Pomórnik. Compositæ.

Szeroko rozpowszechniona roślina, rosnąca na wysokogórskich równinach Niemiec. Jeden z najstarszych leków ludowych, zwany po niemiecku Wohlverleih, co oznacza obdarzanie dobrostanem i nie ma nic wspólnego z wilkami, jak przypuszczał nasz uczony francuski kolega; nazywany jest również Fallkraut, co oznacza ziele przydatne po upadku. Dwieście lat temu Fehr nazwał go panacea lapsorum.

Jedną z pierwszych prób lekowych Hahnemanna przeprowadzono z korzeniem arniki. (Fragmenta de viribus medicamentorum positivis sine in sano corpore humano observatis, 1805, s. 17–24); obejmowała ona 117 objawów z własnych obserwacji Hahnemanna oraz 33 cytaty; był to jeden z najwspanialszych rezultatów jego badań, a wszystko uzyskano z korzenia.

W pierwszym tomie jego Materia Medica Pura z 1811 roku, s. 236–248, liczba opisanych przez niego samego objawów wzrosła do 175, a liczba cytatów ze starych ksiąg, których prawdziwi praktycy homeopatii nigdy nie uważali za mające jakiekolwiek znaczenie, do 55.

W drugim wydaniu z 1822 roku, s. 471–503, liczba objawów Hahnemanna wzrosła do 278; wszystkie pochodziły z korzenia, a ponadto mógł on dodać próby lekowe przeprowadzone przez swoich uczniów. Każdego probanta badał z najwyższą starannością i skrupulatnością, a liczba objawów wzrosła do 314.

W trzecim wydaniu z 1830 roku, które ukazało się wkrótce potem, było ich łącznie 638, zaledwie o 46 więcej. W czasopismach opublikowano bardzo wiele doniesień o tak zwanych zatruciach.

Jest wysoce prawdopodobne, że wszystkie były skutkiem stosowania nalewki sporządzonej z kwiatów zawierających muchówkę arnikową. Zanim pąk się otworzy, owad Atherix maculatus Meignen składa jaja w osadniku, czyli dnie kwiatowym. Wylęgające się z nich larwy żywią się nasionami; nie przeszkadza to rozwojowi kwiatu, lecz uniemożliwia dojrzewanie nasion. Niemal wszystkie kwiaty dostępne w handlu zawierają jaja, larwy albo ich odchody i inne pozostałości, bądź poczwarki; wszystko to działa podobnie jak Cantharides.

Idąc za przykładem Hahnemanna, powinniśmy używać wyłącznie korzenia.

Bardzo ważne byłoby poddanie tego owada albo jego jaj lub poczwarek próbie lekowej, aby umożliwić oddzielenie objawów wywoływanych przez kwiat od objawów wywoływanych przez owada. Wszystkie nalewki sporządzone z kwiatów są preparatami bardzo niepewnymi i nie należy im ufać.

UMYSŁ [1]

Oszołomienie, utrata wzroku i słuchu. θ Wstrząśnienie mózgu.

Stany śpiączkowe, soporystyczne, otępienne. θ Tyfus plamisty.

Leży jak martwy. θ Wstrząśnienie mózgu; udar mózgu itd.

Śpiączka, brak czucia i świadomości. θ Dreszcze zastoinowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych itd.

Stupor z mimowolnym oddawaniem kału. θ Tyfus plamisty.

Utrata świadomości. θ Dusznica bolesna.

Nieprzytomny; zagadnięty odpowiada prawidłowo, lecz nieprzytomność i majaczenie natychmiast powracają.

Można go było wybudzić i uzyskać rozumne odpowiedzi, lecz natychmiast ponownie zapadał w stupor.

Zapominalski; to, co czyta, szybko ulatuje mu z pamięci, nawet słowo, które właśnie zamierza wypowiedzieć. θ Tyfus plamisty.

Roztargniony; myśli odbiegają od przedmiotu i zatrzymują się na obrazach oraz fantazjach.

Umysł jasny jak u jasnowidza; spokojny wyraz twarzy, bladość jak kreda; uważa swoją śmierć za nieuniknioną.

Myśli prawidłowo, lecz właściwą myśl wyraża niewłaściwym słowem. θ Tyfus plamisty.

Zamęt w głowie przechodzący w prawostronny uciskowy ból głowy.

Siedzi jakby pogrążony w myślach, a jednak nie myśli o niczym; rodzaj snu na jawie. θ Tyfus plamisty.

Nie myśli; uczucie splątania i ciężkości w czole.

Myślenie spowolnione. θ Udar mózgu.

Powolność myślenia.

Mówi, że nic mu nie dolega. θ Gorączka gnilna.

Majaczenie z mamrotaniem. θ Tyfus plamisty.

Majaczenie z cichym pomrukiwaniem.

Majaczenie alkoholowe.

Gwałtowny szał, podczas którego chory jest świadomy swego stanu.

Nadmierna skłonność do intensywnej i długotrwałej pracy literackiej.

Niechęć do myślenia; po spacerze na świeżym powietrzu.

Nie wypowiada ani słowa; odmawia odpowiedzi na pytania, nie znosi okazywania jej współczucia. θ Tyfus plamisty.

Roni łzy i wydaje okrzyki. θ Po napadzie wściekłości.

Modli się cicho za swoją duszę.

Skubie pościel.

Bezmyślna wesołość; wielka lekkomyślność i złośliwa swawola.

Przygnębienie.

Beznadziejność; obojętność. θ Po wstrząśnieniu mózgu.

Przygnębienie i przekonanie o zbliżającej się śmierci. θ Nerwoból.

Hipochondryczny niepokój, opryskliwość.

Obawia się, że zostanie uderzony przez zbliżających się do niego ludzi; boi się nawet możliwości dotknięcia. θ Dna moczanowa.

Gwałtowne napady trwogi. θ Dusznica bolesna.

Przerażenie na myśl o natychmiastowej śmierci. θ Z nocnymi dolegliwościami sercowymi.

Obojętny na wszystko, posępny.

Z natury pogodny, życzliwy i serdeczny, stał się przygnębiony, zjadliwy i opryskliwy.

Pobudliwy i lękliwy. θ Paraliż.

Jest niezwykle posępna i rozdrażniona; nie wypowiada ani słowa.

Nadmiernie wrażliwy nastrój; opryskliwość, kłótliwość.

Nadmierna wrażliwość psychiczna. θ Prolapsus uteri.

(U chorego:) Z natury bardzo wrażliwy; jego wyostrzona wrażliwość psychiczna uległa znacznemu nasileniu.

Nadmiernie wrażliwa psychika; podatność zarówno na przyjemne, jak i nieprzyjemne wzruszenia, bez osłabienia ani nadmiernej wrażliwości ciała; czasami występująca naprzemiennie, czasami równocześnie.

Podatność na każdy wstrząs, ruch lub wysiłek oraz na czytanie i rozmyślanie. θ Migrena.

Poczucie, że jest się do niczego.

Na pewien czas trzeba było zaniechać wszelkich zajęć, tak intensywne były cierpienia. θ Napady bólu głowy.

Osłabienie i apatia. θ Ból mięśniowy.

Niezdolność do długotrwałej, aktywnej pracy.

Łatwo się przestrasza; nieoczekiwane drobiazgi wywołują u niego nagłe wzdrygnięcie.

Stan psychiczny w najwyższym stopniu godny pożałowania. θ Prolapsus ani.

Wzruszenia psychiczne przyczyniały się do wywoływania przewlekłych napadów bólu głowy.

Każde pobudzenie bardzo drażliwego umysłu nasila wszystkie objawy bólu głowy. θ Prolapsus ani.

Dolegliwości wskutek przestrachu lub gniewu.

Gwałtownie obudzony nocnym dzwonkiem i zrywając się z łóżka, wywołał u siebie ból głowy następnego dnia. θ Przewlekły ból głowy.

SENSORIUM [2]

Zamęt w głowie z wyraźnym uciskiem w prawej połowie głowy, zwłaszcza nad prawą brwią.

Zawroty głowy z nudnościami żołądkowymi, < przy wstawaniu lub poruszaniu się; > podczas nieruchomego leżenia.

Zawroty głowy i niezdolność do jakiegokolwiek wysiłku, z bólem głowy. θ Prolapsus ani.

Zawroty głowy przy zamykaniu oczu.

Zawroty odczuwane w czole podczas chodzenia albo unoszenia i poruszania głową. θ Dusznica bolesna.

Zawroty głowy po zbyt obfitym posiłku, nudności, zaciemnienie widzenia.

Zawroty głowy przy przyjmowaniu pozycji wyprostowanej. θ Udar mózgu.

Zawroty głowy są prawie niedostrzegalne podczas siedzenia z pochyloną głową, lecz gdy prostuje lub porusza głowę, czuje, jakby wszystko obracało się razem z nią.

Zawroty głowy. θ Paraliż.

Uczucie ciężkości i zamętu w głowie.

Zawroty głowy z nudnościami podczas poruszania się i wstawania; > w pozycji leżącej.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Pobolewanie oraz bóle przeszywające i uciskające, najsilniejsze w czole; < od ruchu.

Pobolewanie w czole rozpoczynające się rano, stopniowo rozchodzące się przez skronie do potylicy; < po południu.

Ból tępy w czole; ból pleców i kończyn. θ Czerwonka.

Ból uciskający w czole podczas chodzenia, wchodzenia po schodach, rozmyślania lub czytania.

Bóle nad jednym okiem, ze ściśnięciem w czole i zielonkawymi wymiotami.

Ból uciskający w czole, < w pobliżu ciepłego pieca, jakby mózg był zwinięty w bryłę.

Szybkie ukłucia w lewej wyniosłości czołowej z towarzyszącym wrażeniem, jakby doszło do wynaczynienia krwi.

Kłucia w czole.

Uczucie zimna w czole przechodzące w gorąco, a niekiedy w ból przeszywający; < od wstrząsów, ruchu itd.

Ucisk nad oczami rozchodzący się do skroni.

Po uczuciu pełności, mniej więcej po godzinie, wystąpił lekki ból czoła, który stopniowo narastał, rozchodził się do skroni i potylicy, a największe nasilenie osiągał pod wieczór. θ Przewlekły ból głowy.

Ucisk nad oczami rozchodzący się w kierunku skroni, z wrażeniem, jakby powłoki czoła kurczyły się spazmatycznie.

Ból kłujący w skroniach i czole.

Ból głowy w lewej skroni, nawracający od czasu do czasu; delikatne nakłuwanie i rwanie.

Ból głowy, jakby w skroń wbito gwóźdź, z ogólnym poceniem się około godziny 12 P. M., po którym następuje uczucie omdlewania.

Uciskająco-przeszywający ból w obu skroniach, od zewnątrz ku wnętrzu.

Sporadyczne napady bardzo bolesnych bólów głowy, pulsujących albo uciskających, umiejscowionych w jednej lub drugiej skroni. θ Prolapsus ani.

Uciskowy ból głowy, jakby głowa była rozpierana od wewnątrz na zewnątrz; ból zdaje się powstawać z czegoś miękkiego na szczycie głowy, z ciągnięciem na szczycie głowy i w potylicy oraz rwaniem ku skroniom.

Uczucie ciężkości pośrodku mózgu.

Ucisk i zamęt w głowie.

Wrażenie dużego ciężaru w głowie.

Uczucie ciężaru w głowie, a przy każdym wysiłku — wrażenie, jakby płyn falował w mózgu, w dniu następującym po napadzie. θ Przewlekły ból głowy.

Wrażenie w górnej części głowy, jakby mózg był obolały i tkliwy.

Nadmierna wrażliwość całego mózgu albo różnych jego części. θ Migrena.

Pieczenie w mózgu przy prawidłowej ciepłocie ciała, w nocy i rano; < od ruchu, > w spoczynku.

Zastoinowe i żołądkowe bóle głowy.

Następstwa upadków lub uderzeń w głowę.

Urazy mechaniczne; szczególnie ze stuporem wskutek wstrząśnienia mózgu; złamania czaszki, a nawet ucisk mózgu (zewnętrznie przykładać ciepłe tkaniny nasączone rozcieńczoną nalewką z korzenia; podawać ją również wewnętrznie).

Ból głowy > od poruszania głową na poduszce. θ Zapalenie płuc.

Wczesnym rankiem nie waży się rozpocząć czytania ani zabrać do pracy zaraz po wstaniu z łóżka, aby nie wywołać napadu. θ Migrena.

Ból głowy: gwałtowny po obudzeniu; rano — otępiający; od 3 do 8 P. M. — uciskający; podczas chodzenia na świeżym powietrzu — uciskający; przy kaszlu — kłucie w czole; przy poruszaniu głową — kłucia w głowie; przy wstawaniu albo siadaniu w łóżku; podczas czytania lub rozmyślania — ucisk w czole; przy schylaniu się; podczas chodzenia — ucisk w czole; podczas wchodzenia po schodach — ucisk w czole.

Ból głowy z zawrotami głowy.

Ból, jakby nóż przeciągano poprzecznie przez głowę od lewej strony; natychmiast potem pojawia się wewnętrzne uczucie zimna w głowie, od którego włosy stają dęba.

Zajęcie mózgu. θ Biegunka i czerwonka.

Gwałtowny ból głowy po obudzeniu rano, który o godzinie 8 A. M. osiągnął takie nasilenie, że podczas chodzenia na świeżym powietrzu chory upadł wskutek zawrotów głowy; ustąpił o godzinie 10 A. M.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych po urazach mechanicznych lub traumatycznych, takich jak wstrząśnienia, stłuczenia, upadki, wstrząśnienie mózgu itd., gdy podejrzewa się wysięk krwi, włóknika lub ropy. W takich przypadkach stwierdza się głęboki sopor i częściowe porażenie języka, nerwów okoruchowych, tęczówki albo kończyn.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych po uszkodzeniu lub wstrząśnieniu, pod warunkiem że nie występuje całkowity brak reaktywności.

Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z charakterystyczną skłonnością do wymiotów.

Wysięk surowiczy lub krwawy. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt.

Udar mózgu, utrata świadomości, z mimowolnym oddawaniem stolca i moczu, paraliżem (lewostronnym); tętno pełne, silne; oddech chrapliwy; wzdychanie, mamrotanie.

Apoplexia sanguinea.

Brak bólu głowy. θ Apoplexia sanguinea.

SKÓRA GŁOWY [4]

Głowa wydaje się zbyt duża.

Uczucie zimna w małym miejscu na czole, jakby ktoś dotknął go zimnym kciukiem.

Nieznośne wrażenie lodu na szczycie głowy; po śniadaniu.

Pieczenie albo gorące miejsca na szczycie głowy. θ Prolapsus ani.

Głowa gorąca, reszta ciała chłodna. θ Zapalenie tęczówki. θ Prolapsus uteri.

Ból potylicy, jakby wyrywano włosy albo jak wskutek silnych porażeń prądem.

Ucisk w czole, jakby te części zostały zmiażdżone przez gwałtowne wstrząśnienie; uczucie to rozchodzi się po twarzy do obu kości policzkowych.

Poprawa podczas leżenia z nisko ułożoną głową. θ Zapalenie tęczówki.

Wciska głowę głęboko w poduszki. θ Meningitis infantum.

Uciskowy ból głowy nad oczami, rozciągający się ku skroniom, z uczuciem, jakby powłoki czoła kurczowo się ściągały.

Trzyma głowę pochyloną do przodu lub w prawo. θ Po urazie lewego oka.

Nawracające czyraki na skórze głowy.

WZROK I OCZY [5]

Światłowstręt. θ Udar mózgu.

Wczesnym rankiem uczucie pełności w głowie, po którym wkrótce pojawia się migotanie przed oczami, nasilające się podczas czytania lub pisania. θ Ból głowy występujący raz lub dwa razy w tygodniu od dwunastu lat.

Podwójne widzenie po urazie oka.

Gdy próbuje czytać, bolą ją oczy, a druk zdaje się tańczyć we mgle i znikać, dlatego musi przecierać oczy.

Muscæ volitantes.

Korek z butelki uderzył w prawe oko siedemnaście dni wcześniej; oko było obrzęknięte przez cztery dni; chory widzi jak przez mgłę, źrenica jest umiarkowanie rozszerzona i nieruchoma, bez śladu wysięku.

Wszystko czernieje przed oczami. θ Meningitis infantum.

Utrata wzroku po gwałtownym uderzeniu.

Ciemność przed okiem i utrata wzroku z bólem głowy. θ Prolapsus ani.

Uczucie wielkiego ciężaru i ciężkości w oczach, z bardzo silnym bólem głowy.

Uciskowo-szczypiący ból w przyśrodkowej połowie prawej gałki ocznej, stopniowo ustępujący podczas ruchu na świeżym powietrzu.

Ból ciągnący w prawym oku.

Kłucia w oczach.

Przeszywające bóle rwące w obu oczach i otaczających je okolicach: < w łóżku i pod wpływem ciepła. θ Zapalenie oczu.

Pieczenie oczu.

Niewydolność mięśnia skośnego górnego lewego oka.

Pourazowe porażenie mięśnia u krzepkiego 25-letniego mężczyzny.

Podwójne widzenie i zawroty głowy przy patrzeniu w dół; trzyma głowę nieco pochyloną do przodu i zwróconą w prawo. θ Pourazowe porażenie mięśnia.

Wszystkie wysoko położone przedmioty wydają się pochylać do przodu i zaraz na niego upaść. θ Pourazowe porażenie mięśnia.

Źrenice początkowo zwężone, po dwudziestu czterech godzinach rozszerzone.

Zwężenie źrenic z zamroczeniem umysłu.

Rozszerzone źrenice z nadwrażliwością na światło.

Prawe oko wystaje z oczodołu i wydaje się większe od lewego.

Oczy wytrzeszczone, nieruchomo wpatrzone, wyrażające udrękę.

Oczy zapadnięte.

Oczy matowe, wyraz twarzy otępiały. θ Tyfus plamisty.

Przekrwienie oczu; gałki oczne nabiegłe krwią.

Oczy bardzo czerwone. θ Zapalenie płuc.

Gałka oczna przypominała kawałek surowego mięsa.

Spojówka silnie zaczerwieniona; światłowstręt. θ Gorączka reumatyczna.

Zapalenie oczu z podbiegnięciami krwawymi po urazach mechanicznych.

Wybroczyny podspojówkowe wskutek krztuśca lub urazów.

Reumatyczne zapalenie tęczówki, cechujące się obfitym łzawieniem, światłowstrętem i zaczerwienieniem oraz przeszywającymi i rwącymi bólami w oku i wokół niego; < w nocy i pod wpływem ciepła.

Krwotok siatkówkowy; przyspiesza wchłanianie skrzepów.

Niedowidzenie po uderzeniu w głowę.

Zwiotczenie naczyń krwionośnych i nadmierna płynność krwi, predysponujące do krwotoków. θ Krztusiec.

Pourazowe owrzodzenie z obfitym krwotokiem do komory przedniej oka.

Łzawienie oraz przeszywające i rwące bóle w obu oczach i otaczających je okolicach; < w łóżku i pod wpływem ciepła.

Znaczne łzawienie. θ Zapalenie oczu.

Ostre, delikatne kłucia w przyśrodkowych kątach oczu.

Świąd w kątach oczu.

Silna neuralgia rzęskowa; głowa gorąca, ciało chłodne. θ Zapalenie tęczówki.

Uczucie ucisku i opadania powiek, jakby nie można ich było unieść.

Ruch powiek utrudniony i bolesny; powieki są obrzęknięte, a gałki oczne sprawiają wrażenie otartych; oczy i powieki czerwone; < przy zamykaniu, > przy otwieraniu oczu.

Obrzęk suchych, gorących, zmienionych zapalnie powiek, z rozległymi podspojówkowymi podbiegnięciami krwawymi. θ Zapalenie tęczówki.

Brzeg górnych powiek bolesny podczas ich poruszania, jakby był suchy i lekko obolały.

Rozmaite dolegliwości oczu będące następstwem uderzeń i różnych urazów; niekiedy stosowany miejscowo (nalewka rozcieńczona wodą), a niekiedy podawany wewnętrznie.

Stłuczenie tęczówki po operacji zaćmy.

Pourazowe rozszerzenie źrenicy.

Pourazowe owrzodzenie z obfitym krwotokiem do komory przedniej oka.

Tępy ból nad oczami, nawet gdy ich nie używa. θ Astenopia.

Na lewym brzegu oczodołu bardzo bolesny, przerywany, tępy ucisk.

Kurczowy, uciskowo-kłujący ból pod lewym okiem, na kości nosowej, rozciągający się nad gałką oczną.

SŁUCH I USZY [6]

Wielka nadwrażliwość na głośne dźwięki, z bólem uszu.

Szumy w uchu wywołane napływem krwi do głowy; z wielką nadwrażliwością na dźwięki.

Brzęczenie i buczenie w uszach z utrudnionym słyszeniem. θ Meningitis infantum; następstwo choroby.

Niedosłuch po wstrząsach.

Głuchota po tyfusie plamistym.

Szum w uszach z głuchotą prawego ucha i kłuciami przeszywającymi lewe ucho.

Ból wewnątrz chrząstki lewego ucha, jakby części te zostały stłuczone lub obite.

Ból uszu jak po stłuczeniu, kłucia w uszach i za nimi; uszy bardzo suche.

Uczucie gorąca na zewnętrznej powierzchni lewego ucha i policzka.

Ropne zapalenie ucha z osłupieniem.

Po ropieniu ucha wewnętrznego. θ Tyfus plamisty.

Wypływ krwi z ucha.

Obrzęk ślinianki przyusznej. θ Odra.

WĘCH I NOS [7]

Obrzęk nosa.

Kicha dwadzieścia lub trzydzieści razy, gwałtownie zarzucając głową, aż wyczerpany osuwa się na łóżko; ledwie odzyskuje oddech, następuje kolejny napad.

Nos boli od góry ku dołowi, jak po gwałtownym upadku na nos.

Krwawienie z nosa.

Krwawienie z nosa: poprzedzone mrowieniem ; obfite po każdym wysiłku; z przyczyn mechanicznych ; po umyciu twarzy; krztusiec; tyfus plamisty ; wydmuchiwanie nosa.

Owrzodziałe nozdrza.

Nos zimny, lecz wewnątrz gorący; albo z suchym gorącem twarzy.

Koniec nosa zimny. θ Zapalenie płuc.

Ból gładzizny nad nasadą nosa.

Przy pierwszym porannym wydmuchaniu nosa wypływa z niego kilka kropli rzadkiej krwi.

Częste wydmuchiwanie nosa ze śladami krwi.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Prawy policzek opada, usta ściągnięte na lewą stronę. θ Udar mózgu.

Podczas oddychania policzek wydyma się i rozszerza. θ Udar mózgu.

Twarz silnie zapadnięta.

Twarz raczej blada; raczej uczucie dreszczowości niż gorąca. θ Przewlekły ból głowy.

Blada, zapadnięta; ziemistożółta. θ Cholera infantum.

Ziemista cera, niezdrowy wygląd. θ Biegunka.

Suche gorąco twarzy pod wieczór, rozciągające się aż za uszy, bez pragnienia; nos zupełnie zimny.

Zaczerwienienie i pieczenie jednego policzka, który poza tym jest chłodny lub przynajmniej nie jest gorący.

Twarz ciemnoczerwona, niemal koloru mahoniu. θ Tyfus plamisty.

Twarz gorąca i czerwona, przy zimnych nogach. θ Meningitis infantum.

Twarz i czoło gorące. θ Udar mózgu.

Obrzmiałe policzki silnie zaczerwienione. θ Udar mózgu.

Obrzęknięte policzki z pulsującym i kłującym bólem.

Czerwony obrzęk prawego policzka z pulsującym i szczypiącym bólem; obrzęknięte wargi i wielkie gorąco w głowie przy zimnym ciele.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Wargi pieką; są obrzęknięte i popękane.

Dolna warga drży. θ Tyfus plamisty.

Ból prawego stawu żuchwy jak po stłuczeniu, wywoływany ruchem; wczesnym rankiem.

Dolna szczęka zwisa.

Palące gorąco w wargach, przy umiarkowanym cieple ciała.

Pryszcze na górnej wardze.

Spierzchnięte wargi.

Obrzęknięte wargi z gorącem w głowie.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ból zęba po zabiegu, plombowaniu itp.

Rozdzierająco silne bóle, tnące i rwące, we wszystkich zębach prawej górnej szczęki, promieniujące do ucha; < od ciepła zewnętrznego lub wdychania świeżego powietrza.

Ząb wydaje się wypychany z zębodołu; pulsujący ból zęba.

Dziąsła bolesne, obrzęknięte. θ Ząbkujące dzieci.

Pulsowanie i mrowienie dziąseł. θ Ból zęba.

Ból zębów, jakby zęby zostały wygryzione, nadwerężone, chwiały się i pulsowały; zęby sprawiają wrażenie wypychanych przez napływającą do nich krew; są wówczas bardziej bolesne przy dotknięciu.

Ból zęba i obrzęk dziąseł lewej górnej szczęki.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: gnilny; zgniłych jaj; gorzki.

Suchy język i niechęć do mówienia. θ Tyfus plamisty.

Język suchy, niemal czarny. θ Tyfus plamisty.

Język obłożony żółto, z gorzkim smakiem;

Rano smak zgniłych jaj.

Szczypiące uczucie na języku, z bolesnością, pieczeniem i kłuciem w tylnej części gardła.

Gwałtowne pieczenie od gardzieli przez przełyk do żołądka.

Język: obłożony biało; suchy, z brązowym pasmem biegnącym środkiem. θ Tyfus plamisty.

Język suchy albo obłożony żółto. θ Dyspepsja.

Język obłożony biało, przy dobrym apetycie i prawidłowym smaku.

JAMA USTNA [12]

Gnilny zapach z ust. θ Tyfus plamisty.

Zmniejszone wydzielanie śliny.

Czasami wypluwa odrobinę krwi. θ Tyfus plamisty.

Suchość jamy ustnej z silnym pragnieniem.

Piekące drapanie w jamie ustnej i przełyku; zwiększone wydzielanie śliny.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Kłucie w tylnej części gardła między aktami połykania.

Przewlekłe bóle gardzieli i krtani, < przez długi czas po ożywionej rozmowie.

Pieczenie w gardle podczas połykania.

Ból gardzieli, jakby utkwiło w niej coś twardego lub szorstkiego; po południu, w pozycji leżącej.

Drapanie i pieczenie od gardła do żołądka, przechodzące w uciążliwy ucisk w żołądku.

Połykanie niemal zawsze przynosi poprawę.

Połykanie uniemożliwia pewien rodzaj nudności, jakby pokarm nie chciał przejść w dół.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA I AWERSJE [14]

Apetyt zaburzony, jedzenie nasila ból. θ Przewlekłe napady bólu głowy.

Apetyt zmniejszony. θ Biegunka. θ Mialgia.

Brak apetytu i kwaśność w żołądku u osób pijących brandy; wywołuje wstręt do brandy.

Całkowity brak apetytu przez dziesięć dni, wstręt na sam widok jedzenia.

Niechęć: do mięsa; rosołu; mleka; palenia tytoniu; brandy.

Pragnienie zimnej wody, bez gorączki.

Pragnienie bez jakiegokolwiek zewnętrznego gorąca; źrenice słabo się rozszerzają.

Stałe pragnienie napojów, lecz chory nie wie jakich, gdyż wszystkie napoje budzą odrazę. θ Biegunka.

Pragnienie octu lub kwaśnych rzeczy; napojów alkoholowych.

JEDZENIE I PICIE [15]

Po jedzeniu nieprzyjemne dolegliwości w nadbrzuszu.

Wymioty treścią pokarmową, uporczywe zaparcie oraz niespokojne ruchowo, bezsenne noce. θ Wstrząśnienie mózgu.

Podczas obiadu jeden policzek gorący.

Po jedzeniu: czuje się <; dolegliwości w nadbrzuszu (po uderzeniu); przepełnienie oraz kolkopodobny ucisk w kilku miejscach brzucha i boków; pełność w dołku podsercowym; ucisk w niewielkim punkcie; migrena; ból zęba; uczucie bezwładu w nogach.

Po zbyt obfitym posiłku zawroty głowy z nudnościami i przysłonięciem wzroku.

Po piciu: nasila się uczucie zimna; wymiotuje; dużo pije, a następnie wymiotuje.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Odbijania: częste; puste; gorzkie.

Gnilne odbijania. θ Wypadanie macicy. θ Biegunka.

Rano odbijania jak zgniłymi jajami.

Odbija mu się po kaszlu.

Skrajne nudności.

Nudności w nadbrzuszu. θ Wypadanie macicy.

Nudności, piekące drapanie w gardle; ogólne zwiotczenie przed południem.

Puste odruchy wymiotne, bezskuteczne próby zwymiotowania. Nocą odruchy wymiotne; wymioty jednak nie występują; w dołku podsercowym ciężar jak od guzka.

Wymiotuje: po najmniejszej ilości przyjętego pokarmu; gorzką, żółtą żółcią; skrzepłą krwią.

Wymioty ciemnoczerwonymi skrzepami, gorzki smak w ustach; ogólna bolesność. θ Po urazach.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Żołądek rozdęty gazami; ucisk na okolicę przedsercową, ucisk w klatce piersiowej.

Ból żołądka, jakby jego ściany kurczowo się ściągały, > po jedzeniu.

Kurczowy skurcz żołądka powoduje rozlany ból, głównie jednak tylnej ściany, z uczuciem, jakby ściana żołądka była gwałtownie dociskana do kręgosłupa i jakby od tego miejsca w dół kręgosłup stawał się bolesny.

Uszczypywanie i ucisk w żołądku, rozciągające się przez jelita jako uczucie przewężenia, z silnym poruszaniem się w brzuchu.

Uszczypywanie i kurczowe ściskanie w żołądku. Uczucie ciężkości i ucisk w żołądku.

Uciskające bóle tnące w nadbrzuszu, z nudnościami i odruchami wymiotnymi. θ Po uderzeniach w żołądek.

Bolesność żołądka z gnilnym odbijaniem, jak zgniłymi jajami.

Uczucie przepełnienia żołądka ze wstrętem. θ Angina pectoris.

Uczucie głodu w żołądku.

Pobolewanie lub palący ból w dołku podsercowym, nadbrzusze rozdęte; < od ucisku; cuchnące odbijanie.

Łatwe i szybkie przenoszenie się podrażnienia mózgowego na żołądek, kończące się nudnościami, odruchami wymiotnymi i wymiotami. θ Migrena.

Dużo śluzu w gardle i żołądku.

Niestrawność. θ Prolapsus ani.

PODŻEBRZA [18]

Silny ucisk w nadbrzuszu.

Uciskające bóle tnące w nadbrzuszu, z nudnościami i odruchami wymiotnymi.

Wrażliwość na ucisk w okolicy wątroby. θ Osłupienie.

Kłucia w okolicy wątroby; bolesne podczas obracania się w łóżku.

Ucisk: w okolicy wątroby; jak od kamienia, zarówno podczas wdechu, jak i wydechu; odczuwany przy leżeniu na lewym boku.

Ucisk w okolicy lewych żeber poniżej serca, dniem i nocą.

Ból i uczucie pełności w prawym podżebrzu wskutek uderzenia.

Kłucia w okolicy śledziony, z bolesnością przy ucisku. θ Zapalenie śledziony w gorączkach przepuszczających.

Kłucia pod żebrami rzekomymi po lewej stronie, przerywające oddychanie podczas stania.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Ostre pchnięcia przez brzuch, z jednej strony na drugą.

Ból wokół pępka podczas poruszania się.

Tępy, ciężki ból w lewym podbrzuszu, po którym w ciągu kilku godzin następuje obfite wypróżnienie. T Czerwonka.

W środku nocy nagle występują gwałtowne bóle tnące i palące w podbrzuszu, głównie po lewej stronie; bóle przerywane, ustępujące po piętnastu do dwudziestu minutach. θ Czerwonka.

Kolka przypominająca czerwonkę, rodzaj głębokiego mielenia w podbrzuszu, między biodrami po obu stronach, z towarzyszącymi nudnościami i sennością.

Przerywane rozdzieranie w lewej połowie wyniosłości łonowej.

Kolka z bolesnym, utrudnionym oddawaniem moczu.

Chlupotanie w brzuchu jak od wody.

Bóle brzucha i ból głowy. θ Angina pectoris.

Prawa strona brzucha twarda, obrzęknięta, przy dotyku boli, jakby cięto ranę.

Brzuch wzdęty. θ Biegunka.

Twardy obrzęk prawej strony brzucha, z silnym bólem przy dotyku; > po odejściu gazów.

Bębenkowe rozdęcie brzucha, częste parcie na stolec.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Kurcze zaciskające w odbytnicy podczas stania.

Bolesny ucisk w odbytnicy.

Bezskuteczne parcie na stolec.

Częste parcie na stolec, z silnym uciskiem w odbycie. θ Czerwonka.

Parcie naglące z silnymi bólami. θ Czerwonka.

Potrzeba wypróżnienia powracająca co cztery lub pięć godzin; podczas oddawania stolca silne parcie naglące. θ Czerwonka.

Uczucie burczenia w odbytnicy przez trzy dni, bez wypróżnienia.

Cuchnące gazy; o zapachu zgniłych jaj.

Częste, skąpe stolce. θ Czerwonka.

Częsty stolec; po każdym wypróżnieniu musi się położyć.

Nocna biegunka z kolką uciskową, jakby od wzdęcia.

Biegunkowy stolec z pewnym bólem tnącym w jelitach.

Częste, skąpe stolce składające się wyłącznie ze śluzu.

Stolce biegunkowe, żółtawe lub niekiedy krwawe.

Biegunka; stolce przypominają brunatne drożdże.

Bezbolesne stolce zawierające niestrawiony pokarm.

Mimowolne oddawanie kału podczas osłupienia. θ Tyfus plamisty. θ Meningitis infantum (w późniejszych stadiach).

Mimowolne oddawanie stolca podczas snu (również moczu). θ Gorączki. θ Apopleksja itd.

Stolce: z niestrawionym pokarmem; krwawe; ropne; krwawe, ciągliwe, śluzowe, z parciem i gwałtownym bólem brzucha; ciemne, krwawe, śluzowe, z bolesnym uczuciem jak po stłuczeniu w brzuchu; brunatne, sfermentowane (jak drożdże); niechęć do jedzenia; cuchnący oddech; bardzo cuchnące, papkowate, niekiedy mimowolne; mimowolne podczas snu; częste, skąpe, śluzowe; płynne, pieniste, straszliwie cuchnące, drażniące.

Parcie naglące, po którym następuje obfity, rzadki albo papkowaty stolec o kwaśnawym zapachu, przynoszący znaczną ulgę.

Parcie na stolec co pół godziny; wydalany jest tylko śluz.

Częste, płynne, pieniste, drażniące i bardzo cuchnące stolce, z nasilonymi wzdęciami; dziewczynka, æt. 2 1/2.

Skąpe, ciągliwe, ciemno zabarwione, krwawe stolce. θ Czerwonka.

Ciemne, krwawe, śluzowe stolce, z bolesnym uczuciem jak po stłuczeniu w brzuchu. θ Czerwonka.

Niezmiernie silny ból i wydalanie czystej krwi oraz śluzu. θ Czerwonka.

Obfity wypływ ciemnej krwi żylnej, jednorazowo w ilości około jednej kwarty, powtarzający się w odstępach około czterech godzin i znacznie łagodzący ból brzucha na godzinę lub dwie. θ Czerwonka.

Czerwonka z zatrzymaniem moczu albo parciem naglącym ze strony szyi pęcherza moczowego i bezskutecznym parciem.

Najbardziej charakterystycznym wskazaniem są długie przerwy między stolcami, mianowicie od czterech do sześciu godzin. θ Czerwonka.

Opóźnione wypróżnienie. θ Apopleksja.

Uporczywe zaparcie po uderzeniu w nadbrzusze.

Zaparcie. θ Zapalenie płuc. θ Porażenie.

Przed stolcem: brzuch rozdęty.

Podczas stolca: burczenie i ucisk w brzuchu; parcie, parcie naglące, wydalanie wyłącznie ciągliwego śluzu.

Przy ciągliwych stolcach: ból pleców jak po stłuczeniu.

Po stolcu: musi się położyć.

Ból odbytu, jakby był stłuczony. θ Czerwonka.

Bóle uciskające w odbycie i odbytnicy, głównie w odbycie. θ Czerwonka.

Po długich cierpieniach z powodu hemoroidów — bardzo dokuczliwe i bolesne wypadanie odbytu, trwające cztery miesiące.

Po pięciu lub dziesięciu minutach chodzenia odbyt wypada i uniemożliwia dalszy marsz, zmuszając chorego do natychmiastowego zawrócenia.

Podczas bólów głowy odbytnica nie wypada, i odwrotnie. θ Prolapsus ani.

Mężczyzna po długich cierpieniach z powodu hemoroidów, w stanie osłabienia i zwiotczenia. θ Prolapsus ani.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Dreszcz, po którym następują bóle nerkowe, nudności i wymioty bez ulgi; wymioty wywołują rozdzierający ból w nadbrzuszu, rozciągający się do prawego podżebrza i w dół, do pachwiny. θ Zapalenie nerek.

Przeszywające bóle, jakby noże wbijały się w nerki; uczucie chłodu, skłonność do wymiotów.

Męczące bóle pleców i bioder, jak przy przechodzeniu kamieni. θ Kolka nerkowa.

Urazowe zapalenie pęcherza moczowego.

Dolegliwości pęcherza moczowego po urazach mechanicznych.

Uczucie przepełnienia pęcherza moczowego, bezskuteczne parcie.

Parcie naglące na pęcherz; mocz mimowolnie kapie.

Parcie naglące wskutek skurczów szyi pęcherza moczowego.

Niemowlęta krzyczą z bólu pęcherza moczowego.

Stałe parcie, podczas gdy mocz mimowolnie wypływa kroplami.

Częste próby oddania moczu.

Musi długo czekać, zanim mocz zacznie płynąć.

Zatrzymanie moczu wskutek wysiłku.

Zatrzymanie moczu z czerwonką.

Kurczowe zatrzymanie moczu, z gorącymi kopytami i kałem w małych kulkach (konie).

Mimowolne oddawanie moczu w nocy podczas snu. θ Apopleksja. θ Tyfus plamisty itd.

Mimowolne oddawanie moczu podczas biegu.

Mimowolne oddawanie moczu w nocy, z czerwonym osadem. θ Porażenie.

Zwiększa wodnistą składową moczu.

Częste oddawanie bladego moczu.

Obfita diureza. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Mała ilość moczu, barwiącego pieluszkę na żółtobrunatno. θ Cholera infantum.

Mocz o bardzo ciemnobrunatnej barwie.

Mocz brunatny, z ceglastym osadem.

Brunatny, przejrzysty mocz, który natychmiast staje się białawy i mętny.

Mocz ciemnobrunatny, skąpy; osad jak pył ceglany.

Mocz czerwony. θ Choroba wątroby.

Osad jak pył ceglany w moczu. θ Prolapsus uteri.

Skąpy, czerwony, bardzo cuchnący mocz.

Mocz skąpy, oddawany rzadko; niekiedy częste parcie.

Oddawanie moczu utrudnione; mocz skąpy, ciemny, z gęstym brunatnym osadem. θ Zapalenie nerek.

Krwiomocz.

Krwiomocz z przyczyn mechanicznych.

Mocz gęsty, z dużą ilością ropy i niewielką liczbą krwinek, lecz bez wałeczków. θ Zapalenie nerek.

Mocz bardzo kwaśny, o zwiększonym ciężarze właściwym.

Przed oddaniem moczu: męczące bóle pleców i bioder; ucisk w pęcherzu moczowym.

Podczas oddawania moczu: ból palący wzdłuż krocza i wypływ ropy z cewki moczowej. θ Po upadku na krocze.

Pod koniec oddawania moczu: ból tnący w ujściu cewki moczowej.

Po oddaniu moczu: kłucia.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Gwałtowny popęd płciowy, utrzymujące się erekcje (osłabiony starzec).

Gwałtowne, długotrwałe erekcje, często budzące ze snu.

Uczucie osłabienia, zwiotczałe jądra, jak po wytrysku; wcześnie po położeniu się do łóżka.

Wytrysk nasienia (dniem lub nocą) podczas czułej pieszczoty.

Jądra stwardniałe, obrzęknięte i tkliwe.

Powrózki nasienne boleśnie obrzęknięte, kłucia w brzuchu.

Wodniak jądra spowodowany stłuczeniem.

Prącie i jądra obrzęknięte, purpurowoczerwone; po urazach.

Róża moszny rozciągająca się do odbytu.

Stulejka wskutek tarcia; części wyglądają jak stłuczone i są bardzo obrzęknięte.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Bóle jak po skręceniu w okolicy jajnika (pachwinie), zmuszające ją do chodzenia w zgięciu. θ Choroby jajników.

Krwotok maciczny po stosunku. θ Prolapsus uteri.

Po urazie brzucha utrzymuje się bolesne uczucie jak po stłuczeniu; nie może chodzić wyprostowana. θ Prolapsus uteri.

Prolapsus uteri spowodowany wstrząsem, pozostawiającym bolesne uczucie jak po stłuczeniu w okolicy macicy, które uniemożliwia jej chodzenie w pozycji wyprostowanej.

Owrzodzenia macicy ze skłonnością do krwawienia.

Miesiączka na ogół zbyt wczesna; nudności w nadbrzuszu.

Miesiączka zbyt częsta i obfita. θ Prolapsus uteri.

Krwawe upławy między miesiączkami. θ Prolapsus uteri.

Krew jasnoczerwona, z domieszką skrzepów. θ Prolapsus uteri.

Krwotok maciczny.

Wargi sromowe boleśnie obrzęknięte.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Ból między grzebieniem prawej kości biodrowej a kością krzyżową podczas ciąży.

Wrażenie, jakby płód leżał poprzecznie.

Zagrażające poronienie wskutek upadków, wstrząsów itd.; nerwowa, pobudzona; czuje się jak po stłuczeniu.

Bóle porodowe: gwałtowne, a jednak mało skuteczne; słabe albo ustające; chce często zmieniać pozycję; czuje się jak po stłuczeniu.

Krwotok maciczny po stosunku. θ Podczas ciąży.

Stałe kapanie moczu po porodzie.

Bolesność okolic rodnych po porodzie; zapobiega krwotokowi.

Krwotoki jasnoczerwone albo z domieszką skrzepów; głowa gorąca, ciało chłodne.

Bóle poporodowe gwałtowne; powracają podczas karmienia piersią.

Pęknięcie krocza (stosować zewnętrznie).

Zapobiegawczo przeciw ropnicy w gorączce połogowej.

Obrzęk sutka wskutek stłuczeń.

Zapalenie sutka wskutek stłuczeń; zapalenie różycowate.

Po ropniu lewego sutka prawy stał się twardy i tkliwy; lewy otworzył się, zamiast zostać wyleczony lekami wewnętrznymi; prawy obrzękł i zaczerwienił się, pozostawiając dołek pod uciskiem; straszliwe nacięcie nożem nie wydobyło ropy; trzy dni później ponownie wbito lancet, wypłynęły ropa i krew, lecz niezbyt swobodnie; pod wieczór pierś stała się bolesna, a w środku nocy potwornie obrzękła. W końcu nacięcie się zamknęło, lecz pozostawiło intensywne, jaskrawe zaczerwienienie otaczającej skóry, które przybrało złowrogi purpurowy odcień; kobieta znacznie się wyczerpała i dostała dreszczy. Przemywanie roztworem Arnica przyniosło natychmiastową ulgę, a wkrótce potem z ropnia pojawiła się prawidłowa wydzielina.

Bolesne brodawki sutkowe.

Dziecko nie oddycha, jest jak po stłuczeniu; albo matka przebyła długi, bolesny poród. θ Asphyxia neonatorum.

Brodawki sutkowe dziecka obrzęknięte i tkliwe — Chamom.; po szczypaniu przez piastunki — Arnica.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Głos głęboki albo cichy, mamroczący.

Chrypka wskutek nadmiernego używania głosu; również wcześnie rano.

Uczucie surowości i zdrapania wzdłuż tchawicy i oskrzeli.

Łaskotanie w tchawicy.

Podczas leżenia uczucie trzeszczenia w tchawicy; wieczorem.

Chrypka u kaznodziejów i oficerów wojskowych, wskutek długiego głoszenia kazań i wydawania komend, także u konduktorów wskutek wykrzykiwania nazw stacji kolejowych.

W gardle odgłos przytłumionego gwizdu.

Kaszel przychodzi z trudem, najbardziej w pozycji leżącej. θ Apopleksja.

ODDYCHANIE [26]

Oddech cuchnący, krótki, dyszący.

Gorzej przy wdechu ; > przy wydechu.

Wdech szybki, wydech powolny.

Szybkie wdechy i wydechy.

Krótki, dyszący oddech. θ Dusznica bolesna.

Ucisk w klatce piersiowej, z dojmującym lękiem i gorącem w głowie.

Niepokój i duszność ; przy budzeniu się.

Duszność, głowa gorąca, twarz czerwona, ciało chłodne.

Duszność po uderzeniu w nadbrzusze.

Astma ze skłonnością do chodzenia tam i z powrotem ; bezsenność przed północą ; wygląda, jakby umierał.

Astma wskutek stłuszczenia serca.

Duszący ucisk w klatce piersiowej.

Dzieci, gdy się złoszczą, tracą oddech.

KASZEL [27]

Suchy, krótki, męczący kaszel.

Kaszel wywołany swędzącym podrażnieniem w górnej części krtani, podczas sjesty.

Stałe, nieznośne łaskotanie w krtani i tchawicy, wywołujące kaszel dniem i nocą. θ Zapalenie płuc.

Łaskotanie w dolnej części tchawicy i suchy, męczący kaszel, najbardziej w nocy.

Suchy kaszel z łaskotaniem w klatce piersiowej.

Stały suchy kaszel, który wstrząsa całym ciałem.

Dziecko słabe, marudne, ma częsty, krótki kaszel. θ Biegunka.

Kaszel po krzyku lub płaczu.

Kaszel wywoływany u dzieci przez krzyk, gdy towarzyszą mu złość i miotanie się.

Po ziewnięciu kaszle.

Kaszel po odrze.

Kaszel w nocy podczas snu.

Napady kaszlu w nocy podczas snu, bez budzenia się. θ Choroba serca.

Krztusiec : dziecko płacze przed napadem, jakby w obawie przed bolesnością, którą napad wywoła ; kaszel powoduje przekrwienie oczu, krwawienie z nosa ; odkrztuszanie pienistej krwi lub skrzepów krwi.

Plwocina odrywa się z trudem.

Odpluwanie pienistej, wodnistej flegmy. θ Zapalenie płuc.

Odkrztuszanie : cuchnące, zielone, ropne, podbarwione pasmami krwi ; po oderwaniu plwocina musi zostać połknięta ; w dzień i wieczorem skąpe, utrudnione odkrztuszanie przezroczystego, szklistego, lepkiego śluzu, zmieszanego z czarnymi kropkami lub krwią. θ Zapalenie oskrzeli.

Plwocina zmieszana z krwią.

Silne krwioplucie u chorego na gruźlicę płuc ; krew ciemnawa, półpłynna, wydalana po męczącym kaszlu.

Krwotok po urazach mechanicznych ; nieznaczne odpluwanie czarnej, gęstej, lepkiej krwi albo jasnoczerwonej, pienistej krwi, zmieszanej ze śluzem i skrzepami.

Krwioplucie.

Podczas kaszlu : drapanie w gardle, łaskotanie w tchawicy ; uczucie otarcia, kłucia w klatce piersiowej ; astma ; chwytanie oddechu ; przekrwienie i gorąco ; uczucie stłuczenia żeber ; wymioty ; ucisk i ból kłujący w głowie ; drobne kłucie na głowie.

Kaszel z kłuciami w bokach klatki piersiowej.

Kaszel wywołujący w żebrach uczucie, jakby wszystkie były stłuczone.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Silne uczucie ucisku w klatce piersiowej, z utrudnionym oddychaniem.

Ból uciskający w (p.) części klatki piersiowej, w małym punkcie, nienasilający się pod wpływem ruchu, dotyku ani wdechu.

Ucisk w klatce piersiowej, z dojmującym lękiem. θ Dusznica bolesna.

Uczucie uciskającego ciężaru w górnej części klatki piersiowej, z uczuciem zwężenia w gardle.

Bóle po prawej stronie klatki piersiowej, zależne od nadmiernego wysiłku prawej ręki. θ Ból mięśniowy.

Tępe, uporczywe bóle w klatce piersiowej.

Tępy, uporczywy ból w lewej części klatki piersiowej. θ Zapalenie płuc.

Klatka piersiowa bolesna przy kaszlu, plwocina podbarwiona pasmami krwi ; nie może odkrztusić oderwanego śluzu.

Pieczenie lub uczucie otarcia w klatce piersiowej.

Czuje, że coś dzieje się w klatce piersiowej, odczuwa w niej otarcie ; plwocina bywa podbarwiona krwią, zwłaszcza podczas chodzenia.

Kłucia w (l.) części klatki piersiowej, gorsze wskutek suchego kaszlu ; < od ruchu ; > od ucisku zewnętrznego.

Silne kłucia w środkowej części lewej połowy klatki piersiowej.

Kłucia w lewej części klatki piersiowej w pobliżu mostka, podczas głębokiego wdechu. θ Dusznica bolesna.

Kłucie po jednej stronie klatki piersiowej, z krótkim kaszlem wywołującym ból.

Zapalenie opłucnej po urazach mechanicznych ; musi bezustannie zmieniać pozycję, łóżko wydaje się tak twarde.

Odma opłucnowa wskutek urazów zewnętrznych.

Zapalenie płuc po krztuścu, zwłaszcza gdy przy kaszlu występuje znaczna bolesność.

Klatka piersiowa bolesna przy kaszlu, plwocina podbarwiona pasmami krwi ; nie może odkrztusić oderwanego śluzu. θ Zapalenie płuc. θ Krztusiec.

Wszystkie połączenia kości i chrząstek klatki piersiowej są bolesne, jakby były skręcone i stłuczone ; podczas ruchu i oddychania.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Ból od wątroby w górę przez lewą część klatki piersiowej i w dół lewej ręki ; żyły na dłoni obrzmiałe, fioletowawe ; nagły ból, jakby serce było ściskane albo jakby doznało wstrząsu. θ Dusznica bolesna.

Okolica podstawy serca wydaje się stłuczona.

„Nadwyrężenie serca” wskutek gwałtownego biegu.

Pobudliwa czynność serca. θ Ból mięśniowy.

Stłuszczenie serca.

Wielkie dolegliwości sercowe.

Kłucia w okolicy serca.

Bolesne ukłucia w okolicy serca.

Kłucia w sercu od lewej ku prawej, z napadami omdlenia. θ Dusznica bolesna.

Ciężki oddech ; kłucia, pieczenie ; kołatanie serca.

Przekrwienie głowy i klatki piersiowej, z uczuciem gorąca w tych częściach i chłodem pozostałej części ciała.

Kołatanie serca po niemal każdym wysiłku ; ustępuje w spoczynku.

Bicie serca przypominające raczej drżenie. θ Dusznica bolesna.

Tętno ani pełne, ani szybkie, temperatura niepodwyższona. θ Przewlekłe napady bólu głowy.

Tętno 72, rzadsze i słabsze niż zwykle. θ Apopleksja.

Tętno pełne, twarde, powolne. θ Tyfus plamisty.

Tętno : przyspieszone, pełne, twarde ; czasami szybsze niż uderzenia serca ; przepuszczające uderzenia, słabe, pośpieszne, nieregularne ; trzepoczące.

Tętno w spoczynku poniżej 60, po poruszeniu się powyżej 120. θ Zapalenie nerek.

Gdy tętno zwalnia, jest słabe. θ Bardzo małe, słabe, szybkie tętno. θ Tyfus plamisty.

Omdlewanie, słabe, pośpieszne, zmienne tętno i nieregularny rytm serca, przerażenie natychmiastową śmiercią. θ Z dolegliwościami sercowymi w nocy.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Stawy i połączenia chrzęstne klatki piersiowej wydają się zbite, podczas ruchu, oddychania lub kaszlu.

Silne kłucia w środkowej części lewej połowy klatki piersiowej.

Ból przechodzący przez klatkę piersiową, kłucia przy kaszlu, który nasilał ból.

Ból uciskający w prawej części klatki piersiowej, w małym punkcie, który nie zmienia się ani pod wpływem ruchu, dotyku, ani oddychania.

Bóle mięśni międzyżebrowych.

Bóle po lewej stronie klatki piersiowej, przy przyczepach mięśnia piersiowego większego i mniejszego ; musiał podnosić duże ciężary lewą ręką. θ Ból mięśniowy.

Silny ból po lewej stronie klatki piersiowej i brzucha ; ból przebiegał nie tylko wzdłuż przyczepów mięśni piersiowych, zwłaszcza ich dolnych części, lecz także wzdłuż zębów mięśnia skośnego zewnętrznego brzucha i mięśnia zębatego przedniego, wskutek pracy w wymuszonej pozycji.

Czerwony pot na klatce piersiowej.

KARK I GRZBIET [31]

Osłabienie mięśni karku : nie podtrzymują głowy stabilnie.

Gwałtowny ból kręgosłupa, jak po nagłym wyprostowaniu się po długotrwałym schylaniu.

Głowa wydaje się jej tak ciężka i wskutek słabych mięśni karku jest tak ruchoma, że łatwo przechyla się na wszystkie strony.

Znaczna wrażliwość kręgów szyjnych na ucisk. θ Dreszcze zastoinowe.

Znaczna bolesność grzbietu.

Uczucie pełności i ucisku w okolicy lędźwiowej.

Uczucie wielkiego ciężaru w poprzek dolnej części lędźwi oraz wciągania do środka, jakby ciasno zaciągnięto wokół nich sznur.

Mrowienie w grzbiecie.

Kręgosłup boli, jakby nie był zdolny udźwignąć ciała.

Ból w okolicy kręgów lędźwiowych. θ Zapalenie nerek.

Ból w krzyżu ; kłucia podczas kaszlu, głębokiego oddychania lub chodzenia.

Prawa łopatka i okolica krzyżowa bolesne, jakby zbite.

Swoiste bolesne odczucie schodzące w dół grzbietu, podobne do tego, które pojawia się czasem po długotrwałej pracy w pochyleniu, przy wstawaniu rano z łóżka.

Ból uciskający między łopatkami, który zdawał się promieniować od tylnej ściany żołądka.

Ból prawej łopatki od strony grzbietu, jak po gwałtownym uderzeniu lub upadku.

Okolica krzyżowa bolesna, jakby została zbita.

Uczucie stłuczenia całego ciała, zwłaszcza w okolicy kręgów piersiowych i szyjnych, oraz wielkie osłabienie mięśni karku, ból jak przy stłuczeniu i ściśnięcie klatki piersiowej.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Gwałtowny ból szarpiący od stawu barkowego do palca środkowego.

Przednia powierzchnia ramion wydaje się stłuczona.

Ramiona wydają się znużone, jakby stłuczone uderzeniami ; nie był w stanie zgiąć palców do wewnątrz.

Nie może unieść prawej ręki. θ Apopleksja.

Uczucie, jakby stawy ramion i nadgarstków były skręcone.

Bóle ramion i rąk, jakby uderzyły o coś twardego.

Przedramię i ręka znacznie obrzmiałe i czerwone, powierzchnia pokryta pęcherzykami.

Lekkie trzeszczenie i uczucie zwichnięcia w prawym nadgarstku podczas poruszania ręką.

Lewy nadgarstek bezsilny ; czuje, jakby nie mógł używać ręki.

Rwący, szarpiący i ciągnący ból w spoczynku, po stronie łokciowej grzbietu prawej ręki.

Żyły ręki rozdęte, tętno pełne, silne.

Zapalenie różycowe, lewa ręka ciemnoniebieska i pokryta dużymi oraz małymi pęcherzykami, nadającymi skórze wygląd skóry nosorożca.

Ciągnięcie w prawym kciuku.

Ostry ból jak przy stłuczeniu w kłębach kciuków.

Kurcze palców lewej ręki. θ Dusznica bolesna.

Końce palców zimne. θ Zapalenie płuc.

Gwałtowny ból szarpiący, promieniujący do palca środkowego.

Ból uciskający w stawach prawego palca serdecznego i małego.

Rwanie w opuszkach lewego palca serdecznego i małego.

Ból ciągnący w skórze grzbietu lewego palca małego.

Swędząca krosta między kciukiem a palcem wskazującym ; przy dotknięciu delikatny ból kłujący, jakby tkwiła w niej drzazga.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Ropień mięśnia lędźwiowego większego.

Bóle ciągnące i uciskające w lewym stawie biodrowym, gdy podczas siedzenia udo jest wyprostowane.

Biodra bolą jak po skręceniu.

Drążące, rwące bóle, przemieszczające się z prawego stawu biodrowego do różnych części ciała ; < w nocy, nie może znaleźć wygodnej pozycji ; znośne w dzień i podczas ruchu. θ Po skręceniu.

Mrowienie ; uczucie utykania ; musi często zmieniać pozycję, łóżko lub krzesło wydaje się tak twarde. θ Po wysiłku, długich marszach itd. θ Rwa kulszowa.

Ból ud podczas chodzenia, jak po uderzeniu lub stłuczeniu.

Uda sine, z niebiesko-żółtymi śladami, jakby pokryte sińcami.

Na udach pojawiły się sine plamy, które przy dotknięciu wydawały się stłuczone ; plamy te były liczniejsze po wzruszeniu psychicznym lub wysiłku.

Czyrak gromadny na udzie.

Duży, otwarty czyrak gromadny objęty stanem zapalnym, czerwony ; po wewnętrznej stronie lewego uda.

Stawy kolanowe nagle uginają się podczas stania, stopy zdrętwiałe, nieczułe.

Ukłucie w kolanie przy dotknięciu.

Skarży się na uczucie, jakby kolano było zwichnięte, oraz na porażenną słabość całej kończyny. θ Po urazie.

Wodniak kaletki przedrzepkowej.

Biały obrzęk kolana.

Intensywne pieczenie w małym punkcie po zewnętrznej stronie lewej kości piszczelowej.

Ból łydki prawej nogi jak po uderzeniu, z osłabieniem nóg.

Prawej kończyny dolnej nie można używać jak zwykle. θ Apopleksja.

Mrowienie w nogach.

Bóle artretyczne w stopie, < ku wieczorowi ; obawia się, że przechodnie mogą ją uderzyć ; staw palucha czerwony, wydaje się skręcony.

Ból artretyczny w stopie, z niewielką gorączką ku wieczorowi.

Ból rwący w prawej kostce bocznej i na grzbiecie stopy.

Ciągnięcie w zewnętrznej połowie grzbietu lewej stopy.

Brak siły w stawach skokowych i uczucie dużego ciężaru w każdym podbiciu.

Staw stępu boli jak po skręceniu.

Gwałtowne pieczenie stóp.

Stopy wydają się zmęczone lub objęte stanem zapalnym po spacerze.

Gorące zapalenie różycowe i bolesność stopy.

Przed kilkoma miesiącami drzazga wbiła się głęboko w podeszwę, wywołując znaczną bujną ziarninę ; wyszła po zastosowaniu leku wewnętrznie i zewnętrznie.

Podczas chodzenia, przy unoszeniu lewej stopy i zginaniu lewego stawu skokowego, pełzanie w zewnętrznej połowie lewej podeszwy, jakby pociągano nerw.

Rwanie w lewym palcu małym stopy.

Odciski (ściąć je i zastosować lek zewnętrznie).

Młoda kobieta skłonna do bólów głowy i neuralgii; gdy ból głowy się zmniejszał (>), ten sam ból pojawiał się w jakimś niewielkim miejscu na kończynach dolnych.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Uczucie ciężkości kończyn.

Ból porażenny we wszystkich stawach podczas ruchu, jak po stłuczeniu.

Kończyny jak po stłuczeniu, w spoczynku lub podczas ruchu; bolesne wstrząsy wskutek podskakiwania powozu lub mocnego stąpania.

Bolesność kończyn. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Kończyny bolą jak po pobiciu. θ Gorączki przerywane.

Bóle rwące z bolesnością, drętwieniem, obrzmieniem lub mrowieniem.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Ruch: zawroty głowy i nudności <; kłucia w głowie; pobolewanie i bóle czoła <; zawroty głowy <; pieczenie w mózgu <; szczypanie w gałce ocznej >; bóle klatki piersiowej <; tętno 120; bóle porażenne we wszystkich stawach <; uczucie stłuczenia kończyn; dreszcze <.

Podczas chodzenia słaby, jakby nagle zniedołężniał ze starości.

Chodzenie: na świeżym powietrzu łagodzi szczypanie w prawej gałce ocznej; ucisk w czole; podczas biegu mimowolne oddawanie moczu; ból krzyża; ból ud jak od uderzenia; uczucie pełzania w zewnętrznej połowie lewej podeszwy; zawroty głowy; prolapsus ani; po spacerze na świeżym powietrzu nie może myśleć.

Chodzi pochylona: prolapsus uteri.

Schylanie się: ból głowy.

Bieganie: mimowolne oddawanie moczu.

Wstawanie: zawroty głowy i nudności <; ból głowy.

Siedzenie: ból lewego stawu biodrowego; ból głowy.

Niezakłócony spoczynek w pozycji poziomej przyniósł pewną ulgę, a kilka godzin snu sprawiło, że dolegliwość ustąpiła. θ Przewlekłe napady bólu głowy.

Wchodzenie pod górę: ból uciskający w czole.

Stanie: skurcze odbytnicy.

Musi się położyć: po wypróżnieniach; z osłabienia.

Leżenie: zawroty głowy i nudności >; na lewym boku ból w okolicy wątroby; kłucie skóry; odczuwa gorąco itd.; musi leżeć wyciągnięty na plecach; musi położyć się po oddaniu stolca; ból gardzieli jak od czegoś szorstkiego; łagodzi zawroty głowy; przy migrenie musi leżeć wyciągnięty na plecach; przy niskim ułożeniu głowy zapalenie tęczówki jest lepsze.

Lepiej podczas leżenia na boku lub na plecach.

W spoczynku: pieczenie w mózgu >; ból oczu <; tętno 60; kończyny jak po stłuczeniu.

Obracanie się w łóżku: ból wątroby.

Dolegliwości wskutek wysiłku: chrypka od nadużywania głosu; kołatanie serca; mrowienie, kulawizna; porażenie; uczucie stłuczenia; rwa kulszowa; znużenie, omdlewanie; zatrzymanie moczu; krwawienie z nosa.

Każdy wysiłek — chodzenie, schylanie się, mówienie — nasila ból niemal do granic wytrzymałości. θ Przewlekłe napady bólu głowy.

Skłonność do poruszania się: astma itd.; bóle świdrujące są lepsze.

Lepiej przy niskim ułożeniu głowy lub w pozycji poziomej; < przy podnoszeniu się z siedzenia lub przyjmowaniu pozycji wyprostowanej.

Dolegliwości przy nadmiernym pośpiechu: mimowolne oddawanie moczu podczas biegu itd.

UKŁAD NERWOWY [36]

Drgania mięśni.

Głowa wydaje mu się gorąca, ciało chłodne i zimne, pomiędzy częstymi napadami gwałtownych drgawek. θ Po Acon.

Uczucie zmęczenia jak po ciężkiej pracy lub jak po pobiciu. θ Gorączka przerywana.

Ogólne osłabienie.

Znaczne osłabienie. θ Udar mózgu.

Znaczne osłabienie, po którym następują przerażające wyczerpanie i dreszcze, po wielokrotnym bezskutecznym nakłuwaniu ropni sutka.

Znużony, jak po stłuczeniu, obolały, bardzo osłabiony; musi się położyć, lecz łóżko wydaje się zbyt twarde.

Osłabienie, znużenie, uczucie jak po stłuczeniu; objawy te zmuszają go do położenia się.

Znacznie wyniszczony wskutek długotrwałej gorączki przerywanej.

Ogólne zwiotczenie przed południem, z nudnościami.

Ogólne zmęczenie, osłabienie i senność.

Położył się do łóżka osłabiony i wyczerpany.

Osłabienie i ociężałość całego ciała; ledwie może stać.

Utrata sił i wszelkiego poczucia zdrowia.

Wielki upadek sił.

Wielkie wyczerpanie. θ Tyfus plamisty.

Ogólny upadek sił; ledwie może poruszyć którąkolwiek kończyną. θ Tyfus plamisty.

Porażenie zależne od wynaczynienia krwi w mózgu.

Porażenie: na ogół bolesne; lewostronne (po udarze mózgu); częściowe, wskutek wstrząśnienia rdzenia kręgowego lub mózgu.

SEN [37]

Częste ziewanie wieczorem, bez senności.

Senność; zbyt wcześnie robi się senny wieczorem.

Osłabienie, ospałość. θ Cholera niemowląt.

Stan senności. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt.

Odpowiadając, zapada w głęboki sen, zanim skończy. θ Tyfus plamisty.

Ospałość.

Często nie może zasnąć aż do godziny 2–3 nad ranem z powodu gorąca, niepokoju i ciągłego pragnienia zmiany pozycji albo wskutek kłucia, żądlenia i gryzienia, to tu, to tam na ciele.

Sen niespokojny, często przerywany przebudzeniami z powodu snów.

Niespokojny sen. θ Udar mózgu.

Sen nocny niespokojny i przerywany. θ Biegunka.

Sen niepokrzepiający, głośne, sapiące oddychanie.

Najchętniej leży z głową ułożoną nisko lub poziomo.

Bezsenność przez całą noc; musi układać kończyny to tu, to tam, lecz bez ulgi. θ Próchnica.

Spędza wiele nocy bezsennie. θ Prolapsus ani.

Nie może zasnąć; podczas czuwania w łóżku ma fantastyczne wizje.

Podczas snu głośno mówi, skomle, głośno i sapiąco wdycha i wydycha powietrze; kał i mocz oddawane są mimowolnie; głowa gwałtownie odrzucana ku tyłowi.

Głośne krzyki podczas snu. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt.

Mimowolne oddanie kału podczas snu.

Sen był bardzo zaburzony.

Przy zasypianiu: zrywa się jak ze strachu; budzi go gorąco.

Częste zrywanie się podczas snu. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt.

Zasypiając na jednym boku, ma przyjemne sny, lecz budzi się z bardzo silnym bólem stawu barkowego i ramion; ręce drętwieją.

Zasypia podczas leżenia na plecach; straszne sny o rabusiach i mordercach oraz o pogrzebaniu żywcem, uczuciu duszenia się itd.

Sny: wyraziste; straszne — o grobach, czarnych psach, porażeniu piorunem itd.; niepokrzepiające, lękowe, z mówieniem. θ Tyfus plamisty.

Wiele wyrazistych snów. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt.

Sny się powtarzają; wielokrotnie miewał już dokładnie takie same.

Budził się sześć lub siedem razy, za każdym razem wskutek snu, że umiera, a jego łóżko otaczają przyjaciele, aby pożegnać go po raz ostatni.

Po przebudzeniu wpatrują się przed siebie i lękliwie rozglądają, ze zwężonymi źrenicami. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u niemowląt.

Po przebudzeniu rano porażony po prawej stronie.

Gorzej po długim śnie lub po przebudzeniu.

Wczesnym rankiem po wstaniu nie śmie od razu czytać ani pracować umysłowo, gdyż wywołuje to napad. θ Migrena.

CZAS [38]

Noc: odruchy wymiotne; mimowolne oddawanie moczu i stolca; kaszel podczas snu; ból świdrujący i rwący prawego stawu biodrowego.

Noc: gwałtowne bóle tnące w podbrzuszu; mimowolne oddawanie moczu; kaszel przy chorobie serca.

O godz. 12 w nocy: pot z bólem głowy.

Wczesny ranek: uczucie pełności w głowie; silne pragnienie; suchy żar.

Rano: krwawienie z nosa przy wydmuchiwaniu; smak zgniłych jaj.

Przed południem: nudności; uczucie zimna.

Południe: podczas obiadu jeden policzek ciepły.

Po południu: pobolewanie czoła <; ból gardzieli jak od czegoś twardego i szorstkiego.

W dzień i wieczorem: skąpe odkrztuszanie.

Pod wieczór: ból głowy <; bóle stawowe <.

Wieczór: suchy żar twarzy; trzeszczenie w tchawicy; zbyt wczesna senność.

Od wieczora do północy: kaszel.

W nocy i rano: pieczenie w mózgu.

W dzień i w nocy: kaszel.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Pragnienie świeżego powietrza; > na świeżym powietrzu.

Ciepło: ból oczu; zęby <.

W pobliżu ciepłego pieca: ból uciskający w czole <.

Nagłe ochłodzenie po przegrzaniu, po którym pojawia się gruźliczy kaszel.

Chce, aby przykryto mu zimne stopy.

Gorzej podczas wilgotnej, zimnej pogody. θ Porażenie.

Temperatura ciała zmienna: raz zimno, innym razem ciepło. θ Biegunka.

Pragnienie przebywania na świeżym wiejskim powietrzu.

Przez całe lato i jesień. θ Czerwonka.

Obmywanie całego ciała zimną wodą jest jedyną rzeczą, która na pewien czas przynosi ulgę. θ Prolapsus ani.

Uczucie zimna przy odkrywaniu się.

GORĄCZKA [40]

Częste gwałtowne napady dreszczy. θ Zapalenie nerek.

Uczucie zimna rano lub przed południem; przed dreszczami ziewanie, pragnienie dużych ilości wody; ciągnięcie w okostnej.

Dreszcze: najsilniejsze wieczorem, z silnym pragnieniem już przed dreszczami; po każdym śnie; odczuwane w dołku podsercowym; jednostronne; po stronie, na której leży.

Podczas dreszczy pragnienie, głowa i twarz gorące.

Gwałtowne dreszcze trwające sześć godzin, po których następuje ośmiogodzinna gorączka; oba stany powracają codziennie pod wieczór. θ Czerwonka.

Dreszcze całego ciała i głowy, równocześnie gorąco w głowie oraz zaczerwienienie i gorąco twarzy, z chłodem dłoni i uczuciem, jakby biodra, grzbiet oraz przednia powierzchnia ramion były stłuczone.

Wewnętrzne uczucie zimna z zewnętrznym gorącem.

Uczucie zimna, z gorącem i zaczerwienieniem jednego policzka.

Głowa wydaje mu się gorąca, ciało chłodne i zimne; < pomiędzy częstymi napadami drgawek.

Górna część ciała ciepła, dolna zimna. θ Porażenie.

Głowa i klatka piersiowa ciepłe, brzuch i kończyny zimne. θ Cholera niemowląt.

Gorąco górnej części ciała, zimno dolnej.

Tylko gorąco albo gorąca wyłącznie twarz, przy zimnym ciele.

Silne wewnętrzne gorąco; dłonie i stopy zimne.

Suchy, ogólny żar po przebudzeniu; wczesnym rankiem bardzo silne pragnienie; odkrywanie się wywołuje uczucie zimna; jest mu zimno nawet podczas poruszania się w łóżku.

Suchy żar całego ciała po przebudzeniu wczesnym rankiem.

Gorąco z obojętnością i osłupieniem; pije mniej. θ Tyfus plamisty.

Uderzenia gorąca z pragnieniem. θ Tyfus plamisty.

Ciągłe gorąco, z takim osłabieniem, że przy próbie podniesienia się do pozycji siedzącej omdlewa.

Pot: kwaśny lub cuchnący; czasem zimny.

Cuchnąca woń wilgotnej skóry; oddech gnilny. θ Tyfus plamisty.

Gorzej podczas pocenia się; pot częściowy na przedniej powierzchni ciała; niechęć do odkrywania się.

Ogólne poty około północy, po których następuje omdlenie. θ Z bólem głowy.

Wyziewy ciała mają kwaśny zapach; nocne kwaśne poty.

Wszystkie trzy stadia — silne dreszcze, gorąco i pot — wyraźnie zaznaczone.

Silne pragnienie przed dreszczami i podczas nich, mniejsze podczas gorąca, a przy potach niemal zanika. θ Gorączka przerywana po chininie.

Przerywana gorączka malaryczna.

W okresie bezgorączkowym gorączki przerywanej: ból głowy, żółta twarz, gorzki smak, niechęć do mięsa.

Gorączki urazowe.

Gorączka hektyczna, wychudzenie. θ Po uderzeniu w żołądek.

Tyfus plamisty lub czerwonka z nieznacznym bólem brzucha.

Stany durowe.

Gorączki gnilne.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Gorzej podczas przybywania Księżyca.

Okresowe napady migreny.

Napady kaszlu.

Gorąco w często powtarzających się krótkich napadach.

Okresowo nawracające reumatyczne zapalenie opłucnej.

Codziennie: gwałtowne dreszcze; nocna biegunka.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Jednostronny początek bólów. θ Migrena.

Prawa strona: ucisk w połowie głowy, zwłaszcza nad brwią; ból głowy; po urazie lewego oka przechyla głowę w prawo; ból ciągnący oka; gałka oczna wysuwa się; ból uciskający wewnętrznej połowy prawej gałki ocznej; szum w uszach, głuchota prawego ucha; policzek czerwony, obrzęknięty; ból szczęki; ból tnący zębów prawej górnej szczęki; ból i uczucie pełności w podżebrzu; prawa strona brzucha twarda, obrzęknięta; bóle bocznej części klatki piersiowej wskutek nadmiernego używania prawego ramienia; bolesność łopatki; ostry ból ciągnący grzbietu dłoni; nadgarstek jakby zwichnięty; ból uciskający stawów palca serdecznego i małego; bóle przemieszczają się od biodra; ból łydki jak od uderzenia; ból kostki.

Lewa strona: ból głowy; kłucia w guzie czołowym; ból, jakby nóż przeciągano w poprzek głowy; kłucie pod okiem; kłucia w uchu; chrząstka jak po stłuczeniu; ucho i policzek gorące; ucisk w wątrobie podczas leżenia na l. boku; ucisk w żebrach poniżej serca; kłucia pod żebrami; tępy, ciężki ból w podbrzuszu; ból od wątroby do lewej części klatki piersiowej i w dół lewego ramienia; pobolewanie boku klatki piersiowej; kłucia w środkowej części lewej połowy klatki piersiowej; ból od lewej łopatki do palca środkowego; ból brzucha; ciągnąco-uciskający ból stawu biodrowego; dłoń ciemnoniebieska; nadgarstek bezwładny; porażenie; skurcze palców; ciągnięcie w skórze małego palca; biodro; pieczenie piszczeli; stopa; mały palec stopy; uczucie pełzania w podeszwie; ból od nadbrzusza do prawego podżebrza.

Od lewej ku prawej: ropień sutka; kłucia w okolicy serca; ból, jakby nóż przeciągnięto przez głowę.

Od wewnątrz na zewnątrz: uciskowy ból głowy.

ODCZUCIA [43]

Jakby mózg zwinął się w bryłę; jakby głowa była rozpierana albo wydawała się zbyt duża; jakby w czole nastąpiło wynaczynienie krwi; jakby powłoki czoła kurczowo się ściągały; jak od gwoździa wbitego w skroń; jakby w głowie spoczywał znaczny ciężar; jakby płyn falował w mózgu; jakby mózg był obolały i tkliwy; jakby ktoś dotknął czoła zimnym kciukiem; jakby lód leżał na szczycie głowy; jakby nie można było unieść oczu; gałki oczne jakby otarte do żywego; jakby powieki były suche i nieco obolałe; jakby części ucha były stłuczone; jakby nóż przeciągnięto poprzecznie przez głowę od lewej strony; jakby czoło i kości policzkowe zostały zmiażdżone; jakby wyrywano włosy z potylicy; jakby zęby wypychano lub wyciskano; jakby coś twardego lub szorstkiego utkwiło w cieśni gardzieli; jakby guz w dołku podsercowym; jakby ścianę żołądka siłą dociskano do kręgosłupa i jakby od tego miejsca w dół kręgosłup miał stać się bolesny; jakby woda znajdowała się w brzuchu; przy dotknięciu jak cięcie w ranę w brzuchu; kolka jak od wzdęcia; bóle grzbietu jak po pobiciu; jakby kolano było zwichnięte; jakby błony żołądka kurczowo się ściągały; ból serca, jakby serce było ściskane; jakby ciasno zaciągnięty sznur przebiegał w poprzek dolnej części okolicy lędźwiowej; jakby płód leżał poprzecznie.

Ból nie do zniesienia: w zębach górnej szczęki; w nadbrzuszu; w grzbiecie i biodrach.

Kłucia: szybkie, w lewej guzowatości czołowej; w czole; w oczach; w wewnętrznych kątach oczu; na wskroś lewego ucha; w okolicy wątroby; w okolicy śledziony; pod żebrami rzekomymi; na wskroś brzucha; w cewce moczowej; w brzuchu; w klatce piersiowej; w okolicy serca; w dolnej części pleców.

Cięcie: w zębach; w nadbrzuszu; w podbrzuszu; w jelitach; jakby noże przeszywały nerki; w ujściu cewki moczowej.

Przeszywający ból: w oczach i wokół nich.

Ostre przeszycia: na wskroś brzucha.

Ból kłujący: w skroniach i czole.

Żądlenie: w gardle.

Nakłuwanie: i rozdzieranie w czole; w kolanie.

Gwałtownie przeszywający ból: w czole.

Ból jak od drzazgi: w kroście między kciukiem a palcem wskazującym.

Rozdzieranie: ku skroniom; w oczach i wokół nich; w zębach; w lewej połowie wzgórka łonowego; w prawej ręce; w prawym stawie biodrowym; w prawej stopie; w lewym małym palcu stopy; w opuszkach palców; w kończynach.

Ciągnięcie: w szczycie głowy i potylicy; w prawym oku; w prawej ręce; w lewym stawie biodrowym; w lewej stopie; w prawym kciuku; na grzbiecie lewego małego palca ręki; w okostnej.

Uczucie gryzienia: na języku.

Żądlenie: w tylnej części gardła; w głowie.

Pieczenie: w mózgu; w oczach; w policzku; wargach; gardle; od cieśni gardzieli do żołądka; w żołądku; w podbrzuszu; wzdłuż krocza; w klatce piersiowej; w okolicy serca; na zewnętrznej powierzchni lewej kości piszczelowej; w stopach; w łydce prawej nogi.

Drapiące pieczenie: w jamie ustnej i przełyku.

Uczucie otarcia do żywego: w tchawicy i oskrzelach.

Bolesność: górnej części głowy i mózgu; tylnej części gardła; żołądka; części rodnych po porodzie; klatki piersiowej; grzbietu; kończyn.

Pobolewanie: w czole; poprzez skronie do potylicy; w żołądku; klatki piersiowej; kończyn.

Ucisk: w prawej połowie głowy nad brwią; w czole; w gałce ocznej; w żołądku; w okolicy przedsercowej; w nadbrzuszu; w okolicy wątroby; w odbycie i odbytnicy; w pęcherzu moczowym; w prawej połowie klatki piersiowej, w małym punkcie; w okolicy lędźwiowej; między łopatkami; w lewym stawie biodrowym; w stawach palców.

Uciskowo-przeszywający ból w skroniach.

Szczypanie: w gałce ocznej; w żołądku.

Głęboki ból miażdżący: w podbrzuszu.

Kurczowe ściskanie: w żołądku.

Wiercenie: od prawego stawu biodrowego do różnych części ciała.

Bóle artretyczne: w stopie.

Uczucie jak po skręceniu: w zębach; pachwinie; połączeniach kości i chrząstek klatki piersiowej; stawach ramion; biodrach; paluchu; stawach stępu.

Uczucie zwichnięcia: w prawym nadgarstku; w kolanie.

Uczucie jak po stłuczeniu: w uszach i za nimi; w nosie; w prawym stawie żuchwowym; w brzuchu; w odbycie; w grzbiecie; w żebrach; w stawach klatki piersiowej; u podstawy serca; w prawej łopatce i dolnej części pleców; w całym grzbiecie; w udach, ramionach; w kłębach kciuków; w kończynach dolnych.

Ból zrywający: od stawu barkowego do palca środkowego; na grzbiecie prawej ręki; w palcu środkowym.

Kurcze: w palcach lewej ręki.

Kurczowe, uciskowe kłucie w lewym oku i kości nosowej.

Ból tępy: w czole; grzbiecie i kończynach; nad oczami; w lewym podbrzuszu.

Ból nieokreślony: nad jednym okiem; w uszach; nad nasadą nosa; wokół pępka; w brzuchu; w pęcherzu moczowym; między grzebieniem prawej kości biodrowej a kością krzyżową; po prawej stronie klatki piersiowej; w mięśniach międzyżebrowych; w kręgach lędźwiowych; w łydce prawej nogi.

Pulsowanie: w opuchniętym policzku, z żądleniem lub szczypaniem; ból zęba.

Uczucie falowania: w mózgu; w brzuchu.

Kurcz zwierający: w odbytnicy.

Uczucie ucisku: w klatce piersiowej.

Ściskanie w gardle; kurcze zwierające w odbytnicy.

Wstrząsy elektryczne: w potylicy.

Uczucie pełności: w dołku podsercowym; w prawym podżebrzu; w okolicy lędźwiowej.

Uczucie ciężkości: głowy; w środku mózgu; w oczach; w żołądku, jak ciężar w górnej części klatki piersiowej; w podbiciach stóp; w kończynach.

Gorąco: w czole; głowy; w lewym uchu i policzku.

Zimno: w czole; w głowie, po bólu jak od noża; jakby czoła dotknięto zimnym kciukiem; jakby lód leżał na szczycie głowy; nosa; ciała.

Uczucie trzeszczenia: w tchawicy.

Pełzanie, jakby pociągano nerw, w podeszwie lewej stopy.

Mrowienie: w nosie; dziąsłach; grzbiecie; kończynach dolnych.

Drapanie: w gardle; uczucie trzeszczenia w tchawicy.

Drobne kłucie: w głowie.

Łaskotanie w tchawicy.

Świąd w kątach oczu; na całym ciele.

TKANKI [44]

Wstrząśnienia i stłuczenia.

Krwawienia z części wewnętrznych i zewnętrznych.

Poszerzenia żylne, guzy żylakowate na kończynach dolnych. θ Czerwonka.

Ropa drążąca tkanki, niebolesna.

Zapobiega ropieniu.

Zapobiega powstawaniu ropy, odbierając wodę surowicy; zawartość wody w moczu zwiększa się bez zwiększonego przyjmowania płynów. Grauvogl.

Wysięki w mózgu i rdzeniu kręgowym.

Obrzęk wodny narządów wewnętrznych.

Hiperinoza jest raczej przeciwwskazaniem do stosowania Arnica.

Mięśnie sztywne.

Posocznica; skłonność do postaci tyfoidalnych.

Ból mięśni; szczególnie po nadmiernym wysiłku.

Zrywania ścięgien.

Bolesna wrażliwość wszystkich stawów i skóry przy najmniejszym ruchu.

Dna moczanowa i reumatyzm.

Kości (okostna) pobolewają. θ Gorączka przerywana.

Porażenie zwieraczy. θ Tyfus plamisty.

Zapalenie skóry i tkanki łącznej; tkliwość przy ucisku.

Wyniszczenie. θ Gorączka hektyczna. θ Podostre zapalenie płuc.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Poprawa od łagodnego ucisku. θ Zapalenie tęczówki.

Kłucia w klatce piersiowej >.

Bolesność kończyn przy dotyku.

Wszystko, na czym leży, wydaje się zbyt twarde.

Odleżyny; szczególnie w okolicy krzyżowej i na biodrach. θ Tyfus plamisty.

Gorzej po jeździe; mdłości podczas jazdy samochodem lub powozem.

Po nadmiernym dźwiganiu napady gwałtownego kichania.

Skręcenia ze znacznym obrzękiem, sinawym zaczerwienieniem i silną bolesnością.

Po stłuczeniach tępymi narzędziami. θ Zapalenie tęczówki.

Wstrząśnienia; upadki; urazy mechaniczne.

Stłuczenia bez rozerwania tkanek.

Tarcie: stulejka.

Użądlenia pszczół lub os; drzazgi.

Złamania otwarte i towarzyszące im obfite ropienie.

Ucisk: pobolewanie w nadbrzuszu <; wątroba wrażliwa; śledziona bolesna; kłucia w klatce piersiowej >.

Urazy mechaniczne: wstrząśnienie mózgu, gdy występują utrata przytomności, bladość lub senność; słabe, przepuszczające tętno; zimna powierzchnia ciała oraz inne oznaki osłabienia sił życiowych wskutek wstrząsu; poronienie zagrażające; dolegliwości jajnikowe; zapalenie jądra; zapalenie sutka itd., itd.

SKÓRA [46]

Silne nakłuwanie lub świąd na całym ciele.

Skóra gorąca i sucha. θ Zapalenie płuc.

Skóra gorąca, czerwona i obrzęknięta.

Wybroczyny, podbiegnięcia krwawe.

Gorący, twardy, lśniący obrzęk po użądleniu owada.

Czerwone plamy najpierw na kończynach, następnie na tułowiu.

Odleżyny; szczególnie w okolicy krzyżowej i na biodrach.

Rumień guzowaty.

Róża ropowicza.

Zapalenie różowate; lewa ręka ciemnoniebieska.

Wykwity wielkości główki szpilki, z zaczerwienieniem skóry.

Podrażniona, nieznacznie pęcherzykowa wysypka.

Liczne małe, półprzezroczyste pęcherzyki o czerwonych podstawach, miejscami zlewające się; silne, nadmierne podrażnienie wywołane świądem. Przebieg wysypki był następujący: najpierw gorąco i silny świąd skóry, potem zaczerwienienie, następnie pęcherzyki zwiększające rozmiary, z nieznośnym świądem; nieznaczne złuszczanie, po którym utrzymywało się pewne zaczerwienienie skóry; tam, gdzie podrażnienie było największe, skóra przez pewien czas pozostawała twarda, skórzasta.

Liczne drobne, bolesne czyraki, jeden po drugim; skrajna bolesność.

Czyrak gromadny.

Owrzodzenia żylakowe: zastojowe; dno brudne, sinawe; bez ropy, lecz z wodnistą, cuchnącą wydzieliną; półprzezroczyste strupy, podobne do gęstego kleju, cuchnące; owrzodzenia bolesne.

ETAP ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Ciemne włosy, sztywne mięśnie.

Konstytucja hydrogenoidalna według Grauvogla.

Jasna karnacja, włosy piaskowego koloru, sangwinik. θ Krztusiec.

Nerwowy, nie znosi bólu. θ Prolapsus uteri.

Szczególnie odpowiednia dla osób, u których nawet niewielkie urazy mechaniczne pozostawiają długotrwałe następstwa.

Kobiety nerwowe, osoby o sangwinicznej, pełnokrwistej konstytucji i czerwonej twarzy. θ Prolapsus uteri.

W przypadkach osób o sangwinicznej, pełnokrwistej konstytucji, żywym wyrazie twarzy, bardzo czerwonej twarzy i skłonności do przekrwienia mózgu. θ Prolapsus uteri.

Osoby starsze, silne, pełnokrwiste.

Silny mężczyzna, któremu podawano dużo chininy.

Mężczyzna o konstytucji limfatycznej, prowadzący siedzący tryb życia, sporządził z arniki coś w rodzaju opodeldoku i wkrótce wystąpiły u niego liczne, niepokojące objawy, utrzymujące się przez pełny miesiąc.

Dziewczynka, æt. 2 1/2, wyleczona nalewką z biegunki utrzymującej się od kilku tygodni.

Mężczyzna, æt. 25, temperament żółciowy.

Kobieta, æt. 35, temperament nerwowy, czerwonka.

Mężczyzna, æt. 57, niski, krępy, o apoplektycznej budowie, ciemnoczerwonej twarzy, nawykły do mocnych trunków. θ Porażenie prawej strony.

Mężczyzna mocnej budowy, æt. 50, zapalenie oka po przeziębieniu.

Mężczyzna, æt. 67, ostre kłucia w uszach, po których nastąpił stan osłupienia, po niezwykle zimnej kąpieli.

RELACJE [48]

Antidota po dużych dawkach: Camphor, Ipec .

Po Cinchon . w niskiej potencji, podanej na dreszcze. θ Zapalenie nerek.

Antidota dla dawek potencjonowanych: Acon., Arsen., Cinchon., Ignat., Ipec .

Arnica neutralizuje działanie: Amm. carb., Cinchon., Cicut., Ferrum, Ignat., Ipec., Senega .

Dobrze działa po: Acon ., Ipec., Veratr .; po Apis w wodogłowiu.

Po niej dobrze działają: Acon., Arsen., Bryon., Ipec., Rhus tox., Sulph. ac .

Ból głowy najszybciej i najpewniej ustępuje po filiżance kawy. θ Prolapsus ani.

Arnica jest wskazana w dolegliwościach wskutek mocnych trunków lub oparów węgla drzewnego.

Arsen . wspomógł działanie Arnica w czerwonce z żylakami.

Lek komplementarny wobec Acon .

Z powodzeniem stosowano ją naprzemiennie z Acon . i Rhus tox . w przypadkach, w których zmiana objawów wskazywała na takie postępowanie.

Szkodliwa po ukąszeniu przez psa lub inne wściekłe bądź rozjuszone zwierzę.

Wino nasila nieprzyjemne skutki działania Arnic .

Hyper . jest lepszy przy wstrząśnieniach rdzenia kręgowego.

Leki pokrewne: Acon.; Amm. carb.; Croton (chlupotanie w brzuchu); Arsen.; Baptis.; Bellad.; Bryon.; Chamom.; China; Euphras . (urazy oka); Calend.; Ferrum; Hepar; Hyper.; Hamam.; Ipec.; Mercur.; Pulsat.; Ran. scel . (Bóle mięśni międzyżebrowych); Rhus tox.; Ruta; Staphis.; Silic.; Symphyt.; Sulphur (pourazowe zapalenie opłucnej); Sulph. ac.; Veratr .