Bromium
autorstwa James Tyler Kent — Wykłady o homeopatycznej Materia Medica
Bromium jest jednym z leków stosowanych rutynowo.
Jest jednym z leków, po które początkujący sięga w każdym napotkanym przypadku błonicy, krupu i zapalenia krtani; a kiedy nie działa, „próbuje czegoś innego”.
Wszyscy, którzy przepisują lek na podstawie nazwy choroby, używają Bromium jako jednego ze swoich rutynowych leków; lecz Bromium jest wskazane tak rzadko, że większość homeopatów odrzuca je jako lek całkowicie bezużyteczny.
Przyczyną jest to, że nie uwzględniają objawów danego przypadku i nie przepisują zgodnie z metodą indywidualizacji.
Nie przepisują leku dla chorego, lecz na chorobę. Można spotkać bardzo niewiele przypadków błonicy wymagających Bromium; kiedy jednak napotka się przypadek Bromium, trzeba znać Bromium.
U podłoża stanów odpowiadających Bromium leży jedna cecha: występują one szczególnie u osób, które chorują wskutek przegrzania.
Jeżeli panuje epidemia błonicy, a matka otula dziecko tak szczelnie, że je przegrzewa, i trzyma je w gorącym pokoju, zaś dziecko jest wrażliwe na otulanie i jego dolegliwości pogarszają się wskutek otulenia — należy mieć się na baczności.
Rozwinie się błonica typu Bromium. Lek ten jest wskazany również w dolegliwościach pojawiających się nocą po bardzo upalnym letnim dniu.
Jest to najbliższe rutynowemu postępowaniu, na jakie można sobie pozwolić w krupie i błonicy. Jeśli matka zabrała dziecko na dwór w przeraźliwie zimny, suchy dzień, a około północy budzi się ono ze skurczowym krupem, wiadomo, że bardziej prawdopodobnie będzie potrzebowało Aconite niż jakiegokolwiek innego leku.
Jeżeli jednak matka zabrała dziecko na dwór w upalny letni dzień, dziecko przegrzało się z powodu nadmiaru ubrania, jest plethoryczne, a około północy lekarz zostaje do niego wezwany i zastaje zaczerwienioną twarz, zaś badanie ujawnia błonę w gardle — w toku studiowania tego leku przekonamy się, że może to być przypadek Bromium.
„Chrypka pojawiająca się wskutek przegrzania”.
Utrata głosu wskutek przegrzania. Zaburzenie całego ustroju, z bólami głowy pojawiającymi się po przegrzaniu. Motyw ten przewija się przez cały obraz Bromium. Dolegliwości występują więc podczas upałów, przy zamknięciu w gorącym pokoju oraz po przejściu z zimna do ciepła.
Kiedy jednak dolegliwość już się pojawi — niezależnie od jej umiejscowienia — chory jest tak wrażliwy na zimno, że powiew chłodnego powietrza niemal go zamraża; zarazem nie może się przegrzać bez cierpienia.
Gruczoły: przez cały obraz Bromium przewija się skłonność do nacieczenia gruczołów. Gruczoły twardnieją, lecz rzadko ropieją. Zwykle pozostają twarde. Gruczoły szyjne, przyuszne, podjęzykowe i podżuchwowe są ogromnie powiększone i bardzo twarde.
Procesy zapalne przebiegają powoli; nie mają gwałtownego, burzliwego charakteru spotykanego w Bell. i Merc.
„Części objęte zapaleniem ulegają nacieczeniu i twardnieją”.
Istotą obrazu jest zapalenie z twardością. Lek ten bywał bardzo użyteczny w owrzodzeniach z takim nacieczeniem; bardzo użyteczny w znacznym powiększeniu i stwardnieniu gruczołów, bez jakiejkolwiek skłonności do ropienia.
Gruczoły ulegają gruźliczeniu; gruźliczeniu ulegają również tkanki. Gruczoły, w których przez pewien czas utrzymuje się zapalenie, zaczynają przechodzić w niższą postać zwyrodnienia, w niższy typ tworzenia tkanki.
Obraz ten jest bardzo podobny do powiększonych, twardych, skrofulicznych gruczołów spotykanych na szyi; do powiększenia ślinianek przyusznych i gruczołów podżuchwowych. Lek wyleczył powiększenie i znaczną twardość tarczycy.
Występuje także wychudzenie; wobec skłonności do nacieczenia nie dziwi, że lek ten działał leczniczo w raku i gruźlicy. Obraz leku obejmuje osłabienie. Nogi słabną. Narastające wyczerpanie z drżeniem kończyn.
Drgania; drżąca słabość; omdlenia. W stanach nieżytowych dochodzi w mniejszym lub większym stopniu do tworzenia błon.
Naturalnym przebiegiem jest powstawanie błoniastego wysięku. Typową cechą zmian w błonie śluzowej jest nacieczenie, przez co błona śluzowa zdaje się wydzielać drobne szarawobiałe wyrośla, a pod nimi znajduje się stwardnienie.
Dotyczy to owrzodzeń i błon śluzowych. Na błonie śluzowej tworzy się owrzodzenie, które wżera się w głąb, wytwarzając pod sobą stwardniałą warstwę tkanki.
Stanom nieżytowym towarzyszą stany gorączkowe. Wielkie pobudzenie nerwowe.
„Lodowate zimno kończyn”.
„Gorąco głowy”.
„Duszność z obfitymi potami”.
Objawy krupowe. Większości dolegliwości towarzyszy kołatanie serca.
Umysł
Kołatanie serca z nudnościami, kołatanie z bólem głowy, kołatanie z różnymi rodzajami pobudzenia nerwowego. Chory stopniowo staje się tak słaby, że odczuwa „niechęć do wszelkiej pracy; do czytania.
Nie interesują go obowiązki domowe”.
Staje się obojętny. Bardzo zmęczony.
„Głębokie przygnębienie. Obniżony nastrój. Smutny i zniechęcony”.
Niepokój towarzyszy większości dolegliwości. Bóle głowy wskutek przegrzania.
„Szum w uszach.
Tętnienie i pieczenie w uszach”.
Do tego dochodzą dolegliwości gruczołów tak ściśle związanych z uszami. Dolegliwościom uszu towarzyszy powiększenie gruczołów; ślinianka przyuszna powiększa się i twardnieje.
Ucho: dolegliwości uszu po płonicy, z wyciekiem z uszu. Bóle i pobolewania; zapalenie; ropień ucha.
Sporadycznie dochodzi do ropienia ślinianki przyusznej, lecz stanowi to wyjątek.
„Obrzmienie i stwardnienie lewej ślinianki przyusznej”.
Bromium oddziałuje na jajniki, jądra itd.
Nos
Krwawienia z nosa. Owrzodzenia w nosie. Nieżytowe dolegliwości nosa. Częste kichanie.
Ostry, gwałtowny katar, z silnym pieczeniem w nosie i uczuciem zimna, jak gdyby błona śluzowa nosa była zimna od wdychania chłodnego powietrza.
Lek jest użyteczny w katarze czerwcowym, pojawiającym się wraz z pierwszymi upałami w czerwcu albo — jeśli pierwsze upały przychodzą dopiero wtedy — w lipcu. Gwałtowny katar raz do roku, w porze upałów. Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, z bólami głowy.
„Nos jest bolesny, a jego skrzydełka obrzmiewają.
Tworzą się na nim strupy; przy wycieraniu występują ból i krwawienie”.
Bolesność i uczucie otarcia wokół nozdrzy.
Twarz
Pacjent typu Bromium ma skłonność do zaczerwienienia twarzy, szczególnie w ostrych stanach odpowiadających Bromium.
„Zaczerwieniona twarz”.
Łatwo się przegrzewa. Jest to jednak całkowite przeciwieństwo przewlekłego konstytucyjnego obrazu Bromium.
Podobnie jest w przypadku wielu leków, szczególnie licznych leków przeciwpsorycznych. Starzy, chorowici, wyniszczeni pacjenci konstytucyjni, potrzebujący Bromium z powodu przewlekle powiększonych gruczołów, wola, zmian rakowych, mają „szarą, ziemistą cerę.
Starczy wygląd”.
Jest to twarz chorowita, popielata.
„Twarz popielatoszara”.
Z drugiej strony spotykamy dzieci plethoryczne, o czerwonej twarzy, łatwo ulegające przegrzaniu. Oczywiście, gdy rozwinie się ostry stan, a duszność trwa od kilku godzin albo wielu dni, pacjent staje się siniczy, łapczywie chwyta powietrze i dusi się; twarz staje się popielatoblada, jak w błonicy, krupie i chorobach krtani.
„Kamieniste, twarde obrzmienie gruczołów, szczególnie pod żuchwą i w gardle”.
Gardło
Objaw ten powtarza się w wielu działach opisu leku. Wiele dolegliwości gardła wymienionych przy Bromium zaczyna się w krtani i pełznie ku górze, do gardła.
Niektóre zaczynają się w gardle i schodzą do krtani; w obrazie Bromium obie okolice są jednak tak ściśle ze sobą związane, że zazwyczaj zajęte zostają obie, a błonica szerzy się z jednej na drugą. Błonica zaczyna się w gardle i przechodzi na krtań.
Bromium odpowiada najzłośliwszej postaci błonicy. Błona rozrasta się jak chwast, odcina dopływ powietrza i zamyka krtań. Przypadki są tak ciężkie, że chociaż chory cierpi dopiero od dwóch lub trzech dni i nawet gdy Bromium opanuje chorobę, pozostaje po niej wielkie wyczerpanie. Wszystkie przypadki należące do obrazu Bromium mają taki charakter.
Wielka gwałtowność; wielkie wyczerpanie. Skrajnie ciężki stan z śmiertelną słabością. Wiele wyleczonych przypadków gardłowych stanowiła błonica lewostronna, lecz lek wyleczył również zmiany po obu stronach. Bardzo rzadko można zobaczyć rozwój obrazu Bromium podczas zimnej, suchej pogody; przypadki Bromium pojawiają się natomiast przy ciepłej, wilgotnej pogodzie — wiosną, jesienią i latem.
Żołądek
Przewlekłe przypadki wymagające Bromium obejmują chorych z wrzodami żołądka. Podejrzane wrzody żołądka i budzące podejrzenie objawy ze strony żołądka.
Wymioty przypominające fusy z kawy oraz wymioty z oznakami owrzodzenia. Pogorszenie po jedzeniu: wymioty albo biegunka. Nie toleruje kwaśnych pokarmów. Biegunka lub kaszel nasilają się po jedzeniu albo po kwaśnych pokarmach.
„Po zjedzeniu ostryg — biegunka i rozstrój żołądka.
Pogorszenie od najmniejszej ilości wdychanego dymu tytoniowego.
Wymioty krwistym śluzem.
Odbijania.
Rozstrój żołądka. Ból żołądka od ciepłych rzeczy, gorącej herbaty, gorących napojów”.
Typową cechą wrzodu żołądka albo stanu poprzedzającego owrzodzenie błony śluzowej jest nietolerancja gorących napojów.
„Bóle po spożyciu gorących pokarmów”.
Stolce i odbytnica: badając objawy dotyczące stolca i odbytnicy, znajdujemy wysięk. Błoniaste twory wydalane są ze stolcem. Biegunkowy stolec zawierający błonę.
„Czarny, kałowy stolec”. Biegunka; po jedzeniu musi natychmiast oddać stolec.
Przez cały obraz leku przewija się rozszerzenie żył. Zmiany te występują również w odbytnicy. Guzki krwawnicze wypadają z odbytnicy i pieką. Szczypanie dniem i nocą.
„Niekrwawiące, niezwykle bolesne żylaki odbytnicy, z czarnymi biegunkowymi stolcami.
Niekrwawiące, bolesne guzki krwawnicze” oraz guzki krwawnicze, które wypadają.
„Guzki krwawnicze podczas oddawania stolca i po nim”.
Podczas wypróżnienia odbytnica boli z powodu guzów krwawniczych.
Narządy płciowe: obrzmienie i stwardnienie lewego jądra. Należy zwrócić uwagę na lewostronność: lewa strona gardła i lewe jądro. Ponadto tępy ból w okolicy lewego jajnika.
„Stały tępy ból jajnika, z obrzmieniem i stwardnieniem”.
Występuje takie samo stwardnienie lewego jajnika. Wydaje się dziwne, że niektóre leki szczególnie wybiórczo oddziałują na lewe narządy i lewą stronę ciała. Podobnie jak Lach. w wielu przypadkach wybierają lewą stronę ciała.
Bardzo wiele leków wykazuje powinowactwo do jednej strony ciała; w obrazie tego leku gruczoły są bardziej zajęte po lewej stronie niż po prawej.
„Obrzmienie okolicy jajnika przed miesiączką i podczas niej”.
Zahamowanie miesiączki. Głośne oddawanie gazów z pochwy.
Krtań: w krtani lek wywołał więcej objawów niż w jakiejkolwiek innej części ciała. Wdychane powietrze powoduje w krtani uczucie otarcia i bolesności.
„Uczucie otarcia w krtani.
Utrata głosu.
Chrypka wskutek przegrzania”.
Może do tego dojść wskutek noszenia zbyt dużej ilości ubrania w ciepły dzień albo pozostawania w płaszczu w ogrzewanym pomieszczeniu; po wyjściu na powietrze chory się ochładza. Rozwija się zapalenie krtani.
„Łaskotanie w krtani”, podtrzymujące nieustanny kaszel.
Drapanie i uczucie otarcia w krtani. Zeskrobywanie śluzu z krtani, drapanie i kaszel. Nie jest to chrząkanie, gdyż taki dźwięk służy oczyszczeniu gardła.
Każdy lekarz powinien przećwiczyć wszystkie odgłosy, które słyszy u innych, i starać się możliwie dokładnie zaobserwować, jakie uczucie towarzyszy każdemu z nich, aby móc postawić się na miejscu chorego.
Każdemu z tych odczuć towarzyszy właściwy mu dźwięk; gdy tylko się go usłyszy, można rozpoznać dokładne miejsce, z którego chory wydobywa śluz, oraz umiejscowienie podrażnienia.
Jeżeli pozwoli się pacjentowi samemu to opisać, zawsze nada temu niewłaściwą nazwę. Pacjent wie o tej okolicy bardzo niewiele poza tym, że jest to gardło; niezależnie od tego, czy wydobywa śluz z gardła, czy zeskrobuje go z krtani, zawsze nazywa tę okolicę gardłem.
Lekarz musi jednak pominąć te określenia i kierować się dźwiękiem. Niech więc każdy uda się na osobność, naśladuje wszystkie odgłosy, które słyszy u ludzi, i sam rozpozna, z której części dróg oddechowych zeskrobuje śluz.
Może się to wydawać śmieszne, lecz jak inaczej można się tego nauczyć? Rozpoznawanie tych dźwięków jest równie ważne jak ustalanie na podstawie odgłosów i ruchów dziecka, czego ono potrzebuje. Objawy i potrzeby dziecka można poznać wyłącznie przez interpretowanie jego ruchów.
Każdy jego ruch coś wskazuje. Bystry obserwator, który od wielu lat przygląda się dzieciom, będzie je rozumiał i niemal nie będzie musiał zadawać matce pytań. Na podstawie zachowania dziecka natychmiast rozpozna, gdzie umiejscowiona jest choroba.
Dziecko jest pod tym względem jak zwierzę. Nigdy nie trzeba pytać konia ani psa, gdzie odczuwa ból, ponieważ zawsze pokazuje to ruchami. Tak samo postępuje niemowlę.
Chrypka pojawia się po przegrzaniu. Należy o tym pamiętać.
„Szorstki, suchy kaszel; ból w krtani”. Chory zrywa się z powodu braku powietrza.
„Łapczywie chwyta powietrze i cierpi wskutek duszności, ze świstami i rzężeniem w krtani.
Uczucie, jakby drogi oddechowe były pełne dymu”.
Mamy tu wszystkie te szorstkie dźwięki: szorstki oddech, oddech krupowy, oddech chrapliwy — różne sposoby opisywania rozmaitych postaci krupu.
Na tej podstawie nie można zindywidualizować leku, gdyż u jednego dziecka odgłos krupowy ma jedną wysokość, a u innego inną; najważniejsze jest poznanie konstytucji dziecka i matki.
„Głos ledwie słyszalny”.
„Skurcz głośni”.
W stanie krupowym na zmienionej zapalnie powierzchni rzeczywiście tworzy się błona, często rozciągająca się w dół przez tchawicę do oskrzeli i wywołująca krupowe zapalenie płuc.
Bromium ma taką właściwość. Jednak nawet bez jakiegokolwiek tworzenia się błon Bromium zaciska krtań. Powoduje zwężenie krtani, podobne do uchwycenia lub skurczu.
„Łaskotanie w krtani, z podrażnieniem wywołującym kaszel.
Drapanie i uczucie otarcia w krtani.
Uczucie zimna w krtani”.
Jest to bardzo osobliwy objaw Bromium. W zapaleniu krtani pacjent mówi, że ma uczucie, jakby krtań była pokryta puchem.
Słyszałem, jak opisywano je również jako uczucie pokrycia aksamitem, który jednak wydaje się bardzo zimny.
Wdychane powietrze sprawia wrażenie zimnego, jak gdyby owiewało śnieg albo lód.
Uczucie zimna w krtani.
„Stały ból krtani jak w miejscu odparzonym”.
Oznacza to, że krtań boli przy dotyku. Phos., Bell. i Rumex mają bolesność krtani, z bólem przy dotyku; w obrazie Bromium bolesność występuje jednak zwykle poniżej krtani, a także w dołku nadmostkowym.
„Uczucie, jakby przewody powietrzne były pełne dymu”.
Niektórzy pacjenci opisują je jako opary siarki albo dym ze smoły. Po kilku pierwszych godzinach w krtani i tchawicy zaczyna gromadzić się śluz; utrzymuje się ciągłe odkrztuszanie gęstego, białawego śluzu, chory nieustannie kaszle i zeskrobuje śluz z krtani, nie zaznając spokoju.
Objaw ten często występuje w zapaleniu krtani bez jakiegokolwiek tworzenia się błon. Bromium podaje się rzadziej, niż byłoby wskazane, w bezgłosie, podrażnieniu i uczuciu otarcia krtani, ponieważ zapalenie krtani oraz chrypka wskutek przegrzania występują rzadko.
Wiele takich przypadków zostałoby szybko wyleczonych przez Bromium. Rutynowo przepisujący lekarz myśli jednak o tym leku przede wszystkim przy krupie albo błonicy.
Hahnemann nigdy tego nie nauczał.
„Obfite rzężenie śluzu w krtani.
Wdech bardzo utrudniony.
Krtań pociągana ku dołowi”.
Dochodzi do tego w krupie po utworzeniu się błony.
„Kaszel ochrypły, piejący, duszący; oddech jak przy piłowaniu, świszczący.
Skurcze krtani; duszący kaszel.
Tworzenie się błon w krtani i tchawicy.
Zapalenie krupowe utworzone przez bujny rozrost grzybów”.
„Astma marynarzy, gdy tylko zejdą na ląd”; ustępuje ponownie, gdy tylko znajdą się na morzu.
Utrudnione oddychanie z rzężeniem w całej klatce piersiowej. Zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc. Bromium często jest właściwym lekiem, gdy krztusiec szerzy się wiosną, w miarę zbliżania się upałów, a w krtani tworzą się błony.
Kaszel natychmiast pogarsza się od kurzu. Zdejmowanie z półki i przeglądanie starych książek nasila dolegliwości. Kichanie, chrypka i podrażnienie dróg oddechowych wskutek podnoszenia i dotykania zakurzonych przedmiotów.
„Kaszel z nagłymi napadami duszenia się przy połykaniu”.
Obraz Bromium jest pełen stanów nieżytowych, szczególnie dotyczących narządu oddechowego. Występuje zwątrobienie płuc; nacieczenie jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech tego leku.