Arnica montana
autorstwa James Tyler Kent — Wykłady o homeopatycznej Materia Medica
Umysł
Pacjent wymagający Arniki jest ponury, chce, by pozostawiono go w spokoju, nie chce, żeby do niego mówiono ani żeby się do niego zbliżano. Nie chce, by się do niego zbliżano, zarówno dlatego, że nie pragnie podejmować rozmowy — co stanowi objaw psychiczny — jak i dlatego, że z powodu znacznej bolesności całego ciała nie chce być dotykany.
Są to dwie najbardziej uderzające cechy tego leku. Drażliwy, ponury, smutny, lękliwy, łatwo się płoszy, wyobraża sobie najróżniejsze rzeczy, zwłaszcza że ma chorobę serca, że rozwinie się u niego zgorzel albo że dotknęła go jakaś głęboko umiejscowiona choroba. Pełen koszmarów, strasznych snów — śni o mętnej wodzie, rabusiach itd.
Nocne przerażenia. Często budzi się w nocy, chwyta się za serce, wygląda na ogarniętego wielkim przerażeniem i obawia się, że wydarzy się coś strasznego. Ogarnia go wówczas nagły lęk przed śmiercią, który budzi go w nocy; chwyta się za serce i sądzi, że nagle umrze. Przepełnia go straszliwa trwoga, lecz w końcu odzyskuje panowanie nad sobą, kładzie się i zapada w sen pełen przerażenia, po czym znów zrywa się z lękiem przed nagłą śmiercią i mówi:
"Natychmiast poślijcie po lekarza."
Powtarza się to noc po nocy u osób, które w ciągu dnia czują się całkiem dobrze i nie wzbudzają współczucia, ponieważ ich choroba zdaje się nie mieć realnych podstaw i wygląda jedynie na stan psychiczny. Obserwuje się to również u osób, które przeżyły wypadek kolejowy lub jakiś wstrząs i wskutek urazu są obolałe jak po stłuczeniu.
Budzą się nocą z lękiem przed nagłą śmiercią i wyrazem przerażenia na twarzy; ponownie przeżywają grozę, której rzeczywiście doświadczyły. Przypomina to Opium, lecz lęk właściwy Opium utrzymuje się nawet w ciągu dnia. Arnica śni o tym.
Gdy leżący w łóżku chory cierpi na chorobę zymotyczną, gwałtowną gorączkę albo gorączkę po wypadku lub urazie, staje się bardzo wyczerpany, otępiały i nieprzytomny. Można go obudzić i wówczas prawidłowo odpowiada na pytanie, lecz zaraz popada w odrętwienie; albo waha się przy doborze słowa, nie potrafi znaleźć właściwych wyrazów, kiedy próbuje odpowiedzieć, i ponownie zapada w śpiączkę.
Po obudzeniu patrzy na lekarza i mówi:
"Nie chcę pana; nie posyłałem po pana; nie jestem chory; nie potrzebuję lekarza."
Powiedziałby to nawet wtedy, gdy jest poważnie chory. Widziałem pacjenta wymagającego Arniki, który po zwymiotowaniu z żołądka czarnego płynu przypominającego krew opadał z powrotem na poduszkę. Był ciężko chory, miał plamistą twarz, cierpiał na chorobę zymotyczną lub stan grożący złośliwym napadem dreszczowym i można było sądzić, że jest bliski śmierci, a jednak podnosił wzrok i mówił:
"Nie jestem chory; nie posyłałem po pana; proszę wracać do domu."
W zdrowiu był przecież przyjazny i serdeczny, dobrze mnie znał i chętnie ściskał mi dłoń; teraz jednak drażni go moja obecność i upiera się, że nic mu nie dolega. Taki jest stan "wstrząsu", niemal majaczeniowy. Wypowiedziawszy takie zdanie, chory opada w odrętwienie, leży zwinięty w kłębek i na kierowane do niego słowa odpowiada jedynie jękiem.
Chce, by pozostawiono go samego; nie chce, żeby mu przeszkadzano ani żeby do niego mówiono. Stan ten zapowiada dolegliwości występujące po wstrząsie, który poruszył cały organizm i zaburzył krążenie.
Kiedy zaczyna rozwijać się objawowy stan durowy, tj. gdy gorączka przerywana lub zwalniająca nabiera objawów o charakterze durowym, gdy język staje się lśniący, wokół zębów i warg pojawiają się brudne naloty, a chory słabnie i odczuwa bolesność całego ciała, wówczas może wystąpić opisany przeze mnie stan psychiczny i pacjent musi otrzymać Arnikę.
Arnica przerwie rozwój choroby i zapobiegnie powstaniu stanu durowego. Arnica bywa również odpowiednia w płonicy, gdy wysypka nie może się ujawnić — w ciężkich postaciach, w których ciało jest sine, plamiste i pokryte czerwonymi wykwitami; pacjent stale się obraca i rozwija się u niego opisany stan psychiczny, z ponurością i otępieniem. Jest to wspaniały lek, lecz źle rozumiany i niewłaściwie stosowany, ponieważ jego użycie ogranicza się niemal wyłącznie do stłuczeń.
W pewnych porach roku, w malarycznych dolinach Zachodu, jest jednym z głównych leków na gorączkę przerywaną — na zastoinowe napady dreszczowe, te straszliwe ataki z krańcowym wyczerpaniem, odrętwieniem, plamistą skórą i nagle pojawiającym się przekrwieniem oraz niepokojem.
Lekarze znają te gorączki i obawiają się ich, a mogą sobie z nimi poradzić jedynie za pomocą takich leków jak Arnica, Lachesis i inne leki głęboko działające. Nie jest prawdą, że pacjenci ci muszą otrzymywać Chininum .
Przez wiele lat prowadziłem takie przypadki, widziałem liczne zastoinowe napady dreszczowe i nie potrzebowałem Chininum. Wolałbym mieć swój repertorium i kilka potencji niż całe Chininum ze wszystkich aptek.
Cukrowe globulki leczą bezpiecznie, trwale i łagodnie, podczas gdy Chininum nigdy nie leczy, lecz tłumi; a dalsze życie pacjenta leczonego wielkimi dawkami Chininum i Arsenicum naznaczone jest wyłącznie przekrwieniami i gwałtownymi objawami.
"Przerażenie przed natychmiastową śmiercią, z dolegliwościami sercowymi w nocy."
Stamtąd stan ten rozprzestrzenia się na cały organizm, lecz owo przerażenie przed natychmiastową śmiercią jest cechą znamienną i pojawia się niezależnie od choroby serca.
Nocne przerażenie, choć nic nie zagraża pacjentowi; straszliwe przekrwienie, obejmujące zwłaszcza móżdżek i górną część rdzenia kręgowego.
"Odrętwienie z mimowolnymi wydalinami."
"Śpiączka, nieczułość."
"Leży jak martwy."
Objawy te pojawiają się w ciężkich, adynamicznych postaciach chorób, w chorobach typu durowego. Wiele gorączek zwalniających, jeśli są źle leczone albo wskutek złej opieki pozwoli się im przebiegać bez przeszkód, przechodzi w gorączkę ciągłą.
Podczas gdy prawdziwy samoistny dur rozwija się po wielu tygodniach stopniowego podupadania, objawowy stan durowy może wystąpić nagle i mieć objawy cięższe niż zwykły dur. Dur samoistny rzadko zabija i zazwyczaj kończy się pomyślnie, jeżeli lekarz pozostanie w domu.
Lek ten obfituje w majaczenie występujące w tych ciężkich, adynamicznych postaciach gorączki, nawet majaczenie przypominające delirium tremens.
"Brak nadziei; obojętność."
"Hipochondryczny lęk, zrzędliwość."
"Obawia się uderzenia przez osoby zbliżające się do niego."
Dotyczy to zarówno ciała, jak i psychiki.
Stan fizyczny: Skoro już dokładnie poznaliśmy ten stan psychiczny, możemy przejść do ogólnego stanu fizycznego, w którym wszystkim dolegliwościom w całym ciele towarzyszy uczucie jak po stłuczeniu. Nie jest dziwne, że Arnikę stosuje się na stłuczenia, lecz nakładanie jej zewnętrznie i wcieranie w postaci nalewki jest bardzo nierozsądne.
W swej patogenezie wywołuje plamiste przebarwienia przypominające siniaki. Przyjmując Arnikę wewnętrznie w dużych dawkach, otrzymamy plamiste, sinawe wykwity, które następnie żółkną; są to podbiegnięcia krwawe powstałe wskutek wynaczynienia krwi z drobniejszych naczyń włosowatych.
Do pewnego stopnia właśnie to zachodzi przy stłuczeniu. Dochodzi do wynaczynienia krwi z naczyń włosowatych, a niekiedy również z większych naczyń.
Całe ciało jest jednak obolałe jak po stłuczeniu i pobiciu. Obserwując pacjenta wymagającego Arniki, aby poznać zewnętrzne przejawy jego stanu, zobaczymy, że stale się obraca i porusza.
Od razu zadamy sobie pytanie: Dlaczego jest niespokojny ruchowo? Porównując leki w myśli, powiemy: Przypomina Rhus tox.; pozostaje przez krótką chwilę w jednej pozycji, a następnie się porusza.
Nawet jeśli jest tylko częściowo przytomny, zobaczymy, jak obraca się nieco na bok, potem jeszcze trochę i tak dalej, aż w końcu znajdzie się na drugim boku.
Następnie zaczyna od nowa; przesuwa się po trochu i w ten sposób obraca się z boku na bok. Powstaje pytanie: dlaczego tak się porusza, dlaczego jest niespokojny ruchowo?
Rozstrzygnięcie tej kwestii jest ważne. Znamy straszliwy niepokój pacjenta wymagającego Arsenicum, który zmusza go do nieustannego poruszania się.
Znamy bolesny niepokój ruchowy odczuwany w całym ciele przez pacjenta wymagającego Rhus, który nie może pozostawać bez ruchu.
Pacjent wymagający Arniki jest tak obolały, że może leżeć na danej części ciała tylko przez krótką chwilę, po czym musi ją odciążyć lub obrócić się na drugi bok. Jeśli więc zapytamy go:
"Dlaczego tak się pan porusza?"
odpowie, że łóżko wydaje mu się twarde. W ten sposób wyraża bolesność ciała.
Pacjent bardziej świadomy powie, że porusza się dlatego, iż jest tak obolały i czuje się jak po stłuczeniu oraz pobiciu, więc pragnie zmienić miejsce i pozycję.
Bolesność: Ten stan bolesności występuje zarówno przy objawowym stanie durowym, gorączce przerywanej czy zwalniającej, jak i po urazie, kiedy pacjent rzeczywiście jest posiniaczony na całym ciele. Widzimy ten sam ciągły niepokój ruchowy i nieustanne zmienianie pozycji. Pacjent porusza się, sądząc, że teraz będzie mu wygodnie, lecz ulgę odczuwa tylko przez sekundę.
Im dłużej leży, tym bardziej nasila się bolesność, aż staje się tak wielka, że zmusza go do ruchu. W przypadku Rhus tox . im dłużej pacjent leży, tym bardziej staje się niespokojny i tym silniej boli go ciało, aż ma wrażenie, że jeśli się nie poruszy, nie wytrzyma.
W przypadku Rhus tox . niepokój ruchowy ustępuje po poruszeniu się, a przy Arnice bolesność ustępuje po zajęciu nowego miejsca. Przy Arsenicum widzimy, że pacjent porusza się, ma dziki wyraz twarzy i odczuwa lęk; to właśnie lęk zmusza go do ruchu i nie pozwala odpocząć, ponieważ pacjent wciąż chodzi. Pacjenci wymagający Rhus tox. oraz Arniki odczuwają poprawę po każdym, choćby najmniejszym ruchu.
Pacjent wymagający Arniki łatwo krwawi; jego naczynia krwionośne wydają się wiotkie, dlatego łatwo dochodzi do wynaczynienia krwi. Na skórze łatwo powstają sine plamy, a wewnątrz organizmu łatwo krwawią błony śluzowe.
Części objęte stanem zapalnym krwawią. Pacjent ma skłonność do stanów nieżytowych, a jeśli kaszle, łatwo dochodzi do krwawienia. Śluz odkrztuszany z klatki piersiowej i gardła jest pasmowato podbarwiony krwią albo zawiera drobniutkie skrzepy wielkości łebka szpilki. W moczu znajduje się krew, występują też krwawienia z różnych otworów ciała. Włókna ścian naczyń nie mają dostatecznego napięcia, by utrzymać krew w ich obrębie, dlatego krew się przesącza.
W całym ciele występują kulawizna, bolesność i uczucie jak po stłuczeniu; kulawizna reumatyczna; stawy są obrzęknięte, bolesne i upośledzone ruchowo. Jeżeli ostra choroba się nasila, stwierdzimy opisane objawy psychiczne oraz narastającą bolesność mięśni. Arnica jest bardzo odpowiednia w tym stanie obolałości całego ciała jak po stłuczeniu, dlatego stanowi niezwykle ważny lek w urazach, stłuczeniach i wstrząsach, urazach stawów oraz urazach pleców z kulawizną i bolesnością.
W takich stanach Arnica staje się jednym z pierwszych leków i jeśli nie ma wyraźnych objawów ogólnych wskazujących na inne leki, powinna zostać podana jako pierwsza. Arnica bardzo często usuwa całą bolesność skręconego stawu skokowego i ku zdumieniu wszystkich pozwala pacjentowi już po kilku dniach chodzić.
Czarno-sine zabarwienie skręconych stawów zniknie w zaskakująco krótkim czasie, bolesność ustąpi, a pacjent będzie mógł poruszać stawem z zadziwiającą łatwością. Widziałem skręcony staw skokowy, czarno-siny i tak obrzęknięty, że nie można było włożyć buta; po dawce Arniki obrzęk jednak zniknął w zdumiewający sposób, przebarwienie wyblakło, a pacjent mógł stanąć na tej stopie.
Takiego wyniku nie można uzyskać przez zewnętrzne stosowanie płynu z Arniki. Wysoka potencja Arniki daje najbardziej zadowalające wyniki w stłuczeniach i jeżeli nie występują wyraźne przeciwwskazania, Arnica jest pierwszym lekiem; nie zawsze wystarcza jednak na osłabienie ścięgien pozostające po takim stanie, a jej naturalnym następcą jest wówczas Rhus tox .
Jeżeli w stawach utrzymują się osłabienie i tkliwość, po Rhus należy podać Calcarea . Oczywiście nie podaje się wszystkich tych leków tego samego dnia ani w tej samej szklance, lecz czeka, aż wyczerpie się całe dobroczynne działanie Arniki, i dopiero potem podaje Rhus .
Dość często w uprzednio uszkodzonej części ciała pojawiają się ból, niepokój ruchowy i osłabienie; Rhus jest wtedy odpowiednim lekiem. Równie często niewłaściwie leczony staw pozostaje bolesny i osłabiony; wówczas Calcarea staje się naturalnym następcą Rhus tox . Następnie może być konieczne zastosowanie Causticum ,
Staphysagria oraz innych leków z powodu jakiejś szczególnej cechy przypadku; wszystkie te leki są jednak w mniejszym lub większym stopniu spokrewnione z Arniką, Rhus i Calcarea . Przy innej grupie urazów porównaj Ledum i Hypericum.
Arnica jest przydatna w niektórych przypadkach przewlekłych, zwłaszcza w dawnych przypadkach dny moczanowej. Dość często w długo trwającej dnie pojawia się nowy napad bolesności stawów ze znaczną nadwrażliwością.
Zobaczymy starego dziadka siedzącego samotnie w kącie pokoju, który na widok małego Jasia biegnącego w jego stronę mówi:
"Och, nie zbliżaj się, nie zbliżaj się."
Podajcie mu dawkę Arniki, a pozwoli Jasiowi wspinać się po sobie do woli. Nie chce być dotykany ani żeby się do niego zbliżano; ma wrażenie, że wszystko, co się ku niemu zbliża, sprawi mu ból. Jest niezwykle wrażliwy, jego stawy są bolesne i tkliwe, a on obawia się, że zostaną urażone.
Lek ten ma zapalenie różycowe. Jeśli mamy do czynienia z różą twarzy wraz z opisanym stanem psychicznym, bolesnością i uczuciem obolałości jak po stłuczeniu w całym ciele, nie trzeba dłużej czekać z przepisaniem Arniki.
Uczucie obolałości jak po stłuczeniu w całym ciele oraz stan psychiczny rozstrzygnęłyby na korzyść Arniki przeciwko każdemu innemu lekowi.
W zapaleniu nerek i pęcherza moczowego, wątroby, a nawet w zapaleniu płuc stan psychiczny oraz uczucie obolałości jak po stłuczeniu w całym ciele pozwolą osiągać w takich przypadkach zdumiewające wyniki, mimo że Arnica nigdy nie wywołała zapalenia płuc.
Ma całość obrazu rdzawej plwociny wraz z bolesnością klatki piersiowej i stanem nieżytowym, kaszlem, odruchem wymiotnym oraz uczuciem obolałości jak po stłuczeniu w całym ciele. Dodajmy do tego odrętwienie oraz stan psychiczny właściwy zapaleniu każdego narządu, szczególnie wyraźny w obrazie tego leku. Aby wybrać Arnikę, nie musimy zaprzątać sobie głowy nadmiernie szczegółowym rozpoznaniem.
Arnica wywołuje niechęć do mięsa, rosołu i mleka. W pewnych okresach występuje silne pragnienie; na przykład podczas dreszczy w gorączce przerywanej chory odczuwa pragnienie, podczas gdy w innych okresach pragnienia nie ma.
"Wymioty ciemnoczerwonymi skrzepami, gorzki smak w ustach; ogólna bolesność." Wymioty czarnymi substancjami przypominającymi atrament.
Arnica jest użytecznym lekiem w stanach zapalnych brzucha, wątroby i jelit, z obrzmieniem, wzdęciem bębenkowym, krańcowym osłabieniem, skłonnością do niepokoju ruchowego oraz tak znaczną bolesnością, że pacjenta nie można dotknąć. Stan ten występuje również w durze.
Nie zapominajcie o objawach Arniki w zapaleniu wyrostka robaczkowego. Nie musicie w każdym przypadku zapalenia wyrostka natychmiast biec po chirurga, jeśli znacie Bryonia, Rhus tox., Belladonna, Arnica i podobne leki. Lek homeopatyczny wyleczy te przypadki i jeśli go znacie, nie będziecie musieli zwracać się do chirurga z powodu zapalenia wyrostka, z wyjątkiem nawracających napadów.
Jeżeli nie znacie swoich leków, ulegniecie panującemu poglądowi, że trzeba otworzyć jamę brzuszną i usunąć wyrostek. Jedynie godna ubolewania niewiedza sprawia, że zapalenie wyrostka oddaje się pod nóż.
Cechą Arniki jest odrażający zapach; odrażającą woń mają odbijania i gazy. Stolec ma okropnie cuchnący zapach.
"Nocna biegunka."
"Mimowolne oddanie stolca podczas snu."
"Stolce z niestrawionym pokarmem, ropne; krwawo-śluzowe: stolec z ciemną krwią, bardzo cuchnący."
Widzimy tutaj skłonność do przesączania się krwi przez błony śluzowe. Czarne, wodniste stolce z czarnymi wymiotami.
"Zatrzymanie moczu wskutek wysiłku,"
przepracowania, urazu, wstrząśnienia mózgu albo jakiegoś gwałtownego wypadku. Mocz jest brunatny albo ciemny jak atrament.
"Przeszywające bóle, jakby w nerki wbito noże."
"Mocz bardzo kwaśny, o zwiększonym ciężarze właściwym."
Ciąża: Inna cecha Arniki występuje u kobiet ciężarnych. Skrajna wrażliwość, bolesność lub tkliwość całego ciała jest szczególnie odczuwana w trzewiach jamy brzusznej, macicy i okolicy miednicy.
Nadwrażliwość na ruchy płodu, z obolałością jak po stłuczeniu; ruchy płodu są bardzo bolesne i nie pozwalają kobiecie spać przez całą noc. Arnica usunie tę bolesność i kobieta przestanie odczuwać ruchy płodu jako wyraźne. Nie chodzi o wzmożone ruchy płodu, lecz o nadwrażliwość kobiety na te ruchy.
"Stałe kapanie moczu po porodzie."
Ogólną cechą tego leku jest również zimne ciało i gorąca głowa; całe ciało i kończyny są zimne, lecz głowa wydaje się gorąca.
Jest to wyraźny stan w nagłych napadach zastoinowych, zastoinowym napadzie dreszczowym i zastoinowych gorączkach przerywanych. Niekiedy stanowi sam początek ciężkiego napadu, którego niemal nic wcześniej nie zapowiadało poza jedną czy dwiema nocami złych snów i udręki, lękliwością, otępieniem oraz bolesnością ciała. Jeżeli pacjent wyjdzie z tego stanu, pojawia się wzmożona bolesność ciała, która coraz bardziej narasta, aż całe ciało staje się obolałe jak po stłuczeniu.
Dzieci: U dzieci wchodzących w ciężkie napady gorączki dziecięcej mogą zagrażać drgawki; głowa jest gorąca, a ciało zimne. Większość lekarzy pomyśli o Belladonna , która ma tak zimne kończyny i tak gorącą głowę. Nie zapominajcie o Arnice, zwłaszcza u dzieci, które zdają się nie znosić dotyku i krzyczą za każdym razem, gdy matka chwyta je za nogę albo ramię.
Przyjrzyjcie się nieco wcześniejszemu przebiegowi, a zobaczycie, że chodzi o bolesność; po rozebraniu dziecka można dostrzec sine plamy, które stanowią dodatkowe wskazanie do Arniki.
Jest to lek na krztusiec; łatwo można sobie wyobrazić, jakie są wskazania w krztuścu: pogorszenie od dotyku, stan obolałości jak po stłuczeniu, skurczowy kaszel z odkrztuszaniem krwi, ciemnego śluzu pasmowato podbarwionego krwią albo śluzu usianego drobniutkimi punkcikami krwi wielkości łebka szpilki. Wymioty treścią pokarmową z czarnym śluzem. Łatwo wyobrazić sobie stan psychiczny dziecka.
Dziecko jest rozdrażnione i płaczliwe.
"Kaszel wywołany płaczem u dzieci, gdy towarzyszą mu gniew i rzucanie się."
"Napady kaszlu w nocy."
"Krztusiec; dziecko płacze przed napadami, jak gdyby obawiało się bolesności."
To, co poznaliśmy w obrazie leku, można łatwo odnieść do różnych pojawiających się chorób. Bóle kłujące w krztuścu, bóle opłucnowe z nieżytem klatki piersiowej, z zapaleniem płuc lub opłucnej — stany zapalne.
Ma również zastosowanie w bardziej uporczywych dolegliwościach: "stłuszczenie serca".
Kłucia w okolicy serca, kłucia biegnące z lewej strony ku prawej.
"Znużony, obolały jak po stłuczeniu, bolesny, znacznie osłabiony; musi się położyć, lecz łóżko wydaje się zbyt twarde."
Warto dokładnie przeczytać wszystkie te objawy; lek ten ma liczne objawy szczegółowe, wiele drobnych symptomów budzących duże zainteresowanie.
Dobrze działa po Aconite i jest komplementarny wobec Aconite, Ipeca oraz Veratrum .