Bryonia

Bryonia alba — Objawy ogólne: Każdy lek ma własny zakres działania i swoistą naturę, która odróżnia go od wszystkich innych leków; dlatego nadaje się do dolegliwości jednej klasy, a nie nadaje się do innych.

Przypomina to naturę ludzi, którzy różnią się między sobą, a także naturę chorób, różniących się między sobą charakterem.

Badając lek, uwzględniamy również szybkość i czas trwania jego działania oraz ciągłość, zwalnianie bądź okresowość objawów.

Objawy niektórych leków pojawiają się nagle, z wielką gwałtownością i bardzo szybko, w napadzie utrzymują się tylko krótko, po czym ustępują, jakby nic się nie wydarzyło.

Inne pojawiają się powoli, działają głęboko i są ciągłe, jak gorączki ciągłe. W dolegliwościach Ignatia , zauważamy, jak wszystko jest ulotne, okresowe i nieoczekiwane; w przypadku Aconite widzimy, z jaką gwałtownością pojawiają się dolegliwości, a w przypadku Belladonna — jak nagle występują.

Przechodząc do badania Bryonia, stwierdzamy, że jest to lek o wyjątkowo uporczywym działaniu; jego dolegliwości rozwijają się powoli, tj. powoli jak na stany ostre.

Dolegliwości te są ciągłe, zwalniające, a tylko niekiedy okresowe.

Stopniowo osiągają wielką gwałtowność, lecz nie pojawia się ona od razu, jak w przypadku Aconite lub Belladonna , dlatego lek ten odpowiada chorobom przebiegającym z gorączką ciągłą; oraz reumatyzmom, których nasilenie powoli narasta i które stopniowo obejmują jeden staw po drugim, aż wszystkie białe tkanki włókniste znajdą się w stanie zapalenia, bólu i udręki.

Wywołuje stany zapalne w dowolnej części ciała, lecz szczególnie w tkankach włóknistych, błonach surowiczych, więzadłach stawów i rozcięgnach. Oddziałuje również na osłonki nerwów, powodując ich przekrwienie, które stopniowo się nasila.

Charakterystyczne cechy występują od samego początku i można dostrzec, że u chorego rozwija się choroba odpowiadająca Bryonia.

Chorobę poprzedza kilkudniowy okres przygotowawczy. Chory nie czuje się dobrze, jest ospały i zmęczony, nie chce, by do niego mówiono, ani nie chce się poruszać; wszystko to stopniowo się nasila. Bóle zaczynają przemykać po ciele, wędrując tu i tam wzdłuż włókien, raz w jednym, raz w innym miejscu; przy każdym ruchu ból się nasila, aż w końcu staje się stały i ciągły. Zajęte części ciała stają się gorące i objęte stanem zapalnym, aż wreszcie chory zapada na reumatyzm.

Dolegliwości pojawiają się po przeziębieniu , nie w ciągu pierwszych kilku godzin, jak w przypadku Aconite lub Bell. , lecz następnego dnia po narażeniu chory zaczyna odczuwać niepokój, kicha, z nosa pojawia się wydzielina, a w klatce piersiowej występuje uczucie otarcia; po dniu lub dwóch dostaje dreszczy i zapada na chorobę zapalną, zapalenie płuc albo zapalenie opłucnej.

Do stanów zapalnych tego leku należą zapalenia błon mózgowych, czasem szerzące się na błony rdzenia kręgowego, a także zapalenia opłucnej, otrzewnej i osierdzia — są one najczęstsze; lek ten wywołuje również zapalenia narządów.

Kiedy stany te się rozwijają, bardzo wcześnie w przebiegu choroby, jeszcze zanim pojawią się bóle, stwierdza się niechęć do ruchu. Chory nie wie, dlaczego tak jest, lecz w końcu zauważa, że konieczność poruszenia się pogarsza jego objawy; sprzeciwia się więc najmniejszej skłonności do ruchu, odczuwając przy tym gniew, a kiedy jednak się poruszy, doznaje wielkiego cierpienia i pojawiają się wszystkie dolegliwości bólowe ciała.

Mamy tu zatem dobrze znane dla Bryonia pogorszenie wskutek ruchu . Cecha ta przewija się przez cały obraz leku.

Lek ten nadaje się do bardzo wielu chorób: chorób o charakterze tyfoidalnym , chorób przybierających objawowy obraz tyfoidalny oraz chorób rozpoczynających się jako gorączki zwalniające, a następnie przechodzących w gorączkę ciągłą, jak w zapaleniu płuc, zapaleniu opłucnej, zapaleniu wątroby, gruczołów, jelit itd.

Może to być zapalenie żołądka i jelit, zapalenie otrzewnej albo zapalenie jelit, z tkliwością, pogorszeniem wskutek ruchu i pragnieniem pozostawania w całkowitym bezruchu. Także zapalenie stawów, bez względu na to, czy ma charakter reumatyczny, czy nie oraz czy powstało wskutek zimna, narażenia na niekorzystne warunki, czy urazu.

Bryonia jest często wskazana w urazach stawów, w których Arnica zawiodłaby.

W obrazie Bryonia występuje skrajna drażliwość; każde słowo, które zmusza chorego do odpowiedzi na pytanie lub do myślenia, pogarsza jego stan.

Sama próba mówienia napawa go grozą. Na początku choroby przychodzicie do łóżka chorego, który od kilku dni narzeka i niedomaga; coś wyraźnie zaczyna się rozwijać. Rodzina spotyka was w drzwiach i mówi:

„Chory jest niemal nieprzytomny”.

Patrzycie na niego: twarz jest obrzękła i sinawoczerwona, chory wydaje się oszołomiony; wygląda to na pewien zastój żylny w całym ciele, szczególnie jednak w obrębie twarzy. Wyraz jego twarzy jest niemal bezmyślny, mimo to jest on całkowicie zdolny do rozmowy, choć odczuwa do niej niechęć, a osobom postronnym zdaje się ignorować wszystko, co się do niego mówi.

Stan ten czasem pozornie rozwija się w krótkim czasie; chory budzi się rano z tępym, zastoinowym bólem głowy i uczuciem otępienia w głowie; występuje ociężałość umysłu uniemożliwiająca pracę, a odczucie to stopniowo się nasila. Taki stan bywa zwiastunem poważnej choroby.

Stwierdzamy, że stan ten zaczyna się rano, kiedy rozwija się zapalenie płuc, zapalenie wątroby albo jakieś powolne, podstępne zapalenie w innej części ciała, którego umiejscowienia nie można jeszcze określić.

Swoiste dla pogorszenia Bryonia jest to, że dolegliwości często rozpoczynają się wcześnie rano. Po przebudzeniu, przy pierwszym ruchu, chory uświadamia sobie, że coś jest nie w porządku; występuje stan otępienia graniczący z utratą przytomności.

Osoby, które przez tydzień lub dziesięć dni narzekały i niedomagały, budzą się rano, czując się nieszczęśliwie; tej samej nocy albo następnego dnia trzeba posłać po lekarza. Jeśli obserwuje się ten stan przez kilka dni, można stwierdzić gorączkę ciągłą.

Albo w nocy pojawiają się dreszcze z silnym bólem w klatce piersiowej, rdzawą plwociną, krótkim, suchym kaszlem i innymi objawami, które zostaną omówione później przy Bryonia i wskazują, że choroba zmierza ku klatce piersiowej; stan może też stopniowo nasilać się w postaci tępego, zastoinowego bólu głowy.

Obserwuje się to, gdy rozwija się przekrwienie mózgu. Choroba odpowiadająca Bryonia często dotyka osób pełnokrwistych, o konstytucji żylnej, u których podczas przeziębienia rozwijają się przekrwienia nieżytowe.

Bryonia może obejmować swym obrazem gorączkę nieżytową.

Umysł

Ten ociężały stan umysłu jest zatem stanem Bryonia — nie stanem pobudzenia, jak w Coffea, Nux vomica czy Ignatia, lecz ociężałością pogarszaną przez ruch i przez zwracanie się do chorego; chce on leżeć nieruchomo w łóżku. Występuje bardzo wielka drażliwość, równie skrajna jak w przypadku Nux lub Chamomilla.

Lek ten ma również ostre dolegliwości pogarszające się wskutek gniewu, pobudzenia, zakłócania spokoju i sporów. Po początkowej ociężałości pojawia się później w Bryonia stan zupełnego osłupienia, w którym chory staje się niemal całkowicie nieprzytomny, jak w stanach tyfoidalnych.

Przechodzi ze stanu częściowej utraty przytomności w całkowitą nieprzytomność, jak u dzieci z wodogłowiem.

W dolegliwościach reumatycznych, zapaleniu płuc i stanach tyfoidalnych chory wybudzony z tego osłupienia jest zdezorientowany, widzi obrazy, sądzi, że znajduje się z dala od domu, i chce, aby zabrano go do domu.

Czasami leży i nie mówi nic poza tym, że „chce iść do domu”.

Majaczenie ma charakter adynamiczny; nie jest to gwałtowne, dzikie pobudzenie Bell. lub Stram. ; jest dokładnie odwrotnie: chory mówi i majaczy, lecz niewiele, dopóki mu się nie przeszkadza. Gdy go zaniepokoicie, mówi:

„Odejdźcie i pozwólcie mi iść do domu”, a jeśli zostawicie go w spokoju, ponownie zapada w stan zupełnego wyciszenia i rzadko się odzywa.

„Nierozumna mowa lub paplanie o swoich interesach, nasilające się po godz. 15”.

Zazwyczaj stwierdza się, że majaczenie rozpoczyna się około godz. 21 i utrzymuje się przez całą noc, podobnie jak gorączka.

Ostry stan psychiczny ujawnia swoje objawy przy wstawaniu rano , lecz w miarę narastania gorączki i opanowywania chorego przez ten stan objawy zaczynają pogarszać się o godz. 21; u osób mających dreszcze wystąpią one o godz. 21; u gorączkujących gorączka pojawi się o godz. 21.

Jeśli objawy psychiczne dominują, nasilają się i trwają przez całą noc. Występuje również pogorszenie o godz. 15. Bell. zaczyna o godz. 15 i trwa ku północy, natomiast Bryonia zaczyna o godz. 21 i utrzymuje się przez noc.

Pogorszenie u chorych odpowiadających Chamomilla, również skrajnie drażliwych, występuje o godz. 9 rano. Czasami podchodzimy do łóżka i z trudem potrafimy odróżnić Bryonia od Cham. , ponieważ w obu przypadkach chorzy są tak gniewliwi; niemowlę odpowiadające Cham. czuje się jednak gorzej o godz. 9 rano, a niemowlę odpowiadające Bryonia — o godz. 21.

W Bryonia występuje objaw kluczowy, który w istocie odnosi się także do kilkunastu innych leków:

„Chce czegoś, lecz nie wie czego”.

Jest to bardzo ważny objaw Bryonia. Wskazuje on na Bryonia tylko wówczas, gdy zgadzają się pozostałe objawy. Przychodzicie do dziecka noszonego na rękach przez opiekunkę; chce ono kolejno jednej zabawki po drugiej. Dajecie mu zabawkę, której chciało, lecz już jej nie chce i odrzuca ją w waszą stronę.

Po dokładnym zbadaniu takiego przypadku może się okazać, że odpowiada on Kreosote ; inne dziecko nigdy nie jest niczym zadowolone i odrzuca wszystko, o co prosi; po zbadaniu przypadku może się okazać, że odpowiada on Chamomilla .

„Pragnienie rzeczy nieosiągalnych; gdy zostają podane, są odrzucane albo okazują się niepożądane”.

„Pełne obaw oczekiwanie; lękliwość”.

„Niepokój w całym ciele zmuszał go do nieustannego robienia czegoś”.

Istnieje cecha godna rozważenia, ponieważ czasami sprawia, że przypadek wydaje się niespójny. Wynika ona z niepokoju przenikającego całe ciało chorego.

W Bryonia, podobnie jak w Arsenic, pojawia się uczucie lęku i niepokoju ruchowego, które zmusza chorego do poruszania się; ruch pogarsza jednak jego stan, a mimo to jest on tak niespokojny i zalękniony, że musi się poruszać.

Bóle bywają tak gwałtowne, że chory nie może pozostać w bezruchu, a jednak przy poruszaniu się krzyczy z bólu. Nie jest to więc rzeczywista niespójność, lecz jedynie skutek wielkiej gwałtowności bólu. Chociaż wie, że ruch pogorszy jego stan, nie może pozostać nieruchomo, ponieważ ból jest tak gwałtowny.

We wczesnym okresie choroby był w stanie pozostawać bez ruchu i stwierdzał, że bezruch przynosi poprawę, że poprawia się w nim również stan psychiczny oraz że im więcej się poruszał, tym bardziej narastał lękowy niepokój ruchowy; w końcu jednak następuje reakcja i chory zostaje zmuszony do poruszania się.

Przy powierzchownej ocenie można by sądzić, że ruch przynosi temu choremu poprawę, jak w przypadku Rhus tox. , lecz w obrazie Rhus chory porusza się i podczas ruchu słabnie, a kiedy siada, bóle ponownie zaczynają się pojawiać.

Na tym polega różnica między tymi dwoma lekami, choć bez starannego zbadania przypadki mogą wyglądać podobnie. W Bryonia często występuje poprawa pod wpływem chłodnego powietrza oraz chłodnych okładów .

Kiedy chory się porusza, rozgrzewa się i bóle się nasilają; istnieją jednak reumatyczne dolegliwości Bryonia, które ustępują pod wpływem ciepła, i w tych okolicznościach poprawę przynosi ciągły ruch.

Jest to kolejna postać poprawy i kolejna modalność. Czasami zastanawiam się, czy w Bryonia silniej zaznacza się poprawa pod wpływem ciepła, czy pod wpływem zimna.

Większość dolegliwości głowy o charakterze zastoinowym ustępuje pod wpływem chłodnych okładów, zimnego powietrza itd. Istnieją jednak takie dolegliwości głowy Bryonia, które ustępują pod wpływem gorących okładów; zdaje się, że nie towarzyszy im przekrwienie mózgu.

Tak więc Bryonia ma przeciwstawne modalności, lecz we wszystkich tych przeciwstawnych stanach wciąż przewija się jedna wielka natura leku, wystarczająca, by go rozpoznać.

W wilgotnym klimacie Bryonia jest jednym z najczęściej wskazanych leków, natomiast w klimacie pogodnym, gdzie termometr wskazuje niskie wartości, Aconite będzie wskazany częściej niż Bryonia.

Jeszcze dalej na południe dolegliwości w stanach zapalnych nabierają bardziej konstytucyjnego obrazu Gelsemium. Wiemy, że na dalekiej północy nagły, gwałtowny chłód wywołuje gwałtowne przeziębienia podobne do obrazu Aconite , podczas gdy tutaj dolegliwości rozwijają się bardziej podstępnie, jak u Bryonia, a jeszcze dalej na południe — inaczej.

Te zmiany atmosferyczne należy gruntownie rozpatrywać w odniesieniu do naszej Materia Medica.

Stan psychiczny Bryonia zwykle poprawia się pod wpływem chłodnego powietrza; chory chce mieć otwarte okna.

Niepokój, splątanie myśli, strach itd. łagodnieją w chłodzie. Niekiedy majaczenie oraz zastoinowe uczucie pełności w głowie, oddziałujące na umysł, nasilają się, gdy w pokoju robi się bardzo ciepło, pod wpływem ciepła pieca, rozgrzania się lub ciepłego okrycia.

Można to zauważyć u dzieci: kiedy zaś otworzy się szeroko okno, aby zmniejszyć duszność panującą w pokoju, dziecko spokojnie zasypia. Wchodzą tu w grę takie leki jak Bryonia, Apis, Pulsatilla , oraz wiele innych.

Jeżeli wejdziecie do pokoju i zastaniecie dziecko szalejące w majaczeniu, wiercące się i rzucające na wszystkie strony, a matkę próbującą utrzymać ciepło w pokoju, ponieważ jej samej jest zimno, i powiecie:

„Ależ tu duszno!” — po czym otworzycie okno i zauważycie, że dziecko zasypia, nie przeoczcie tego; tę poprawę coś przecież spowodowało.

Nie powinno być niczego, co mogłoby przydarzyć się choremu, a czego znaczenia nie wyjaśnilibyście sobie przed opuszczeniem pokoju. Ustalcie w myśli, co to spowodowało.

„Lęk przed śmiercią”.

Pełen strachu, niepokoju, rozpaczy co do wyzdrowienia, głębokiego przygnębienia. Potrzebuje spokoju zarówno psychicznego, jak i fizycznego, to znaczy chce pozostawać bez ruchu.

Często chce, aby pokój był ciemny. Dolegliwości pojawiają się wskutek pobudzenia. Pacjenci Bryonia niemal zawsze czują się gorzej wskutek wizyt gości.

„ Ponury”.

Nie sprzeciwiajcie się pacjentowi Bryonia, ponieważ pogarsza to jego stan.

„Złe skutki upokorzenia”.

„Dolegliwości powstające wskutek dotkliwego zmartwienia”; zazwyczaj są to bóle głowy.

Gwałtowne, zastoinowe bóle głowy, pojawiające się kilka godzin po sprzeczce lub sporze albo po drobnych nieporozumieniach z kimś, komu chory nie może odpowiedzieć, należą do obrazu Staph., lecz Bryonia również je ma.

Staph. odpowiada osobom drażliwym, gwałtownym, nerwowo pobudzonym i pobudliwym, które wdają się w gwałtowne sprzeczki lub spory. Jeżeli u takiego chorego wystąpi ból głowy, może on potrzebować Bryonia.

Jeżeli w przypadku przewlekłym pacjent mówi:

„Doktorze, ilekroć spieram się z kimś o cokolwiek, ogarnia mnie pobudzenie nerwowe, bezsenność i bóle głowy”;

nie musicie długo pracować nad tym przypadkiem, ponieważ najprawdopodobniej odpowiedni będzie Staph .

Bryonia ma zawroty głowy ; zawroty głowy nasilają się w ciepłym pokoju. W dalszym toku zauważycie, że we wszystkim, co ma charakter nerwowy — w pobudzeniu nerwowym, a zwykle także w stanie fizycznym — pacjent czuje się gorzej w ciepłym pokoju, gorzej wskutek nadmiaru ubrania i gorzej od ciepła łóżka; chce mieć otwarte okna i oddychać świeżym, chłodnym powietrzem.

W dusznym pokoju cierpi bardziej niż zwykli ludzie. Osoby podatne na stany Bryonia doznają ich w kościele, w operze, w zamkniętych, ciepłych pomieszczeniach, podobnie jak Lycopodium . Dziewczętom, które mdleją za każdym razem, gdy idą do kościoła, ulgę przynosi Ignatia.

Głowa

Rozpoczynamy teraz badanie głowy.

Dolegliwości głowy można uznać za uderzające cechy tego leku, ponieważ ból głowy występuje przy niemal każdej ostrej dolegliwości.

Bóle głowy wiążą się z dolegliwościami zapalnymi i zastoinowymi.

Otępienie psychiczne i splątanie myśli opisuje się w związku z zastoinowym i rozpierającym bólem głowy.

Głowa wydaje się tak pełna, że chora chce uciskać ją dłonią albo ciasno ją obwiązać; mocny ucisk obejmujący całą czaszkę przynosi ulgę. Bóle głowy nasilają się w ciepłym pokoju i zwykle od ciepła.

Niekiedy powierzchowne neuralgie ustępują pod wpływem miejscowego ciepła, lecz ciepły lub zamknięty pokój jest bardzo uciążliwy przy bólu głowy Bryonia. Bóle głowy, jak gdyby czaszka miała pęknąć; bóle nasilają się przy każdym ruchu, nawet przy mruganiu, ruchach koniecznych do mówienia oraz wysiłku myślenia, tak iż przy silnym bólu głowy wszelki wysiłek fizyczny lub umysłowy staje się niemożliwy.

Musi pozostawać zupełnie nieruchomo. Niekiedy położenie się i pozostawanie w całkowitym bezruchu w ciemnym pokoju przynosi pewną ulgę. Światło nasila dolegliwości; jeśli zastanowicie się przez chwilę, zobaczycie, że przystosowanie wzroku do światła i cienia w pokoju wymaga ruchu. Mówi się, że światło pogarsza, lecz nawet tutaj chodzi o ruch wykonywany przez mięśnie akomodacyjne.

Bóle głowy Bryonia bardzo często poprzedzają inne dolegliwości: przekrwienie płuc, zapalenie oskrzeli lub przekrwienie innej części ciała. Chory budzi się rano z bólem głowy; jeżeli nadchodzi katar, rano ma ból głowy, a w ciągu dnia zaczyna kichać. Jeżeli zaś zaburzenie dotyczy innej części ciała, przed rozwinięciem się objawów budzi się rano z zastoinowym bólem głowy nad oczami, w potylicy albo w obu tych miejscach; ma wrażenie, jakby głowa miała pęknąć; poprawa od ucisku, pogorszenie od ciepła w pokoju i od każdego ruchu.

Ból głowy nad oczami, niekiedy jak od pchnięcia nożem, nasilający się przy pierwszym ruchu. Chory uświadamia go sobie po przebudzeniu, gdy poruszy oczami; występuje bolesność gałek ocznych i uczucie obolałości całego ciała jak po stłuczeniu.

Ruchy ramion, praca nimi — jak w różnych zajęciach wykonywanych przy użyciu ramion i rąk — na ogół wywołują dolegliwości górnej części ciała, zwłaszcza głowy; dlatego za czasów Heringa jednym z dawnych objawów kluczowych były „ dolegliwości wskutek prasowania”.

Wiecie, że prasowanie zazwyczaj odbywa się w ciepłym pokoju i wymaga ruchów ramion, łączy więc dwie najbardziej uderzające cechy Bryonia. Tym samym ten objaw kluczowy przestaje być oderwanym stwierdzeniem; nie należy rozpatrywać go w oderwaniu od ogólnej natury leku, lecz jedynie jako jej uwydatnienie.

Rozszczepiające, gwałtowne, zastoinowe bóle głowy; bóle głowy, jak gdyby wszystko miało rozsadzić czoło od wewnątrz. Ból uciskający w czole, pełność i uczucie ciężkości w czole, jak gdyby mózg był wypychany na zewnątrz.

Tej pełności lub przekrwieniu głowy towarzyszy opisane wcześniej spowolnienie umysłu; często można zauważyć, że twarz ma nieco otępiały wyraz.

Pacjent wygląda jak człowiek upośledzony umysłowo. W wyraźnym stanie Bryonia twarz jest plamista i purpurowa wskutek przekrwienia. Oczy są czerwone i przekrwione; chory jest apatyczny, nie chce się ruszać, mówić ani niczego robić, ponieważ wszystko to oznacza ruch i wysiłek, a te pogarszają jego stan.

Zobaczycie, że dotyczy to również Bell .; lek ten ma całe to przekrwienie i ucisk; pamiętajcie jednak, że Bryonia rozwija się i postępuje powoli, ospale, biernie i podstępnie, podczas gdy w przypadku Bell . objawy psychiczne i wszystko, co z nimi związane, cechuje aktywność. Bólom głowy towarzyszy mniejsze lub większe pieczenie, a niekiedy także pulsowanie.

Pulsowanie rzadko jest odczuwane, dopóki chory się nie poruszy. Po każdym ruchu, takim jak wchodzenie po schodach, chodzenie lub obracanie się w łóżku podczas bólu głowy, odczuwa gwałtowne pulsowanie; gdy przez chwilę pozostaje nieruchomo, przechodzi ono w rozpierający, uciskający ból, jak gdyby czaszka miała zostać rozsadzona uciskiem.

Z bólem głowy Bryonia wiąże się wiele innych bólów; w tekście opisano je następująco:

„bóle rozdzierające i kłujące”.

„Bóle przeszywające”, ostre bóle.

Niektóre bóle uciskające opisuje się tak, jakby na głowie spoczywał wielki ciężar, lecz dominuje ta sama zasadnicza cecha: jest to ucisk od wewnątrz; spowolnienie krążenia w mózgu, zastój, jak gdyby cała krew z ciała napierała na głowę.

„Kłucia w głowie”.

„Rozszczepiający ból głowy”.

„Napływ krwi do głowy”. Zagrożenie udarem mózgu.

„Ból głowy po umyciu się zimną wodą, gdy twarz była spocona”.

To znaczy przeziębienie wskutek zahamowania wydzielania potu.

„Przy kaszlu zawsze ruch w głowie, jakby od ucisku”.

W wielu przypadkach zapalenia płuc lub zapalenia oskrzeli, a właściwie we wszystkich stanach zapalnych lub zastoinowych, ból głowy jest tak silny, że często zobaczycie, jak pacjent chwyta się za głowę, gdy wie, że zaraz zakaszle.

Podtrzymuje głowę, ponieważ czynność kaszlu wywołuje w niej tak silny ból. Wiele leków ma ten objaw, lecz pozostaje on w zgodzie z ogólnym nasilaniem się dolegliwości Bryonia wskutek ruchu, wstrząsu i wszelkiego wysiłku.

„Ból głowy jest rozpierający, nasila się od najmniejszego ruchu; po jedzeniu”.

Nasilenie po jedzeniu pozostaje w zgodzie z ogólnym stanem Bryonia. Sam pacjent, przy wszystkich dolegliwościach, czuje się gorzej po jedzeniu. Rodzaj zaburzenia niemal nie ma znaczenia — po jedzeniu jest gorzej; kaszel nasila się po jedzeniu, stan dnawy nasila się wskutek jedzenia.

Pacjent Bryonia ostatecznie podsumuje całą rzecz, mówiąc:

„Po jedzeniu zawsze czuję się gorzej”; staje się to zatem objawem ogólnym.

Bólom głowy często towarzyszy krwawienie z nosa.

„Uporczywy ból głowy z zaparciem”.

Bryonia jest szczególnie odpowiednia dla osób o konstytucji żylnej, spowolniałej, z ospałą czynnością serca i słabym krążeniem, a jednak pozornie pełnokrwistych i krzepkich, lecz podatnych na zaostrzenia dny wskutek zmiany pogody.

Łupież występuje często; nadwrażliwość i znaczna bolesność skóry głowy, nasilające się od najlżejszego dotknięcia; uczucie, jakby ciągnięto za włosy; kobiety muszą zawsze nosić włosy rozpuszczone. Zarówno przy bólach głowy Bryonia, jak i przy napadach reumatycznych chory odczuje ulgę, jeżeli zdoła obficie się spocić.

Oczy

We wszystkich dolegliwościach Bryonia poprawa następuje, gdy tylko pocenie się staje się obfite i uogólnione. U Bryonia spotyka się stany nieżytowe oczu; leku tego nie uważa się często za lek na zapalenie oczu, gdy brak innych objawów, jednak występują objawy oczne: zaczerwienienie, zapalenie, przekrwienie, gorąco, poszerzenie żył, pieczenie i szczypanie, związane z bólami głowy, katarem, dolegliwościami dróg oddechowych, zapaleniem oskrzeli itd.

Bolesne pobolewanie oczu; gałek ocznych niemal nie można dotknąć, są tak tkliwe na dotyk, jakby obolałe po stłuczeniu; dolegliwości nasilają się wskutek kaszlu lub ucisku.

Takie stany występują z dolegliwościami klatki piersiowej, przeziębieniami i bólami głowy.

„Bolesność i pobolewanie oczu podczas poruszania nimi”.

„Uciskające, miażdżące bóle oczu”.

„Zapalenie oczu i warg, szczególnie u noworodków”.

Pomyślcie o Bryonia, gdy dolegliwości dnawe opuściły pewne części ciała i nagle zajęte zostały oczy: obrzmienie powiek, spojówka wyglądająca jak surowa wołowina, tak silnie objęta jest zapaleniem — czerwona i sącząca krwią. Dowiadujecie się, że kilka dni wcześniej pacjent, starsza osoba ze skłonnością do dny, miał napady reumatyczne stawu, a teraz jego oczy są bolesne i objęte zapaleniem.

„Reumatyczne zapalenie tęczówki spowodowane zimnem”.

Reumatyczne zapalenie oczu, tj. w stanach zapalnych i przekrwieniu z zaczerwienieniem, powiązane w mniejszym lub większym stopniu z dolegliwościami dnawymi. Dawniej opisywano je jako „ artretycznie bolesne oczy”, co oznacza bolesne oczy u osoby o konstytucji dnawej,

Nos

Wiele dolegliwości Bryonia rozpoczyna się w nosie: kichanie, katar, wyciek z nosa, czerwone oczy, łzawienie oraz ból obejmujący nos, oczy i głowę pierwszego dnia; następnie zaburzenie schodzi do nozdrzy tylnych, gardła i krtani, z chrypką, po czym pojawia się zapalenie oskrzeli, a jeśli proces nie zostanie powstrzymany, przechodzi w zapalenie płuc i opłucnej. Dolegliwość przebyła więc drogę od początku dróg oddechowych — nosa — aż do tkanki płucnej.

Jest to zakres dolegliwości odpowiadających Bryonia. Wszystkie pogarszają się od ruchu; we wszystkich częściach ciała występuje znaczne pieczenie i przekrwienie; mniejsza lub większa gorączka, niekiedy wysoka; sam chory czuje się gorzej od najmniejszego ruchu i chce pozostawać nieruchomo; otępienie umysłu, uciskowe, zastoinowe bóle głowy; całe ciało obolałe, niesprawne ruchowo i jak po stłuczeniu, często gorzej o godzinie 9 wieczorem; nasilone otępienie umysłu po śnie lub po przebudzeniu rano.

Kaszel pojawia się z wielką gwałtownością, wstrząsa całym ciałem i nasila ból głowy, z obfitym wydzielaniem śluzu z dróg oddechowych.

„Częste kichanie”.

„Kichanie między napadami kaszlu”.

„Utrata węchu”.

Krwawienie z nosa przy tych przekrwieniach albo z katarem. Podczas miesiączki występuje krwawienie z nosa, a w tym okresie miesiączkowym obecne jest przekrwienie głowy. Krwawienie z nosa pojawia się jako krwawienie zastępcze w przypadkach braku miesiączki. Jeżeli krwawienie miesiączkowe zostanie nagle zahamowane wskutek zimna, pojawia się krwawienie z nosa. Suchość nosa.

Twarz

Wygląd twarzy jest ważny; otępiała, sina, wzdęta twarz nie jest obrzęknięta wskutek puchliny, chociaż czasem przybiera wygląd obrzękowy, lecz jest napuchnięta wskutek zastoju naczyniowego i nie pozostaje na niej dołek po ucisku; opuchnięta i nalana, sina, z tępym otępieniem umysłu, jak gdyby chory był pijany.

Będzie patrzył na ciebie i zastanawiał się, co robisz i co powiedziałeś; otępienie intelektu; oczy nie patrzą na ciebie przytomnie. Kiedy u chorego ma się rozwinąć jakaś dolegliwość odpowiadająca Bryonia, z gorączką zwalniającą, przekrwieniem głowy, zapaleniem płuc lub inną chorobą układu oddechowego, rodzina zauważy po jego porannym przebudzeniu ten otępiały wyraz twarzy; chory mówi, że musi zdobywać się na wielki wysiłek, aby myśleć lub cokolwiek zrobić, że głowa bardzo go boli, a ból nasila się od ruchu. Albo twarz jest czerwona i paląco gorąca,

„czerwone plamy na twarzy i szyi”;

„gorąca, nalana, czerwona twarz”.

U dzieci, podobnie jak u dorosłych, występują powoli i stopniowo narastające zaburzenia mózgowe, poszerzone źrenice, otępiały wyraz twarzy oraz nieustanny boczny ruch żuchwy.

Ten ruch żuchwy podczas napadu zastoinowego jest wyraźną cechą Bryonia. Nie mam teraz na myśli przede wszystkim zgrzytania zębami, chociaż ono również występuje przy Bryonia, lecz boczne poruszanie żuchwą jak przy żuciu; zęby jednak nie stykają się, a ruch trwa dniem i nocą.

Zgrzytanie zębami występuje przy bardzo wielu lekach. Gdy gorączka przerywana pojawia się z wyraźnym przekrwieniem, otępieniem intelektu i gwałtownymi dreszczami, dochodzącymi nawet do zastoinowego napadu dreszczy, a chory leży w osłupieniu lub stanie półprzytomnym i nie zgrzyta zębami, lecz godzinami porusza żuchwą tam i z powrotem, często odpowiednia jest Bryonia.

Nieustanne ruchy ust, jak gdyby chory żuł, w chorobach mózgu u dzieci; występują u małych dzieci, które nie mają jeszcze zębów, lecz stale wykonują ruchy żucia.

Co do warg i dolnej części twarzy, w Bryonia spotyka się ów nalany, opuchnięty wygląd, spowolnione krążenie, przekrwienie żylne lub zastój, nadające twarzy wygląd osoby od dawna nietrzeźwej; nie jest to tak wyraźne jak w Baptisia ani nie towarzyszy temu stan tak ciężki i osłupienie tak zaawansowane jak w Baptisia.

Wielka suchość warg; wargi spieczone i suche.

„Dzieci skubią wargi”,

„Wargi popękane i krwawiące”.

Wargi spieczone, suche i krwawiące, jakie widuje się w stanach durowych, gdy cała jama ustna jest sucha, brunatna, popękana, spieczona i krwawiąca; język suchy i brunatny. Brudny osad na zębach.

W Arum triphyllum występuje wyraźne skubanie nosa i warg; chorzy nieustannie je skubią i wwiercają palec w nos.

Ból zęba : Bryonia ma ból zęba nasilający się od ciepła.

„Rwący, kłujący ból zęba podczas jedzenia”; od ciepłych napojów, od ciepłych pokarmów, gorzej w ciepłym pomieszczeniu; chce mieć w ustach zimne pokarmy, chce przebywać w zimnym powietrzu, lecz gorzej od ruchu.

„Ból zęba > od zimnej wody lub leżenia na bolesnej stronie”.

Silny ucisk na bolesny ząb łagodzi ból.

„Ból zęba < od palenia tytoniu”.

Widzicie, jak poprawa od zimna i pogorszenie od ciepła stale nam towarzyszą; będziemy wielokrotnie powtarzać te modalności, które oddziałują na chorego jako stan ogólny, i w miarę omawiania leku zobaczymy, że niemal wszystkie jego objawy nasilają się od ruchu, od ciepła itd.

W każdej omawianej okolicy chory wciąż mówi nam, że objawy zmniejszają się od ucisku, aż w końcu dochodzimy do wniosku, że są to modalności ogólne.

W dwóch lekach możemy mieć ten sam zespół objawów, a jednak w każdym z nich wszystkie objawy nasilają się pod wpływem zupełnie przeciwnych czynników.

Widzicie więc, że modalności wskazują leki i stanowią przeciwwskazanie do innych. Na tym polega badanie leków według ich modalności, gdyż modalności stanowią czasem silne objawy ogólne.

Smak: Nie zdziwi was wiadomość, że chory Bryonia traci zmysł smaku, tak że podczas kataru nic nie smakuje naturalnie.

Występuje nie tylko ociężałość umysłu, lecz także spowolnienie odczuć; cały stan chorego cechuje odrętwienie.

„Smak mdły, nijaki, kleisty”.

Jego intelekt jest dotknięty do tego stopnia, że nie wie nawet, gdzie się znajduje, sądzi, że jest poza domem; nawet język jakby utracił zdolność rozpoznawania, tak że coś kwaśnego smakuje gorzko; zmysły go zwodzą.

„Język grubo obłożony białym nalotem”.

W durze brzusznym, przekrwieniu mózgu, bolesności gardła, zapaleniu płuc, we wszystkich chorobach układu oddechowego oraz w dolegliwościach reumatycznych język jest grubo obłożony.

„Suchy, krwawiący i pokryty strupami”.

Taki język spotyka się w durze brzusznym: suchy, brunatny, popękany i krwawiący. Kiedy chory się przeziębi, jama ustna staje się sucha. Bardzo często chory Bryonia odczuwa silne pragnienie; zwykle pije duże ilości wody w długich odstępach.

Przy takim suchym, brunatnym języku traci jednak ochotę na wodę i jej nie chce; suchość jamy ustnej bez pragnienia, jak w Nux moshata .

„Afty”.

„Nieprzyjemny zapach z ust”.

Gardło

Bryonia ma nieswoiste dolegliwości gardła, z bólami kłującymi, suchością, spieczonym wyglądem gardła oraz pragnieniem dużych ilości wody w długich odstępach.

„Konstytucyjna skłonność do tworzenia się aft w gardle” — małych białych plamek w gardle.

Pragnienia i niechęci: Następnie dochodzimy do pragnień i niechęci związanych z żołądkiem; są one znacznie wypaczone. Gorzej od jedzenia. Żołądek utracił zdolność trawienia, stąd niechęć do wszelkiego pokarmu.

„Pragnie czegoś natychmiast, a gdy mu się to podaje, odmawia”.

Jest zmienny, nie wie, czego chce. Umysłowo pragnie rzeczy, do których żołądek odczuwa niechęć.

Kiedy je zobaczy, już ich nie chce. Jego intelekt znajduje się w stanie pomieszania. Pragnie kwaśnych rzeczy.

„Silne pragnienie dniem i nocą”; chce zimnej wody.

„Pragnienie dużych ilości płynu w długich odstępach”.

Przy wielu lekach chory chce przez cały czas popijać wodę małymi łykami. W Bryonia duża ilość natychmiast zaspokaja pragnienie. W Arsenic napój nie przynosi ulgi; chory chce małej ilości i często.

Dolegliwości żołądkowe Bryonia ustępują od ciepłych napojów; staje się to objawem szczegółowym, ponieważ chory pragnie zimnych napojów, ale żołądek czuje się lepiej po ciepłych.

W gorączce, dolegliwościach głowy i stanach gorączkowych chce zimnych rzeczy, które często wywołują i nasilają kaszel oraz bóle; gorący napój natomiast, choć chory go nie pragnie, łagodzi dolegliwości żołądka i jelit.

Podczas dreszczy Bryonia często pragnie lodowatej wody, która straszliwie go wyziębia; gorąca woda przynosi ulgę.

„Pragnienie zimnych i kwaśnych napojów”.

Niechęć do ciężkich, tłustych potraw; do wszystkiego, co tłuste.

„Pragnienie rzeczy, których nie można dostać”.

Gdy pacjenci są leczeni lekami konstytucyjnymi, trzeba ich przestrzec przed pewnymi rodzajami pokarmów, o których wiadomo, że nie odpowiadają ich lekowi konstytucyjnemu. Chory Bryonia często zapada na dolegliwości po zjedzeniu kiszonej kapusty, sałatek warzywnych, sałatki z kurczakiem itd.; nie należy się więc dziwić, gdy po podaniu dawki Bryonia z powodu stanu konstytucyjnego pacjentka przychodzi i mówi, że po zjedzeniu którejś z tych rzeczy bardzo ciężko zachorowała.

Dobrze jest ostrzec osoby pozostające pod wpływem Puls., aby unikały tłustych pokarmów, ponieważ bardzo często zaburzają one działanie leku. Pacjentom pozostającym pod wpływem Lyc. dobrze jest powiedzieć:

„Proszę uważać, aby podczas przyjmowania tego leku nie jeść ostryg”.

Wiadomo, że leki te wywołują w żołądku stany niezgodne z pewnymi rodzajami pokarmów; niektóre leki pozostają w gwałtownej niezgodności z kwasami, cytrynami itd.

Jeżeli nie wspomnicie o tym wyraźnie i nie powiecie:

„Podczas przyjmowania tego leku nie wolno tknąć octu ani cytryn, ani pić soku z cytryny”, działanie leku zostanie zniweczone, a wy będziecie się zastanawiać dlaczego.

Lek często przestaje działać, a u chorego pojawiają się zaburzenia żołądka i jelit; lek, który powinien działać przez długi czas, przestaje działać, a wy nie wiecie, w czym tkwi problem.

Homeopatia wykluczy rzeczy niezgodne z lekami i ogólnie szkodliwe dla pacjentów albo nieodpowiadające określonej konstytucji.

Stosowanie żelaznej reguły nie jest właściwą praktyką; jedyną żelazną regułą jest upewnienie się, że podawany lek jest podobny do chorego, a wszystko, co ma on otrzymywać, musi pozostawać w zgodzie z tym lekiem.

Nierzadko u chorego, który pozostawał pod wpływem Rhus tox. i do pewnej chwili czuł się dobrze, po kąpieli objawy powracają w postaci pewnego stanu Rhus; działanie leku ustaje właśnie w tym momencie.

Chory musi oczywiście się kąpać, a jednak prawdą jest, że w niektórych przypadkach konstytucyjnych leczonych Rhus trzeba zrezygnować ze zwykłych kąpieli, aby utrzymać działanie Rhus . Tak samo jest z Calcarea: kąpiel często przerywa jej działanie.

Mówię o tych sprawach jedynie po to, aby podkreślić znaczenie żywienia i leczenia chorego zgodnie z lekiem; według zasady, a nie reguły. Nie miejcie jednej listy pokarmów dla wszystkich pacjentów; nie sporządzajcie dla każdego tej samej listy rzeczy. W homeopatii czegoś takiego nie ma.

Sam chory, we wszystkich tych dziwnych i osobliwych dolegliwościach, czuje się gorzej od jedzenia; kaszel nasila się od jedzenia, dolegliwości głowy i bóle głowy nasilają się od jedzenia, a oddychanie pogarsza się od jedzenia.

Po jedzeniu żołądek jest rozdęty gazami, szczególnie po ostrygach. Ostrygi z reguły nie są niebezpiecznym pokarmem, a jednak u niektórych powodują zatrucie.

„Gorzej po jedzeniu lub piciu”.

W przypadku krztuśca kaszel jest gorszy, napady gwałtowniejsze, a wszystkie objawy nasilają się przez pewien czas po jedzeniu; później jednak, gdy trawienie się zakończy i żołądek jest pusty, chory odczuwa znaczną ulgę.

Chory Bryonia zazwyczaj odczuwa ulgę po piciu, lecz jeżeli będąc przegrzanym, wypije zimną wodę, nasilają się wszystkie objawy reumatyczne, kaszel oraz ból głowy.

Po wypiciu zimnej wody w stanie przegrzania występuje gwałtowny ból głowy. U chorych Rhus dolegliwości nasilają się po wypiciu zimnej wody w stanie przegrzania. Ból głowy przechodzi w tętniący i rozpierający, dziesięciokrotnie silniejszy niż przed wypiciem wody.

Chory Bryonia ma skłonność do czkawki, odbijania, nudności i wymiotów; ogólnym określeniem jest więc rozstrój żołądka.

Gorzkie odbijania, gorzki, budzący nudności smak. Wymiotuje żółcią. Po jedzeniu wszystkie te objawy się nasilają. W żołądku i brzuchu występuje bardzo wiele objawów wynikających z rozstroju żołądka, przeziębienia, przegrzania albo wypicia lodowatej wody w stanie przegrzania.

Rozstrój żołądka; podrażnienie żołądka tak silne, że chory nie może jeść bez skrajnego bólu, który narasta, aż stan zapalny obejmie cały żołądek i brzuch; występuje wrażliwość na ucisk i można rozpoznać zapalenie żołądka i jelit, z obolałością i tkliwością, bólami kłującymi i palącymi, nasilającymi się przy każdym ruchu; nudności i wymioty, biegunka, brzuch bębenkowato wzdęty; chory nie może się poruszyć, ponieważ ruch tak bardzo nasila ból.

Z wyjątkiem bólów brzucha i żołądka, bóle Bryonia ustępują pod wpływem ucisku .

Pacjenta Bryonia w takich stanach zapalnych często można zobaczyć leżącego zupełnie nieruchomo w łóżku, z podciągniętymi kolanami; leży ze zgiętymi kończynami, aby rozluźnić mięśnie brzucha; nie chce, by do niego mówiono, nie chce myśleć; każdy ruch jest bolesny, nasila gorączkę i często powoduje naprzemienne występowanie dreszczowości i gorąca; wysoka gorączka.

Kiedy pacjent Bryonia leży zupełnie nieruchomo, bywa całkowicie wolny od nudności, lecz gdy tylko uniesie głowę znad poduszki, straszliwe nudności powracają, tak że nie może usiąść.

Z powodu nudności nie można go unieść w łóżku, a jeśli mimo to próbuje się podnieść, nudności stają się silniejsze niż kiedykolwiek i towarzyszy im pieczenie w żołądku. Przy każdym ruchu cofa mu się do ust odrobina cuchnącego śluzu i szlamowatej wydzieliny.

Żołądek

W żołądku i jelitach odczuwane są wszelkiego rodzaju bóle, lecz szczególnie bóle kłujące i palące; chory ma wrażenie, jakby żołądek miał pęknąć, jakby brzuch miał pęknąć. Wysięki otrzewnowe. Straszliwa obolałość.

Wrażliwość dołka podsercowego oraz całego brzucha. Zwykle ustępuje ona pod wpływem ciepła, chociaż sam pacjent chce leżeć w chłodnym pokoju.

Ciepło w pokoju jest przytłaczające, a jednak miejscowo zastosowane ciepło sprawia ulgę. Każdy wdech, każdy ruch klatki piersiowej znacznie nasila te bóle, dlatego pacjent Bryonia spłyca oddech, zamiast oddychać głęboko. Czyni tak, dopóki nie może już tego dłużej wytrzymać, po czym bierze głęboki oddech, który wywołuje jęk.

Stany zapalne żołądka i rozstrój żołądka; dolegliwości żołądkowe u młodych dziewcząt wskutek zahamowania krwawienia miesiączkowego; zapalenie żołądka; zapalenie żołądka i jelit.

Bryonia ma zapalenie wątroby i wiele innych objawów wątrobowych. Wątroba, zwłaszcza jej prawy płat, ciąży w podżebrzu niczym brzemię, z obolałością i tkliwością na ucisk, a chory nie może się poruszyć.

Każdy ruch, każdy dotyk i każdy głęboki oddech powodują ból tego narządu, podobnie jak narządów jamy brzusznej. Oddech jest krótki i szybki, a gdy po takim oddychaniu chory bierze głęboki wdech, pojawia się ból przeszywający wątrobę; występują w niej pieczenie i kłucie. Towarzyszą temu rozstrój żołądka, nudności i odruchy wymiotne, nasilające się przy ruchu; zwracanie żółci. Bóle kłujące i przeszywające oraz pieczenie w wątrobie.

„Przejściowe ukłucia w prawym podżebrzu”; są to ukłucia w wątrobie.

Podczas kaszlu chory ma wrażenie, jakby wątroba lub prawe podżebrze miały pęknąć. Silne bóle podczas kaszlu.

Stolec i odbytnica: Bryonia dostarcza wielu objawów związanych ze stolcem i odbytnicą. Występują w niej zaparcie oraz czerwonka. Patogeneza jest pełna tych stanów, a także licznych objawów odnoszących się do samych tych części. Przy zaparciu stolec jest suchy i twardy, jakby spalony. Brak potrzeby oddania stolca, lecz po wielu dniach wydalane są małe, twarde kawałki, jakby zostały przypalone.

W okolicy odbytu nie ma wilgoci ani śluzu, który zmiękczałby twardy stolec. Jeśli śluz jest obecny, zostaje wydalony oddzielnie. Czasami stolec składa się z małych, twardych cząstek wyglądających jak spalone; niekiedy jest skąpy, innym razem dość obfity, a następnie wydalany jest śluz, jak gdyby wokół masy kałowej zalegała znaczna jego ilość.

W najbardziej uporczywych zaparciach Bryonia bywa niekiedy odpowiednim lekiem. Ma również biegunkę, która rano wypędza pacjenta z łóżka; tzn. gdy tylko zaczyna poruszać się w łóżku, pojawiają się nudności, brzuch jest wzdęty i rozdęty, występuje kolka oraz naglące parcie na stolec; albo krótko po wstaniu i rozpoczęciu poruszania się jelita ulegają rozdęciu, co wywołuje kolkę, i chory musi śpieszyć do ustępu.

Biegunka bywa niekiedy niezwykle obfita i częsta; ledwie pacjent zakończy wypróżnienie, jest zupełnie wyczerpany, kładzie się jak niemal martwy, zlany potem; jest tak straszliwie zmęczony, że następnym razem z trudem dociera do naczynia, po czym następuje gwałtownie tryskający, obfity, żółciowy stolec. Jeśli leżąc wykona najmniejszy ruch, musi śpieszyć do stolca.

Bryonia leczy czerwonkę z najgwałtowniejszymi bólami kolkowymi i parciem naglącym, jakie tylko można sobie wyobrazić, z bólem brzucha oraz krwistymi i śluzowymi wypróżnieniami. Przy zaparciu parcie jest często bezskuteczne. Chory odczuwa naglącą potrzebę oddania stolca i udaje się do ustępu kilka razy, zanim osiągnie jakikolwiek skutek. Stolec zdaje się pozostawać w odbytnicy, chociaż chory czuje się zmuszony do parcia; brak czynności odbytnicy i niemożność skutecznego parcia.

Zwykle ma dość siły i najprawdopodobniej zdoła się wypróżnić, lecz stolec jest tak suchy. Bryonia ma jeszcze inny rodzaj biegunki. Stolec przypomina żółtą papkę z mąki kukurydzianej. Właśnie taki stolec spotyka się u chorego na dur brzuszny — żółty, papkowaty stolec.

Czasami jest przemieszany ze śluzem i szlamowatą wydzieliną, niekiedy z krwią. Dla lekarza może być użyteczna wiedza, czy występuje on w stanie durowym, czy jako postać przewlekłej biegunki. Bryonia wyleczyła wiele przypadków przewlekłej biegunki, w których obecne były częste, żółte, papkowate wypróżnienia — kilka razy dziennie, lecz częściej rano.

Czasami rano chory oddaje kilka stolców, po czym przez całe dwadzieścia cztery godziny nie ma już potrzeby wypróżnienia; albo oddaje tylko jeden lub dwa stolce po południu, a pięć lub sześć rano; w nocy nie ma stolca wcale, ponieważ gdy leży spokojnie i wygodnie w łóżku, nie odczuwa zbyt silnego parcia; każdy ruch lub pozostawanie na nogach nasila parcie na stolec.

Dlatego niektórzy uznaliby to za biegunkę występującą jedynie w dzień i powiązaliby ją z Petroleum ; jednak przy Petroleum , niezależnie od tego, jak dużo chory porusza się w nocy, nie odda stolca, lecz wszystkie stolce wystąpią w ciągu dnia. Czytamy tutaj:

„Cuchnąca biegunka; zapach jak starego sera”.

„Bardzo odrażający zapach”.

„Brązowe, rzadkie stolce o charakterze kałowym”.

Czasami przewlekle chorzy pacjenci Bryonia stosują dietę, przyjmując jedynie rzadkie płyny, unikając pokarmów stałych itd., a mimo to następnego ranka pokarm przechodzi przez jelita niemal niestrawiony; stolce lienteryczne.

„Parcie, po którym następują obfite, ciastowate wypróżnienia”.

„Mimowolne oddawanie stolca podczas snu”.

„Pieczenie odbytu przy każdym wypróżnieniu”.

Dzieje się tak zwłaszcza w nocy, jeśli chory się poruszy, lecz ruch jest częstszy w dzień, a każdy ruch wywołuje parcie na stolec.

Mocz: Lek ten ma liczne objawy ze strony układu moczowego; stan zapalny nerek; różowawe osady w moczu, kryształy kwasu moczowego; obfite oddawanie moczu.

Ilekroć chory nadweręży się podczas podnoszenia ciężaru lub wykona jakiś nietypowy ruch, pojawia się ból nerek, dochodzi do przekrwienia i wzbudzenia długotrwałego bólu. Jest to konstytucja dnawa z dolegliwościami nerek, dlatego po przegrzaniu lub nadmiernym wysiłku pojawia się ból pleców.

„Parcie na mocz i mimowolne oddawanie moczu”.

„Pieczenie w cewce moczowej poza mikcją”; ustępuje po oddaniu moczu.

Żeńskie narządy płciowe: Występuje wiele niezwykle interesujących objawów ze strony żeńskich narządów płciowych. Bolesna miesiączka, bolesne miesiączkowanie; ból jajników w okresie miesiączki. Każdej miesiączce towarzyszy wyraźne przekrwienie jajników oraz wrażliwość na dotyk.

Pacjentka wspomina o wrażliwości w obu pachwinach przy zbliżaniu się każdej miesiączki; wrażliwość narasta w miarę jej nadejścia, aż obolałość rozprzestrzenia się z obu stron przez brzuch i łączy pośrodku, po czym podczas miesiączki bolesny jest cały brzuch.

Macica jest obolała, podbrzusze tkliwe. Zapalenie macicy. Ból palący głównie w trzonie lub dnie macicy.

Pacjentka Bryonia ma skłonność do braku miesiączki albo krwawienie zostaje zahamowane pod wpływem najmniejszej przyczyny. Jeśli przegrzeje się wskutek wysiłku, na przykład podczas prasowania lub prania na kilka dni przed miesiączką, krwawienie zostanie zahamowane, a następna miesiączka będzie trudniejsza niż kiedykolwiek.

U młodych, pełnokrwistych kobiet dolegliwości te pojawiają się w taki sposób po gwałtownym wysiłku. Po gwałtownym wysiłku — skąpe oddawanie moczu. Obolałość brzucha, lecz krwawienie nie pojawia się albo po gwałtownym wysiłku opóźnia się o wiele dni; skąpe oddawanie moczu i zahamowanie miesiączki u pełnokrwistych dziewcząt.

Po nadmiernym wysiłku i przegrzaniu — zagrożenie poronieniem. W zapaleniu piersi i zatrzymaniu wydzielania mleka w połogu należy brać pod uwagę Bryonia. W gorączce mlecznej oraz przy bólach i obrzmieniu piersi należy rozważyć Bryonia.

Podczas porodu kobieta przegrzewa się i naturalnie poci; jeśli tuż pod jego koniec, kiedy następuje urodzenie dziecka, pielęgniarka i lekarz tego nie zauważą i nie okryją jej dodatkowo albo przynajmniej nie utrzymają w pokoju dostatecznego ciepła, dojdzie do nagłego zahamowania potu, co wywoła gorączkę mleczną i inne objawy gorączkowe wymagające Bryonia.

Zagrażające zapalenie otrzewnej z takich przyczyn; dolegliwości rzeżączkowe; dawne dolegliwości reumatyczne, bóle ostre lub pobolewania, jeśli nasilają się wskutek najmniejszego ruchu.

Jeżeli przyczyną jest posocznica, a nie zahamowanie potu, bardzo często potrzebny jest lek działający głębiej. W stanach zapalnych piersi jednym z najbardziej uderzających objawów jest ich twardość jak kamień, twardość i uczucie ciężkości.

Bryonia jest często odpowiednia również w zapaleniu piersi występującym w innym czasie; uczucie ciężkości i stwardnienie piersi przed miesiączką.

Układ oddechowy: Ponownie dochodzimy do dróg oddechowych, o których dotąd jedynie napomknęliśmy, a tu czeka nas ogromne zagadnienie.

Bardzo często stany Bryonia rozpoczynają się przeziębieniem; początkowo może wystąpić utrata głosu, z uczuciem otarcia w tchawicy i znaczną obolałością klatki piersiowej; suchy, męczący kaszel, podczas którego chory ma wrażenie, jakby klatka piersiowa miała pęknąć.

Pacjent Bryonia siada i podtrzymuje głowę albo obejmuje klatkę piersiową; podczas kaszlu uciska klatkę piersiową obiema rękami i ma wrażenie, jakby miała rozpaść się na kawałki; bóle występują po obu stronach klatki piersiowej, lecz głównie po prawej.

Bryonia preferuje stronę prawą, gdy chorobą jest zapalenie płuc . Widzimy pacjenta, który najpierw był przeziębiony, a przeziębienie zeszło w dół dróg oddechowych, z chrypką, uczuciem otarcia w klatce piersiowej i kaszlem; kaszel wstrząsa całym ciałem, po czym pojawia się silny dreszcz.

Chory leży już w łóżku, a gdy lekarz go bada, widzi stan zapalny i rozumie jego znaczenie; osłuchiwanie potwierdza rozpoznanie zapalenia płuc.

Pacjent nie może poruszyć ręką ani nogą; ból występuje głównie w prawym płucu, chory musi leżeć na prawym boku albo na plecach i lęka się ruchu. Czasami zajęta jest opłucna i występują ostre, kłujące bóle; każdy oddech powoduje silny ból, zarówno w zapaleniu płuc z zajęciem opłucnej, jak i w zwykłym zapaleniu płuc.

Widzimy jednak pacjenta Bryonia leżącego na zajętym, bolesnym boku, aby ograniczyć ruch wywoływany oddychaniem; bardzo często podkłada pod ten bok rękę, próbując utrzymać go nieruchomo.

Przy Bryonia odkrztuszana plwocina ma czerwonawy odcień, jest rdzawa; jeżeli występuje ten objaw i zajęta jest prawa strona, tym silniejsze jest wskazanie do Bryonia.

Istnieje kilka leków nieco podobnych do Bryonia; weźmy na przykład przypadek z wysoką gorączką, intensywnym gorącem i wielkim pobudzeniem, uwzględnijmy szybkość, z jaką rozwinęła się choroba, obejmując lewą stronę, a w naczyniu widzimy plwocinę składającą się z jasnoczerwonej krwi — lekiem będzie Aconite.

Jeśli zajęta jest wątroba, występuje uczucie pełności w boku, ból kłujący nad wątrobą, a twarz jest żółta, nie jest wykluczone, że wskazany będzie Bryonia, gdyż ma on takie objawy; jednak przy bardzo silnym bólu, stale przebiegającym od przodu do tyłu przez prawą łopatkę, Chelidonium z większym prawdopodobieństwem wyleczy niż Bryonia.

Takie porównania można prowadzić bez końca, lecz studium działania Bryonia na układ oddechowy jest niezwykłe.

Przy przeziębieniach kończących się utratą głosu występują pieczenie i łaskotanie w krtani oraz nieustanny kaszel. Chrypka i utrata głosu u śpiewaków.

Silna bolesność tchawicy; uczucie otarcia i ucisku w tchawicy, aż po uczucie duszenia się, jak u Phosphorus .

Oddech w obrazie Bryonia jest dyszący i bardzo szybki — drobne, krótkie, szybkie oddechy, ponieważ głęboki oddech nasila ból; chory Bryonia pragnie oddychać głęboko, chce głęboko oddychać, potrzebuje głębokiego oddechu, lecz sprawia mu to tak wielki ból.

„Nieustanna skłonność do wzdychania”, lecz chory nie może wzdychać, ponieważ sprawia mu to tak wielki ból.

Duszność, uczucie duszenia się, astma. Napady astmy wskutek przegrzania. Astma nasila się w ciepłym pokoju; chory chce oddychać chłodnym powietrzem.

„Suchy, skurczowy kaszel, krztusiec, wstrząsający całym ciałem”.

Kaszel zmusza chorego do mimowolnego poderwania się w łóżku; bolesny kaszel z utrudnionym oddychaniem, kaszel wstrząsający całym ciałem. Lepka wydzielina, trudna do odkrztuszenia.

„Kaszel wieczorem i w nocy, suchy kaszel”.

Znaczna część pozostałego obrazu Bryonia, w miarę jego omawiania, okazuje się powtórzeniem.

Jeśli tylko uważnie przeczytacie tekst i zastosujecie to, co zostało powiedziane, dostrzeżecie ogólny charakter i ideę leku, zobaczycie jego obraz i sami go uzupełnicie, jeżeli macie kompletny podręcznik.