Podophyllum peltatum

TEN lek bywał lekkomyślnie nazywany „roślinną rtęcią”. Nie przypomina jej bardziej, niż „greenback”, czyli papierowy dolar, przypomina szlachetny metal, który — mocą fikcji finansowej — ma rzekomo reprezentować.

Podophyllum jest lekiem bardzo cennym, o wyraźnej indywidualności. Nie może być ani stosowany jako substytut innego leku, ani zastępowany jakimkolwiek innym lekiem.

Próbę lekową przeprowadzono pod kierunkiem dr. Williamsona z Filadelfii. Bardzo obszerne opracowanie tego leku znajduje się w „New Materia Medica” Hale’a.

Zamierzam pobieżnie omówić niektóre z jego najlepiej ustalonych oddziaływań na organizm.

Najpierw zaś — na układ trawienny.

Wydzielanie śliny jest zwiększone, oddech cuchnący, język obłożony białym nalotem, z nieprzyjemnym smakiem; gorzej rano.

Bolesność gardła, rozpoczynająca się po prawej stronie i przechodząca na lewą. Suchość gardła. Bolesność rozciągająca się ku uszom. Kierunek ten jest odwrotny niż u Lachesis, a taki sam jak u Lycopodium.

Cofanie się pokarmu; zwiększony apetyt; nasycenie po niewielkiej ilości pokarmu, po którym następują nudności i wymioty; pragnienie; smak gnilny.

To uczucie nasycenia przypomina Lycopodium i Nux vomica, lecz Lycopodium ma także silne wzdęcia; gazy jelitowe zostają uwięzione pod żebrami rzekomymi.

Nadkwaśność żołądka, nudności i wymioty, zgaga, gorąco i tętnienie w żołądku, po których następuje biegunka. Wymioty są gwałtowne, a zwymiotowana treść ma ciemnozieloną barwę.

Silny ból brzucha, jakby w okrężnicy poprzecznej, występujący lub nasilający się około trzeciej rano, po którym następuje biegunka. Kolka ustępuje pod wpływem ciepła oraz po zgięciu się do przodu podczas leżenia na boku. Pod tym względem przypomina kolkę Colocynth.

Początkowo towarzyszy jej ogólne uczucie zimna, które wkrótce ustępuje miejsca gorącu i poceniu się.

Uczucie pełności; ciężar i ciągnięcie w podżebrzach, szczególnie w prawym, z kłującymi bólami, bólem skręcającym i gorącem.

Wypróżnienia stają się częstsze, a charakter stolca ulega zmianie. Występuje biegunka; częste, papkowate, żółte stolce. Biegunka natychmiast po jedzeniu lub piciu. Podobnie jak u Colocynth i China. Wodniste, żółte stolce bez bólu, od trzeciej do dziewiątej rano, po których pod wieczór następuje prawidłowy stolec. Po tych postaciach stolca biegunkowego występuje uczucie znacznego osłabienia w brzuchu, a szczególnie w odbytnicy. To uczucie osłabienia w odbytnicy jest charakterystyczne dla Podophyllum.

Oprócz tej zmiany stolca Podophyllum wywołuje kredowobiałe, bardzo cuchnące wypróżnienia.

Występują również stolce żółte, zielone lub brunatnawe i wodniste; śluz prążkowany krwią; towarzyszą im gorąco w odbytnicy, uderzenia gorąca biegnące ku górze wzdłuż pleców, bolesne parcie naglące oraz wypadanie odbytnicy. Stąd jest to cenny lek w czerwonce, szczególnie gdy chory skarży się na uczucie osłabienia w odbytnicy.

To wypadanie różni się od występującego u Ignatia, Carbo vegetabilis i Hamamelis tym, że następuje przed oddaniem kału, a nie po nim. Odbyt jest niezwykle obolały.

Z objawów tych moglibyśmy wnioskować, że Podophyllum będzie cennym lekiem w prolapsus ani po czerwonce, w hemoroidach, w czerwonce oraz w niektórych wodnistych biegunkach — wniosek ten został w pełni potwierdzony doświadczeniem. Pora występowania i objawy towarzyszące stanowią wskazania różnicujące. Biegunka na ogół występuje albo nasila się rano, a po stolcu pojawia się uczucie skrajnego osłabienia w brzuchu lub tylko w odbytnicy.

Ze względu na zieloną, wodnistą biegunkę oraz związane z nią wyraźne zaburzenia wątrobowe można by pomyśleć o Podophyllum w przypadkach biegunki podczas ząbkowania; dr Williamson i dr Bell stosowali je z powodzeniem w biegunce ząbkowej, gdy występowało również podrażnienie mózgowe, przejawiające się następującymi objawami: zgrzytanie zębami w nocy, „kręcenie głową”.

Należy również zauważyć, że w obrazie objawowym biegunka (żółta, wodnista) występuje naprzemiennie z porannym bólem głowy — ciężkim, tępym bólem czoła, z bolesnością czoła i oczu. Taką naprzemienność obserwuje się w wielu schorzeniach wątroby. Przypomina ona Aloes.

Ilość moczu jest zwiększona.

Miesiączka jest opóźniona. W podbrzuszu i okolicy krzyżowej występuje silne parcie w dół, nasilające się przy ruchu i ustępujące podczas leżenia. Jak u Sepia.

Silny ból w okolicy prawego jajnika.

Upławy gęste i przezroczyste, z parciem w dół w obrębie narządów płciowych oraz zaparciem.

Dr Williamson i inni uznali Podophyllum za cenny lek w wypadaniu macicy po porodzie, szczególnie gdy występował także tępy ból z uczuciem drętwienia w okolicy jajników, zwłaszcza lewego.

Omówię jeszcze tylko objawy gorączkowe Podophyllum. Dr Williamson podaje następujące wskazania: dreszczowość wieczorem lub wcześnie rano, poprzedzona bólem pleców, z towarzyszeniem ucisku w podżebrzach i ćmiącego bólu stawów kończyn. Gorąco pojawia się, zanim dreszczowość ustąpi. Gorąco z majaczeniem, gadatliwością, gwałtownym bólem głowy oraz silnym pragnieniem przy braku apetytu.

Poty, podczas których chory śpi.

Podophyllum stosowano z powodzeniem, gdy było wskazane, w gorączkach przerywanych i zwalniających oraz w durze brzusznym.