Podophyllum

peltatum. Jabłko majowe. Mandragora amerykańska. N. O. Berberidaceæ (przez niektórych zaliczane do Ranunculaceæ i blisko spokrewnione z obiema rodzinami). Tynktura z korzenia zebranego po dojrzeniu owoców; z całej świeżej rośliny; z dojrzałego owocu. Roztwór wyciągu żywicznego, podofiliny.

Zastosowanie kliniczne

Nadkwaśność / Brak miesiączki / Odbyt, wypadanie / Astma oskrzelowa / Napad żółciowy / Zapalenie oskrzeli / Zaćma / Cholera dziecięca / Rogówka, owrzodzenie / Ząbkowanie / Biegunka / obozowa / Dwunastnica, nieżyt / Czerwonka / Zaburzenia miesiączkowania / Dyspepsja; po kalomelu / Gorączki / Wzdęcia / Odruchy wymiotne / Kamienie żółciowe / Nieżyt żołądka / Wole / Hemoroidy / Ból głowy, z nudnościami; żółciowy / Serce, bóle / Stan rzekomowodogłowiowy / Gorączki przerywane / Żółtaczka / Bielmo / Wątroba, schorzenia / Zapalenie oka / Jajniki, bóle; drętwienie; guz / Kołatanie serca / Zapalenie płuc / Zapalenie odbytnicy / Zapalenie gruczołu krokowego / Krosty / Rwa kulszowa / Zapalenie jamy ustnej / Zez / Smak, utrata, wypaczenie; złudzenia smakowe / Parcie naglące / Język, pieczenie / Pokrzywka / Macica, wypadanie / Krztusiec / Robaki

Charakterystyka

Pod. rośnie w całych Stanach Zjednoczonych, w wilgotnych, cienistych miejscach w lasach; ma liście o pięciu do dziewięciu klapach, duże, białe, zwisające kwiaty oraz żółtawe, jajowate owoce, podobne nieco do małej cytryny, dlatego roślinę nazywa się czasem dziką cytryną. Kwitnie w maju i czerwcu, a owoce dojrzewają w październiku. Plemiona indiańskie używają korzenia do usuwania robaków, a sok z korzenia wkraplają do ucha w celu leczenia głuchoty. „Wszystkie plemiona przepadają za owocami” — mówi Rafinesque, cytowany przez Hale’a, który podaje pełny opis leku. Lek przyjęli do stosowania botanicy i eklektycy, używając go jako „roślinnej rtęci”. Pierwszą homeopatyczną próbę lekową przeprowadził Williamson. Niezamierzona próba lekowa opisana przez E. V. Rose’a (H. W., xxv. 246) ujawnia główne cechy Pod. i pokazuje, że jego miano „roślinnej rtęci” nie jest niezasłużone: pan J., lat 26, przyjął o godz. 11 przed południem gr. x Pod. 1x, aby „pobudzić wątrobę”. O godz. 18 ogarnęło go nieopisane uczucie chorobowego rozbicia w całym ciele oraz uporczywe uczucie suchości i szorstkości w gardle i przełyku, ciągnące się wzdłuż prawej trąbki Eustachiusza, z tępym, ćmiącym bólem prawego ucha; uczucie, jakby w górnej części przełyku znajdowała się kula lub bryła. O godz. 20 tępy i otępiający ból głowy, głównie w czole, < w pozycji leżącej. Uczucie pełności w żołądku, odbijanie gazów, kwaśne odbijania; wyraźne nadmierne ślinienie i przykry zapach z ust. Sen zaburzony, pełen chaotycznych snów; przewracał się i rzucał na łóżku, które wydawało się zbyt twarde; odczuwał też, jakby głowa i barki spoczywały zbyt nisko. O godz. 3 nad ranem nagląca potrzeba oddania stolca; wypróżnienie obfite, wodniste, ciemnozielone. Częste parcia. Przed stolcem: swoisty, osłabiający, tępy, ściskający ból poniżej pępka; uczucie pełności w odbytnicy. Podczas stolca: uczucie słabości w żołądku. Po stolcu: parcie naglące i uczucie omdlewania. Objawy te ustąpiły po dwóch lub trzech dniach; po biegunce wystąpiło zaparcie, które szybko usunęła Nux. Niemal wszystkie te objawy są potwierdzonymi cechami Pod.: pogorszenie wczesnym rankiem, <; obfite stolce; uczucie omdlewania i zupełnego opadnięcia z sił; pełność i parcie naglące w odbytnicy. Pod. działa drażniąco wszędzie, gdzie zostanie zastosowane. Zewnętrznie na skórze powoduje żywą bolesność podobną do wyprzenia. Pył ze sproszkowanego korzenia, dostawszy się do oczu, wywołuje silne zapalenie, owrzodzenie i bielmo. Skutki te okazały się głównymi wskazaniami do wewnętrznego stosowania leku w chorobach oczu. Pełność i tkliwość odbytnicy, odnotowane w przypadku Rossa, w próbach lekowych postępowały aż do rzeczywistego wypadania odbytnicy. Wielokrotnie leczyłem Pod. 6 wypadanie odbytu u dzieci. Za pomocą Pod. 1x pan Knox Shaw złagodził „nieustanne parcie i wysiłek przy wypróżnianiu” w przypadku raka odbytnicy zbyt zaawansowanego do operacji. Narządy płciowe, podobnie jak odbytnica, wykazywały skłonność do wypadania. „Objawy wypadania macicy z bólem w kości krzyżowej; ze stolcami śluzowo-galaretowatymi”; „uczucie podczas stolca, jakby narządy płciowe miały wypaść” — to objawy kluczowe z prób lekowych, które doprowadziły do wielu wyleczeń. Bóle jajników, szczególnie prawego, promieniujące w dół przedniej i przyśrodkowej powierzchni ud. W ciąży i połogu Pod. jest często wskazane: przy wymiotach ciężarnych; obrzęku warg sromowych; silnych bólach poporodowych z mocnym uczuciem parcia ku dołowi; hemoroidach i wypadaniu odbytnicy po porodzie. Swoistym objawem ciąży wskazującym na Pod. jest: „Może wygodnie leżeć jedynie na brzuchu (we wczesnych miesiącach)”. Drażniące działanie Pod. ujawnia się w mózgu, lecz wówczas jest na ogół odruchowo przeniesione z narządów jamy brzusznej (cholera dziecięca) albo z zębów (ząbkowanie). Podczas snu występują jęki i kwilenie; głowa jest odrzucana do tyłu i kołysze się z boku na bok; dziecko zgrzyta zębami. „Silna potrzeba zaciskania dziąseł lub zębów” jest objawem kluczowym. Nadmierne ślinienie, cuchnący oddech oraz wilgotny język z odciskami zębów, właściwe Merc., odtwarzają się w próbach lekowych Pod.; podobnie przekrwiona, tkliwa wątroba, z nadmiarem albo brakiem żółci. Objawy te, w połączeniu ze stanem gorączkowym i skłonnością do pocenia się, czynią Pod. jednym z ważnych antidotów dla Merc. Pod. odpowiada wielu rodzajom gorączki: zwalniającej, zwłaszcza żółciowej gorączce zwalniającej, oraz gorączce przerywanej. Majaczenie nie jest rzadkie i bywa gadatliwe. Jęki i kwilenie podczas snu. Znaczna senność i potrzeba przeciągania się. Odnotowuje się stany występujące naprzemiennie: biegunka naprzemiennie z zaparciem; ból głowy naprzemiennie z biegunką; ból głowy zimą, biegunka latem; zapalenie moszny albo oczu, lecz nie obu jednocześnie. Niektóre objawy towarzyszące są ważne: bóle kości krzyżowej i okolicy lędźwiowej wraz z objawami odbytniczymi i macicznymi; kurcze łydek towarzyszące wypróżnieniom. Stolce mogą być bezbolesne albo poprzedzone kolką, parciem naglącym i innymi objawami, z ich współwystępowaniem podczas stolca oraz po nim. Współwystępowanie biegunki z innymi dolegliwościami wskazuje na Pod. Gadatliwość podczas dreszczy i gorąca jest objawem kluczowym w gorączkach. Nash wyleczył dzięki temu objawowi uporczywy przypadek gorączki przerywanej: gwałtowne dreszcze, po których następowała intensywna gorączka z wielką gadatliwością; gdy gorączka minęła, chory zasnął, a po przebudzeniu niczego nie pamiętał ze swego gadatliwego majaczenia. „Pieczenie języka” jest kolejnym wiodącym objawem. W. A. Burr opisuje przypadek (Critique, cyt. za Hom. News, xxviii. 87) młodego mężczyzny, który przez kilka tygodni odczuwał pieczenie wzdłuż lewego brzegu języka, sporadycznie z nagłym przeszywaniem ku koniuszkowi albo na wskroś ku przeciwległemu brzegowi. Od lat był w złym stanie zdrowia, „żółciowy”. Przy nieżycie żołądka, dwunastnicy i dróg żółciowych nawet najłagodniejsze pokarmy wywoływały skrajny dyskomfort. Po Pod. 3x poprawa nastąpiła w ciągu dwóch dni, a język był zdrowy po tygodniu. L. M. Barnes (Hom. News, xxix. 45) opisuje następujące przypadki: (1) U pewnej kobiety przez cztery miesiące po poronieniu występowały silne bóle jajników, < nocą. Cierpiała na bezsenność, była nerwowa i niespokojna. Silne parcie ku dołowi w brzuchu i plecach. Była dużą, tęgą kobietą ze zwisającym brzuchem. Pod. wyleczyło ją po tym, jak Puls. i Act. r. przyniosły jedynie częściową ulgę. (2) Tęga kobieta, lat 60, skarżyła się na piekący, ćmiący i tnący ból odbytnicy. Musiała przez cały dzień pozostawać na nogach. Nerwowa, opryskliwa, drażliwa. Pod. wyleczyło. Pod. jest odpowiednie dla osób o temperamencie żółciowym, zwłaszcza po leczeniu rtęcią. Swoiste odczucia to: jakby miał wystąpić zez. Ból głowy, jak od lodu przyłożonego do guzowatości potylicznej. Jakby język, gardło i podniebienie zostały oparzone. Jakby tysiąc żywych stworzeń poruszało się w brzuchu albo jakby przewracały się w nim ryby. Jakby wszystko miało wypaść przez miednicę. Jakby serce wstępowało do gardła. Kula w górnej części przełyku. Godne uwagi objawy to: pragnienie dużych ilości zimnej wody. Silna potrzeba zaciskania dziąseł. Lepki śluz w ustach, oblepiający zęby. Biegunka podczas kąpieli lub mycia; jak brudna woda przesiąkająca przez pieluszkę; z odruchami wymiotnymi. Chory stale potrząsa okolicą wątroby i pociera ją rękami. Wielka gadatliwość podczas dreszczy i gorąca. Pod. działa przeważnie prawostronnie: prawa strona gardła; prawe podżebrze; prawy jajnik. Guernsey wspomina, że lek ten jest często potrzebny w dolegliwościach kobiet ciężarnych i rodzących, z uczuciem, jakby jelita opadały. Wspomina także o „krztuścu z zaparciem i utratą apetytu”. Objawy są < od dotyku (miejsce na prawym podżebrzu); > od ucisku. > Od pocierania (skłonność do pocierania ręką okolicy wątroby). > W pozycji leżącej; podczas leżenia na brzuchu; przy przeciąganiu się w łóżku. Ból lewej nogi < przy prostowaniu kończyny. < Od ruchu; chodzenia; wchodzenia po schodach; wysiłku. < Rano, zwłaszcza wczesnym rankiem, od godz. 2 do 4. Niektóre objawy < nocą. < Na świeżym powietrzu; podczas mycia. Ciepło zewnętrzne > ból jelit. Ciepło pieca nie > dreszczowości, lecz ciepłe otulenie się w łóżku przynosi >. Upał, lato, < biegunkę. < Po jedzeniu i piciu; po kwaśnych owocach i mleku. < Przy połykaniu. < Przed stolcem, podczas niego i po nim.

Zależności

Działanie znoszą: Lact. ac., Nux, Coloc., Lept. Antidotum dla: Merc. Zgodny: po Ipec. i Nux przy wymiotach; po Calc. i Sul. w chorobach wątroby. Niezgodny: sól, która nasila jego działanie. Por.: biegunka poranna — Sul., Dros., Bry., Nat. s., Rx. c. Gorąca, żółtawa, zielona, cuchnąca biegunka — Cham. (Cham. < wieczorem; Pod. < rano, jednym gwałtownym strumieniem). Cholera swojska, obfite stolce — Ver. (Ver. ma wiele bólu; przy Pod. ból może nie występować). Biegunka < po jedzeniu; bóle głowy występujące naprzemiennie ze schorzeniami macicy i jelit — Alo. (Plumb.: majaczenie występujące naprzemiennie z kolką). Prolapsus ani przed stolcem, ze słabością w brzuchu (Alo. po stolcu). Prolapsus uteri < podczas stolca — Stan. (przy Pod. stolec jest biegunkowy i wydostaje się gwałtownie). Prolapsus recti et uteri — Nux, Sep. Parcie ku dołowi w podbrzuszu i okolicy odbytu, > w pozycji leżącej — Sep. Wypadanie odbytnicy — Bell., Æsc. h., Nit. ac., Rut. (zwłaszcza u dzieci — Chi., Chi. s., Pod.). Nieżyt dwunastnicy — Berb., Chi., Hydras., Lyc., Merc., Ric. c. Biegunka natychmiast po jedzeniu — Alo., Ars., Chi., Lyc., Staph., Trbd. (podczas jedzenia — Fer.). < Po jedzeniu lub piciu — Dig., Trbd. Ból głowy wskutek nadmiernego pobudzenia — Epipheg. Zamglenie wzroku przed bólem głowy — K. bi., Ir. v. Potrzeba zaciskania dziąseł — Phyt. Język jak oparzony — Sang. Niebieski język — Gymno. Jakby coś żywego znajdowało się w brzuchu — Croc. Cofanie się pokarmu — Sul. Ból pod prawą łopatką — Chel. Biegunka, ból jajnika, guz jajnika, zaburzenia miesiączkowania — Coloc.

Przyczyny

Nadmierne podnoszenie ciężarów lub nadmierny wysiłek (prolapsus uteri). Lato (biegunka).

1. Umysł

Podczas dreszczy zachowuje świadomość, ale nie może mówić, zapomina słów. Majaczenie, gadatliwość podczas gorąca; później nie pamięta tego, co się wydarzyło. Depresja: wyobraża sobie, że umrze albo bardzo ciężko zachoruje; w schorzeniach żołądka. Wstręt do życia; ból głowy; zaburzenia dróg żółciowych. Nadmierne zmęczenie umysłowe pracą zawodową; leżąc w łóżku, po przebudzeniu i na jawie obracał głowę z boku na bok.

2. Głowa

Zawroty głowy: podczas stania; na świeżym powietrzu; ze skłonnością do padania naprzód; z uczuciem pełności nad oczami; wskutek zaburzeń żołądkowych lub żółciowych. Chwilowe przeszycia bólu w czole, zmuszające do zamknięcia oczu. Oszałamiający ból głowy przebiegający przez skronie, > od ucisku. Nagły ból czoła z bolesnością gardła, wieczorem. Ucisk w skroniach przed południem, z ciągnięciem w oczach, jakby miał wystąpić zez. Tętnienie w skroniach, ból oczu i gorące łzy, rano. Po stolcu, o godz. 10: czołowy ból głowy z gorączkowym samopoczuciem; uczucie znacznej suchości czoła i oczu, na krótko > po przemyciu zimną wodą. Migrenowy ból głowy z towarzyszącym zaparciem. Ból głowy występujący naprzemiennie z biegunką. Żółciowy ból głowy, pieczenie na szczycie głowy i nad czołem; ból trwa dwadzieścia cztery godziny i kończy się wymiotami; podczas napadu mocz blady; następnego dnia oddaje dużo żółci; < wskutek nadmiernego pobudzenia lub chodzenia. Poranny ból głowy z zaczerwienioną twarzą i gorącem na szczycie głowy. Tępy ból głowy z bólem za oczami; spowolniona czynność wątroby. Ból na szczycie głowy przy porannym wstawaniu. Migrenowy ból głowy, najsilniejszy w potylicy, poprzedzony zamgleniem widzenia, pojawiający się nagle. Głowa gorąca, obracanie głową z boku na bok; ząbkowanie. Odruchowe podrażnienie mózgu wskutek zaburzeń jelitowych; zgrzytanie zębami nocą; rano podczas snu; oczy półprzymknięte; głowa spocona.

3. Oczy

Zapalenie oczu z rozdzierającym bólem z uczuciem ciężkości i znacznym nabrzmieniem naczyń. Powierzchowne owrzodzenia obu rogówek z ogólnym przekrwieniem spojówek; owrzodzenia centralne i rozległe; w prawym oku dno owrzodzenia było gęsto białe, jakby stosowano ołów (po dziesięciu dniach, wskutek pyłu podczas mielenia korzenia). Rano oczy zapalne. Bolesność lewego oka. (Obwódka starcza rogówki zmniejsza się, a wyciekanie śliny ustaje u starego mężczyzny. R. T. C.). Oczy szkliste i nieruchome (po dojrzałym owocu). Oczy zapadnięte. Uczucie ciężkości oczu ze sporadycznymi bólami na szczycie głowy. Szczypanie; zapalenie powiek. Ból gałek ocznych i skroni, z gorącem i tętnieniem tętnic skroniowych. Ciągnięcie w oczach, jakby miał wystąpić zez. Skrofuliczne zapalenie oczu < rano. (Wiadomo, że zaćma ustępowała po wewnętrznym podaniu Pod. R. T. C.)

4. Uszy

Tępy, uporczywy ból w prawym uchu, z uczuciem szorstkości rozchodzącym się stamtąd wzdłuż prawej trąbki Eustachiusza.

5. Nos

Nos ściągnięty. Bolesność i drobne krostki na nosie.

6. Twarz

Trupia bladość. Cera żółtawa, ziemista. Policzki gorące, zaczerwienione. Opadnięta żuchwa.

7. Zęby

Silna potrzeba zaciskania dziąseł; szczęki zaciśnięte; zgrzytanie zębami nocą; trudne ząbkowanie. Podczas ząbkowania: kaszel nieżytowy; nieżyt klatki piersiowej; cholera niemowlęca; stan rzekomowodogłowiowy. Rano zęby pokryte zaschniętym śluzem.

8. Jama ustna

Całkowita utrata smaku; chory nie potrafił odróżnić smaku słodkiego od kwaśnego; bezsenność, niepokój ruchowy. Wszystko ma smak kwaśny lub gnilny; słodki. Nocą smak smażonej wątroby w ustach. Nieprzyjemny smak po ustąpieniu innych objawów. Uczucie, jakby język, a czasami również podniebienie i gardło, zostały oparzone. Język: pokryty białym nalotem, z cuchnącym smakiem; biały, wilgotny, z odciskami zębów; suchy, żółty; pełny i szeroki, z ciastowatym nalotem pośrodku; czerwony, lecz nie jaskrawoczerwony; szorstki, z równomiernie sterczącymi brodawkami; matowy, sinawy; czerwony, suchy, popękany, nieco obrzęknięty i często krwawiący. Cuchnący oddech; nocą; wyczuwalny przez chorego. Obfite ślinienie. (Wyciekanie śliny ustaje u starego chorego na padaczkę. R. T. C.). Dużo lepkiego śluzu w jamie ustnej (rano). Suchość jamy ustnej i języka po przebudzeniu. Zapalenie jamy ustnej u karmiących kobiet; afty.

9. Gardło

Suchość gardła. Pieczenie w gardle (po dojrzałym owocu). Bolesność gardła promieniująca do uszu; od prawej do lewej strony; bolesność lewej strony, < podczas połykania płynów, rano. Rzężenie śluzu w gardle. Wole. Uczucie suchości i szorstkości w gardle oraz przełyku, rozchodzące się wzdłuż prawej trąbki Eustachiusza, z tępym, uporczywym bólem prawego ucha.

10. Apetyt

Obojętność wobec jedzenia; utrata apetytu; zapach pokarmu = wstręt. Sytość po niewielkiej ilości jedzenia, po której występują nudności i wymioty. Apetyt zmienny, okresami żarłoczny. Silne pragnienie dużych ilości (zimnej) wody; umiarkowane pragnienie podczas gorączki. Wzmożone pragnienie po jedzeniu. Pragnienie czegoś kwaśnego. Pragnienie pod wieczór. Po jedzeniu: kwaśne cofanie się pokarmu; gorące, kwaśne odbijania; biegunka; wymioty pokarmem godzinę później, a następnie łaknienie; przygnębienie. Po jedzeniu i piciu: biegunka. Po kwaśnych owocach i mleku: biegunka.

11. Żołądek

Zgaga, wodniste odbijania, gorąco w żołądku. Odbijania: o zapachu zgniłych jaj; gorące; kwaśne. Nudności: dokuczliwe i skrajnie nasilone; z próbami zwymiotowania; chory wykonuje ustami ruch dławienia, któremu nie towarzyszą odruchy wymiotne; żołądek kurczy się tak silnie i szybko, że szarpiący ból = ostre krzyki chorego; dławienie lub bezowocne odruchy wymiotne. Dławienie w biegunce niemowlęcej. Nudności i wymioty z uczuciem pełności w głowie. Wymioty: mlekiem u niemowląt, z wypadaniem odbytu; pokarmem o gnilnym smaku i zapachu; gęstą żółcią i krwią; gorącym, pienistym śluzem; z przekrwieniem trzewi miednicy podczas ciąży. Kwaśność po południu z nieprzyjemnym, mdłym odczuciem w żołądku. Tkliwość okolicy żołądka i jelit, < od najmniejszego dotknięcia lub ruchu. Uczucie wydrążenia, pustki, osłabienia i zapadania się w nadbrzuszu; bez głodu. Kłucia w nadbrzuszu wskutek kaszlu. Dyspepsja po kalomelu, ból za oczami, gliniaste stolce. Nieżyt żołądka. Budzą go bardzo silne bóle żołądka i jelit. Po śniadaniu i obiedzie pieczenie w żołądku, jakby wywołane gorącą parą. Gorąco w żołądku. Zimna woda <; = ucisk i niepokój; była zwracana małymi ilościami, miała gorzki smak i powodowała silne pieczenie w przełyku.

12. Brzuch

Ostre pieczenie w okolicy ujścia odźwiernika, z gwałtownymi odruchami wymiotnymi, wymiotami żółcią i odbijaniem gazów; zaparcie; po napadach wyczerpanie; lekka żółtaczka i utrzymująca się tkliwość na dotyk w jednym punkcie, odpowiadającym miejscu ujścia przewodu żółciowego wspólnego do dwunastnicy. Uczucie pełności w prawym podżebrzu, ze wzdęciem, bólem i bolesnością. Skręcanie w prawym podżebrzu z pieczeniem. Kłucia w podżebrzach, < podczas jedzenia. Ból w okolicy wątroby ze skłonnością do pocierania tego miejsca ręką. Nadmierne wydzielanie żółci, znaczna podrażliwość wątroby. Zapalenie wątroby z zaparciem; tkliwość i ból w okolicy wątroby. Kamienie żółciowe i żółtaczka. Dolegliwości żółciowe; nudności i zawroty głowy; gorzki smak i odbijania; skłonność do żółciowych wymiotów i biegunki; ciemny mocz. Brzuch wzdęty niemal do pęknięcia (owoc). Wzdęcie. Przekrwienie narządów jamy brzusznej: uczucie wzdęcia; bolesność, niepokój; > po stolcu; wywołujące dolegliwości maciczne. Burczenie. Kolka. Budzą go bardzo silne bóle żołądka i jelit, ściskające i kłujące, na krótko > od ucisku; godz. 3 nad ranem (pierwsza noc). Ból w okrężnicy poprzecznej o godz. 3 nad ranem, po którym następuje biegunka. Ból kończyn o świcie, > od zewnętrznego ciepła i pochylenia się do przodu podczas leżenia na boku, < podczas leżenia na plecach. Gorąco w jelitach ze skłonnością do oddania stolca. Obudził się o godz. 2 nad ranem z kłuciami w jelitach i potrzebą oddania stolca; > po zgięciu ud lub tułowia w obrębie brzucha.

ogólnie, a zwł. objawy brzuszne, < rano, > wieczorem. Tkliwość nad podbrzuszem. Ból promieniował do dolnych odcinków jelit i prawego jajnika.

13. Stolec i odbyt

Oddawanie cuchnących gazów. Poranna biegunka, po czym przez resztę dnia nie ma już wypróżnień. Biegunka wcześnie rano, utrzymująca się przez całe przedpołudnie, po której wieczorem następuje prawidłowy stolec. Biegunka natychmiast po jedzeniu i piciu. Poranne stolce, z silnym parciem w jelitach oraz gorącem i bólem odbytu. Skąpe, częste, żółciowe stolce z bolesnym parciem. Biegunka, żółte stolce, po jednym co godzinę przez pięć godzin. Stolce złożone wyłącznie z krwi (wywołane. R. T. C.). Czerwonka niemowlęca (wyleczona. R. T. C.). Biegunka czerwonkowa. Stolce: rzadkie, wodniste, zielone; zielone; śluzowo-galaretowate, z bólem kości krzyżowej; o godz. 4 nad ranem żółty, niestrawiony kał zmieszany ze śluzem, cuchnący; z gwałtownym parciem; palące, żrące, powodujące silne parcie w dół podczas stolca i po nim; z dławieniem i nadmiernym pragnieniem u dzieci; tryskające, wodniste, obfite, zielone, z nagłym parciem, często bezbolesne; cuchnące, < podczas upałów; ciastowate; żółte, wodniste, z osadem przypominającym mąkę; o zapachu padliny; śluzowe, z pasmami krwi; czarne, wyłącznie rano; smoliste; o zmieniającej się barwie. Stolec z silnym bólem i obezwładniającymi nudnościami. Biegunka i zaparcie występujące naprzemiennie co jeden lub dwa dni, przez kilka dni po ustąpieniu najbardziej wyraźnych objawów. Biegunka ze znacznym zapadaniem się w nadbrzuszu, uczuciem, jakby wszystko miało wypaść przez miednicę, oraz wypadaniem odbytu. Skąpe, żółte, wodniste stolce występujące po posiłkach, z mdłym samopoczuciem, w ciąży. Biegunka wskutek zaburzeń trawienia po spożyciu owoców konserwowanych. Przed stolcem: intensywne nudności; nagłe parcie; głośne bulgotanie jak przelewającej się wody; burczenie po lewej stronie; gwałtowna kolka albo brak bólu; wypadanie odbytu. Podczas stolca: parcie w jelitach; gorąco i ból odbytu; uczucie, jakby narządy płciowe miały wypaść; u kobiet parcie w dół jak wskutek bezwładu odbytnicy; nudności; dławienie, bolesne skurcze jelit i ból okolicy lędźwiowej; kolka albo brak bólu; wypadanie odbytu; bóle kości krzyżowej; bolesne parcie. Po stolcu: skrajne osłabienie i ból tnący w jelitach; krańcowe wyczerpanie nawet po prawidłowym stolcu; fale gorąca biegnące w górę pleców, cięcie w jelitach, silne i bolesne parcie; kolka utrzymuje się; omdlewanie i ból okolicy lędźwiowej; wypadanie odbytu; bolesność odbytu; uczucie pustki w brzuchu i odbytnicy. Nasilenie hemoroidów wewnętrznych; odbytnica wypada na ponad cal (około 2,5 cm) po każdym stolcu albo po nagłym ruchu, takim jak kichnięcie, nawet podczas pobudzenia psychicznego; wskutek obrzęku i przekrwienia wypadnięcie utrzymuje się czasami przez wiele dni. Wypadanie odbytu: u niemowląt, gdy stolec jest krwawy albo zbyt obfity; z przemieszczeniem macicy. Wydzielanie śluzu z odbytu. Hemoroidy zewnętrzne, krwawiące lub niekrwawiące. (Rak odbytnicy.)

14. Narządy moczowe

Mikcja bolesna; mocz skąpy, oddawany często. Mocz: żółty, zawierający osad; bardzo czerwony. Cukrzyca i moczówka prosta; kredowy stolec, oddawanie moczu natychmiast po wypiciu płynu, częste i obfite. Bolesne parcie na mocz. Moczenie mimowolne; (wyraźnie < po położeniu się, a zatem nocą. R. T. C.).

15. Męskie narządy płciowe

Ból kłujący nad spojeniem łonowym i w przebiegu powrózków nasiennych. Choroby gruczołu krokowego związane z dolegliwościami odbytnicy. Zapalenie moszny albo oczu; rzadko obu jednocześnie. Zapaleniu moszny towarzyszy wysypka krostkowa, która obficie ropieje.

16. Żeńskie narządy płciowe

Objawy wypadania macicy, z bólem kości krzyżowej i śluzowo-galaretowatymi stolcami. Uczucie, jakby podczas stolca narządy płciowe miały wypaść. Bóle poporodowe z silnym parciem w dół. Ból prawego jajnika i macicy. Drętwiejący, tępy ból lewego jajnika; gorąco biegnące w dół uda; trzeci miesiąc ciąży. Ból jajników, zwł. prawego, promieniujący w dół kończyn. Ból biegnący od prawego jajnika w dół wzdłuż nerwu udowego; < w miarę schodzenia; < przy prostowaniu kończyny. Ból przeszywający w prawym jajniku przed miesiączką i podczas niej. Guz jajnika z bólami promieniującymi ku barkowi. Wypadanie macicy: z biegunką po praniu; po dźwiganiu ponad siły lub nadmiernym wysiłku; po porodzie. Stwardnienie ujścia macicy. (Skrajna tkliwość macicy, ból pleców, mdłe samopoczucie i moczenie mimowolne po położeniu się. R. T. C.). Krwotok miesiączkowy wskutek wysiłku. Miesiączka opóźniona; z bólami jajników, podbrzusza i kości krzyżowej, < od ruchu, > podczas leżenia. Parcie w dół w brzuchu i plecach podczas miesiączki; bóle jajników biegnące do ud. Podczas ciąży: obrzęk warg sromowych; we wczesnych miesiącach może wygodnie leżeć tylko na brzuchu; nadmierne wymioty. Hemoroidy i wypadanie odbytu po porodzie. Obwisły brzuch.

17. Narządy oddechowe

Przewlekłe zapalenie oskrzeli. Skłonność do głębokiego oddychania; wzdychanie. Uczucie duszenia się bezpośrednio po położeniu się nocą. Astma oskrzelowa; < po przeziębieniu. Kaszel: luźny, urywany; z gorączką zwalniającą; suchy; luźny; z rzężeniem w klatce piersiowej podczas ząbkowania; wskutek choroby wątroby. Krztusiec z zaparciem i utratą apetytu.

18. Klatka piersiowa

Nieżyt oskrzeli podczas ząbkowania. Zapalenie płuc. Trzask w prawym płucu, jak przy pękaniu nitki, podczas głębokiego wdechu. Bóle w klatce piersiowej < przy głębokim wdechu. Ucisk w klatce piersiowej ze stałą potrzebą głębokiego oddychania, którego nie może podjąć z powodu uczucia zaciskania w klatce piersiowej.

19. Serce

Uczucie w klatce piersiowej, jak gdyby serce wznosiło się do gardła. Kłucie (lub żądlenie) w okolicy serca. Kołatanie serca: z uczuciem bulgotania wznoszącego się do gardła i utrudniającego oddychanie; po wysiłku lub wzruszeniu psychicznym; z ciężkim snem i uczuciem zmęczenia po przebudzeniu; nerwowe, wskutek nadmiernej czynności wątroby. Tętno: szybkie i drobne; wolne, ledwie wyczuwalne; brak wyczuwalnego tętna.

20. Szyja i plecy

Kark sztywny, mięśnie obolałe. Ból pod prawą łopatką. Ból między łopatkami rano: z obolałością, < nocą i rano, < podczas ruchu. Ból w dole pleców podczas chodzenia lub stania, z uczuciem, jakby plecy wyginały się do wewnątrz. Ból w okolicy lędźwiowej z uczuciem zimna, < nocą i wskutek ruchu. Ból w okolicach lędźwiowej i krzyżowej < podczas wypróżnienia, a jeszcze bardziej < po nim. Ból lędźwi < podczas chodzenia po nierównym podłożu lub po fałszywym kroku. Ból okolicy krzyżowej.

21. Kończyny

Pobolewanie kończyn < nocą. Osłabienie stawów, zwłaszcza kolan.

22. Kończyny górne

Ból wzdłuż przebiegu nerwu łokciowego obu kończyn górnych. Reumatyzm lewego przedramienia i palców. Bóle promieniujące z głowy do szyi i barków; drętwienie palców. Osłabienie nadgarstków, bolesnych przy dotyku.

23. Kończyny dolne

Ból i osłabienie lewego biodra, jak przy reumatyzmie z przeziębienia; < podczas wchodzenia po schodach. Wyraźnie odgraniczony tępy ból w otworze kulszowym, z tkliwością przy ucisku. Nieznaczne osłabienie lewej strony ciała o charakterze porażennym. Uczucie ciężkości i sztywność kolan jak po długim marszu. Trzaskanie w kolanie podczas ruchu. Kurcze łydek, ud i stóp, z bezbolesnymi, wodnistymi stolcami. Bóle kłujące w zewnętrznej i górnej części lewej stopy.

24. Objawy ogólne

Omdlewanie i pustka po wypróżnieniu. Krańcowe osłabienie wraz z bólem. Sztywność przy rozpoczynaniu ruchu. Nagłe wstrząsy bólu szarpiącego.

25. Skóra

Żółtawa skóra; żółtaczka, także u dzieci. Skóra wilgotna, o nienaturalnie wysokiej ciepłocie. Strupy na rękach i nogach. Krosty gojące się powoli. Uczucie otarcia i świąd narządów płciowych; także krosty. Zimna, lepka skóra. Róża. Działa rumieniotwórczo i pęcherzotwórczo. Nieznośny świąd ciała i kończyn górnych. Pokrzywka. Skóra ma swoisty zapach u pacjentów przyjmujących Pod. (Ussher).

26. Sen

Senność: w ciągu dnia, zwłaszcza przed południem; z burczeniem w jelitach rano. Ciężki sen; zmęczenie po przebudzeniu. Senny, oczy na wpół zamknięte, jęczenie, kwilenie, zwłaszcza u dzieci. Wielki niepokój i rzucanie się w łóżku, całkowicie > po ziewaniu i przeciąganiu się. Podnosi się we śnie, nie budząc się. Senność lub niespokojny sen, ze zgrzytaniem zębami albo obracaniem głowy. Zamartwianie się i bezsenność w pierwszej części nocy, najwyraźniej wskutek drażliwości nerwowej. Sen zaburzony, pełen chaotycznych snów. Przewracał się i rzucał; łóżko wydawało się zbyt twarde; uczucie, jakby głowa i barki leżały zbyt nisko.

27. Gorączka

Uczucie zimna podczas poruszania się w gorączce oraz podczas kładzenia się, z potem natychmiast potem. Początkowo marznie po położeniu się wieczorem, po czym następują gorączka i sen z mówieniem oraz niezupełnym wybudzaniem się. Dreszcze o godz. 7 rano. Ból pleców przed dreszczami. Podczas dreszczy wielka gadatliwość. Drżenie i uczucie zimna utrzymują się jeszcze przez pewien czas po rozpoczęciu gorąca. Gorąco zaczyna się podczas dreszczy lub gdy chory nadal jeszcze marznie. Marznie podczas wypróżnienia. Bólowi jelit początkowo towarzyszy uczucie zimna, po którym następują gorąco i ciepły pot. Stan gorączkowy po południu, z okresowym uczuciem zimna, nie > od ciepła pieca, lecz > po ciepłym okryciu się w łóżku. Gorąco z bardzo silnymi bólami głowy; pragnienie; gadatliwość. Fale gorąca przebiegające ku górze wzdłuż pleców podczas wypróżnienia. Żarłoczny głód z pragnieniem podczas gorączki. Gorączka żółciowa; żółciowa gorączka przerywana; gorączka zwalniająca; dziecięca gorączka zwalniająca; gorączka przerywana: codzienna, trzeciaczkowa, czwartaczkowa. Pot: obfity, kroplami ściekał z palców osoby poddanej próbie lekowej; pot stóp wieczorem; cały oblany zimnym potem; ciepły pot na głowie i nogach. Sen podczas pocenia się.