbijania. --Eisenmenger.

Skurczowe odbijania ogromnych ilości bezsmakowego gazu z żołądka, bez ulgi w bólu brzucha, który przez sześć godzin wywołuje u niego jęki. --Sch.

Nieprzerwane, skurczowe odbijanie dużych ilości bezsmakowego powietrza, z silnym bólem brzucha. θ Żółta febra.

Podczas nieprzerwanych skurczowych odbijań z żołądka wydalana jest niewiarygodnie duża ilość bezsmakowego powietrza, bez złagodzenia bólu brzucha. R. Sch.

Czkawka następująca po odbijaniu; 3. dzień. --R. Sch.

Dokuczliwa czkawka pierwszej nocy, nawracająca 3. dnia. --Br.

Dręcząca czkawka z nadwrażliwością nadbrzusza. --Br.

Bardzo uciążliwa i dokuczliwa czkawka. θ Żółta febra.

Nudności. --Berzelius.

Nudności i wymioty z zawrotami głowy oraz zwężeniem klatki piersiowej. --

Nudności. θ Żółta febra.

Skarży się na nudności i uczucie pełności w nadbrzuszu; 6. dzień. --Br.

Nieustanne odruchy wymiotne i wymioty. --Gehlen.

Odruchy wymiotne i wymioty nawet po jednym łyku; nawet po odrobinie wody nawracają niezwykle bolesne odruchy wymiotne i wymioty. --Gehlen.

Wymiotuje wszystkim, co dostaje się do żołądka. --Gehlen.

Gwałtowne wymioty; nie mógł utrzymać nawet najmniejszej ilości czegokolwiek. O'Reilly. Ollivier.

Wymioty zielonym, gorzkim śluzem, z kolką. --Sch.

Wymioty śluzowatym, żółtym, zielonym i gorzkim płynem. θ Żółta febra.

Obfite zielone wymioty, rozpoczynające się wieczorem pierwszego dnia i trwające całą noc; co godzinę, a pomiędzy nimi stan soporystyczny; drugiego dnia zielonkawe wymioty co dwie godziny, słabnące 3. i 4. dnia. --Br.

Wymiotuje dużymi masami. --Br.

Przed północą dwukrotnie wymiotuje, z bólem brzucha i największym niepokojem. --R. Sch.

Wymioty z bólem w okolicy lędźwiowej. --Br.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Podrażliwość żołądka; wymioty płynem, początkowo żółciowym, a następnie barwy kawy, z bólem palącym. --Robertson.

Przy uczuciu ucisku w żołądku: bardzo mały apetyt; gorzki smak; odbijanie; nudności i uporczywe zaparcie. Eisenmenger.

Pięć godzin po inhalacji, wraz z uczuciem martwoty kończyn, gwałtowny ból tnący w okolicy żołądka i poniżej niego, zmuszający go do ciągłego jęczenia. --R. Sch.

Uczucie znużenia w żołądku z uciskiem w skroniach. Żołądek pusty; na krzywiźnie większej dwa miejsca objęte stanem zapalnym, w których błonę śluzową można było bardzo łatwo oddzielić. Badanie pośmiertne. --Br.

Ból w nadbrzuszu i wymioty pokarmem. Bardzo wrażliwe nadbrzusze i dręcząca czkawka; 2. dzień. --Br.

Ucisk w nadbrzuszu podczas dreszczu. --Eisenmenger.

Ucisk ręką wywołuje ból tępy w nadbrzuszu. O'Reilly.

Bóle w nadbrzuszu. --Ollivier.

PODŻEBRZA [18]

Wątroba bolesna przy ucisku; po trzech lub czterech godzinach. --Ollivier.

Wątroba przekrwiona, bez zmian w komórkach. --Ollivier.

Wątroba ciemnoindygo, niepowiększona; pęcherzyk żółciowy wypełniony aż do granic pęknięcia. --Br.

Rozmiękanie śledziony. --Ollivier.

BRZUCH I OKOLICA LĘDŹWIOWA [19]

Lekki ucisk w brzuchu; 5. dzień. --R. Sch.

Ból uciskający poniżej przepony, po lewej stronie brzucha; pierwszy dzień. --C. Hg.

Gwałtowny ból tnący w okolicy pępka, występujący okresowo. --R. Sch.

Kolka z wymiotami, przed północą.

Bóle w różnych częściach brzucha, < po lewej stronie, po których następuje wielkie osłabienie, największe w kończynach dolnych; 1. dzień. --C. Hg.

Uczucie słabości w brzuchu i szczypiące ukłucia.

Nieokreślone, lecz niezwykle nieprzyjemne uczucie, jakby w brzuchu leżał kamień, jakby wszystko zamieniło się w kamień; prosił o środek przeczyszczający, lecz ani lewatywy, ani powtarzające się wypróżnienia (po Magn. sulph.) nie przyniosły żadnej zmiany; odbijanie nie łagodziło dolegliwości. --Sch.

Rozpalające gorąco w brzuchu, z zimnymi kończynami. --Sch.

Ból palący w całym przewodzie pokarmowym. Robertson.

Pieczenie brzucha od zewnątrz; zimne stopy. θ Żółta febra.

Bulgotanie po lewej stronie brzucha wskutek uwięzionych gazów, wywołujące ból kolkowy grożący znacznym nasileniem; musi leżeć na brzuchu albo skulony i chce być dobrze przykryty; bardzo wrażliwy na zimno; rano, godz. 3; 2. dzień. --C. Hg.

Wzdęcie brzucha podczas dreszczy. --Eisenmenger.

Gazowe wzdęcie brzucha. Badanie pośmiertne. --Br.

Powłoki brzuszne wyglądają zielonkawo, najbardziej po bokach. --Br.

Silny świąd poniżej ostatniego żebra, skrajnie po lewej stronie; 3. dzień. C. Hg.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Uczucie słabości, jakby wszystko było rozluźnione i jakby miała nastąpić biegunka, a całość miała wypaść; wieczór; 1. dzień. --C. Hg.

Parcie jak do biegunki; południe, 2. dzień. --C. Hg.

Po porannym oddaniu moczu odchodzi mniej gazów; 2. dzień. C. Hg.

Obfite oddawanie gazów i luźne wypróżnienia; po Magn. sulph.; nie przyniosły ulgi. --Sch.

Kilka wypróżnień 4. dnia. --Sch.

Miękki stolec o godz. 16; 2. dzień. --C. Hg.

Częste stolce żółciowe. --Br.

Zwykłe poranne wypróżnienie nie następuje i pojawia się po południu; tak samo 6., 7. i 8. dnia. --F. K.

Dwa obfite, cuchnące stolce o godz. 17, po których następuje bezbolesne oddanie pół funta czerwonego moczu zawierającego prawdziwe krwinki; 1. dzień. --Ollivier.

Pierwszy poranny stolec 10. dnia, pełen otworów jak lawa. --F. K.

Uporczywe zaparcie. --Eisenmenger. (Nazywane „uporczywym” przez Starą Szkołę, która przenosi cechę własnego umysłu na okrężnicę.)

Zaparcie z uczuciem ciężkości i sztywności, jakby ciężaru w brzuchu. --F. W. Payne.

Zaparcie z gorączką. --Robertson.

Stolec z zawrotami głowy, osłabieniem i mrowieniem. --Br.

Tętniące, kołaczące bóle w okolicy krocza, blisko odbytu; przedpołudnie, 2. dzień. --C. Hg.

Częste, przelotne bóle w kroczu, biegnące ku odbytowi albo w górę, wzdłuż przedniej ściany odbytnicy; pierwszy tydzień. --C. Hg.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Nieprzyjemne uczucie ucisku w okolicy nerek, szybko narastające i rozciągające się przez plecy aż między łopatki; silne staje się dopiero w nocy; utrzymuje się bez przerwy i nasila, wraz z parciem na mocz; mocz ciemnoczerwony, tworzy się gęsty skrzep czystej krwi; następnego dnia barwa taka sama, lecz bez skrzepu, ból nerek równie gwałtowny; 3. dnia ból mniej gwałtowny, barwa jaśniejsza, nadal krwista; tak samo 4. dnia; 6. dnia bez krwistego zabarwienia. --R. Sch.

Ucisk w nerkach, rozciągający się ku łopatkom, z bólem w okolicy nerek podczas parcia na mocz. θ Żółta febra.

Nerki powiększone, z bardzo wyraźnym nastrzyknięciem, największym w części kanalikowej; komórki obu części ziarniste. --Ollivier.

Nerki ciemnoindygo w całym miąższu; lewa powiększona podobnie jak śledziona, prawa mniejsza. --Br.

Skąpy, pieniący się mocz rano, pozostawiający osad; 2. dzień. --C. Hg.

Od 1. do 8. dnia mniej moczu; 9. dnia więcej, lecz brązowego, brązowego, z zawieszoną chmurką osadu. --F. K.

Brak oddawania moczu 2. dnia. --Ollivier.

Oddawanie moczu jest zahamowane; od godz. 16 brak moczu aż do następnego ranka; 1. dzień. --C. Hg.

Brak moczu pierwszej nocy; bardzo mało następnej nocy; od 3. do 6. dnia. --Br.

Bardzo małe ilości moczu, pozostawiającego nieco krwi w osadzie; 6. dzień.

Pęcherz moczowy pusty, bez zmian. --Br.

Mocz bardzo ciemny, barwy pomarańczowej; 5. dzień. --F. K.

Mocz atramentowy; po zagotowaniu i dodaniu kwasu azotowego wytrąca się czerwonawobrunatny skrzep, podobny do otrzymywanego podczas gotowania krwi. --J. Vogel.

Mocz oddawany rzadziej, lecz obficiej wieczorem; 6. dzień. --F. K.

W nocy brak moczu; rano ciemny, czerwonawobrunatny, z czerwonym galaretowatym oraz niebieskawoczerwonym osadem; 8. dzień. --F. K.

Po południu ciemny mocz, z różowym osadem na ściankach naczynia; 9. dzień. --F. K.

Mocz jak porter, z mętnym osadem; 10. dzień. --F. K.

Mocz ciemniejszy 13. dnia. --F. K.

Mocz czerwony, skąpy; 3. dzień.

Mocz ciemny, czerwonoczarny; w naczyniu utworzył się gruby skrzep krwi. --Sch.

Wkrótce bezbolesne wydalenie dwóch uncji krwi przez cewkę moczową; powtarza się z dreszczem. --Br.

Krwiomocz; wydalił dwie uncje krwi przez cewkę moczową. O'Reilly.

Cztery łyżki stołowe krwi z cewki moczowej; 2. dzień. --Br.

Cztery pinty krwawego moczu zawierającego arsen. --Robertson.

Wydalanie atramentowego moczu. --Bennecke.

Mocz ciemny, czarnoczerwony, z czystą krwią. θ Żółta febra.

Okresami wydalanie dużych ilości bladego moczu. F. W. Payne.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Podrażnienie seksualne żołędzi prącia, niemal nie do opanowania, z porannym wzwodem; drugi dzień; utrzymuje się po wstaniu i oddaniu moczu; przez cały pierwszy tydzień. --C. Hg.

Głęboko w miednicy, podczas kucania, nieznośne uczucie drętwienia z falowaniem, jakby miało tam coś pęknąć, po czym okropne uczucie, lecz krótkotrwałe; przedpołudnie, 11. dzień. --C. Hg.

Ból spojenia łonowego; bez zaczerwienienia, lecz miejsce to jest niezwykle wrażliwe na dotyk, a także podczas kaszlu lub pochylania się do przodu; szesnasty dzień. --F. K.

Gwałtowny ból kłujący w małym punkcie nad prawą pachwiną, często się powtarzający, podobny do tętnienia; pierwszy dzień. --C. Hg.

Nieznośny ból w obu pachwinach, dokładnie w miejscu, gdzie wychodzą powrózki nasienne, jakby wszystko miało tam wypaść lub się wysunąć; miejsce niezwykle wrażliwe w pozycji stojącej; > podczas siedzenia; jeszcze bardziej przy uciskaniu go obiema rękami; po południu 10. dnia; to samo uczucie powraca 12. dnia o godz. 14. --C. Hg.

Ból po lewej stronie prącia; 1. dzień. --C. Hg.

W trzecim tygodniu cały napletek i żołądź pokrywają się małymi pęcherzykami zawierającymi ropę; pękają one i tworzą bardzo małe, okrągłe, płaskie owrzodzenia; tylko na zewnętrznej powierzchni napletka naliczył ich sześćdziesiąt pięć; zagoiły się po dziesięciu do dwunastu dniach. --R. Sch. [Obs. Czy młody człowiek był chory na kiłę? Ars. met. ujawnia utajoną kiłę. --C. Hg.]

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Piskliwy głos; natychmiast po inhalacji. --Br.

Głos szeptany. --O'Reilly.

Głos pozostaje szeptany, a wieczorem staje się bardzo słaby. --Br.

Głos utracił swoją barwę, brzmi jak załamany, lecz nie jest ochrypły; 5. dzień. --F. K.

Ból w pobliżu krtani podczas mówienia, po prawej stronie; 8. dzień. --F. K.

Uczucie ciągnięcia od głowy ku krtani, po prawej stronie.

Przy lekkim pokasływaniu lub odchrząkiwaniu z wielką łatwością odkrztusza miękką, okrągłą i gładką grudkę flegmy wielkości orzecha laskowego, po obudzeniu się o godz. 3; 2. dzień. --C. Hg.

Ustaje jego zwykłe odchrząkiwanie flegmy; 6. dzień. --F. K.

ODDYCHANIE [26]

Amoniakalny zapach oddechu; od 5. do 7. dnia. --Br.

Przyspieszone oddychanie.

Zwężenie klatki piersiowej: z nudnościami; z dreszczem.

Brak tchu; chwyta powietrze.

Oddychanie łatwiejsze po Sinapism i Amm. acet.; po trzech lub czterech godzinach. --Ollivier.

Ucisk klatki piersiowej podczas dreszczu. --Eisenmenger.

KASZEL [27]

Przed południem częsty kaszel z bólem w kroczu; 3. dzień. --F. K.

Gdy kaszle wieczorem, występuje ból głowy w górnej i tylnej części głowy; 6. dzień. --F. K.

Bardzo częsty lekki kaszel, bez drażnienia w głębi, jak od ucisku na klatkę piersiową; po zjedzeniu lodów początkowo lepiej (także w całej klatce piersiowej), lecz później gorzej; 6. dzień. --F. K.

Kaszel nasila się od godz. 9 do 10, najbardziej podczas rozmowy w pokoju; 7. dzień. --F. K.

Wieczorem kaszel wychodzi teraz z głębi klatki piersiowej, jest luźniejszy; odkrztuszanie przynosi ulgę; 7. dzień. --F. K.

Kaszel wychodzi z przedniej górnej części klatki piersiowej; 9. dzień. --F. K.

Poci się podczas kaszlu; 11. dzień. --F. K.

Uczucie, jakby cała klatka piersiowa była mocno zasznurowana, z przyspieszonym oddychaniem, bez kaszlu ani rzężenia flegmy; po trzech godzinach. --Ollivier.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ucisk w okolicy nad mostkiem, na całej szerokości, 4. dnia; gorzej 5. dnia. --F. K.

Bolesny ucisk w górnej części klatki piersiowej, która zaczyna być bolesna przy ucisku; znika podczas pocenia się; 7. dzień. --F. K.

Ucisk na całej klatce piersiowej z wielkim niepokojem; 7. dzień; ucisk zmniejsza się przy ziewaniu; 9. dzień. --F. K.

Ból klatki piersiowej znika rano, powraca około godz. 11; 11. dzień. --F. K.

Ucisk na klatkę piersiową wywołuje lekki kaszel. Ból w poprzek klatki piersiowej, jak uderzanie po prawej stronie, blisko środka, ciągnący ku lewej. --R. H.

Uczucie rozpalającego gorąca w klatce piersiowej po uczuciu chłodu. Tylne części płuc są przekrwione; 2. dzień. --Ollivier.

Płuca zapadnięte, zawierające bardzo mało powietrza, poza tym prawidłowe. --Br.

W jamach opłucnowych dwie pinty czerwonawobrunatnego, bezwonnego płynu. --Br.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Ból tnący w pobliżu ostatnich żeber po lewej stronie.

Kołaczący, tętniący ból serca, głęboko w klatce piersiowej, rozciągający się ku prawej stronie; przedpołudnie, 2. dzień. --C. Hg.

Kołatanie serca; 7. dzień. --Br.

Serce blade, zwiotczałe, pozbawione krwi; tylko niewielka ilość płynu w osierdziu. --Br.

Tętno małe i szybkie. --Eisenmenger.

Tętno 90, słabe. --O'Reilly.

Gorączka z pełnym, twardym, częstym tętnem. --Robertson.

Tętno silne i częste. Tętno 107; 2. dzień. --

Tętno częste. θ Żółta febra.

Tętno 90 rano, 128 o godzinie 10, bardzo drobne i miękkie; 7. dzień. --F. K.

Po posiłkach tętno pełniejsze i częstsze; 7. dzień. --F. K.

Podczas budzenia się w nocy tętno przepuszcza uderzenia, z lękiem i myślami o śmierci; 7. dzień. --F. K.

Tętno 60 rano i nieregularne; przed południem 52; 8. dzień. --F. K.

Wieczorem tętno 56, takie samo po jedzeniu; później 60 i napięte, jakby odwrócone lub skręcone; niektóre uderzenia opóźnione o ponad sekundę, po czym następuje kilka szybszych; 8. dzień. --F. K.

Tętno 64, co drugie uderzenie silniejsze, jak wahadło zegara ustawionego ukośnie; 8. dzień. --F. K.

Tętno 64, rano 9. dnia nierówne, „kulejące”; w południe 112, kulejące do godziny 13 i bardziej miękkie; o godzinie 15 znów kulejące i przepuszczające uderzenia; zmienia się z szybszego na wolniejsze. F. K.

Tętno 76 rano; o godzinie 11, 84 do 88; 11. dzień. F. K.

Tętno częstsze po posiłku południowym; 14. dzień. --F. K.

Tętno bardzo częste i drobne, z dreszczem. Tętno 110 po zastosowaniu synapizmu i Ammon. acet. --Ollivier.

Tętno 90, lecz słabe, po czterech godzinach; drobne, 92, następnego dnia obniżona temperatura skóry; 80, silne, z tkliwym nadbrzuszem, 2. dzień; 76 i nadbrzusze bezbolesne; później tego samego dnia; 76, 3. dzień; 80, 5. dzień; takie samo, 6. dzień; 102 rano, 7. dzień; 76 w południe; później 80; zgon następnego ranka. --Br.

Oddech bardzo częsty, a tętno niewyczuwalne przed śmiercią. Tętno niewyczuwalne po nasileniu oddychania; utrata świadomości; wieczór 5. dnia, zgon. --Ollivier.

Całkowite ustanie tętna. --R. Sch.

Tętno zupełnie niewyczuwalne. θ Zapaść w cholerze.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Bóle reumatyczne nad mostkiem zmniejszają się podczas pocenia; 2. dzień. --F. K.

Ból pośrodku mostka; < kiedy chodzi; 10. dzień. --F. K.

Ból w klatce piersiowej, w kościach i mięśniach międzyżebrowych; jednocześnie ból ramienia.

Duszność i łapanie powietrza. --Ea.

Po lewej stronie klatki piersiowej, w pobliżu brodawki sutkowej, uczucie jakby skóra była odarta i obolała, z bólem uciskającym; 4. dzień. --F. K.

Ból w klatce piersiowej skupia się po lewej stronie, powyżej brodawki sutkowej; 9. dzień. --F. K.

Ucisk na klatkę piersiową, kilka cali poniżej górnego końca mostka, z uciskiem na mostek; 6. dzień. --F. K.

Uczucie bolesności i odarcia na całej klatce piersiowej; 8. dzień. --F. K.

Klatka piersiowa boli podczas kaszlu, oddychania i przy ucisku; 8. dzień. --F. K.

Mrowienie, jakby po klatce piersiowej spływały ciepłe krople, ustające po uciśnięciu palcem; 11. dzień. --F. K.

SZYJA I PLECY [31]

Ból rwący w szyi podczas dreszczu. Eisenmenger.

Uczucie gorąca w szyi przed południem; 13. dzień. --F. K.

Sztywność szyi i między łopatkami, rozpoczynająca się rano; > po wyjściu na zewnątrz lub podczas poruszania się; 7. i 8. dzień. --C. Hg.

Ból, jakby coś utkwiło poniżej prawej łopatki; początkowo nasilił się, a zniknął po trzech godzinach snu. --C. Hg.

Ból pleców taki jak w pierwszych dniach powrócił pod wieczór 7. dnia; nie był tak gwałtowny, lecz znacznie trudniejszy do zniesienia; nasilił się następnego wieczoru i w nocy, wywołując głośne lamenty; siedzenie nieco go łagodzi, lecz chory jest zbyt słaby, by długo siedzieć; ustąpił pod wieczór 9. dnia po zastosowaniu okładów z tkanin zanurzonych w ciepłym mleku. --R. Sch.

Mrowienie na barkach i plecach. Uczucie żaru w plecach po marznięciu. Dreszcze w poszczególnych częściach pleców. Ból w okolicy nerek stał się niezwykle silny, z parciem na mocz. --Sch.

Nieprzyjemne uczucie ucisku w okolicy nerki, które szybko się nasiliło i rozprzestrzeniło w górę pleców aż między łopatki; po czterech godzinach. --Sch.

Ucisk między łopatkami. --R. Sch.

Bardzo silny ból w okolicy lędźwiowej. --Ollivier.

Lekki ból w okolicy lędźwiowej. --O'Reilly.

Pewne bóle w lędźwiach ustąpiły, gdy minęło „zasypianie” kończyn. --Br.

Ból w lędźwiach z wymiotami. --Br.

Za prawym biodrem i powyżej niego, w niewielkim miejscu przy kręgosłupie, bardzo silny ból; < podczas chodzenia; musi usiąść. C. Hg.

Ból krzyża, jak po przeziębieniu; wieczór, 2. dzień. --F. K.

Bardzo silne bóle kości krzyżowej po trzech godzinach.

Tępy ból w górnej części kości krzyżowej, na obszarze wielkości dłoni, utrudnia oddychanie przez jedną lub dwie minuty; miejsce to nabrzmiewa i sprawia wrażenie, jakby coś się w nim wypełniało; z nasileniem bólu; 8. dzień. --F. K.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Obolałe, tępo bolące miejsce na prawym wyrostku barkowym; 8. dzień. --F. K.

Ból od szczytu barku w dół ku wierzchołkowi łokcia; 9. dzień. --F. K.

Bolesne drgania barków.

Ciepłe, niemal palące cięcie, jak małym nożem, w prawym ramieniu, od okolicy barku w dół ku łokciowi; wkrótce po inhalacji. --F. K.

Przelotne kłucia w ramionach. --R. Sch.

Ból rwący i kłucia w kończynach górnych podczas dreszczu. Eisenmenger.

W łokciach i ramionach taki sam ból jak w kolanie. --R. Sch.

Obezwładniający ból obu łokci, silniejszy w prawym; 9. dzień. --F. K.

Bóle łokci i ramion; po pięciu godzinach. --Sch.

Uczucie odrętwienia dłoni, sięgające do połowy przedramion. Sch.

Ramiona i dłonie bardzo zmęczone, jakby płonęły.

Przelotne bóle prawej dłoni i palców; 2. dzień. --C. Hg.

Obrzęknięte żyły na dłoniach; 7. dzień. --F. K.

Palec środkowy lewej dłoni, po stronie wewnętrznej, oraz jego drugi staw zaczerwienione i obrzęknięte; 14. dzień; ustąpiło 15. dnia. --F. K.

Świąd pierwszego stawu lewego palca środkowego, po stronie wewnętrznej, na małym obszarze, gdzie znajduje się bardzo drobny pęcherzyk; po 1. tygodniu. --C. Hg.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Lekki, uderzający ból na niewielkim obszarze za prawą kością biodrową. C. Hg.

Krostka na pośladku utrudnia chodzenie; 15. dzień. --F. K.

Drganie po wewnętrznej stronie lewego uda, ku przodowi, na krótkim odcinku, od wieczora do nocy; 9. dzień; ponownie po południu 10. dnia. --F. K.

Ból po wewnętrznej stronie obu ud, silniejszy po prawej, skąd rozciąga się w pobliże odbytu; 12. dzień. --F. K.

Ból po wewnętrznej stronie obu ud, głównie w kierunku kości miednicznej; 15. dzień. --F. K.

Silny świąd po wewnętrznej stronie lewego uda, kilka cali powyżej kolana; 7. dzień. --C. Hg.

Po wstaniu, gdy umieszcza nogi wyżej niż tułów, bardzo silny ból powyżej lewego kolana; bolesność mięśni lub ścięgien pod skórą; > podczas poruszania się; wieczór, 1. dzień; następnego dnia nadal boli, lecz bardziej poniżej kolana, z uczuciem kulawizny podczas klękania; przy wchodzeniu po schodach nogi się pod nim uginają; południe, 2. dzień. --C. Hg.

Powyżej prawej rzepki ból przy ucisku, również w dole podkolanowym; nasila się po dłuższym nieruchomym leżeniu; wieczór, 16. dzień. --F. K.

Przy wstawaniu i rozpoczynaniu ruchu po leżeniu, zwłaszcza w nieco męczącej pozycji, ból w lewym kolanie, jakby było zmiażdżone od wewnątrz, lecz nie w kościach; nasila się do pewnego rodzaju pieczenia i znika dopiero po dalszym poruszaniu się; od 8. do 10. dnia. --C. Hg.

Reumatyczny, dnawy, rwący ból w stawach kolanowych. --R. Sch.

Bóle kolan podczas dreszczu. --R. Sch.

Ból w lewym dole podkolanowym podczas wstawania z siedzenia i na początku chodzenia; 3. dzień. --F. K.

Uczucie w lewym dole podkolanowym jak po stłuczeniu; zimny i palący ból; < na początku ruchu, zwłaszcza po leżeniu; przez cały 1. tydzień. --C. Hg.

W kościach prawego podudzia poniżej kolana pulsujący ból, ciągnący w dół. Bóle kończyn dolnych, zwłaszcza po prawej stronie, utrzymujące się przez dwie godziny. --Br.

Przelotne kłucia w kończynach dolnych. --R. Sch.

Ból kończyn dolnych, silniejszy po prawej. --O'Reilly.

Przelotne bóle tnące w lewej nodze, od goleni do kostki; jednocześnie na ostatnich żebrach po lewej stronie; 2. dzień. --C. Hg.

Ból lewej nogi po siedzeniu; < podczas schodzenia po schodach, z uginaniem się kolan; 2. dzień. --C. Hg.

Kończyny dolne sztywnieją później niż ramiona. --Br.

Stopy drętwieją, jakby były martwe, aż do kolan. --R. Sch.

Słabość, największa w kończynach dolnych. --Z.

Lewa stopa znów boli podczas wstawania, najbardziej przy brzegu zewnętrznym; 12. dzień. --F. K.

Stopy, zwykle chłodniejsze niż reszta ciała, są teraz cieplejsze; 3. dzień. --F. K.

Pot na całym ciele, lecz nie na prawej stopie. --F. K.

Ból prawej pięty. Przelotne bóle stóp.

Ból lewego stawu skokowego podczas chodzenia; 3. dzień. --F. K.

Nie może poruszyć lewym stawem skokowym nawet podczas leżenia w łóżku; 8. dzień. --F. K.

Nie może poruszyć stopą i nie jest w stanie wstać; 9. dzień. --F. K.

Silny ból lewej stopy, od jednej kostki do drugiej, przebiegający poprzecznie nad stawem, < na niewielkim obszarze grzbietu stopy; czerwonożółta smuga na wierzchu stopy, w pobliżu palców, od czwartego do drugiego palca; ból jest straszliwy, chory blednie; najbardziej boli podczas poruszania stawem skokowym; 1. dzień. --F. K.

Czerwona smuga na stawie skokowym, w miejscu, w którym poprzedniego dnia występował ból; 11. dzień. --F. K.

Bóle lewej stopy, głównie podeszwy, uniemożliwiają stawanie na niej; < podczas ruchu, > w łóżku; bóle pośrodku, jakby stopa była podłużnie ściągnięta; przy stawaniu na niej bolesne rozciąganie; 3. dzień; znacznie < 4. dnia. --F. K.

Ból lewej podeszwy uniemożliwia chodzenie przed południem; mniejszy po południu; < wieczorem, zwłaszcza po wstaniu z siedzenia; wszystkie bóle podeszwy, pięty i całej stopy promieniują ku górze; 6. dzień. --F. K.

Bóle lewej podeszwy, stopy i kolana, < wieczorem; 6. dzień. F. K.

Ból od podeszwy ku palcowi środkowemu; bardzo znacznie < przy zginaniu pierwszych stawów palców stopy; 8. dzień. --F. K.

Łaskotanie w zagłębieniu lewej podeszwy; 10. dzień. --F. K.

Przy ucisku poduszek palców stopy bolesność i drżące odczucie, największe w poduszce palca środkowego; ból rozciąga się wzdłuż wszystkich palców; 8. dzień. --F. K.

Przy każdej próbie stanięcia na stopach bolą wszystkie palce, jakby ból przebiegał w ścięgnach aż do stawu skokowego; 8. dzień. --F. K.

Poduszka prawego palucha, która była niegdyś odmrożona, staje się bardziej bolesna; 16. dzień. --F. K.

Uderzający ból prawego palucha, nasilający się w cieple. --C. Hg.

Lewy palec środkowy stopy niezwykle bolesny przy dotyku, najbardziej od spodu, w poduszce i pierwszym stawie, a stamtąd aż do palucha i kostki przyśrodkowej; 8. dzień. --F. K.

Uczucie, jakby drzazga utkwiła pod paznokciem lewego palca środkowego stopy; od 9. do 10. dnia. --F. K.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Wkrótce po inhalacji ból kończyn dolnych, największy po prawej stronie, z drętwieniem, najpierw kończyn górnych, potem dolnych, po którym przez dwie godziny występuje mrowienie. --Br.

Bardzo tkliwe, dnawe, rwące bóle ramion, łokci i stawów kolanowych. --Br.

Pulsujące bóle kości lewego ramienia, promieniujące w dół, trzy i pięć razy w ciągu każdej godziny; takie same w kościach prawego podudzia poniżej kolana, również promieniujące w dół. --Br. C. Hg.

Kłucia w ramionach i stopach. --R. Sch.

Słabość kończyn. --Bennecke.

Najpierw ramiona stają się zimne i sztywne, potem kończyny dolne. --Br.

Zimno kończyn. --R. Sch. Ollivier.

Zimno kończyn. --F. W. Payne.

Nieprzyjemne mrowienie dłoni i stóp oraz przelotne kłucia w kończynach górnych i dolnych; 7. dzień. --R. Sch.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Zmęczenie dłoni i ramion po umiarkowanym wysiłku (noszeniu dziecka); z osłabienia pieką; 1. dzień. --C. Hg.

Bardzo mała skłonność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. --Eisenmenger.

Chodzenie utrudnione; lewa stopa bolesna.

Podczas wchodzenia po schodach zawroty głowy.

Ruch utrudniony. --Ollivier; lewa stopa <; podczas chodzenia marznie.

Wszystkie bóle nasilają się podczas ruchu; w spoczynku również początkowo się nasilają, lecz później słabną. --F. K.

Słaby nawet podczas siedzenia. --C. Hg.

Tak wielka słabość, że nie może siedzieć; 3. dnia zdolny zrobić kilka kroków; 7. dnia nadal bardzo słaby; nieco lepiej 10. dnia i w dniach następnych. --R. Sch.

Przy wstawaniu czuje się tak słaby i zmarznięty, że jest zmuszony ponownie się położyć; wieczór, 8. dzień. --F. K.

Tak silne uczucie słabości z bólem i zawrotami głowy, że musi się położyć; 3. dzień. Kolka łagodnieje podczas leżenia na brzuchu lub skulania się. --

NERWY [36]

Niepokój ruchowy i lęk. --Robertson.

Największy niepokój ruchowy całego ciała; 5. dzień. --Br.

Krańcowe osłabienie z lękiem; zawroty głowy, nudności i dokuczliwe zaparcie. --Berzelius.

Nagle po inhalacji czuje się otruty; ogarnia go nieopisane krańcowe wyczerpanie i nudności; ledwie może zrobić kilka kroków, by dotrzeć do sąsiedniego pokoju; następują nieustanne odruchy wymiotne i wymioty; nie może przyjąć żadnego leku, kleiku ani zupy, ani nawet łyka wody bez bolesnego nawrotu odruchów wymiotnych i wymiotów; nawet myśl o wodzie wywołuje wymioty; zgon 9. dnia. --Gehlen.

Uczucie odrętwienia od dłoni w górę do połowy przedramion oraz od stóp do kolan, następnie nosa i okolicy brwi, z ustaniem tętna; wszelkie oznaki życia zanikły w tych częściach, lecz zdolność poruszania nimi pozostała; po pięciu godzinach. --R. Sch.

Gorąco na twarzy; osłabienie wszystkich kończyn; skłonność do omdlewania i drżenia, szybko przemijająca, lecz pozostawiająca uczucie słabości i wyczerpania; bezpośrednio po inhalacji. --Vogel.

Natychmiast zajęty został cały układ nerwowy, a ostatecznie także płuca; zmarł po dziesięciu dniach. --Bullock; za Beardem.

Skłonność do omdleń. --Bennecke.

Zasłabnięcie z zawrotami głowy, po którym następują dreszcze. --Br.

Znaczne zmęczenie i osłabienie. --Eisenmenger.

Nagłe, nieopisane osłabienie i nudności. --Gehlen.

Bardzo znaczne osłabienie i gorzki smak w ustach. --Br.

Skarżył się na znaczne osłabienie i przypisywał je ciągłym wymiotom. --Br.

Znaczne osłabienie, największe w kończynach dolnych. Nietypowe osłabienie wieczorem; słaby jak szmata, bliski upadku; 1. dzień. --C. Hg.

Osłabienie i mrowienie. --Br.

Znużenie i wyczerpanie z dreszczami. Najpierw ramiona stają się odrętwiałe i sztywne, później kończyny dolne, z uczuciem pełzania utrzymującym się przez dwie godziny, wkrótce po inhalacji. --Br.

Od czasu do czasu bardzo osobliwe osłabienie, podczas którego ustają wszystkie bóle; 1. i następne dni. --C. Hg.

Osłabienie bez żadnego bólu; 2. dzień. --Br.

Po obiedzie osłabienie i brak bólów przez całe popołudnie i wieczór; 2. dzień. --C. Hg.

Czuje się, jakby wracał do zdrowia po bardzo długiej chorobie; przyjemne uczucie; 11. dzień. --F. K.

Skrajny upadek sił i ogólne złe samopoczucie. --F. W. Payne.

SEN [37]

Ziewanie i nieprzyjemne uczucie z dreszczowością. Tak senny, że z trudem otwiera oczy. --Rh.

Senność od 5. do 7. dnia. Stan soporotyczny między napadami wymiotów. --Br.

Bardzo przyjemne, poetyckie sny. --C. Hg.

Śni, że modli się na publicznym zgromadzeniu przy wielkim aplauzie; 7. dzień. --F. K.

Nad ranem sny o ludziach odchodzących i przybywających; 7. dzień. --F. K.

Jęczenie przez sen; 16. dzień. --F. K.

Sen przerywany przez ból głowy. --R. Sch.

Najmniejszy hałas przerywa mu sen. --R. Sch.

Nad ranem budzi go kolka wzdęciowa. Po północy nagle obudzony przez dwa silne wstrząsy; 7. dzień. --F. K.

Częste zrywanie się podczas zasypiania. Gdy tylko zaśnie, zaczyna się pocić; 15. dzień. --F. K.

Niespokojna noc, z 5. na 6. dzień. --Br.

Niespokojny sen aż do czasu po północy. Budzi się co godzinę, zawsze przed uderzeniem zegara; z 9. na 10. dzień. --F. K.

Przez długi czas nie może zasnąć; czuje, jakby musiał się poruszać; 6. dzień. --F. K.

Bezsenność. --Sch. R. Sch.

Całkowita bezsenność. θ Żółta febra.

Bezsenność. --F. W. Payne. (Przypadek przewlekły. Zob. 47 .)

CZAS [38]

Gorzej w nocy: czołowy ból głowy; ból kończyn dolnych. Po północy: spokojny sen. Podczas budzenia się rano: słaby i przygnębiony. Po przebudzeniu: słaby itd. Po przebudzeniu osłabiony i wyczerpany. --Eisenmenger.

Zmęczony i przygnębiony po przebudzeniu rano. Bardzo wyczerpany: rano w łóżku; 8. dzień. --F. K.

W południe i o północy zawsze czuje się najgorzej; 10. dzień. --F. K.

Południe: jakby miała wystąpić biegunka.

Popołudnie, godz. 3: codziennie nasilają się bóle głowy, dreszcze i gorączka; dreszcz; ból lewej stopy >. Złe samopoczucie stale narasta po południu; 4. dzień. --F. K.

Rozpoczyna się konanie: godz. 4 po południu, sześć razy po 24 godziny od inhalacji. --Br.

Wieczór, godz. 5: cuchnące stolce. Wieczór: ból głowy; wymioty; mniejsze ciepło skóry; osłabienie odbytnicy; ból lewej stopy <; cały ból ustąpił z prawej stopy; 8. dzień. --F. K.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Po wypiciu zimnej wody; później, po ciepłych napojach, mógł wywołać obfity pot. --R. Sch.

Ciepło łagodzi, zimno nasila objawy. --F. K.

Ciepło: ból zęba <; ból palucha <.

Jeśli wieczorem nie jest przykryty, odczuwa zimno; 8. dzień. --F. K.

Podczas rozbierania się o godz. 10 wieczorem gwałtowny dreszcz. Po wejściu do chłodnego pokoju odczuwa silne zimno; 3. dzień. --F. K.

Bardzo wrażliwy na zimno.

Po ruchu na świeżym powietrzu zawsze <. Po chodzeniu na świeżym powietrzu czuje się bardzo źle. --Eisenmenger.

Podczas spaceru na świeżym powietrzu odczuwa zimno. --Eisenmenger.

Przed burzą ponownie pojawia się wiele dawnych bólów. F. K.

Wrażliwy na chłodną pogodę. Wilgotne powietrze bardzo nasila jego złe samopoczucie. --Eisenmenger.

Wilgotne powietrze zawsze pogarsza. --

Ogólna dreszczowość po nieznacznym wystawieniu na działanie chłodu lub przy zmianie temperatury. Payne.

GORĄCZKA [40]

Temperatura obniżona. --O'Reilly. Dreszcz. O'Reilly.

Po zasłabnięciu zawroty głowy i dreszcze. --Br.

Uczucie zimna na całym ciele; po czterech godzinach. --Sch.

Podczas rozbierania się o godz. 10 wieczorem uczucie zimna stało się bardzo gwałtowne; po pięciu godzinach. --Sch.

Zimne kończyny z gorącem w brzuchu. --R. Sch.

Nos zimny, trzeba było owijać go gorącymi chustami. --R. Sch.

Zimno podczas chodzenia. --Eisenmenger.

Przy próbie wstania odczuwa zimno wskutek osłabienia; 8. dzień. --F. K.

Wieczorem napady dreszczy lub ciarek, krótkie, gwałtowne i ograniczone do poszczególnych części pleców; 1. dzień. --C. Hg.

Wieczorem częste ciarki, z zimnem przebiegającym w dół ciała; rozpalone gorąco w obrębie klatki piersiowej, pleców i twarzy; później ogólny pot, z wyjątkiem prawej stopy, utrzymujący się przez całą noc; duże krople spływają po twarzy i z głowy; jednocześnie tętno przerywane; 8. dzień. --F. K.

Podczas dreszczu: ból głowy; ucisk w nadbrzuszu; rozdęcie brzucha; ucisk w klatce piersiowej; rwanie w szyi; rwanie w kończynach górnych. Z bólem uciskającym od okolicy nerek ku górze, do okolicy między łopatkami, dreszcz całego ciała, z dnawymi bólami rwącymi w stawach kolanowych i zimnymi kończynami; cztery godziny po inhalacji; pół godziny później, podczas rozbierania się, dreszcz gwałtowniejszy niż jakikolwiek wcześniej doznany; bóle kolan, ramion i łokci, nasilające się po dreszczu aż do wielkiej gwałtowności; pięć godzin po inhalacji. --R. Sch.

Silny dreszcz 3. dnia o godz. 3 po południu, w porze, w której ból głowy był zwykle <; rozpoczyna się ziewaniem, dyskomfortem, niepokojem i dreszczowością, z towarzyszeniem ucisku w klatce piersiowej, bólu szyi i ciągnięcia w kończynach górnych; nasilony czołowy ból głowy; po dwugodzinnym dreszczu umiarkowane gorąco, utrzymujące się do godz. 8 wieczorem, z gorącymi, suchymi ustami, lecz niewielkim pragnieniem; po gorącu bardzo nieznaczny pot, podczas którego zasypia; początkowo częste zrywania się podczas niepokrzepiającego snu; po północy spokojny. --Eisenmenger.

Po południu o godz. 3, gdy ból głowy był najsilniejszy 1. i 2. dnia, 3. dnia występują ziewanie, złe samopoczucie, niepokój i dreszczowość, stopniowo przechodzące w silny dreszcz ze ściskaniem klatki piersiowej, bólem szyi, ciągnięciem w kończynach górnych i bólem czoła; po dwóch godzinach dreszczu następuje umiarkowane gorąco, utrzymujące się do godz. 8 wieczorem; usta gorące i suche; umiarkowane pragnienie; po gorącu nieco potu; zasypia, lecz często się zrywa; po północy spokojny sen, ale po przebudzeniu znużony i jak po pobiciu; 3. dzień. --Eisenmenger.

Po silnym dreszczu i gorączce 3. dnia, 4. dnia jedynie uczucie zimna, a 5. dnia znów silne, aż do 3. dnia i odtąd każdego popołudnia o godz. 3.

Z początkiem dreszczu o godz. 3 po południu twarz ziemista, żółtawa; oczy zapadnięte, bez wyrazu, spojówki zaczerwienione; nos i górna warga otarte; język obłożony, żółty; tętno częste i drobne, jednocześnie nasilony ból głowy; ściskanie klatki piersiowej; ból rwący w karku i kończynach górnych; ucisk w okolicy migdałków; rozdęcie brzucha; znaczne znużenie i osłabienie. Wieczór, godz. 5: gorąco gorączkowe; godz. 7:30: pot, po którym następuje sen; 7. dzień. --Eisenmenger.

Nieznaczny napad gorączki 2. dnia. --Eisenmenger.

Napad gorączki 5. dnia cięższy niż 3. dnia, po czym powracał codziennie. Wyleczony przez Nux vom.; wystąpił ponownie przy późniejszej inhalacji tego samego gazu. --Eisenmenger.

Gorączka rozpoczęła się o godz. 12 w południe; tętno wzrosło do 90; nie obejmowała głowy; pragnienie po południu; wrażliwość na chłodną pogodę; po kolacji tętno wzrosło z 90 do 120; 6. dzień. --F. K.

Po pewnym czasie pisania przelotna fala gorąca w górę, ku głowie: tętno około 120; co 50–60 uderzeń wypada jedno, stopniowo coraz częściej, wieczorem co 5.–6. uderzenie, czasem co 3.; 7. dzień. --F. K.

Rano przy próbie zejścia w dół gorąco; wieczorem uczucie zimna; 10. dzień. --F. K.

Nieznaczna gorączka ze znacznym osłabieniem; 5. dzień. --Br.

Rozpalone gorąco w brzuchu i zimne kończyny przez całą noc, z bólem nerek i oddawaniem krwi z moczem. --R. Sch.

Dużo gorąca i pieczenia w różnych częściach ciała, szczególnie nad okolicą nerek. --F. W. Payne.

Ogólny ciepły pot po północy, z miękkim tętnem, 80 na minutę, wypadającym 3–4 razy; 7. dzień. --F. K.

Napady nocnego potu; z 7. na 8. dzień; stale w godzinach porannych. --F. K.

Nocne poty; 13. dzień. --F. K.

Nocny pot w krótkim napadzie; 5. dzień. --F. K.

Ogólny ciepły pot w nocy, wielkimi kroplami. Pot łagodzi martwotę kończyn. --

Powierzchnia ciała zroszona wilgocią, o nienaturalnie ciepłym dotyku charakterystycznym dla takich przypadków. θ Zapaść w cholerze.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Napadowo uczucie, jakby całe ciało było po pobiciu; 7. dzień. --F. K.

i 8. dnia ponowne pojawienie się wielu wcześniejszych i nowych objawów oraz większe nasilenie chorobowego działania leku. Bóle powracają; typowy ból głowy; po nieznacznej poprawie 4. dnia, < 5. dnia, kiedy oddawanie moczu całkowicie ustało. --Ollivier.

Typhus tertianus postponens. Śmierć 9. dnia. --Gehlen. Bullock.

STRONA I KIERUNEK [42]

Prawa: ból pięty; dudniący ból palucha.

Lewa: przelotne bóle tnące w nodze; stopa boli przy wstawaniu; ból stawu stopy; nie może poruszyć stopą; silny ból stopy; jakby stopa była ściągnięta wzdłuż; łaskotanie w zagłębieniu stopy; jakby drzazga tkwiła pod paznokciem środkowego palca.

ODCZUCIA [43]

Jakby ciężar w głowie; nos jakby odrętwiały; nos jakby wyschnięty; jakby kamień leżał w brzuchu; odbytnica jakby zwiotczała, jakby miała nastąpić biegunka, jakby wszystko miało wypaść; jakby wszystko miało wypaść przez pachwinę; jakby klatka piersiowa była mocno zasznurowana; jakby krople spływały po klatce piersiowej; jakby coś wypełniało okolicę krzyżową; ramiona i ręce jakby płonęły; stopy jak martwe; ból w środku lewej stopy, jakby była ściągnięta; jakby wracał do zdrowia po długiej chorobie; jakby wszystko w brzuchu zamieniło się w kamień; jakby coś miało pęknąć w miednicy; jakby coś tkwiło poniżej prawej łopatki; jak po pobiciu, w zgięciu lewego kolana; jakby drzazga utkwiła pod paznokciem palca stopy.

Ból: pleców, jak po przeziębieniu.

Ból nie do zniesienia: w obu pachwinach.

Ból lewego kolana, jakby było zmiażdżone od wewnątrz.

Cięcie: w okolicy żołądka i poniżej niej; w okolicy pępka; w pobliżu ostatnich żeber po lewej stronie; piekące w prawym ramieniu; w lewej nodze.

Kłucia: w ramionach i stopach.

Kłucia: przelatujące przez kończyny.

Kłucie: na czubku języka; w prawej pachwinie.

Pieczenie: w gardle; w żołądku; w całym przewodzie pokarmowym; na zewnętrznej powierzchni brzucha; w lewym kolanie; w zgięciu lewego kolana.

Szczypanie: w brzuchu.

Ból kolkowy: po lewej stronie brzucha.

Rwanie: w głowie; w szyi; w kończynach górnych; w stawach kolanowych; w ramionach.

Ciągnięcie: od głowy ku krtani, po prawej stronie.

Ćmiący ból: w punkcie na prawym wyrostku barkowym.

Bolesność jak od otarcia: w lewej części klatki piersiowej; w całej klatce piersiowej.

Ucisk: w zatokach czołowych; w czole; nad brwiami; w skroniach; w żołądku; w nadbrzuszu; w brzuchu; poniżej przepony; po lewej stronie brzucha; w okolicy nerek; między łopatkami; nad mostkiem; w górnej części klatki piersiowej; w całej klatce piersiowej; w lewej części klatki piersiowej.

Bicie: w prawej części klatki piersiowej; w okolicy migdałków.

Dudnienie: w kroczu; ból w sercu; w małym punkcie za prawą kością biodrową; w prawym paluchu.

Ból tętniący: poniżej prawego kolana; w kościach lewego ramienia.

Przeszywający ból jak od otarcia w opuszkach palców stóp przy ucisku.

Bóle przelotne: w głowie; w kroczu; ku górze, w odbytnicy; w ramionach, rękach i palcach; w stopach; w lewej nodze.

Bóle reumatyczne: nad mostkiem; w stawach kolanowych.

Ból obezwładniający: w łokciach.

Ból z uczuciem zimna: w zgięciu lewego kolana.

Ból bez określenia charakteru: w głowie; w prawej części czoła i głowy; w potylicy; w górnej i tylnej części głowy podczas kaszlu; w stawach szczękowych; w lędźwiach; w nadbrzuszu; w różnych częściach brzucha; w spojeniu łonowym; w pachwinach; po lewej stronie prącia; w okolicy nerek; w pobliżu krtani podczas mówienia; w kroczu podczas kaszlu; pośrodku mostka; w mięśniach międzyżebrowych i kościach klatki piersiowej; w okolicy lędźwiowej; w lędźwiach; za prawym biodrem i powyżej niego; w kości krzyżowej, od szczytu barku do wyrostka łokciowego; w łokciach i ramionach; po wewnętrznej stronie ud; w kolanach; w dole podkolanowym lewym; w kończynach dolnych; w prawej pięcie; w stawie lewej stopy; w podeszwie lewej stopy.

Uczucie ciężkości: głowy; powiek; w brzuchu, jak od ciężaru.

Wiotkość: w żołądku.

Drżenie: w lewym udzie.

Drgania albo bolesne drżenie: po prawej stronie głowy, nad czołem; także w szczęce i żuchwie oraz w prawym barku; w barkach, bolesne.

Uczucie ściągania: w języku; w podeszwie stopy, bolesne.

Uciskające zwężenie: gardła; klatki piersiowej.

Podrażnienie: na żołędzi prącia.

Łaskotanie: w prawej stronie nosa; w zagłębieniu podeszwy lewej stopy.

Uczucie pełzania: w nosie; jakby ciepłe krople spływały po klatce piersiowej; po barkach i plecach; w kończynach; w rękach i stopach.

Świąd: poniżej ostatniego żebra, skrajnie po lewej stronie; na pierwszym stawie lewego palca środkowego, wokół pęcherza; na lewym udzie.

Uczucie pływania: w głowie i ciele.

Nieopisane uczucie: wznoszące się ku nosowi.

Uczucie martwoty: w kończynach; w rękach, w nosie i w okolicy brwi.

Gorąco: na twarzy; w ustach; w brzuchu; w klatce piersiowej; w plecach; nad okolicą nerek.

Dreszcze: przebiegające po częściach pleców.

Uczucie żaru: w klatce piersiowej.

Uczucie chłodu: na twarzy.

Zimno: języka; kończyn.

Uczucie martwoty: w nosie; w okolicy brwi; w kończynach; w stopach.

Znużenie: w żołądku.

Osłabienie: ciała; w brzuchu; w odbytnicy, jakby była zwiotczała; w kończynach.

Sztywność: karku; między barkami.

Drętwienie: w głowie; nad brwiami; przedniej połowy prawej strony języka; głęboko w miednicy; w kończynach.

TKANKI [44]

Trzaskanie w stawach podczas ruchu, nawet w kolanach i łokciach; 16. dnia. --F. K.

Habitus wyraźnie się zwiększa w ciągu kilku godzin. Obrzęk nasila się w południe; 7. dnia. --Br.

Uogólniony obrzęk całego ciała. Pośmiertnie. --Br.

Zapaść w cholerze azjatyckiej.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Ucisk: < tępy ból w nadbrzuszu. Ucisk zewnętrzny wywołuje ból w okolicy wątroby; 32. dnia; opuszki palców stóp bolesne. --

Skóra sucha; tętno 107.

SKÓRA [46]

Żółta skóra. --Br.

Skóra barwy brązu; 5. dnia. --Ollivier.

Skóra stała się ciemnobrunatna. --Sch.

Ciemnobrunatna skóra na całym ciele. θ Żółta febra.

Ciemnobrunatny, ziemisty wygląd skóry. --F. W. Payne.

Świąd: na ostatnich żebrach po lewej stronie; na palcu środkowym; na lewym udzie powyżej kolana. Środek pęcherzotwórczy przyłożony do dołka podsercowego wywołał pęcherz wypełniony ciemnoczerwoną krwią; 5. dnia. --R. Sch.

Całe owłosienie na "odrętwiałych" częściach ciała stało się śnieżnobiałe; brwi tworzyły dziwny kontrast z ciemnobrunatną twarzą. --Sch.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Pani A., æt. 67, wcześniej zdrowa i pełna sił, chorowała przez całą jesień i zimę; wyzdrowiała w ciągu siedmiu dni. --F. W. Payne.

ZWIĄZKI [48]

Okład gorczycowy ułatwia oddychanie.

Amm. acet . : oddychanie ulega poprawie.

Antidota: Nux vom . (gorączka).

Porównać: Carb. veg . (żółta febra i cholera).

F. K. podano Caustic .

Napoje zawierające siarkowodór zdają się przynosić największą ulgę. --Berzelius.

Należy wypróbować terpentynę.