Przestęp biały. Dyniowate.

Sok ze świeżego korzenia, pobranego przed kwitnieniem. Próbę lekową przeprowadził Hahnemann i opublikował ją w 1816 roku w drugiej części swej Materia Medica; obejmowała 208 jego własnych objawów, 102 objawy uzyskane przez jego uczniów — Mishlera, Hornburga, Rückerta i Stapfa — oraz jeden objaw Nicolai. W 1824 roku, w drugim tomie drugiego wydania: 537 jego własnych objawów oraz 242 objawy uzyskane przez innych; dodatkowymi osobami przeprowadzającymi próbę byli Hermann i Fred. Hahnemann. W 1833 roku, w trzecim wydaniu, zamieszczono 781 wcześniejszych objawów. Niepotrzebną powtórną próbę lekową przeprowadziło trzydziestu jeden lekarzy austriackich, z których wielu przyjmowało — podobnie jak w przypadku Aconite — inny gatunek, dioica; dalsze uzupełnienia wnieśli O. Piper, Lemke, Stow i Price, a w czasopismach ukazała się próba leku Jenichena 2m przeprowadzona przez Berridge'a oraz opisy kilku zatruć.

UMYSŁ [1]

Częściowa utrata świadomości. θ Wodogłowie.

Nieprzytomny, nie mógł mówić. θ Cholera azjatycka.

Otępienie; słaba pamięć.

Tak wielkie osłabienie umysłu, że myśli zanikają, jakby miał zemdleć, z równoczesnym gorącem twarzy, szczególnie podczas stania.

Splątanie w głowie, z ciągnięciem w potylicy promieniującym do karku przed zaśnięciem.

Zamęt i ból w głowie, jak po nocnej hulance; rano po przebudzeniu nie chce wstawać.

Trudności w pojmowaniu.

Przy zamykaniu oczu widzi obrazy i twarze. θ Tyfus plamisty.

Urojenia; pobudliwość psychiczna.

Nocne majaczenie; majacząca mowa, szczególnie o interesach, < po godz. 3 nad ranem.

Majaczy o świcie.

W nocnym majaczeniu mówi o sprawach minionego dnia. θ Biegunka. θ Tyfus plamisty.

Chory pragnie wrócić do domu. θ Tyfus plamisty.

Pragnie wstać z łóżka i wrócić do domu. θ Biegunka.

Pragnie rzeczy niemożliwych do zdobycia; odrzuca je albo już ich nie chce, gdy zostaną mu podane.

Nierozumna mowa lub paplanina o swoich interesach.

Małomówność.

Płaczliwy nastrój, z bólem głowy i innymi dolegliwościami.

Głębokie przygnębienie i bardzo posępny nastrój bez żadnej przyczyny, zupełnie niezgodne z jego usposobieniem.

Silne poczucie zagrożenia, ze stanem depresyjnym.

Pełen obaw; lękliwy.

Pełen obaw; niepokój i lęk przed przyszłością.

Niepokój i niemożność pozostania w spoczynku.

W pokoju stawał się bardzo niespokojny, > na świeżym powietrzu.

Niepokój w całym ciele zmuszał go do ciągłego zajmowania się czymś; dokądkolwiek poszedł, nigdzie nie znajdował spokoju.

Niepokój o przyszłość, szczególnie w połogu lub po nim.

Obawia się, że nie będzie miała za co żyć.

Niepokój, gorzej w pokoju, lepiej na świeżym powietrzu.

Usposobienie niespokojne, rozdrażnione i porywcze.

Lęk przed śmiercią, którą uważa za bliską.

Lęk przed śmiercią. θ Krztusiec.

Uczucie niepokoju umiejscowione w mostku lub okolicy serca; odczucie ucisku albo bólu.

Łatwo się przestraja, z bólem głowy.

Rozpacz z powodu braku nadziei na wyzdrowienie. θ Krztusiec.

Wielkie przygnębienie; niechęć do myślenia; wyczerpanie władz umysłowych.

Potrzebuje zarówno spokoju psychicznego, jak i bezruchu ciała.

Nastrój drażliwy, płaczliwy i posępny; pragnie samotności.

Bardzo drażliwy; skłonny do przestrachu, lęku i irytacji.

Bardzo drażliwy; skłonny do gniewu; po rozgniewaniu odczuwa dreszcze albo ma czerwoną twarz i gorąco w głowie.

Rozdrażnienie; zły humor. θ Biegunka.

Rozdrażnienie, podrażliwość i gwałtowność. θ Krztusiec.

Posępny; wszystko wyprowadza go z dobrego humoru.

Przez cały czas próby lekowej sprzeciw łatwo wywoływał gniew.

Uparty i porywczy.

Wyczerpanie umysłowe.

Somnambulizm.

Niepokój: pragnie zmiany; z lękiem przed przyszłością; z lękiem przed śmiercią, którą uważa za bliską; z nocnym gorącem.

Złe następstwa upokorzenia, gwałtowności i gniewu.

Dolegliwości powstające wskutek urazy i innych przeżyć, gdy towarzyszą im dreszczowość i zimno ciała.

Po rozgniewaniu odczuwa dreszcze, ma czerwoną twarz i gorąco w głowie.

Następstwo przestrachu: bolesna sztywność kończyn.

SENSORIUM [2]

Przytępione sensorium.

Stan rozkojarzenia sensorium.

Otępienie w głowie.

Wielkie splątanie w głowie: szczególnie w okolicy czołowej; po wstaniu z łóżka; z ciągnięciem w potylicy promieniującym do karku przed zaśnięciem.

Rano po przebudzeniu zamęt i ból w głowie, jakby poprzedniego wieczoru był pijany; nie chce wstawać.

Rano zawroty głowy, a przez cały dzień osłabienie kończyn.

Zawroty głowy przy obracaniu głowy lub schylaniu się.

Zawroty głowy, szczególnie przy wstawaniu z krzesła lub z pozycji leżącej.

Zawroty głowy z uczuciem, jakby mózg był luźny, podczas schylania się i podnoszenia głowy.

Kołysanie się tam i z powrotem.

Rano, przy wstawaniu z łóżka, zawroty i wirowanie, jakby głowa obracała się w kręgu.

W łóżku uczucie, jakby zapadała się głęboko w dół.

Skłonność do biegu do tyłu.

Zawroty głowy: jakby wszystkie przedmioty się kołysały; jakby mózg się obracał; jakby głowa obracała się w kręgu; przy wstawaniu lub podnoszeniu głowy; z zataczaniem się do tyłu.

Lekkie zawroty głowy przy podnoszeniu jej po uprzednim pochyleniu do przodu.

Wirujące zawroty głowy, gdy siada w łóżku, z nudnościami pośrodku klatki piersiowej, jakby miało nastąpić omdlenie.

Zawroty głowy, jakby ktoś nim obracał albo jakby podczas stania wszystko wokół wirowało.

Zawroty głowy połączone z bólem potylicy; < od ruchu.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Zawroty głowy i splątanie w głowie przy najmniejszym ruchu.

Uciskający czołowy ból głowy, znacznie < przy schylaniu się.

Rozpieranie na zewnątrz w okolicy czołowej i lewej gałce ocznej, szczególnie przy schylaniu się; wieczorem biegnie z góry ku dołowi.

Uczucie pełności i ciężkości w czole: jakby mózg był wypychany na zewnątrz; z krwawieniem z nosa; twarz czerwona, obrzmiała; < przy otwieraniu lub poruszaniu oczami; przy schylaniu się, wieczorem; od ruchu; > przy zamykaniu oczu; od ucisku zewnętrznego.

Ból uciskający w czole, tak silny, że ledwie może się schylić.

Ból uciskający w czole i potylicy; < od ruchu.

Ból głowy, jakby wszystko miało zostać wyciśnięte przez czoło.

Ból uciskający nad lewym okiem, po którym następuje tępy ból uciskający w guzowatościach potylicznych, stamtąd rozchodzący się po całym ciele; przy szybkim ruchu i po jedzeniu ból jest tak silny, że wydaje się wyraźnym pulsowaniem wewnątrz głowy.

Wielkie uczucie pełności i ciężkości głowy, ze świdrującym uciskiem skierowanym ku czołu.

Rwanie w poprzek czoła, następnie w mięśniach karku, potem w prawym ramieniu.

Palenie w czole.

Ból głowy w czole i skroniach, z uciskiem od wewnątrz na zewnątrz oraz uczuciem przy schylaniu się, jakby wszystko miało wypaść z czaszki.

Ból w prawej skroni; napinające skręcanie w poszczególnych włóknach mięśniowych.

Ból obu skroni, uciskający od wewnątrz na zewnątrz.

Lekkie ciągnięcie w kościach skroniowych, z góry ku dołowi, w stronę kości jarzmowej, szczególnie po lewej stronie.

Ciągnący, rwący ból w prawej skroni, promieniujący głównie do górnych zębów trzonowych i mięśni szyi. Ciągnący i napinający ból głowy w okolicy skroniowej.

Rwanie po jednej (prawej) stronie głowy, promieniujące do kości policzkowej i szczękowej; < od ruchu, dotyku i ciepła; > w spoczynku i od ucisku zewnętrznego.

Stałe ukłucie głęboko w mózgu, po lewej stronie, podczas kaszlu.

Wyczuwalne pulsowanie na szczycie głowy, a także pulsowanie i uczucie pełności w czaszce, w okolicy móżdżku.

Uczucie ciężaru uciskającego szczyt głowy.

Pulsujący ból na szczycie głowy, rano po przebudzeniu.

(U chorego:) Kłujący, szarpiący, pulsujący ból głowy, od czoła do potylicy.

Ból potylicy promieniujący do barków podczas leżenia na plecach w łóżku, rano po przebudzeniu.

Ból uciskający w potylicy, ciągnący w dół do karku, ustępujący około południa.

Rano w łóżku, po przebudzeniu, podczas leżenia na plecach, ból potylicy promieniujący do barków, podobny do uczucia ciężkości wywołanego uciskiem bolesnego miejsca.

Silne bóle przeszywające, promieniujące ku szczytowi głowy lub potylicy, < w nocy albo od ruchu oka.

Ból kłujący w lewej guzowatości potylicznej, pojawiający się i ustępujący nagle.

Gwałtowny ból głowy, jakby w głowie spoczywał wielki ciężar, zmuszający do przechylania jej na jedną lub drugą stronę, z uciskiem mózgu od wewnątrz na zewnątrz i wielkim pragnieniem położenia się.

Ból głowy, jakby coś rozpierało czaszkę.

Ucisk i ból palący w głowie. θ Krztusiec.

Ucisk w głowie, jakby mózg był przepełniony i napierał na zewnątrz, głównie podczas siedzenia.

Ból głowy, jakby głowa miała pęknąć, z suchymi i spierzchniętymi wargami.

Szarpiący, pulsujący ból głowy.

Kłucia w głowie od czoła do potylicy; przy mocnym stąpnięciu.

Kłucia w głowie. θ Krztusiec.

Rozłupujący ból głowy.

Wielkie uczucie ciężkości głowy i ucisk mózgu ku przodowi.

Zastoinowy ból głowy, jakby czoło miało pęknąć, z krwawieniem z nosa.

Gorąco w głowie.

Napływ krwi do głowy.

Udar mózgu.

Zapalenie mózgu. θ Przerzut chorób miazmatycznych lub wysypkowych.

Ból głowy rozpoczyna się rano, nie przy przebudzeniu, lecz przy pierwszym otwarciu i poruszeniu oczami.

Ból głowy, jakby głowa miała pęknąć, rozpoczynający się rano i stopniowo narastający aż do wieczora.

Ból głowy jak po nocnej hulance.

Ból głowy rano po wstaniu; drgająco-ciągnący ból w kościach jarzmowych i szczękowych.

Rano przed śniadaniem ból, jakby głowa była ściśnięta, z uczuciem ciężkości i domieszką kłuć; z powodu bólu nie mogła unieść oczu, a po schyleniu się nie mogła się wyprostować.

Ból głowy po każdym posiłku.

Ból głowy po umyciu się zimną wodą, gdy twarz była spocona; w takich przypadkach otwieranie powiek nasila ból głowy.

Przy każdym kaszlnięciu uczucie ruchu w głowie, podobne do ucisku.

Ból głowy przy schylaniu się, jakby cała zawartość głowy miała wydostać się przez czoło.

Ból głowy od prasowania.

Ból głowy ma charakter rozsadzający, < od najmniejszego ruchu, nawet samej próby otwarcia oczu, od schylania się, po jedzeniu i podczas kaszlu; często towarzyszy mu krwawienie z nosa; > od ucisku i zamykania oczu.

Ból głowy wskutek zaparcia; ból tępy w czole i osobliwe uczucie ucisku w skroniach.

Ból głowy > po obwiązaniu głowy.

Uporczywy ból głowy z zaparciem; ból głowy niemal codziennie, rozpoczynający się natychmiast po wstaniu i nasilający się w ciągu dnia; < od wysiłku umysłowego i kawy; częste wymioty małej ilości żółciowego płynu; stolce suche, twarde, jakby spalone.

Żołądkowy, reumatyczny i zastoinowy ból głowy, cechujący się zawrotami głowy, uczuciem ciężkości głowy, uciskiem w głowie i napływem krwi do głowy.

Reumatyczny ból głowy podczas zimnej, surowej i wilgotnej pogody.

Połowiczy ból głowy; histeryczny ból głowy.

SKÓRA GŁOWY [4]

Małe bolesne miejsce na czole.

Nasilenie bólu pod szczytem głowy, z bolesnością skóry głowy dokładnie nad tym miejscem; bolesność szczytu głowy, który wydaje się jak po stłuczeniu.

Palenie na szczycie głowy w pobliżu czoła.

Gorąco głowy: rano; z ciemnoczerwoną twarzą; z zimnem pozostałej części ciała; z silnym pragnieniem i bólem kończyn podczas poruszania nimi; < wieczorem.

Napięcie i rwanie skóry głowy, < od ruchu, dotyku i w ciepłym pokoju; > podczas spokojnego leżenia i leżenia na bolesnej stronie.

Skóra głowy bardzo tkliwa na dotyk; dziecko nie znosi nawet miękkiej szczotki. θ Łupież.

Bolesność potylicy i okolicy za uszami; < od dotyku i podczas suchej pogody; > podczas leżenia na bolesnej stronie i po spoceniu się.

Tłusty, oleisty pot o kwaśnym zapachu na głowie (i całym ciele) podczas snu, szczególnie nad ranem.

Włosy wydają się bardzo tłuste, głowa zaś jest chłodna; podczas czesania ręce stają się tłuste.

Łupież; skóra głowy szorstka i nierówna.

Palące gorąco albo zimny pot na głowie.

Zimno na szczycie głowy, z zimnymi rękami, dreszczowością, wewnętrznym gorącem i nieprzyjemnym pulsowaniem w całym ciele.

WZROK I OCZY [5]

Lęk przed światłem. θ Gorączka przepuszczająca.

Niechęć do światła, szczególnie słonecznego.

Złudzenia wzrokowe w jaskrawych lub pryzmatycznych barwach; pojawiają się wszystkie kolory tęczy; każdy przedmiot wydaje się nimi pokryty.

Podczas czytania litery zlewają się ze sobą.

Oczy błyszczące; łzawiące; przygaszone lub szkliste.

Zamglone widzenie.

Przed wzrokiem pojawiła się sinawa mgła (ostrość wzroku 20/50), z silnym bólem nad okiem, jakby igła przechodziła przez oczy i głowę (zmuszającym ją do położenia się do łóżka), z gorącem w całej głowie, < przy schylaniu się. θ Hiperemia nerwu wzrokowego i siatkówki.

Bardzo dotkliwy ból uciskający (pojawiający się i ustępujący) w lewej gałce ocznej, szczególnie gwałtowny przy poruszaniu nią, z uczuciem, jakby oko stawało się mniejsze i było wciągane.

Oczy bardzo obolałe, jakby były wypychane z głowy.

Gałki oczne nadmiernie bolesne, nie znosi ich dotykania.

Neuralgia rzęskowa; bóle bardzo ostre i silne, wywołujące krzyk chorego; bóle < przy otwieraniu oka i każdym ruchu gałki ocznej; oczy muszą pozostawać zamknięte i w spoczynku; bóle są zwykle ostre, przebiegają przez oko do głowy albo od oka w dół, do okolicy jarzmowej, a stamtąd ku tyłowi, do potylicy; miejsce bólu staje się tkliwe jak czyrak; najmniejszy wysiłek, mówienie, poruszanie się lub używanie oczu nasilają ból.

Ukłucia w oczach.

Bolesność i pobolewanie oczu przy poruszaniu nimi.

Uciskający, miażdżący ból oczu, < przy ruchu.

Pieczenie oczu i brzegów powiek.

Uczucie, jakby w oczach był piasek; ucisk.

Pobolewanie i pulsowanie w lewym oczodole.

Zapalenie oczu, nasilone przez ciepło.

Zapalenie oczu i powiek, szczególnie u noworodków i osób z dną.

Zapalenie oka, zaczerwienienie, światłowstręt, a jednocześnie bardzo silne bóle zębów i twarzy; < od ciepła, > od zimna.

Zapalenie szerzy się na naczyniówkę; zmętnienia w ciele szklistym; drżenie tęczówki; znaczne nastrzyknięcie rzęskowe; ropa w komorze przedniej; gałka oczna bolesna przy poruszaniu, nagłe przeszywające bóle od l. oka przez głowę, z uczuciem ciężkości głowy po południu. θ Ostre zapalenie tęczówki i naczyniówki.

Reumatyczne zapalenie tęczówki wywołane zimnem, ze stałym, ćmiącym bólem w tylnej części oka, przechodzącym aż do potylicy; < w nocy i przy ruchu.

Zapalenie naczyniówki bez współistniejącego zapalenia tęczówki, szczególnie w postaci surowiczej lub wysiękowej.

Uczucie pełności w gałce ocznej, jakby była wypychana, z ostrymi bólami przeszywającymi oka i głowy, < w nocy. θ Jaskra.

Okresowe zapalenie oczu z kolką.

Piekące zaczerwienienie oczu. θ Napad reumatyczny.

Bezbolesne drganie i ściąganie lewej górnej powieki, z uczuciem ciężkości w niej.

Obrzęk prawej górnej powieki.

Obrzęk powiek, szczególnie górnych. θ Krztusiec.

Powieki obrzęknięte i napuchnięte.

Pieczenie oczu i brzegów powiek.

Świąd i pieczenie brzegów powiek.

Suche liszaje na powiekach z piekącym świądem.

Palące pieczenie w kącikach oczu, nasilone w nocy.

Częste łzawienie.

Silne pieczenie i łzawienie prawego oka.

Rano sklejanie powiek i częste łzawienie.

Wydzielanie śluzu z oka, zasłaniającego widzenie.

Reumatyczne zapalenie oczu.

SŁUCH I USZY [6]

Nietolerancja hałasu.

Dzwonienie; huczenie; brzęczenie lub ćwierkanie.

Huczenie i brzęczenie w lewym uchu, przypominające przelewanie się wody przez zaporę.

Uczucie lekkości w głowie, ze stałym kołysaniem w obu uszach.

Wypływ krwi z uszu. θ Miesiączka zastępcza.

Uczucie zatkania uszu.

Niedrożność przewodu słuchowego zewnętrznego.

Obrzęk, zaczerwienienie, bolesna nadwrażliwość i gorąco prawego ucha zewnętrznego; niekiedy przeszywające ukłucia głęboko w uchu; obrzęk i bolesność prawej ślinianki przyusznej, szczególnie wrażliwej nawet na lekki dotyk metalowych zauszników okularów.

Wyciek z ucha po zapaleniu.

Dolegliwości dotyczą głównie uszu zewnętrznych.

Czyrak przed uchem.

Grożące ropienie ślinianki przyusznej.

WĘCH I NOS [7]

Częste kichanie.

Podczas kaszlu kicha dwukrotnie.

Kichanie między napadami kaszlu.

Utrata węchu.

Krwawienie z nosa rano po wstaniu; rzadziej w ciągu dnia, lecz czasami podczas snu.

Krwawienie z nosa, szczególnie rano, z zahamowaną miesiączką.

Krwawienie z nosa. θ Krztusiec.

Krwawienie z nosa rano, przy budzeniu się ze snu; krew żywoczerwona. θ Miesiączka zastępcza. θ Szkarlatyna.

Krwawienie z nosa i zatrzymana miesiączka albo krwawienie z nosa zamiast miesiączki, z innymi zaburzeniami miesiączkowymi.

Suchy katar.

Suchy nieżyt nosa. θ Krztusiec.

Płynna, rzadka, jasna wydzielina z prawego nozdrza.

Nieżyt szerzący się do zatok czołowych albo do klatki piersiowej.

Katar z obfitą wodnistą lub zielonkawą wydzieliną.

Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, rozpoczynający się gwałtownym, częstym kichaniem; także kłujący ból głowy przy schylaniu się, z chrypką.

Obfity katar bez kaszlu.

Obrzęk nosa ze stanem zapalnym nozdrzy.

Obrzęk nosa z bardzo silną bolesnością przy dotyku.

Obrzęk nosa z krwawieniem z nosa przez kilka dni.

Nozdrza objęte stanem zapalnym i owrzodziałe.

Nos znacznie obrzęknięty, z ostrym bólem; bolesny przy dotyku.

Obrzęk czubka nosa, z bólem szarpiącym w tej okolicy i uczuciem przy dotyku, jakby czubek nosa miał się owrzodzić.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Mniej lub bardziej stałe ruchy szczęk, jak przy żuciu.

Szczypiący ucisk w obrębie prawego stawu szczękowego, silniejszy przy ruchu.

Tępy, ćmiący ból w zębodołach prawej strony szczęki, raz zrywający, potem łagodny.

Szarpanie i ból rwący w prawej kości jarzmowej, sięgający do prawej skroni; zewnętrznie bolesna przy dotyku.

Bolesny ucisk pod prawą kością policzkową, > od ucisku zewnętrznego.

Obrzmienie albo obrzęk twarzy.

Twarz obrzęknięta aż do zamknięcia oczu.

Twarz czerwona, piekąca, gorąca.

Czerwone plamy na twarzy i szyi.

Czerwona, okrągła, gorąca plama na policzku nad kością jarzmową.

Twarz sinoczerwona, z utrudnionym wdechem.

Gorąca, obrzmiała, czerwona twarz.

Twarz czerwona, gorąca, napuchnięta. θ Krztusiec.

Żółtawa bladość twarzy albo sine zabarwienie.

Guzki, stwardnienia i czyraki na twarzy.

Liszaje na twarzy; po umyciu czerwone i gładkie.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Dolegliwości dotyczą głównie żuchwy i dolnej wargi.

Ból ciągnący i rwący, od skroni w dół do kości jarzmowej i żuchwy. Por. prosopalgia. θ Szczękościsk.

Drgania obu kącików ust.

Stałe ruchy ust, jak przy żuciu. θ Choroby mózgu u dzieci.

Górna warga i nos obrzęknięte, czerwone i gorące.

Dolna warga sucha, czarna, pokryta grubym strupem, wywinięta i bardzo wrażliwa.

Wargi suche, obrzęknięte, popękane. θ Biegunka. θ Tyfus plamisty.

Jama ustna i wargi bardzo suche.

Suchość warg i języka, z pragnieniem; wypija jednorazowo dużo, lecz niezbyt często.

Znaczna suchość warg, języka i podniebienia twardego, podczas gdy koniec języka pozostawał wilgotny.

Spieczone i suche wargi; chory lubi je często zwilżać; suchość jamy ustnej, bardzo silne pragnienie zimnej wody.

Wargi spieczone, suche i popękane.

Dzieci skubią wargi. Por. Rhus tox.

Wargi popękane i krwawiące. θ Krztusiec.

Wargi obrzęknięte, z gryzącą, piekącą wysypką.

Skrofuliczne, obrzęknięte wargi.

Owrzodziałe wargi.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ból zęba około 3 A. M., jakby odsłonięty nerw w ubytku zęba bolał od zimnego powietrza; < podczas leżenia na bezbolesnym boku; ustępuje po położeniu się na bolesnym boku.

Wieczorem w łóżku zrywający ból zębów, raz w górnych, raz w dolnych zębach trzonowych; kiedy ból występuje w górnych zębach i naciska się je końcem palca, nagle ustaje i przenosi się do odpowiadających im dolnych zębów.

Zrywający ból zębów podczas palenia.

Ciągnący, niekiedy zrywający ból lewych górnych zębów trzonowych, tylko podczas jedzenia i po nim, kiedy zęby wydają się zbyt długie i chwiejne.

Ból, jakby ząb najpierw wkręcano, a potem wyciągano, > od zimnej wody, > podczas chodzenia na świeżym powietrzu, wraz z rwaniem w policzkach i szczypaniem w uszach, w nocy do 6 A. M.

Ciągnący, nagle zrywający ból zęba podczas jedzenia, bezpośrednio po jedzeniu albo wieczorem w łóżku; < od ciepła.

Przeszywający albo napadowo napływający ból zębów.

Ból zęba od odsłoniętego nerwu; nadwrażliwość zepsutych zębów na kontakt z powietrzem.

Zęby wydają się zbyt długie i rozchwiane.

Rwący, kłujący ból zęba podczas jedzenia, promieniujący do mięśni szyi, < od ciepła.

Ból zęba przeszywający od jednego zęba do drugiego albo do głowy i policzków.

Gorzej po szczotkowaniu zębów. Por. Staphis.

Ból zęba po wprowadzeniu do jamy ustnej czegokolwiek ciepłego.

Ból zęba > od zimnej wody albo podczas leżenia na bolesnym boku.

Ból zęba < od palenia lub żucia tytoniu; od przyjęcia do jamy ustnej czegokolwiek ciepłego.

Bolesność zębów i dziąseł.

Bolesny obrzęk dziąseł.

Pobolewanie dziąseł u ząbkujących dzieci. Podobne do Dolichos.

Zęby są rozchwiane.

Ból zęba: przeszywający od jednego zęba do drugiego albo do głowy i policzków; od odsłoniętego nerwu (nadwrażliwość zepsutych zębów na kontakt z powietrzem); ból < od palenia lub żucia tytoniu, od wprowadzenia do jamy ustnej czegokolwiek ciepłego; > chwilowo od zimnej wody oraz podczas leżenia na bolesnym boku.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Utrata smaku.

Smak: mdły, nijaki, mączysty, słodkawy, gnilny, mdlący, odrażający, przyprawiający o nudności, gorzki.

Prawie nie czuje smaku potraw; kiedy nie je, ma gorzki smak w ustach.

Po obiedzie gorzki smak utrzymuje się w tylnej części podniebienia.

Wszystko smakuje gorzko; nie może przełknąć pokarmu.

Smak gorzki albo gnilny, z cuchnącym oddechem.

Rano w jamie ustnej smak przyprawiający o nudności, gorzki.

Suchy język.

Drżenie języka.

Znaczna suchość języka, jamy ustnej i warg. θ Zaparcie.

Język suchy, szorstki, popękany i ciemnobrunatny.

Suchość języka z uczuciem uwydatnionych brodawek.

Suchość warg, języka i podniebienia twardego, podczas gdy koniec języka jest wilgotny.

Drobne afty na końcu języka.

Drobne kłucie w przedniej jednej trzeciej języka.

Język obłożony szarawym albo grubym żółtym nalotem, z suchymi i popękanymi wargami.

Język pokryty cienkim żółtym nalotem, z zapadniętą bruzdą pośrodkową albo podłużnym pęknięciem.

Biały język z czerwonymi brzegami.

Język suchy i czerwony, brunatny, biały albo żółty. θ Biegunka.

Język pokryty grubym białym nalotem. θ Błonica.

Język obłożony białym albo żółtym nalotem, szczególnie pośrodku.

Bardzo silnie obłożony język.

Ciemnobrunatny, żółciowy.

Język lepki, żółciowy.

Język suchy, biały, brudny. θ Napad reumatyczny.

JAMA USTNA [12]

Cuchnący zapach z ust, z odchrząkiwaniem cuchnącego, lepkiego śluzu, niekiedy w okrągłych serowatych grudkach wielkości grochu.

Nieprzyjemny zapach z ust, jak podczas miesiączki.

Nagromadzenie pienistej, mydlinowatej śliny w jamie ustnej i gardle, która niekiedy niemal dławi chorego. θ Dur brzuszny.

Nagromadzenie śliny w jamie ustnej. θ Krztusiec.

Suchość jamy ustnej tak znaczna, że język przykleja się do podniebienia.

Suchość jamy ustnej bez pragnienia albo z pragnieniem dużych ilości wody.

Suchość jamy ustnej podczas dreszczy. θ Gorączka przerywana.

Jama ustna i wargi bardzo suche; picie przynosi ulgę tylko na chwilę.

Suchość jamy ustnej, języka i gardła.

Uczucie suchości w jamie ustnej. θ Błonica.

Afty; z biegunką niemowlęcą; niezarośnięte ciemiączka.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Dużo flegmy spływa z nozdrzy tylnych.

Drapanie i szorstkość tylnej ściany gardła.

Tylna ściana gardła wydaje się obrzęknięta; uczucie jak przy silnym katarze, który przeszkadza mu podczas czytania.

Lepki śluz w cieśni gardzieli, odrywający się przy chrząkaniu.

Męczące, wyczerpujące odchrząkiwanie śluzu; obawia się, że się udusi; odruchy wymiotne; nie może spać; majaczy; po zamknięciu oczu widzi twarze.

Uczucie ucisku i pełności w gardle.

Ból uciskający w prawym migdałku.

Lekki ból lewego migdałka.

Ukłucia w gardle podczas przełykania.

Ból kłujący przy przełykaniu, obmacywaniu gardła i zginaniu szyi.

Swędzące ukłucia w gardle jak igłą (szczególnie podczas szybkiego chodzenia), które drażnią i wywołują potrzebę drapania; ustępują po podrapaniu.

Ukłucia i drapanie w gardle. θ Krztusiec.

Stała potrzeba przełykania, z ostrym, kłującym bólem części zewnętrznych (po stronie r.), na wysokości wyniosłości krtaniowej.

Znaczna suchość cieśni gardzieli i gardła, czasami z pieczeniem.

Suchość gardła, ze szczypaniem tuż za pomum adami.

Uczucie drętwienia biegnące od żołądka w górę przez przełyk, z biegunką i bolesnym parciem.

Ból gardła; gardło suche i obolałe przy przełykaniu śliny; po napiciu się odczucie to znika na krótko, lecz wkrótce powraca; < w ciepłym pomieszczeniu.

Uczucie pełzania w gardle wywołujące kaszel, po którym następuje odkrztuszanie śluzowej plwociny.

Uczucie obrzmienia i zwężenia przełyku.

Szybko opada z sił; unika wszelkiego ruchu; przy poruszaniu się lub gdy jest poruszany, skarży się na ból całego ciała; biały język; uczucie suchości w ustach bez szczególnego pragnienia albo z pragnieniem wypijania dużych ilości. θ Błonica.

Ogniska aftowe na błonie śluzowej jamy ustnej i cieśni gardzieli.

Konstytucyjna skłonność do tworzenia się aft w gardle.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Nadmierny apetyt.

Nienaturalny głód przez sześć dni.

Nieprawidłowy głód; musi często jeść.

Je mało, lecz często.

Utrata apetytu; pragnienie zimnej wody.

Niechęć do jedzenia.

Natychmiast pragnie różnych rzeczy, lecz gdy mu się je poda, odmawia.

Pragnienie niezwykłych rzeczy: kwaśnych, słodyczy, mocnej kawy, ostryg itd.

Pragnienie kwaśnych rzeczy.

Pije pospiesznie i łapczywie. θ Choroby mózgu.

Silne pragnienie w dzień i w nocy.

Silne pragnienie (zmuszony pić dużo zimnej wody), wewnętrzne gorąco bez zewnętrznego odczucia gorąca.

Silne pragnienie; pragnie dużych ilości zimnej wody.

Pragnienie wypijania dużych ilości w długich odstępach.

Silne pragnienie; może i musi wypić bardzo dużo naraz; napój nie wywołuje dolegliwości.

Pragnienie podczas oddawania stolca.

Gwałtowne pragnienie zimnej wody; wypija jej dużo naraz. θ Krztusiec.

Nie ma apetytu na mleko; jeśli jednak je wypije, apetyt na nie powraca i zaczyna mu smakować.

Pragnienie ciepłego napoju, który przynosi ulgę.

Pragnienie zimnych i kwaśnych napojów. θ Biegunka.

Niechęć do tłustych potraw.

Pragnie rzeczy, których nie można dostać, albo odmawia ich, gdy zostaną podane. θ Biegunka.

JEDZENIE I PICIE [15]

Niektóre dolegliwości > na czczo.

Bardzo wiele objawów występuje bezpośrednio po obiedzie i w pierwszej połowie popołudnia.

Niemal zawsze < po jedzeniu, szczególnie po sycącym posiłku.

Po jedzeniu zaciskający ból żołądka, następnie ból tnący w nadbrzuszu, po którym następują wymioty treścią pokarmową; < od ruchu.

Po jedzeniu: uczucie ciężaru w żołądku, jak od ciężkiego kamienia; odbijania, wzdęcia. θ Zaburzenia żołądkowe.

Ucisk w żołądku po jedzeniu, zwłaszcza po zjedzeniu chleba.

Trzaskające odgłosy po lewej stronie żołądka, jakby pokarm był spychany na lewą stronę.

Po zjedzeniu ostryg lub sałatki z kurczaka bezsmakowe odbijania.

Kiszona kapusta, kapusta, ziemniaki i inne warzywa, szczególnie pokarmy bogate w związki azotowe, szkodzą.

Uwięźnięcie przepukliny po zjedzeniu zimnych owoców.

Nudności: po przyjęciu pozycji wyprostowanej; po jedzeniu; z napływaniem wodnistej śliny do ust.

Po jedzeniu: odbijanie o smaku spożytego pokarmu; biegunka.

Zaburzenia żołądkowe po starych kiełbasach, starym serze, kapuście, kiszonej kapuście, owocach, rzepie, sałatach, mleku itd.

Żołądek wzdęty gazami po jedzeniu, zwłaszcza po ostrygach i sałatce z kurczaka spożytych wieczorem.

Gorzkie wymioty przy piciu bezpośrednio po posiłku.

Wzdęcie brzucha, zwłaszcza po jedzeniu.

Gorzej po jedzeniu lub piciu. θ Krztusiec.

Skurczowy kaszel po piciu. θ Afty.

Ból głowy podczas picia po rozgrzaniu się.

Kieliszek wina wieczorem wywołał zgagę.

Częste picie zimnej wody łagodziło gorzki smak i skłonność do wymiotów.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka.

Czkawka po jedzeniu; przy każdym wywołanym nią wstrząsie ucisk w czole, jakby mózg wstrząsał się od tyłu ku przodowi.

Częste puste odbijania, przeważnie gorzkie. θ Krztusiec.

Gorzkie lub kwaśne odbijanie z kwaśnym albo bezsmakowym napływaniem wodnistej śliny do ust.

Odbijania po jedzeniu, gorzkie, kwaśne albo o smaku spożytego pokarmu.

Ból przeszywający z odbijaniem.

Ból uciskający z ciągłym odbijaniem, po którym następują wymioty zielonkawożółtym śluzem; często każdy krok powoduje znaczną wrażliwość żołądka.

Zgaga po winie, wieczorami.

Obfity napływ wodnistej śliny do ust i wymioty po jedzeniu.

Cofanie się pokarmu po każdym posiłku; niekiedy kwaśnego.

Pokarm zostaje zwrócony natychmiast po jedzeniu; zaparcie; wargi suche i popękane.

Coś gorzkiego podchodzi do ust bez odbijania, z nudnościami.

Nudności: w brzuchu; w żołądku i przełyku; przed oddaniem stolca; po posiłkach zjedzonych z apetytem; po przebudzeniu rano; nasilane lub wywoływane przez najmniejszy ruch — musi spokojnie leżeć; pragnie pozostawać bez ruchu, z rozłupującym bólem głowy; z gorzkimi odbijaniami; przy podnoszeniu się oraz podczas siedzenia w łóżku — musi ponownie się położyć; po jedzeniu, niekiedy z wymiotami treścią pokarmową, którym zapobiega zachowanie zupełnego spokoju po posiłku; oraz nudności i wymioty rano po przebudzeniu.

Nudności. θ Krztusiec.

Stałe nudności i pragnienie. θ Zaparcie.

Nudności i omdlenie przy siadaniu. θ Biegunka.

Po nudnościach: wilczy głód.

Nudności i wymioty rano i wieczorem, głównie wodą i śluzem.

Nudności i wymioty podczas fazy gorąca. θ Gorączka przerywana.

Puste odruchy wymiotne z napływaniem wodnistej śliny do ust.

Wymioty i odbijanie.

Wymioty: pokarmem stałym, lecz nie napojami (krztusiec); treścią pokarmową natychmiast po jedzeniu; po zjedzeniu chleba; pokarmem oraz płynem złożonym ze śluzu i żółci, o bardzo gorzkim smaku; podczas oddawania stolca; po piciu; gorzkie, podczas picia bezpośrednio po posiłku; najpierw żółcią, potem pokarmem (krztusiec); pokarmem podczas kaszlu; kwaśne, z odbijaniami; gorzkim, stęchłym lub cuchnącym płynem, pozostawiającym podobny smak w ustach; gorzkimi substancjami albo żółtozielonym śluzem (biegunka); pokarmem, z czkawką i odruchami wymiotnymi; krwią; w porze występowania cholery; żółcią, z bólem i uczuciem ciężkości w okolicy wątroby, promieniującymi do prawego barku;

Wymioty i burczenie po dreszczach. θ Gorączka przerywana.

Po wymiotach: uczucie, jakby żołądek był rozdęty.

Cofanie się flegmy w nocy.

Silne ukłucia w lewym boku towarzyszące wymiotom;

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Ból w dołku podsercowym.

Ucisk w dołku podsercowym, jakby znajdował się w nim kamień; ustępuje po obfitym odbijaniu.

Ucisk z uczuciem pełności w dołku podsercowym; < od ruchu.

Ucisk i ukłucia w dołku podsercowym oraz prawym podżebrzu. θ Żółtaczka.

Uczucie, jakby dołek podsercowy był obrzęknięty.

Bolesność dołka podsercowego podczas kaszlu.

Wrażliwość dołka podsercowego na dotyk i ucisk.

Gorąco w dołku podsercowym; < przy każdym wdechu.

Duży ropień w dołku podsercowym po uderzeniu.

Okolica nadbrzusza bolesna przy ucisku.

Okolica nadbrzusza bolesna przy dotyku; nie znosi ubrania.

Cięcie jak nożami w okolicy nadbrzusza.

Palenie w żołądku i dołku podsercowym, zwłaszcza podczas ruchu.

Napięcie w dołku podsercowym z uczuciem gorąca.

Ból kłujący w okolicy żołądka; < od ruchu, zwłaszcza od fałszywego kroku.

Ukłucia w żołądku.

Kłucie w żołądku podczas leżenia na boku; także w dołku podsercowym przy fałszywym kroku.

Bóle żołądka. θ Krztusiec.

Zaburzenia żołądkowe wskutek przeziębienia.

Ból żołądka z niepokojem.

Palenie w żołądku i dołku podsercowym, zwłaszcza podczas ruchu.

Żołądek staje się niezwykle wrażliwy na dotyk lub ucisk.

Zapalenie żołądka.

Obrzmienie żołądka.

Żołądek pełny i wrażliwy na ucisk.

Uczucie, jakby w żołądku leżał kamień; okolica nadbrzusza bolesna przy dotyku.

Ból żołądka: ze skłonnością do samobójstwa; po posiłku, a nawet podczas jedzenia, chory skarży się na ucisk w dołku podsercowym jak od kamienia; > po odbijaniu, < od ruchu, z towarzyszącym zaparciem.

Ucisk w żołądku po jedzeniu, jak od kamienia; wywołuje rozdrażnienie.

Ucisk w żołądku natychmiast po rozpoczęciu jedzenia, a nawet podczas jedzenia.

Zaciskający ból w okolicy żołądka, jakby ta część była zwinięta w kulę; ulgę przynosiło podciągnięcie nóg do brzucha.

Rozdęcie żołądka i odbijanie gazów.

Uczucie pustki w żołądku z rozdęciem brzucha.

Drętwienie żołądka. Zob. 13.

Bolesne napięcie żołądka z bolesnością przy dotyku. θ Napad reumatyczny.

Palenie w dołku podsercowym. θ Napad reumatyczny.

Pokarm ciążył w żołądku; w nadbrzuszu odczuwany był jak zbita masa; pokarm często się cofał.

Ból nadmierny podczas ruchu; całkowita ulga w spoczynku lub po odbijaniu gazów.

Dolegliwości żołądkowe; suchość ust, języka i gardła bez pragnienia; język silniej obłożony pośrodku; zawroty głowy przy schylaniu się lub wstawaniu; uczucie ciężkości w czole; twarz obrzękła albo ziemista, żółtawa; gorzki smak; pokarm ciąży w żołądku, szczególnie chleb; dołek podsercowy bolesny przy dotyku, zaparcie itd.

Zaburzenia żołądkowe z gorączką żołądkową, dreszczami i odczuciem zimna.

Wszystkie objawy żołądkowe łagodniejsze przy zachowaniu spokoju.

Dolegliwości żołądkowe u młodych dziewcząt.

PODŻEBRZA [18]

Bóle palące wzdłuż przedniego przyczepu przepony do żeber.

Ucisk w nadbrzuszu; < po jedzeniu i podczas chodzenia; niekiedy rozciąga się do okolic pępkowych, a nawet do pęcherza moczowego i krocza.

Ukłucia i bolesność w nadbrzuszu i podżebrzu. θ Krztusiec.

Ból napinający w okolicy wątroby.

Napinający, palący ból w okolicy wątroby.

Ból napinający poniżej żeber rzekomych w prawym podżebrzu, szczególnie wrażliwy przy głębokim wdechu.

Przejściowe ukłucia w prawym podżebrzu z bolesną wrażliwością tej okolicy na silny ucisk lub głęboki wdech.

Ból palący i kłujący w okolicy wątroby.

Ukłucia w wątrobie przy jej dotykaniu, podczas kaszlu i oddychania. θ Zapalenie wątroby.

Przekrwienie wątroby.

Ból kłujący w wątrobie. θ Krztusiec.

Bóle wątroby, przeważnie kłujące albo napinające i palące.

Żółtaczka.

Ukłucia najczęstsze w okolicy śledziony.

Ból kłujący w śledzionie podczas dreszczy. θ Gorączka przerywana.

Twarde obrzmienie śledziony; trzeszczenie przy poruszaniu nogami; ból lewej pięty; nieżyt oskrzeli; u starego mężczyzny.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Ból rwący od biodra przez brzuch do nadbrzusza.

Nudności odczuwane w brzuchu.

Nagłe, bolesne cięcia w jelitach z uczuciem, jakby ktoś wwiercał się palcami, zmuszające do zgięcia się wpół; > po obfitych, papkowatych wypróżnieniach.

Tępe ściskanie i cięcie w jelitach przed odejściem gazów; ruch i stanie nasilają bóle.

Bóle ściskające wokół pępka.

Bóle kłujące i przeszywające po obu stronach brzucha; < od ruchu; przechodzące w ukłucia biegnące od brzucha do żołądka.

Ukłucia i inne bóle utrudniają oddychanie.

Ukłucia w brzuchu. θ Krztusiec.

Bóle brzucha wędrujące ku górze.

Bezbolesne drgania po lewej stronie brzucha, między pępkiem a lewą flanką, jakby drgały mięśnie ściany brzucha, po których następują bóle kłujące głęboko po lewej stronie pleców.

Tępy ból w ograniczonym miejscu brzucha, z uczuciem tętnienia. θ Zapalenie jelit.

Lekki, kurczowy, tnący ból z gorącem w prawej okolicy podbrzusza; < przy każdym wdechu.

Lekka kolka podczas wstawania i przez całe przedpołudnie.

Kolka < od ruchu.

Gorąco wznoszące się z brzucha do nadbrzusza i klatki piersiowej; ze zgagą; < w nocy; z suchością ust i pragnieniem.

Ból brzucha, jakby miała wystąpić biegunka.

Podczas kolki musi pozostawać zupełnie nieruchomy; stolce twarde i suche, jakby spalone.

Przez cały dzień uczucie w brzuchu, jakby miała rozpocząć się biegunka; takie samo odczucie w odbycie.

Bóle tnące przed oddaniem stolca.

Kolka przed oddaniem stolca.

Przemieszczanie się gazów wywołuje ból.

Burczenie i bulgotanie w jelitach.

Pełnokrwistość jamy brzusznej.

Wzdęcie brzucha i burczenie, zwłaszcza po jedzeniu. θ Krztusiec.

Uczucie rozdęcia i rzeczywiste obrzmienie wokół pępka.

Znaczne wzdęcie brzucha pod wieczór.

Wzdęty brzuch; ciągłe poruszanie się w brzuchu, kolka, następnie zaparcie; uczucie, jakby coś leżało w brzuchu.

Wzdęcie brzucha > po oddaniu cuchnących gazów.

Wzdęty brzuch θ Puchlina wodna.

Znaczna wrażliwość brzucha.

Brzuch bardzo wrażliwy, jakby obolały.

Tkliwość powłok brzusznych.

Zapalenie otrzewnej z kłującymi, palącymi bólami; brzuch bardzo bolesny przy dotyku, z zaparciem, szczególnie u osób ze skłonnością reumatyczną.

Zapalenie żołądka i jelit.

Histeryczne skurcze brzucha.

Dolegliwości brzuszne wskutek wstrząśnienia lub podnoszenia nadmiernych ciężarów.

Ból uciskający w kierunku lewego pierścienia pachwinowego podczas siadania.

Napinający ból w pierścieniu pachwinowym, schodzący w dół ud. θ Gorączka codzienna.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Uczucie ucisku, gorąca, ciężaru i bezwładu zwieracza odbytu oraz odbytnicy.

Po napadach kolki odchodzą wiatry.

Oddawanie cuchnących gazów.

Przez cały dzień odchodzą gazy.

Stałe, a raczej częste, krótkotrwałe oddawanie cuchnących gazów.

Przy oddawaniu gazów uczucie, jakby miało nastąpić biegunkowe wypróżnienie.

Stałe parcie na stolec, bezskuteczne. θ Zapalenie jelit.

Parcie na stolec, po którym następują obfite, papkowate wypróżnienia: z ustąpieniem objawów, poza utrzymującym się splątaniem w głowie.

Kurczowe ściskanie i szczypanie w brzuchu oraz okolicy pępka, jak po przeziębieniu, przez kilka dni, po czym następuje obfite, wodniste wypróżnienie.

Rano budzi się z kolką i parciem na stolec; musi wstać, po czym następuje wypróżnienie. θ Gorączka przerywana.

Fermentacja w brzuchu; utrzymanie stolca niemal niemożliwe. θ Biegunka.

Mimowolny stolec podczas snu.

Biegunka poprzedzona kolką, w nocy lub wcześnie rano, po wstaniu i chodzeniu; nadchodzi tak nagle, że trudno zapobiec oddaniu stolca.

Lekkie szczypanie i poruszanie się w jelitach, po czym wodnisty stolec; z oddawaniem gazów; szczypania nie ustępują, lecz często powtarzają się po południu: z uczuciem bolesności jelit oraz ciągnięciem w dół i na zewnątrz; z dwoma obfitymi, wodnistymi wypróżnieniami w ciągu godziny; następnie lekkie pieczenie odbytu.

Biegunka na ogół bolesna.

Kolka przy stolcu, jak zaciskanie i ściskanie dłonią, powodujące biegunkę.

Biegunka żółciowa z bólem przeszywającym.

Luźne stolce, bezbolesne i zawierające niestrawione resztki.

Częste stolce.

Rano stolec papkowaty, później płynny, o silnym zapachu; następnie pieczenie i bolesność odbytu.

Bardzo cuchnący, obfity stolec.

Biegunka gnilna, o zapachu starego sera; gorsza (lub występująca wyłącznie) rano; podczas upałów.

Bardzo cuchnące, papkowate wypróżnienia.

Biegunkowate, żółciowe, drażniące stolce; bolesność odbytu utrzymująca się przez osiem dni.

Biegunka żółciowa.

Stolce jak brudna woda, z białawym, ziarnistym osadem niestrawionego pokarmu.

Brunatne, wodniste stolce kałowe.

Wodniste, krwawe stolce.

Przed stolcem: kolka; nudności.

Wymioty i biegunka w okresie występowania cholery.

Twardy stolec oddany z wielkim wysiłkiem, ze splątaniem w głowie.

Silne parcie niezbędne do zakończenia defekacji.

Podczas stolca: pieczenie odbytu; wypadanie odbytnicy; ruchy w brzuchu jak podczas fermentacji; ból żołądka; wymioty; zimno i dreszcze; pragnienie; senność.

Podczas stolca pieczenie odbytu. θ Biegunka.

Po biegunkowatym stolcu kłucie i pieczenie odbytu.

Lekkie pieczenie podczas oddawania stolca i moczu.

Papkowate wypróżnienie z pieczeniem odbytu, wkrótce po przebudzeniu; drugi, płynny stolec po półgodzinie; podczas wypróżnienia bardzo częste oddawanie moczu, za każdym razem w dużej ilości.

Po stolcu: pieczenie odbytnicy; gorąco; senność.

Parcie, po którym następują obfite, papkowate wypróżnienia, z ustąpieniem wszystkich objawów poza splątaniem w głowie.

Prawie zawsze poprawa po stolcu.

Przy biegunce znaczne osłabienie rano i przed południem. θ Gorączka przerywana.

Mimowolne stolce podczas snu.

Biegunka szczególnie w nocy oraz pieczenie odbytu przy każdym wypróżnieniu.

Biegunka rano lub gorsza rano.

Biegunka rano, po wstaniu, poprzedzona bólami tnącymi w jelitach.

Miękki stolec rano.

Stolce miękkie, po wstaniu rano coraz bardziej wodniste, aż do godz. 10. θ Gorączka przerywana.

Duża ilość pokarmu zjedzonego na kolację pojawia się niestrawiona w porannej biegunce. θ Gorączka przerywana.

Biegunka po zjedzeniu owoców lub kiszonej kapusty.

Biegunka podczas okresu upałów.

Stolec papkowaty, z dużą ilością gazów, po czym części twarde, a następnie znów miękkie, tak że sądził, iż z trudem zakończy wypróżnienie.

Wypróżnienie bardzo niezadowalające, dopiero po silnym parciu, które powodowało napływ krwi do głowy oraz uczucie splątania w głowie.

Zatrzymanie stolca; wypróżnienia rzadkie, stolce duże, uformowane i twarde; oddawane z trudnością, z wypadaniem odbytnicy i pieczeniem.

Stolce nadmiernie duże.

Twardy, zbity stolec, z wysunięciem się odbytnicy.

Uporczywe zaparcie; stolce bardzo suche, duże i twarde, oddawane dopiero po silnym parciu.

Suchy, wysuszony stolec oddany rano z wysiłkiem.

Twardy, czarny, suchy i skąpy stolec.

Stolce twarde, ciemne i suche, jakby spalone.

Przewlekłe zaparcie, często powodujące silny ból głowy; stolce bardzo twarde i suche, często wydalane z trudnością.

Zaparcie u niemowląt karmionych piersią i kobiet w połogu.

U koni: kał w małych (twardych) kulkach; kulawizna i obrzęk stawów skokowych występujące naprzemiennie, szczególnie gdy kończyny puchną w spoczynku.

Zaparcie: przewlekła obstypacja z utrudnionym oddawaniem małych, twardych stolców, jakby spalonych. θ Napad reumatyczny.

Dwa papkowate, cuchnące wypróżnienia po południu, po których następuje pieczenie odbytu.

Uczucie czopa w odbycie o godz. 6 rano.

Ból palący odbytu. θ Napad reumatyczny.

Pobolewające hemoroidy.

Śluz i krew, poprzedzone twardym stolcem. θ Cholera niemowląt.

Pieczenie odbytu podczas oddawania stolca.

Biegunka występująca naprzemiennie z zaparciem.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Zapalenie nerek.

Ból w okolicy nerek.

Mocz: obfity i blady; skąpy i ciemny; biały, mętny; brunatny jak piwo; gorący i czerwony; pozostawia biały osad; gorący, skąpy i czerwony.

Podczas oddawania moczu ból tnący lub uczucie zaciskania w cewce moczowej.

Osad w moczu jak pył ceglany.

Silne parcie, niemal nieodparty przymus oddania moczu.

Częste oddawanie moczu.

Parcie na mocz wskutek podnoszenia ciężarów. θ Duszność.

Parcie na mocz i mimowolne oddawanie moczu.

Musi wstawać w nocy, aby oddać mocz.

Podczas wysiłku mocz oddawany mimowolnie.

Mocz oddawany często, lecz skąpo, tylko wyjątkowo obficie.

Między godz. 18 a 19 bardzo często oddawał mocz, za każdym razem w dużej ilości, podczas wypróżnienia.

Zmniejszone wytwarzanie moczu; mocz gorący, czerwony.

Mocz biały, mętny.

Mocz obfity. θ Gorączka przerywana.

Mocz oddawany w małej ilości; gorący, ciemny; po krótkim odstaniu gęstnieje. θ Napad reumatyczny.

Ból tnący w cewce moczowej; uczucie zaciskania podczas oddawania moczu.

Przed oddaniem moczu: pieczenie i ból tnący.

Podczas oddawania moczu: pieczenie i uczucie zaciśnięcia w cewce moczowej; bóle brzucha.

Pieczenie oraz bóle uciskające, ciągnące i rwące w cewce moczowej.

Mocz pozostawia różowawy osad pokrywający dno naczynia.

Podczas ruchu kilka kropli moczu wypływa z cewki moczowej bez żadnego odczucia.

Mocz oddany w nocy pozostawiał biały osad; miał czerwonawożółtą barwę.

Pieczenie cewki moczowej poza oddawaniem moczu.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Wzmożone pożądanie płciowe.

Kłucia w prawym jądrze i powrózku nasiennym.

Kłucia w jądrach podczas siedzenia.

Przewlekły wyciek z cewki moczowej; pieczenie; zielona wydzielina.

Czerwona, swędząca wysypka na żołędzi prącia.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Silny ból w okolicy prawego jajnika, jak z bolesnego miejsca, powodujący podrażnienie i ciągnięcie; w spoczynku ból schodził w dół do ud; ból nasilony przez dotyk.

Bóle kłujące w jajnikach przy głębokim wdechu; z trudem znosi najlżejszy dotyk zajętych okolic; < podczas ruchu.

Ból w prawym jajniku; < przy dotyku.

Zapalenie jajnika z dolegliwościami reumatycznymi oraz w połogu.

Dolegliwości macicy nasilają się przy najmniejszym ruchu.

Prolapsus uteri.

Puchlina wodna macicy; obrzęk nasila się w ciągu dnia i zmniejsza w nocy.

Ból palący w dnie macicy, po prawej stronie.

Szczypanie i niepokój w brzuchu, jakby miała nadejść miesiączka.

Przyspiesza nadejście miesiączki i zwiększa krwawienie.

Miesiączka zbyt wczesna i zbyt obfita, z ciemnoczerwoną krwią; ból pleców, rozsadzający ból głowy; < od ruchu.

Zahamowana miesiączka z częstymi krwawieniami z nosa.

Miesiączka zbyt obfita i długotrwała.

Brak miesiączki z objawami brzusznymi i moczowymi.

Podczas miesiączki: ból pleców i lędźwi; ból rwący kończyn; ból głowy; nudności.

Dysmenorrhoea membranacea.

Gdy miesiączka się nie pojawia, krwawienie z ucha lub nosa.

Krwotok ciemną krwią, z bólem krzyża i bólem głowy.

Obrzęk i zapalenie lewej wargi sromowej większej.

Twarda, czarna krosta na obrzękniętej części lewej wargi sromowej większej.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Nudności i wymioty ciężarnych.

Podczas ciąży: ból brzucha i pieczenie macicy; zaparcie; bóle skurczowe z dreszczem, szczególnie po gniewie.

Zagrażające poronienie.

Skurczowe bóle porodowe.

Bóle reumatyczne macicy.

Bóle poporodowe wywoływane przez najmniejszy ruch, nawet głęboki wdech.

Odchody połogowe zbyt obfite, z bólem palącym w okolicy macicy.

Odchody połogowe często bardzo cuchnące.

Zahamowanie odchodów połogowych z uczuciem, jakby głowa miała pęknąć.

Peritonitis puerperalis.

Gorączka mleczna z bólami reumatycznymi piersi.

Gorączka połogowa; szczególnie gdy piersi są przepełnione mlekiem; głębokie wdechy są bolesne; kłucia w brzuchu; pragnienie dużych ilości wody; nie może leżeć na żadnym boku; brzuch wzdęty.

Zahamowanie potu podczas połogu i wynikające z tego następstwa.

Kobiety karmiące przeziębiły się; ból całego ciała; głowa jakby miała pęknąć; wargi suche, spieczone; piersi obrzęknięte, z uczuciem ciężkości; wydzielanie mleka zahamowane.

Wysypka, szczególnie u kobiet w połogu i ich niemowląt.

Bóle ciągnące lub przeszywające od biodra do stopy; < od dotyku lub ruchu. θ Phlegmasia alba dolens.

Nadmierny wypływ mleka.

Sączenie się mleka; jego wytwarzanie na ogół zwiększone.

Skąpe wytwarzanie mleka.

Napinający ból palący i rwący w piersi.

Zapalenie piersi.

Uczucie kamiennego ciężaru piersi.

Piersi wydają się ciężkie, są blade, lecz twarde i bolesne.

Piersi są twarde jak kamień; gorące i bolesne, lecz niezbyt czerwone.

Lewa pierś obrzęknięta; bóle < przy unoszeniu ramienia.

Brodawki sutkowe bardzo twarde.

Niemowlę krzyczy po karmieniu; odchodzą wiatry; śluzowata, zielona biegunka.

Zapalenie piersi z uczuciem ciężkości; rodzaj kamiennego ciężaru; pierś twarda i blada (czerwone smugi wskazują na Bellad.); cierpienie < od ruchu (< od wstrząsu lub szarpnięcia wskazuje na Bellad.).

Zapalenie piersi z zahamowaniem wypływu mleka.

Podczas odstawiania od piersi obrzęk piersi i węzłów chłonnych pachowych, szczególnie po lewej stronie.

U krów: bolesny obrzęk wymienia.

Niemowlę z bolesnością jamy ustnej; dziecko nie chce uchwycić piersi, lecz gdy jama ustna zostanie zwilżona, ssie dobrze.

Guzki, stwardnienia i zapalenie piersi, ze zmniejszonym lub opóźnionym wytwarzaniem mleka. θ Gorączka połogowa.

Dzieci odczuwają ból przy podnoszeniu lub uciskaniu.

Niemowlęta z zaparciem.

Dzieci nie chcą być noszone, lecz leżą spokojnie.

Pierwsze stadium ropnia piersi.

W większości przypadków zapobiega ropieniu piersi podczas laktacji i po odstawieniu od piersi. Phytol. działa dobrze po nim.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Łaskotanie w krtani. θ Ostre zapalenie oskrzeli.

Głos nosowy lub o podwyższonej tonacji.

Chrypka: ze skłonnością do pocenia się; u śpiewaków.

Chrypka. θ Krztusiec. θ Po odrze.

Uczucie, jakby komórka gniazda nasiennego jabłka utkwiła w górnej części krtani lub w obrębie rima glottidis.

Krup oskrzelowy; chrypka ze skłonnością do pocenia się; suchy, urywany, bolesny kaszel, < przy przejściu z zimnego do ciepłego powietrza; chwytanie powietrza przed napadem kaszlu; po odrze; także przy skazie reumatycznej.

Bolesność tchawicy. θ Krztusiec.

Gęsty śluz w tchawicy, odrywający się dopiero po częstym odchrząkiwaniu.

Gdy wchodzi ze świeżego powietrza do ciepłego pomieszczenia, odczuwa w tchawicy jakby parę, która wywołuje kaszel; ma wrażenie, że nie może nabrać dostatecznej ilości powietrza.

Drażnienie wywołujące kaszel, jakby obecny był śluz; po dłuższym kaszlu pojawia się w tchawicy ból połączony z uciskiem i bolesnością; ból < podczas mówienia lub palenia tytoniu.

ODDYCHANIE [26]

Oddychanie z wilgotnym odgłosem.

Oddychanie przyspieszone, jakby wskutek uczucia gorąca w nadbrzuszu i klatce piersiowej.

Duszność. θ Krztusiec.

Rano tak słaba, że ledwie może mówić. θ Gorączka przerywana.

Oddychanie szybkie i głębokie, lecz bez ruchu żeber.

Oddychanie > na zimnym powietrzu i po wypiciu zimnej wody.

Poprawa podczas wydechu.

Gorzej od mówienia i śmiechu. θ Krztusiec.

Oddychanie utrudnione przez bóle uciskające, umiejscowione tuż nad nadbrzuszem, w całej klatce piersiowej albo na mostku.

Nie może wziąć głębokiego oddechu z powodu kłuć w klatce piersiowej.

Podczas wdechu kłucia przeszywają klatkę piersiową aż do łopatek.

Podczas wdechu kłucia biegną od lewej do prawej strony klatki piersiowej.

Oddychanie szybkie, utrudnione i niespokojne; wskutek kłuć, głównie w klatce piersiowej, zmuszających chorego do siadania.

Duszność nasilona przez najmniejszy ruch.

Łapanie powietrza. θ Krztusiec.

Oddychanie piejące lub zgrzytliwe. θ Wodogłowie u dziecka.

Oddychanie szybkie, utrudnione i niespokojne; wskutek kłuć, przeważnie w klatce piersiowej, zmuszających do siadania.

Oddychanie głębokie, powolne.

Skłonność do głębokich wdechów. θ Krztusiec.

Skłonność do nabierania głębokiego oddechu; wzdychanie; szlochanie.

Stała skłonność do wzdychania i głębokich westchnień.

Dręczy go potrzeba nabrania głębokiego oddechu, któremu przeszkadza kłucie w klatce piersiowej.

Częste oddychanie z westchnieniami.

Oddychanie głębokie, powolne.

Utrudnione oddychanie, możliwe tylko przy udziale mięśni brzucha.

Napady duszności i dławienia. θ Krztusiec.

Uczucie duszenia, jak od ciasnego kołnierzyka.

Astma z uczuciem, jakby coś powinno się rozszerzyć, lecz nie mogło.

Napady astmy w nocy, z bólami kłującymi w brzuchu.

Astma i kaszel, z bólami pośrodku klatki piersiowej, uniemożliwiającymi sen w nocy; nie może leżeć; język pokryty grubym białym nalotem.

KASZEL [27]

Suchy kaszel.

Suchy, urywany kaszel pochodzący z górnej części tchawicy.

Urywany kaszel z określonego miejsca w tchawicy, które staje się wrażliwe; < od mówienia i palenia tytoniu.

Suchy, urywany kaszel; pojedyncze, silne skurczowe uderzenia kaszlu w górnej części tchawicy, która zdaje się pokryta suchym, gęstym śluzem; wywołuje go nawet palenie tytoniu.

Grypa z wilgotnym kaszlem lub bólami reumatycznymi.

Suchy, skurczowy kaszel po jedzeniu i piciu, z wymiotami treścią pokarmową, poprzedzony uczuciem pełzania i łaskotania w nadbrzuszu.

Kaszel wywoływany łaskotaniem w gardle i nadbrzuszu. θ Krztusiec.

Kaszel wywoływany przez: nudności, jedzenie lub picie, uczucie pełzania lub łaskotania w gardle albo żołądku, wejście do ciepłego pomieszczenia.

Nudności wywołują kaszel; kaszel występuje również po wymiotach.

Suchy kaszel wywoływany uczuciem pełzania lub łaskotania w gardle albo żołądku.

Kaszel od łaskotania w gardle i dołku podsercowym; wieczorem i w nocy bez odkrztuszania; w dzień odkrztuszana wydzielina jest żółta, składa się ze skrzepłej brunatnej krwi albo z zimnego śluzu o nieprzyjemnym, mdłym smaku.

Kaszel wskutek uczucia pary w tchawicy, uniemożliwiającego nabranie dostatecznej ilości powietrza.

Kaszel z kichaniem.

Kaszel skurczowy, jak od oparów siarki. θ Krztusiec.

Suchy, skurczowy kaszel, głównie w nocy oraz po piciu i jedzeniu, przy wejściu do ciepłego pomieszczenia i po głębokim wdechu.

Kaszel < po jedzeniu lub piciu, z wymiotami spożytym pokarmem.

Picie bez kaszlu zdaje się niemożliwe. θ Krztusiec.

Kaszel po wejściu ze świeżego powietrza do ciepłego pomieszczenia.

Kaszel z bólami kłującymi w mózgu.

Kaszel i kłucia w głowie oraz klatce piersiowej; albo ból, jakby głowa i klatka piersiowa miały pęknąć.

Kaszel z kłuciami po bokach klatki piersiowej albo z bólem głowy, jakby głowa miała rozpaść się na kawałki.

Krztusiec z bardzo częstym kichaniem.

Kaszel z wymiotami i śluzem w jamie ustnej.

Kaszel z odruchami wymiotnymi, bez nudności.

Suchy kaszel, jakby pochodzący z żołądka; wraz z uczuciem pełzania i łaskotania w dołku podsercowym.

Kaszel, przeważnie suchy, wywoływany łaskotaniem w gardle; albo skurczowy i duszący, po jedzeniu i piciu, z wymiotami treścią pokarmową.

Podczas kaszlu: drapanie w gardle; duszność; zatrzymywanie się oddechu; bóle w klatce piersiowej, > od ucisku; obolałość jak po stłuczeniu w podżebrzach, > od ucisku; ucisk w głowie; rozpierający ból głowy i klatki piersiowej; kłucia w głowie, gardle i klatce piersiowej, po bokach klatki piersiowej i w nadbrzuszu albo podżebrzach; bóle mięśni brzucha; nudności i wymioty treścią pokarmową; ból jak od otarcia w nadbrzuszu; łzawienie; ból zębów.

Kaszel: z mimowolnym oddawaniem moczu; chrypką; zaczerwienieniem twarzy; < od ruchu, mówienia, śmiechu, jedzenia i pragnienia; kichaniem; kłuciami w klatce piersiowej i okolicy krzyżowej; piciem.

Kaszel z uczuciem otarcia w krtani.

Kaszel z kłuciami w przestrzeniach międzyżebrowych i mostku.

Podczas kaszlu uciskają dłonią mostek, jakby wymagał podparcia;

Kaszel z bolesnością nadbrzusza i mięśni brzucha.

Suchy kaszel z kłuciami opłucnowymi; podczas gorąca. θ Gorączka przerywana.

Kaszel zmusza do mimowolnego zrywania się w łóżku. θ Tyfoidalne zapalenie płuc itd.

Bolesny kaszel i utrudnione oddychanie. θ Zapalenie płuc u niemowląt.

Kaszel wstrząsający całym ciałem; ból odczuwany w głowie lub mięśniach brzucha.

Odkrztuszanie niestałe; rano i wieczorem, czasami również w dzień.

Początkowo trudno odkrztusić wydzielinę.

Wydzielina gęsta i trudna do oddzielenia, odchodząca w postaci galaretowatej grudki, jasna, o barwie niemal żółtej lub jasnoceglastej. θ Zapalenie płuc.

Kaszel od stałego uczucia pełzania ku górze w gardle, po którym następuje odkrztuszenie śluzu.

Kaszel z żółtawą wydzieliną albo śluzem z pasmami krwi.

Suchy kaszel z wydzieliną koloru pyłu ceglanego.

Wydzielina odkrztuszana niezbyt często, skąpa, gęsta, niekiedy krwawa.

Kaszel wieczorem i w nocy bez odkrztuszania; rano i w dzień z odkrztuszaniem żółtego śluzu albo śluzu zmieszanego ze skrzepłą brunatnawą krwią. θ Krztusiec.

Wydzielina brunatna, podobna do wątroby.

Kaszel z krwawą, rdzawą, ciągliwą wydzieliną.

Wydzielina o nieprzyjemnym, mdłym smaku. θ Krztusiec.

Wydzielina często zimna. θ Krztusiec.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ściskanie w klatce piersiowej; odczuwała potrzebę głębokiego oddychania — jakby klatka piersiowa była zablokowana i nie mogła nabrać powietrza — a gdy próbowała głęboko oddychać, pojawiał się ból w klatce piersiowej, jakby rozciągano coś, co nie mogło rozciągnąć się całkowicie.

Uczucie ciężkości pod mostkiem, rozciągające się ku barkowi i utrudniające oddychanie; głęboki wdech był trudny; ucisk po prawej stronie klatki piersiowej, z bardzo drobnymi, niezwykle silnymi kłuciami w prawym gruczole pachowym.

Uczucie pełności; wrażenie zapchania całej klatki piersiowej.

Kłucie w górnej części klatki piersiowej, przeszywające ku barkom podczas wdechu.

Bóle kłujące i przeszywające najczęściej występują w klatce piersiowej; podczas wdechu lub obracania się w łóżku; są umiejscowione po bokach klatki piersiowej albo przeszywają ją od przodu aż do łopatek.

Kłucia po prawej stronie klatki piersiowej, między trzecim a czwartym żebrem, podczas siedzenia.

Kłucia w klatce piersiowej i po jej bokach, zwłaszcza podczas kaszlu lub nabierania głębokiego oddechu, zmuszające do siadania albo leżenia na plecach; < od ruchu.

Ostry ból kłujący w klatce piersiowej poniżej prawej brodawki sutkowej, rozchodzący się ku zewnątrz, tylko podczas wydechu.

Kłujące bóle poniżej prawej brodawki sutkowej, biegnące od wewnątrz ku zewnątrz w jamie klatki piersiowej; odczuwane tylko podczas wdechu.

Klatka piersiowa bardzo wrażliwa, z kłuciami po jej lewej stronie podczas wdechu; przez całe przedpołudnie.

Krótkie, lecz gwałtowne kłucia po prawej stronie klatki piersiowej; musi wstrzymywać oddech, nie może krzyknąć.

Rwące kłucia po lewej stronie klatki piersiowej biegną od tyłu ku przodowi, > w spoczynku, < podczas ruchu i głębokiego wdechu.

Ból kłujący w okolicy przepony, < od ruchu lub kaszlu.

Kłucia w klatce piersiowej podczas oddychania lub kaszlu

Kłucie w boku < od kaszlu, oddychania i ruchu.

Kłucia, bolesność i bóle palące w klatce piersiowej. θ Krztusiec.

Ostry ból w lewej okolicy podpiersiowej; < podczas wdechu.

Dolegliwości przeważają w dolnej części klatki piersiowej.

Reumatyczne bóle pleurodyniczne w klatce piersiowej i płucach.

Uczucie zimna w lewej połowie klatki piersiowej.

Pieczenie w prawej połowie klatki piersiowej.

Gorąco w klatce piersiowej. θ Zapalenie opłucnej. θ Zapalenie płuc.

Gorąco i ból palący w klatce piersiowej.

Zapalenie pierwszych i drugich rozgałęzień oskrzeli, z drażniącym, wstrząsającym, suchym kaszlem; gorąco; ból i bolesność za mostkiem; < w dzień i od ruchu.

Stany zapalne klatki piersiowej rozwijające się w przebiegu krztuśca.

Bóle opłucnowe w zaawansowanym stadium gruźlicy płuc.

Zapalenie opłucnej z płynnym wysiękiem.

Zapalenie opłucnej; zapalenie płuc.

Zapalenie opłucnej i płuc, z bólami jak od pchnięcia; częstym oddychaniem; krwawym odkrztuszaniem; wysoką gorączką; rozpierającym bólem głowy; < od ruchu i głębokiego wdechu.

W zapaleniu płuc ze skąpą, gęstą wydzieliną, odchodzącą w postaci okrągłej, galaretowatej grudki, o barwie niemal żółtej lub jasnoceglastej.

Ostry stan zapalny w nieżycie u osób starszych.

Wodniak opłucnej.

Początkowa gruźlica płuc.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Serce łatwo pobudliwe; tętno 54 podczas siedzenia, lecz przy nawet bardzo spokojnym wstawaniu wzrasta do 110 lub 115, po czym powoli ponownie zwalnia.

Częsty ostry ból w okolicy serca.

Przy nieco szybszym wchodzeniu po schodach serce trzepocze i kołacze tak silnie, że odbiera mu dech.

Bóle kłujące po bokach klatki piersiowej niemal uniemożliwiają jej rozszerzenie.

Ból kłujący w okolicy serca.

Skurcz w okolicy serca, < od chodzenia, podnoszenia się lub najmniejszego wysiłku, nawet od uniesienia ramienia.

Ucisk w okolicy serca.

Serce bije gwałtownie i szybko.

Kołatanie serca; często gwałtowne i z uciskiem w klatce piersiowej. θ Zapalenie serca.

Kołatanie serca. θ Krztusiec.

Zapalenie wsierdzia.

Pieczenie w żyłach.

Tętno: przyspieszone, pełne, twarde, szybkie i napięte; niekiedy przepuszczające uderzenia, z silnym napływem krwi.

Tętno częste w nocy, wolniejsze w dzień.

Brak tętna. θ Cholera azjatycka.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Bolesność żeber, jak po pobiciu.

Bolesne miejsce, jak po stłuczeniu, na drugim żebrze po prawej stronie, rozciągające się do mostka.

Bolesne miejsce na drugim żebrze po prawej stronie, rozciągające się do mostka, jak po uderzeniu lub stłuczeniu.

Ból uciskający w okolicy przedsercowej.

Reumatyzm mięśni klatki piersiowej.

Kłucia w mostku podczas kaszlu; musiał podtrzymywać klatkę piersiową dłonią; nawet ucisk na nią powodował kłucie.

Miejsce bólu w klatce piersiowej jest wrażliwe na ucisk i podczas poruszania ramionami.

SZYJA I PLECY [31]

Ból karku jak po przeziębieniu.

Bolesna sztywność mięśni prawej strony szyi przy dotyku i poruszaniu głową ku barkom.

Po prawej stronie karku, ku barkowi, bolesna sztywność mięśni podczas poruszania głową.

Ciągnięcie i sztywność mięśni prawej strony szyi.

Ból karku w pobliżu potylicy, jakby jednocześnie ból i osłabienie, jak gdyby głowa była słaba.

Reumatyczna sztywność i napięcie karku oraz pleców.

Bolesna sztywność szyi.

Gruczoły szyi bolesne przy dotyku.

Ostry ból reumatyczny w ścięgnie mięśnia czworobocznego (l.) przy obracaniu głowy w lewo.

Tępe ukłucia między łopatkami, biegnące od tyłu ku przodowi, po południu podczas leżenia.

Ukłucia pod lewą łopatką, przeszywające aż do serca.

Występujące naprzemiennie: ból tępy, tępo bolący i ostry, pod prawą łopatką, przy jej dolnym kącie.

Ból reumatyczny pleców, między dolnymi kątami łopatek.

W plecach kłucie oraz szarpiący ucisk między łopatkami, przeszywający aż do nadbrzusza podczas siedzenia.

Przeszywające ukłucia w plecach, przechodzące przez klatkę piersiową.

Ciągnięcie w dół pleców podczas siedzenia, ustępujące przy ruchu.

Ból promieniował przez klatkę piersiową do dolnej części mostka (ból w pierwszych kręgach piersiowych).

Ukłucia w plecach i okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

Pełzająca dreszczowość w plecach, z góry ku dołowi.

Ból pleców przed napadem.

Wykwity na plecach, tępo bolące jak rana.

Tępy ból mięśni lędźwiowych.

Sztywność, ból rwący i tkliwość stawów oraz mięśni okolicy lędźwiowej uniemożliwiają ruch i schylanie się; najbardziej podczas stania lub siedzenia, > podczas leżenia.

W okolicy lędźwiowej i krzyżowej ból jak po pobiciu.

Ukłucia w okolicy krzyżowej i plecach. θ Krztusiec.

Ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, utrudniający chodzenie lub obracanie się; jak po stłuczeniu podczas leżenia na tej okolicy.

Bolesna sztywność okolicy lędźwiowo-krzyżowej, zmuszająca go do chodzenia i siedzenia w skrzywionej pozycji.

Ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, przypominający bolesną sztywność, niepozwalający stać prosto.

Uciskowo-ciągnący ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej i lędźwi, bardzo utrudniający obracanie się; obudził go ze snu.

Ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej; < przy każdym ruchu. θ Napady reumatyczne.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Lewa ręka i dłoń wykonują ruchy w górę i w dół jak przy tkaniu; za każdym razem wydaje westchnienie.

Bolesny ucisk na szczycie prawego barku, < przy dotyku; podczas głębokiego oddychania przechodzi w tępe kłucie, które rozchodzi się w dół i na zewnątrz ku stawowi barkowemu.

Bolesne napięcie i ucisk w prawym barku podczas spoczynku.

Ból rwący w stawach barkowych i ramionach, z napięciem i kłuciem oraz lśniącym, czerwonym obrzękiem tych części.

Reumatyczny obrzęk prawego barku i ramienia, z ukłuciami.

Dolegliwości przeważają w ramieniu. Bóle ciągnące i rwące w prawym ramieniu.

Rozdzieranie w stawach barkowych i ramionach, z uczuciem ucisku i przeszywaniem. θ Napady reumatyczne.

Ręce mają skłonność do bezwładnego opadania wzdłuż boków.

Uczucie w prawym łokciu, jakby ręka była złamana, z dokuczliwym bólem porażennym; później ból zmienił się w ciągnący; promieniował do stawu barkowego i utrzymywał się przez cały dzień.

Obrzęk stawów łokciowych i nadgarstkowych oraz grzbietów dłoni.

Obrzęk stawu łokciowego oraz okolicy nieco powyżej i poniżej, sięgający do połowy ramienia i przedramienia, a także obrzęk podeszw stóp.

Obrzęk wokół stawów łokciowych; < po lewej stronie. θ Napady reumatyczne.

Obrzęk prawego stawu łokciowego, z ukłuciami.

Obrzęk ręki wokół łokcia.

Bóle rwące na wewnętrznej powierzchni przedramienia, wzdłuż linii od łokcia do nadgarstka.

Drobne ukłucia w nadgarstkach, gdy dłonie się ogrzeją, oraz podczas spoczynku; nie ustępują przy ruchu.

Obrzęknięte dłonie.

Dolegliwości przeważają w obrębie dłoniowej powierzchni ręki.

Ból kłujący w palcach podczas pisania.

Podczas pisania lub chwytania czegokolwiek odczucie, jakby stawy palców były obrzęknięte i napuchnięte; bolą przy większym wysiłku i dotyku.

Dość gorący, blady obrzęk ostatniego stawu małego palca, z bólem kłującym przy poruszaniu palcem lub jego uciskaniu.

Gorący, blady obrzęk palca albo przy jego uciskaniu.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Zapalenie mięśni lędźwiowych większych.

Bóle w okolicy prawego krętarza i pośladka, tępe, kurczowe i jak po stłuczeniu; < przy każdym ruchu.

Bóle w lewej okolicy lędźwiowej, promieniujące do uda; < po południu, podczas siedzenia w pozycji wyprostowanej i wskutek ruchu; chodzi o kulach. θ Rwa kulszowa.

Kłujący ból w biodrach.

Bóle przeszywające, promieniujące w kierunku biodra.

Ukłucia w stawie biodrowym, promieniujące do kolana.

Rano czuje, że utyka i jest obolały jak po stłuczeniu, szczególnie w prawym biodrze.

Trzaskanie i uczucie zwichnięcia stawu biodrowego podczas chodzenia.

Rwa kulszowa: bóle < podczas siedzenia w pozycji wyprostowanej, wskutek ruchu i późnym wieczorem; najlepiej leży na bolesnym boku; często < od zimnej wody.

Kilka silnych, głębokich ukłuć w biodrach, jak pchnięcia nożem.

Wielka bolesność prawego uda; ból wychodzi z głowy kości udowej i biegnie wzdłuż przedniej powierzchni uda do kolana.

Wielkie znużenie ud; z trudem wchodzi po stopniach; mniejsze przy schodzeniu.

Podczas chodzenia w zgiętej pozycji ból kłujący od biodra do kolana.

Dolegliwości przeważają na przedniej powierzchni uda, w rzepce i łydce.

Ukłucia w kolanie podczas chodzenia.

Ból prawego kolana tak silny, że wieczorem z trudem mógł chodzić i był zmuszony trzymać nogę zupełnie nieruchomo; wewnętrzna strona kolana bardzo bolesna przy dotyku; następnego ranka w łóżku bólu nie było, lecz po pewnym czasie od wstania powrócił.

Bolesna sztywność z ukłuciami, zwłaszcza podczas poruszania nimi.

Zapalenie błony maziowej stawów kolanowych.

Uczucie w prawej rzepce, jakby długo klęczał.

Ból rwący w goleniach.

Napinające odczucie w dole podkolanowym, które później zmieniło się w ciągnięcie i wykręcanie wzdłuż grzebienia kości strzałkowej, trwające kilka minut.

Podczas chodzenia kolana chwieją się i uderzają o siebie.

Obrzęk kolana, z napinającym bólem więzadeł.

Stawy kolanowe obrzęknięte, czerwone, lśniące; ruch niemożliwy. θ Reumatyzm.

Szczypiąco-rwący ból w prawej łydce.

Uczucie ucisku w łydkach.

Ból jak przy stłuczeniu po zewnętrznej stronie lewej łydki, podczas poruszania stopą i obracania jej, a także przy dotyku; w spoczynku w tym miejscu uczucie drętwienia.

Napięcie w stawach skokowych podczas ruchu.

Staw skokowy sprawia wrażenie zwichniętego, szczególnie podczas chodzenia.

Napinający ból grzbietów stóp, nawet podczas siedzenia.

Ból stóp jak po skręceniu.

Gorący obrzęk podbicia, z bólem jak przy stłuczeniu podczas wyprostowywania stopy; przy stawaniu na niej stopa wydaje się napięta, a przy dotyku boli jak przy ropieniu, niczym ropień.

Wieczorem stopy są napięte i obrzęknięte.

Gorący, zapalny obrzęk stóp, z zaczerwienieniem.

Dnawy obrzęk stóp, z zaczerwienieniem, gorącem i napinającym bólem.

Uczucie w ścięgnie Achillesa jak po stłuczeniu. θ Napad reumatyczny.

Konie: podczas nosówki twardy obrzęk i zimno stóp, zwłaszcza tylnych.

Ukłucia w podeszwach.

Mrowienie w podeszwach stóp podczas chodzenia.

Silny ból podeszwy stopy, z dużą kulawizną; nie mógł chodzić; obrzęk niewielki.

Nagłe bóle w opuszkach paluchów.

Ukłucia w paluchu.

Nogi są tak słabe, że z trudem go utrzymują, gdy zaczyna chodzić, a nawet podczas stania.

Obrzęk kończyn dolnych.

Znużenie i sztywność kończyn dolnych.

Obrzęk nóg, sięgający stóp.

Gnilne owrzodzenia kończyn dolnych.

Dnawe dolegliwości kończyn dolnych; ból < wskutek ruchu.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Napinające lub kłujące bóle kończyn.

Bóle kończyn i stawów; > pod wpływem ciepła.

Bardzo silny ból kończyn podczas fazy gorąca. θ Gorączka przerywana.

Ból kończyn; < wskutek ruchu i podczas fazy gorąca. θ Gorączka przerywana.

Bóle reumatyczne w szczytach barków i lewym kolanie.

Bóle reumatyczne i dnawe kończyn, z napięciem; < wskutek ruchu i dotyku.

Ostry reumatyzm stawowy; obrzęk bladoczerwony, ból < przy najmniejszym ruchu, gorączka, tętno 130.

Kończyny poruszają się, lecz ociężale.

Uczucie kulawizny i obolałości jak po stłuczeniu w kończynach.

Znużenie i sztywność kończyn, zwłaszcza dolnych.

Osłabienie kończyn zmusza go do siedzenia.

Znużenie i uczucie ciężkości we wszystkich kończynach; podczas chodzenia stopy z trudem ją niosą z powodu ciężkości.

Wszystkie kończyny wydają się obolałe jak po stłuczeniu i porażone, jakby leżał na twardym łóżku.

Paraliż kończyn.

Kończyny i stawy obrzękają, czerwienieją i stają się bardzo wrażliwe na dotyk lub ruch.

Ciężkość kończyn, które wydają się ołowiane.

Konie: chodzą sztywno z powodu kulawizny stawowej.

Nieustanne młócenie lewą ręką i nogą. θ Wodogłowie.

Owrzodzenia palców rąk i stóp.

Bóle rwące i piekąco-kłujące, głównie w kończynach, szczególnie przy poruszaniu zajętymi częściami, z nietolerancją dotyku. θ Napad reumatyczny.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: ból rwący po prawej stronie głowy >; ból żołądka >; wszystkie objawy żołądkowe >; stopy obrzękają; ukłucia w nadgarstkach; uczucie drętwienia po zewnętrznej stronie lewej łydki.

Leżenie: na plecach, rano ból głowy w potylicy; ból głowy z uciskiem w mózgu <; na bolesnym boku, napięcie i ból rwący w głowie >; na bolesnym boku, bolesność potylicy i okolicy za uszami >; w łóżku, zamglone widzenie i ból kłujący nad okiem >; na bezbolesnym boku, ból zęba <; na bolesnym boku, ból zęba >; na boku, kłucie w żołądku; astma i kaszel <; kłucie między łopatkami; sztywność; ból rwący i tkliwość w okolicy lędźwiowej >; ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej <; zmuszony się położyć.

Siedzenie: w łóżku, zawroty głowy i omdlewanie; uciskowy ból głowy; w łóżku, nudności; ból w kierunku pierścienia pachwinowego; ukłucia w jądrze; ukłucia w klatce piersiowej >; ukłucia między trzecim a czwartym żebrem; kłucie i szarpanie między łopatkami, sięgające nadbrzusza; kłucie, ból rwący i tkliwość w okolicy lędźwiowej <; ból okolicy lędźwiowej <; rwa kulszowa <; napinający ból grzbietów stóp; gorąco lub dreszcze gorsze.

Wstawanie: niechętnie wstaje rano; zawroty głowy; zawroty głowy z zataczaniem się; do pozycji wyprostowanej po jedzeniu, nudności i zgaga wodna; częstość uderzeń serca wzrasta z 54 do 110; z łóżka, omdlewanie.

Stanie: osłabienie umysłowe, omdlewanie; zawroty głowy i wirowanie; ściskanie i cięcie w jelitach <; sztywność, ból rwący i tkliwość w okolicy lędźwiowej <; z powodu bólu pleców stoi nieprosto; osłabienie nóg.

Schylanie się: lub obracanie głowy, zawroty głowy; zawroty głowy z uczuciem luźnego mózgu; czołowy ból głowy <; ucisk w okolicy czołowej i lewej gałce ocznej <; uczucie pełności w czole <; uczucie opadania w głowie; trudność w ponownym wyprostowaniu się; gorąco w głowie <; kłujący ból głowy; sztywność, ból rwący i tkliwość w okolicy lędźwiowej <.

Zginanie: szyi, ból kłujący; przyciąganie nóg do brzucha; zwężenie w nadbrzuszu >; obracanie głowy w lewo, ból ścięgna mięśnia czworobocznego; ból tnący w jelicie >; obracanie się, uciskowo-ciągnący ból pleców i lędźwi <; zginanie i prostowanie kończyny, obrzęknięte podbicie, ból jak przy stłuczeniu.

Chodzenie: ukłucia od czoła do potylicy przy twardym stąpaniu; wrażliwy żołądek; przy fałszywym kroku, kłucie w żołądku <; ucisk w nadbrzuszu <; podczas wchodzenia po schodach, kołatanie serca i duszność, ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej <; w skrzywionej pozycji z powodu sztywności pleców; trzaskanie i uczucie zwichnięcia w biodrach; w zgiętej pozycji, ból kłujący od biodra do kolana; ukłucia w kolanie; kolana chwieją się i uderzają o siebie; uczucie zwichniętego stawu skokowego; stopa wydaje się napięta; mrowienie w podeszwie stopy; ból podeszwy; osłabienie nóg; znużenie i ciężkość; osłabienie i znużenie; < przy wchodzeniu po schodach, > przy schodzeniu.

Ruch: niepokój >; zawroty i ból głowy <; uczucie pełności w czole; < przy poruszaniu oczami; ucisk w czole i potylicy <; silny pulsujący ból głowy; rozdzieranie po prawej stronie głowy <; poruszanie oczami, bóle przeszywające w głowie <; poruszanie oczami nasila ból głowy; rozpierający ból głowy <; ból głowy ustępuje przy zamykaniu oczu; ból kończyn; napięcie i rozdzieranie skóry głowy <; poruszanie gałką oczną, tkliwy ucisk <; poruszanie oczami, neuralgia rzęskowa <; bolesność i pobolewanie oczu; poruszanie oczami, uciskający, miażdżący ból <; reumatyczne zapalenie tęczówki i ból za okiem, sięgający do potylicy <; szczypiący ucisk w stawie prawej żuchwy; skarży się na ból wszędzie; zwężanie i cięcie w żołądku po jedzeniu, z wymiotami <; przy wstrząsie wywołanym czkawką ucisk w czole, jakby mózg się trząsł; nudności <; pełność i ucisk w dołku podsercowym <; pieczenie w żołądku <; kłucie w nadbrzuszu <; ból żołądka staje się nadmierny; przy poruszaniu nogami trzeszczenie; ściskanie i cięcie w jelitach <; kłujący i przeszywający ból brzucha <; kolka <; mocz oddawany mimowolnie; mocz wycieka kroplami bez czucia; ból jajników <; dolegliwości maciczne <; ból pleców i głowy <; wywołuje bóle poporodowe; przeszywający ból od biodra do stopy <; dolegliwości przy zapaleniu sutka <; duszność <; zaczerwienienie twarzy <; kłucia w klatce piersiowej <; zapalenie oskrzeli <; zapalenie opłucnej i płuc <; skurcz serca <; ciągnięcie w dół pleców znika; sztywność, rozdzieranie i tkliwość okolicy lędźwiowej <; ból nadgarstka jak po skręceniu; ból i uczucie obrzęknięcia stawów palców; kłucie w małym palcu; pobolewanie okolicy pośladkowej <; ból okolicy lędźwiowej <; rwa kulszowa <; ból kolana <; sztywność i kłucia w kolanie <; kolano obrzęknięte, nie może nim poruszać; ból jak po stłuczeniu na zewnętrznej stronie łydki; napięcie w kostkach; bóle dnawe <; ból kończyn <; bóle reumatyczne <; kończyny i stawy obrzęknięte i tkliwe; rozdzieranie i kłucie w kończynach <; niechęć do wysiłku; znużenie i pot po wysiłku; pobolewanie rąk i stóp; omdlewanie; dreszcze <; łatwo wywoływany pot; kłucie w okolicy dużych stawów; bolesność okostnej i więzadeł; zajęte części są obrzęknięte, chory nie może nimi poruszać; ból kłujący w obrzękniętych stawach; kłucie w obrzękach dnawych; przy poruszaniu rękami ból lewego sutka i klatki piersiowej.

NERWY [36]

Nadmierna wrażliwość wszystkich zmysłów.

Wzmożona drażliwość cielesna.

Skurcz rozwinął się wskutek stłumienia odry.

Dolegliwości skurczowe; zrywania, drgania kończyn.

Skurcze histeryczne.

Skurcze kloniczne.

Często jest wskazany po opanowaniu skurczów, gdy pozostają pełne tętno, tkliwość brzucha i poty.

Czuje się leniwy i niechętny do pracy.

Ruchy lewej ręki i nogi jak przy tkaniu, ze wzdychaniem. Zob. 32 .

Jest zmuszony się położyć.

Wielkie znużenie rano i po południu.

Utrata sił przy najmniejszym wysiłku.

Wielkie znużenie i pot na całym ciele po niewielkim wysiłku.

Jest osłabiona; ręce i stopy bolą, jeżeli wykonuje jakąkolwiek pracę, ręce opadają; gdy wchodzi po schodach, ledwie może iść dalej.

Wielkie osłabienie i krańcowe wyczerpanie; gorzej od chodzenia.

Uczucie osłabienia staje się bardzo znaczne, zwłaszcza występuje wielkie zmęczenie po długim spacerze.

Po wstaniu wielkie wyczerpanie i osłabienie, nasilające się przed południem podczas chodzenia, tak że musiał z trudem się wlec; przy wchodzeniu po schodach występowało nadmierne osłabienie kolan i nóg.

Omdlenie rano, przy wstawaniu albo przy podnoszeniu się w łóżku.

Nagłe krańcowe osłabienie, unika wszelkiego ruchu.

Niezwykle znużony i krańcowo osłabiony.

Wielkie krańcowe osłabienie.

Bardzo zmęczony i krańcowo osłabiony; wielkie znużenie.

Znużenie, krańcowe osłabienie całego ciała.

Wielkie krańcowe osłabienie i niepokój.

Wielkie krańcowe osłabienie. θ Zaparcie.

Omdlewanie: przy wstawaniu z łóżka; od najmniejszego ruchu.

Po wstaniu z łóżka doznał omdlenia, z zimnym potem i burczeniem w brzuchu.

Znaczna kulawizna i pragnienie pozostawania w spokoju.

Porażenie, zazwyczaj obu stron.

SEN [37]

Bardzo silna skłonność do ziewania; częste ziewanie przez cały dzień.

Nadmierne ziewanie. θ Napad reumatyczny.

Senność: z na wpół zamkniętymi oczami; podczas wypróżnienia i po nim.

Wielka senność w ciągu dnia, gdy jest sam.

Wielka senność w dzień, ze ziewaniem, osłabieniem, przeciąganiem się itd., lecz w nocy nie może spać z powodu burzliwego przepływu krwi, niepokoju i gorąca.

Wieczorem, przed zaśnięciem, zrywa się z przestrachem.

Nie mógł dobrze spać; ciepło i niepokój we krwi uniemożliwiały mu sen aż do godziny 12.

Bezsenność największa przed północą. θ Napad reumatyczny. θ Krztusiec.

Bezsenność z powodu niepokoju we krwi i lęku; myśli tłoczą się jedna na drugą.

Natłok niespokojnych myśli nie pozwala mu zasnąć aż do godziny 3 lub 4 rano.

Bezsenność przed północą, z pragnieniem, gorącem i wzburzeniem krwi.

Bezsenność, zwłaszcza przed północą, wskutek gorąca i niepokoju, szczególnie w klatce piersiowej.

Brak snu przed północą z powodu częstego uczucia dreszczy przebiegających po jednej ręce i stopie, po którym występuje pot.

Bezsenna noc, z gorącem i niepokojem; co drugą noc poty i poprawa. θ Stłumiona gorączka przerywana.

Sen pełen marzeń sennych.

Noc bardzo niespokojna, zakłócana przez straszne sny; częste budzenie się.

Zerwał się z niespokojnego snu i krzyknął.

Sny: o sprawach domowych; o codziennych zajęciach.

Sny o sporach i przykrościach

Noc niespokojna; z trudem mógł przespać pół godziny, a podczas drzemki nieustannie zajmował się tym, co przeczytał poprzedniego wieczoru.

Lunatykowanie; wywołane i wyleczone.

Nocne majaczenie o sprawach dnia.

Koszmary nocne.

Majaczenie natychmiast po przebudzeniu.

Sen śpiączkowy przerywany majaczeniem.

Często podczas snu występuje gadatliwe, mamroczące majaczenie.

W nocy gorzki smak.

Podczas snu: ruchy żucia dolną szczęką; oddawanie kału; zrywania i podskakujące ruchy wieczorem podczas snu zdają się nasilać dolegliwości.

Dreszczowość wieczorem w łóżku, po położeniu się.

Nalega, aby opuścić łóżko.

Po przebudzeniu ból wątroby i nerek.

Po południowej drzemce odczuwał zimno; zamęt w głowie.

Natychmiast po położeniu się wieczorem do łóżka uczucie gorąca, z zewnętrznym gorącem całego ciała, bez pragnienia przez całą noc; obracał się z boku na bok i nie odważał się odkryć żadnej części ciała, ponieważ natychmiast wywoływało to bardzo silny ból brzucha — bolesne ściskanie, kłucie lub kłujące ściskanie — jakby gazy przemieszczały się skurczowo tu i tam, z utratą snu wskutek mnóstwa tłoczących się myśli; rano stan ten zniknął, choć nie zauważył żadnego oddawania gazów.

PORY [38]

Noc: majaczenie, < po godz. 3 rano; ból przeszywający w głowie <; nad ranem kwaśny, oleisty pot na głowie (i ciele); reumatyczne zapalenie tęczówki i ból za okiem, sięgający do potylicy <; pełność gałki ocznej, z przeszywającym bólem oka i głowy <; pieczenie w kącikach oczu <; ból zęba, z rozdzieraniem w policzkach i szczypaniem w uszach, do godz. 6 rano; podchodzenie flegmy do gardła; gorąco w brzuchu i zgaga <; biegunka poprzedzona kolką; mimowolne stolce; mocz czerwonawożółty, biały osad; puchlina macicy >; kaszel od łaskotania; suchy kaszel skurczowy; częste tętno; suche gorąco; obfite poty o godz. 3 rano; obfity kwaśny pot; o godz. 3 rano ból zęba.

Rano: zamęt i ból głowy; majaczenie; nie chce wstawać; zawroty głowy; wiruje w głowie i wszystko kręci się wkoło; pulsowanie na szczycie głowy; po przebudzeniu ból od potylicy do barków; ból głowy przy pierwszym otwarciu oczu; rozsadzający ból głowy przed śniadaniem, ściskanie i uczucie ciężkości głowy z kłuciami; głowa gorąca; sklejanie powiek i łzawienie oka; krwawienie z nosa po przebudzeniu; ból zęba o godz. 3 rano; mdły, gorzki smak; nudności po przebudzeniu; nudności i wymioty; kolka i parcie na stolec; biegunka poprzedzona kolką; papkowaty stolec; stolce stają się coraz rzadsze; suchy, spieczony stolec; uczucie czopa w odbycie; zbyt słaby, aby mówić; odkrztuszanie; kulawizna i ból jak po stłuczeniu w prawym biodrze; powraca ból kolana; osłabienie i wyczerpanie przy wstawaniu; ściskanie brzucha z utratą snu >; gorąco w głowie; obfite poty; osłabienie kończyn.

Południe: ból uciskający od potylicy do szyi <.

W ciągu dnia: nasila się puchlina macicy; zapalenie oskrzeli <; tętno wolniejsze; wielkie znużenie; senność; skóra sucha; obrzęki wodne <.

Po południu: uczucie ciężkości głowy; liczne objawy w przedniej części głowy; kłucia między łopatkami; ból okolicy lędźwiowej <; osłabienie kończyn.

Wieczorem: pełność w czole <; rozsadzający ból głowy <; gorąco głowy, zimno ciała i ból kończyn <; ból tylnych zębów; ciągnąco-podskakujący ból zęba w łóżku; zgaga od wina; nudności i wymioty; rozdęcie brzucha; częste oddawanie moczu, od godz. 6 do 7 wieczorem; kaszel od łaskotania; odkrztuszanie; rwa kulszowa <; ból kolana <; stopy napięte i obrzęknięte; przy zasypianiu zrywa się z przestrachem; dreszczowość po położeniu się; zimno i dreszczowość; gorące policzki, dreszcze na całym ciele, gęsia skórka i pragnienie.

TEMPERATURA I POGODA [39]

W pomieszczeniu: bardzo silny niepokój; dreszczowość <.

Ciepło: rozdzieranie po prawej stronie głowy <; napięcie i rozdzieranie w głowie <; zapalenie oczu z bólami zębów i twarzy <; ciągnąco-podskakujący ból zęba <; rozdzierająco-kłujący ból zęba <; w ciepłym pokoju ból gardła <; ciepłe napoje >; ciepła pogoda, biegunka; ciepłe powietrze, suchy, bolesny kaszel <; ciepłe powietrze, uczucie pary w tchawicy wywołujące kaszel; suchy kaszel skurczowy <; dreszcze <; kłucia w nadgarstku, gdy ręce są ciepłe; bóle kończyn i stawów <.

Na świeżym powietrzu: niepokój >; ból, jakby ząb wkręcano i wyciągano, >; zepsute zęby wrażliwe.

Zimno: ból głowy podczas obmywania się po spoceniu; zimna, wilgotna i surowa pogoda, reumatyczny ból głowy; zapalenie oczu z bólami zębów i twarzy >; twarz czerwona i gładka po obmyciu; ból zęba jak od zimnego powietrza; zimna woda, ból jakby ząb wkręcano i wyciągano, chwilowo >; zimna woda, wewnętrzne gorąco >; zimne owoce, po nich uwięźnięcie przepukliny; zimna woda, gorzki smak i nudności >; zimne powietrze, oddychanie >; zimna woda, rwa kulszowa <.

Suche powietrze: bolesność potylicy i okolicy za uszami <.

Zaburzenia mózgowe wskutek przemoknięcia.

Biegunka po przeziębieniu albo przegrzaniu się latem.

Dolegliwości, gdy po chłodnych dniach nastaje ciepła pogoda.

Dolegliwości od zimnych napojów podczas upału.

Zrzuca z siebie przykrycie kopnięciami.

GORĄCZKA [40]

Dreszczowość.

Dreszczowość większa w pomieszczeniu niż na świeżym powietrzu.

Dreszczowość i zimno ciała, także w łóżku.

Zimno i dreszczowość, przeważnie wieczorem, często tylko po jednej (prawej) stronie.

Dreszczowość podczas wypróżnienia.

Skóra lodowato zimna, pomarszczona. θ Cholera azjatycka.

Zimno i dreszcze na całym ciele.

Przed napadem dreszczy zawroty i ból głowy. θ Gorączka przerywana.

Dreszcze z zewnętrznym zimnem ciała.

Dreszcze zaczynają się na wargach oraz na końcach palców rąk i stóp; silne pragnienie we wszystkich stadiach. θ Gorączka przerywana.

Dreszcze prawostronne. θ Gorączka przerywana.

Dreszcze z pragnieniem.

Dreszcze: > od picia; po śnie; < od wysiłku; < w ciepłym pokoju.

Uczucie zimna wokół owrzodzeń.

Dreszcze albo gorąco w chorej części.

Przewaga dreszczowości, często z gorącem głowy, czerwonymi policzkami i pragnieniem.

Dreszczowość z gorącem w głowie i zaczerwienieniem twarzy. θ Napad reumatyczny.

Dreszcze z gorącem.

Dreszcze wstrząsające, często z wewnętrznym gorącem w głowie; na ogół z silnym pragnieniem zimnych napojów.

Dreszcze z pragnieniem; gorąco twarzy z zarumienionymi policzkami. θ Gorączka przerywana.

Wieczorem: gorące i czerwone policzki z dreszczami na całym ciele, gęsią skórką i pragnieniem.

Gorąco albo dreszcze słabną podczas siedzenia.

Gorączka z suchym, palącym gorącem, przeważnie wewnętrznym; krew zdaje się płonąć w żyłach.

Gorąco w głowie: i w twarzy; rano; przed południem; ma wrażenie, jakby miało wydostać się przez czoło.

Suche gorąco w nocy.

Gorąco z pragnieniem odkrycia się.

Uczucie gorąca twarzy, z zaczerwienieniem i pragnieniem.

Gorączka z gorzkim smakiem i pragnieniem.

Gorąco z pragnieniem. θ Gorączka przerywana.

Gorąco wyłącznie wewnętrzne albo tylko w poszczególnych częściach ciała, z wielkim pragnieniem.

Znaczne nasilenie dolegliwości podczas fazy gorąca.

Gorąco po wypróżnieniu.

Pot rano.

Zimny pot na czole i całej głowie.

Pot występujący krótkimi napadami i tylko na poszczególnych częściach ciała.

Obfity pot nocny i poranny.

Obfity pot nocny po godzinie 3 A. M.

Skóra sucha w dzień, obfity kwaśny pot w nocy i nad ranem.

Obfity pot o kwaśnym zapachu podczas dobrze przespanej nocy.

Pot obfity, kwaśny lub oleisty. θ Gorączka przerywana.

Pot tłusty, oleisty. θ Krztusiec.

Pot łatwo wywoływany wysiłkiem. θ Gorączka przerywana.

Pot przy niewielkim wysiłku; nawet podczas chodzenia w chłodnym powietrzu.

Pot przynosi ulgę.

Pot na całym tułowiu i głowie, lecz nie na częściach dotkniętych chorobą. θ Napad reumatyczny.

Pragnienie tylko podczas gorączki. θ Gorączka przerywana.

Gorączka przerywana związana z rozpoczynającą się gruźlicą, o typie z napadami występującymi coraz wcześniej i coraz później.

Gorączka nerwowa z bólem kończyn.

Gorączki tyfoidalne; nagromadzenie w jamie ustnej i gardle pienistej śliny, podobnej do mydlin, która niekiedy zdaje się dusić chorego; biegunka; suche wargi; wielkie pragnienie.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Szybko pojawia się i znika: ostry ból w lewej guzowatości potylicznej.

Naprzemiennie: niepokój ruchowy co drugą noc; okresowe poty na poszczególnych częściach ciała; gorączka przerywana typu przyspieszającego i opóźniającego się.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Po prawej: ból rwący od czoła do ramienia; ból ciągnąco-rwący w skroni; ból rwący w głowie; pieczenie i łzawienie oka; gorąco i obrzęk pr. ucha; ślinianka przyuszna obrzęknięta i tkliwa; rzadka, jasna wydzielina z nozdrza; szczypiący ucisk w stawie żuchwowym; tępe pobolewanie w zębodołach szczęki górnej; drgający, rwący ból od kości jarzmowej do skroni; bolesny ucisk pod pr. kością policzkową; ból kłujący w pobliżu krtani przy połykaniu; kłucia w jądrze i powrózku nasiennym; ból w okolicy jajnika; pieczenie w dnie macicy; ucisk w klatce piersiowej z kłuciami w węźle chłonnym pachowym; kłucia między trzecim a czwartym żebrem; drobne kłucia poniżej brodawki sutkowej; pieczenie w klatce piersiowej; bolesne miejsce na drugim żebrze, sięgające do mostka; pobolewanie i ostry ból pod łopatką; bolesny ucisk na barku; reumatyczny obrzęk barku i ramienia, z kłuciami; pobolewanie w okolicy pośladkowej; utykanie i bolesność biodra jak po stłuczeniu; silny ból uda; ból kolana; ból rzepki jak po długim klęczeniu; szczypiąco-rwący ból łydki; zimno i dreszczowość ciała.

Po lewej: rozpierający ucisk w gałce ocznej; ucisk nad okiem; ciągnięcie w kości skroniowej; kłucie po lewej stronie mózgu podczas kaszlu; ostry ból w guzowatości potylicznej; stałe kłucie głęboko w mózgu; bolesny ucisk w gałce ocznej; gwałtowne bóle przeszywające od oka przez głowę; przeskakiwanie w żołądku, jakby pokarm był spychany na lewą stronę; kłucia w boku podczas wymiotów; ból pięty; drgania w brzuchu; kłucie w plecach; gorąco w podbrzuszu; ból biegnący ku pierścieniowi pachwinowemu; zapalenie wargi sromowej większej; obrzęk piersi; obrzęk piersi i węzłów chłonnych pachowych podczas odstawiania od piersi; kłucia w klatce piersiowej; zimny dreszcz w klatce piersiowej; ból reumatyczny w ścięgnie mięśnia czworobocznego przy obracaniu głowy w lewo; kłucia spod łopatki ku sercu; obrzęk stawów łokciowych; ból jak po stłuczeniu po zewnętrznej stronie łydki; bóle reumatyczne w kolanie; nieustanne młócące ruchy ręką i nogą; ruchy ręką i nogą jak przy tkaniu.

Od wewnątrz na zewnątrz: ból głowy w czole i skroniach; ból uciskowy w skroniach; gwałtowny ból głowy z uciskiem w mózgu; stałe kłucie w mózgu; kłucia w głowie i klatce piersiowej; drobne kłucia poniżej prawej brodawki sutkowej.

Z góry ku dołowi: ciągnięcie od potylicy do szyi; ból rwący w czole, rozchodzący się do prawego ramienia; ciągnięcie w kościach skroniowych; ból ciągnąco-rwący od prawej skroni do szyi; ból rwący w głowie, sięgający do kości szczęk; ból głowy od potylicy do barków; ból uciskowy od potylicy do szyi; ciągnięcie i ból rwący od skroni do kości jarzmowej; ucisk od nadbrzusza ku pępkowi i pęcherzowi moczowemu; ból w okolicy pachwinowej; ciągnięcie w jelitach; ból w okolicy jajnika; ból przeszywający od biodra do stopy; ból od klatki piersiowej ku dolnej części mostka; pełzająca dreszczowość w plecach; tępe kłucie w barku; ból rwący od łokcia do nadgarstka; ból od okolicy lędźwiowej do uda; kłucie od biodra do kolana; ból wzdłuż uda do kolana; obrzęk nóg sięgający stóp.

Z dołu ku górze: drgający, rwący ból od prawej kości jarzmowej do skroni; ból rwący od biodra do nadbrzusza; bóle w brzuchu; gorąco od brzucha ku klatce piersiowej; ciągnięcie od łokcia do barku; ból strzelający ku biodru; dreszcze zaczynają się w palcach rąk i stóp.

Od lewej ku prawej: kłucia w klatce piersiowej podczas wdechu.

Od prawej ku lewej: bolesne miejsce na drugim żebrze, sięgające do mostka.

Od przodu ku tyłowi: kłujący, szarpiący, tętniący ból głowy od czoła do potylicy; ostre bóle od gałek ocznych do potylicy; gwałtowne bóle przeszywające od lewego oka przez głowę; pobolewanie od oka do potylicy; kłucia przez klatkę piersiową ku łopatkom; ból w okolicy lędźwiowej.

Od tyłu ku przodowi: wstrząsanie mózgu wskutek czkawki; kłucia w lewej części klatki piersiowej; kłucia poniżej łopatek; kłucia i ucisk między łopatkami a nadbrzuszem.

ODCZUCIA [43]

Nadmierna wrażliwość zmysłów na bodźce zewnętrzne.

Każde miejsce na ciele jest bolesne przy ucisku; < rano.

Ciągnące bóle reumatyczne w różnych częściach ciała.

Przejściowe ciągnięcie i napięcie w niemal wszystkich kończynach i stawach.

Jakby głowa obracała się w koło; jakby zapadała się głęboko w łóżko; jakby wszystko miało wypchnąć czoło na zewnątrz; jakby oko stawało się mniejsze; jakby oczy były wypychane z głowy; jakby w oczach był piasek; jakby ząb został wkręcony, a następnie wyrwany; jakby mózg wskutek czkawki wstrząsał się od tyłu ku przodowi; jakby w dołku podsercowym leżał kamień; jakby dołek podsercowy był obrzęknięty; jakby okolica żołądka była zwinięta w kulę; jakby coś leżało w brzuchu; jakby głowa miała pęknąć; jakby w tchawicy znajdowała się para; w łokciu uczucie, jakby ręka była złamana.

Rozdzieranie: w stawach barkowych i ramionach.

Ból rozłupujący: w głowie.

Ból rwący: w poprzek czoła; w mięśniach karku; w prawym ramieniu; w prawej skroni; w powłokach głowy; w prawej kości jarzmowej; w policzkach; w zębach; od biodra do nadbrzusza; w cewce moczowej; w kończynach podczas miesiączki; w piersi; w mięśniach lędźwiowych; w stawach barkowych i ramionach; w prawym ramieniu; po wewnętrznej stronie przedramienia; w goleniach.

Ból tnący: w nadbrzuszu; w jelitach; przed oddaniem stolca; w cewce moczowej; podczas oddawania moczu.

Ból jak od pchnięcia nożem: w klatce piersiowej; w biodrach.

Ból przeszywający: podczas biegunki; od biodra do stopy; w klatce piersiowej.

Bicie: na szczycie głowy; w czaszce, w móżdżku.

Gwałtowne bóle przeszywające: przez głowę; w zębach.

Ból przewiercający: w stawach barkowych i ramionach.

Kłucia: głęboko w mózgu po lewej stronie; w głowie; od czoła do potylicy; w oczach; głęboko w uchu; w zębach; w gardle; w lewym boku; w żołądku; w brzuchu; w wątrobie; w śledzionie; w prawym jądrze i powrózku nasiennym; w jajnikach przy wdechu; w klatce piersiowej; w przestrzeniach międzyżebrowych i mostku; w prawym węźle chłonnym pachowym; w nadbrzuszu i podżebrzu; w okolicy serca; między łopatkami; pod lewą łopatką, ku sercu; w okolicy krzyżowej; w stawach barkowych i ramionach; w pr. stawie łokciowym; w nadgarstku; w palcach podczas pisania; od stawu biodrowego do kolana; w kolanach podczas chodzenia; w podeszwach; w paluchu; we wszystkich błonach surowiczych; w okolicy wątrobowej; w okolicy przepony.

Bóle strzelające: sięgające szczytu głowy lub potylicy; w oku; w zębach; w żołądku; w brzuchu; z pleców przez klatkę piersiową; ku biodru.

Bóle piekąco-kłujące: w gardle; w wątrobie; w brzuchu.

Wbijające kłucia: w głowie; w gardle; w wątrobie.

Bóle neuralgiczne: w oczach i głowie.

Ból rozsadzający: w głowie i klatce piersiowej.

Ból rozłupujący: w głowie.

Drobne kłucia: poniżej prawej brodawki sutkowej.

Mrowienie „jak od szpilek i igieł” na podeszwach albo w innych częściach ciała bądź wraz z wykwitami skórnymi.

Mrowienie i kłucie: w przedniej jednej trzeciej języka; przy odbycie; w podeszwach podczas chodzenia; w podeszwach stóp; skóry (pokrzywka).

Szczypanie: ucisk w prawym stawie żuchwowym; w uszach; w brzuchu; w prawej łydce.

Kurczowe ściskanie: w jelitach; podczas oddawania stolca.

Drążenie: w czole; w zębach, jak od zimna.

Ból reumatyczny: w macicy; w klatce piersiowej i płucach; w ścięgnie mięśnia czworobocznego; w plecach; w kończynach; w barkach.

Pobolewanie: głowy rano; ból głowy w potylicy; napięciowe, w okolicy skroniowej; głowy podczas schylania się; rozpierający ból głowy; w oczach; w lewym oczodole; od oka do potylicy; tępe, w zębodołach szczęki górnej; dziąseł podczas ząbkowania; w plecach; pod prawą łopatką; w mięśniach lędźwiowych; oraz uczucie stłuczenia w prawej okolicy pośladkowej.

Ucisk: w okolicy serca; w okolicy czołowej; nad lewym okiem; w guzowatości potylicznej; na zewnątrz w głowie; na szczycie głowy; w potylicy; w skroniach; w lewej gałce ocznej; pod prawą kością policzkową; w gardle; w żołądku; ku lewemu pierścieniowi pachwinowemu podczas siedzenia; w cewce moczowej; przy krtani; nad klatką piersiową i mostkiem; w okolicy przedsercowej; na szczycie prawego barku; w prawym podżebrzu; w nadbrzuszu; w zwieraczu odbytu i odbytnicy.

Ból uciskowy: w lewym migdałku.

Ból uciskająco-miażdżący: w oczach.

Pieczenie: w czole i skroniach; w oczach; w prawym oku; w żołądku; wzdłuż przepony i żeber; w wątrobie; w brzuchu; przy odbycie; przy oddawaniu stolca i moczu; w odbytnicy; w dnie macicy; w piersi; w klatce piersiowej; w żyłach; miejscami na skórze; w okolicy wątrobowej; w cewce moczowej.

Palenie jak od oparzenia: w oczach.

Szczypanie: za pomum adami.

Ciągnięcie: w potylicy; w kościach skroniowych; z bólem rwącym w prawej skroni; w lewej powiece górnej; w tylnych zębach; w cewce moczowej; od biodra do stopy; w mięśniach szyi po prawej stronie; w prawym ramieniu; wzdłuż grzebienia kości strzałkowej; w cewce moczowej.

Ból ściskający: w żołądku.

Skręcające napięcie: w pojedynczych włóknach mięśniowych.

Szarpanie: od czoła do potylicy; ból zęba wieczorem; z uciskiem między łopatkami.

Drgania: ciągnące w kościach szczęk; lewej powieki górnej; w prawej kości jarzmowej; w kącikach ust; w brzuchu po lewej stronie; w nosie.

Bolesność: oczu; nosa; prawej kości jarzmowej; zębów i dziąseł; w nadbrzuszu; brzucha; w jelitach; krtani; za mostkiem; węzłów chłonnych szyjnych; w dołku podsercowym; w odbycie; w tchawicy; żeber.

Uczucie otarcia: w gardle; w krtani.

Napięcie: w okolicy skroniowej; w powłokach głowy; w żołądku; w okolicy wątroby; wzdłuż ud; w zwieraczu odbytu; w piersi; w karku; w prawym barku; w kolanie; w kostkach; na grzbietach stóp; w okolicy wątrobowej.

Ból: w głowie; nad lewym okiem; w potylicy; w prawej skroni; w obu skroniach; ostry; w lewej guzowatości potylicznej; uciskowy, w głowie; tępy, w czole; w małym miejscu na czole; na szczycie głowy; w kończynach przy ruchu; jak od igły przechodzącej przez oko i głowę; silny, w oku; gwałtowny, w zębach i twarzy; w lewym migdałku; w gardle; w dołku podsercowym; ściskający; w żołądku; w okolicy wątroby; w brzuchu; w nerkach; w okolicy prawego jajnika; w plecach i lędźwiach podczas miesiączki; reumatyczny, w macicy; w piersiach; przy wdechu; w mięśniach brzucha; w okolicy serca; w okolicy podpiersiowej; reumatyczny, w klatce piersiowej i płucach; w karku; w okolicy lędźwiowej i krzyżowej; w krzyżu; porażenny, w prawym łokciu; w nadgarstku, jakby był skręcony; od lewej okolicy lędźwiowej do uda; od prawego uda do kolana; w lewej łydce; w podeszwie stopy; w poduszce palucha; w wątrobie i nerkach po przebudzeniu; w lewej pięcie.

Tkliwość: zewnętrznej części prawego ucha; prawej ślinianki przyusznej; dolnej wargi; zębów na powietrze; w dołku podsercowym; brzucha; mięśni lędźwiowych. Bolesność jak po stłuczeniu: w okolicy podżebrowej; po zewnętrznej stronie prawej łydki.

Drapanie i szorstkość: w gardle.

Drapanie: w gardle.

Łaskotanie: w nadbrzuszu; w gardle lub żołądku, wywołujące kaszel; w krtani.

Pełzanie: w gardle; w nadbrzuszu; w gardle, wywołujące kaszel.

Trzeszczenie: przy poruszaniu nogami.

Trzaskanie: w stawie biodrowym podczas chodzenia.

Tętnienie: na szczycie głowy; w całym ciele; w brzuchu.

Pulsowanie: w lewym oczodole.

Bicie: na szczycie głowy.

Rozchwianie: zębów.

Lekkość: głowy, z kołysaniem w uszach.

Ściskanie: klatki piersiowej.

Uczucie pustki: w żołądku.

Uczucie pełności: w czole; w czaszce; w gałce ocznej; w gardle; w żołądku; w prawym podżebrzu; w całej klatce piersiowej.

Uczucie ucisku: w stawach barkowych i ramionach; w łydkach.

Uczucie obrzmienia: jakby w dołku podsercowym; stawy palców jakby obrzęknięte podczas pisania.

Uczucie ciężkości: w czole; w głowie; głowy po południu; lewej powieki górnej; w żołądku; w okolicy wątroby; przy zwieraczu odbytu; piersi; pod mostkiem; kończyn.

Czop: uczucie zatkania uszu; w nadbrzuszu.

Dyskomfort: w brzuchu jak podczas miesiączki.

Osłabienie: ud; kończyn; po niewielkim wysiłku.

Ciężar: w żołądku.

Uczucie omdlewania: osłabienie umysłowe; rano przy wstawaniu; od najmniejszego ruchu.

Drżenie: języka.

Drętwienie: w żołądku i przełyku; w łydce.

Zimno: po gniewie; na szczycie głowy; zimne ręce i dreszczowość; dreszcz w lewej części klatki piersiowej; dreszczowość w plecach; dreszczowość wieczorem w łóżku; dreszczowość podczas oddawania stolca; zimna skóra; zimno całego ciała.

Świąd: na brzegach powiek; w gardle; na żołędzi; swędząca wysypka na skórze; między palcami.

Suchość: warg, języka i podniebienia twardego;

gardła.

TKANKI [44]

Pełnokrwistość.

Uczucie pieczenia w żyłach.

Zapalenie błon śluzowych i surowiczych. θ Ostry nieżyt. θ Pleuritis. θ Pericarditis. θ Peritonitis.

Kłucia we wszystkich błonach surowiczych.

Zapalenia, które osiągnęły stadium wysięku surowiczego.

Schorzenia reumatyczne stawów. Porównać z Merc. subl.

Ciągnięcie i ból jak przy zwichnięciu w stawach średnich i mniejszych.

Sztywność i kłucia w stawach.

Bóle kłujące w okolicy dużych stawów, jak w barku, nad krętarzem i w kolanie; wszystkie nasilają się od ruchu, dotyku albo jakiegokolwiek wstrząśnięcia lub uderzenia.

Schorzenia zapalne stawów; guzowatości.

Róża stawów.

Reumatyzm z zaczerwienieniem i obrzękiem stawów; ruch jest nie do zniesienia.

Reumatyzm mięśniowy i stawowy.

Bolesność zdaje się dotyczyć pochewki ścięgna, lecz występuje głównie w okostnej i więzadłach; nie wydaje się, by obecne były takie obrzmienie stawów, sztywność i lęk przed ruchem, jakie zwykle cechują reumatyzm; ruch jednak zawsze nasila ból.

Obrzęk (blady lub czerwony) zajętych części, z niemożnością poruszania nimi.

Stawy czerwone, obrzęknięte, lśniące i sztywne, z bólem kłującym od najmniejszego ruchu.

Utrwalony, ostry reumatyzm, nasilający się od ruchu; powoli przechodzi ze stawu na staw.

Bardzo silne bóle w skrofulicznych, obrzękniętych stawach.

Dnawe, czerwone, lśniące obrzmienie pojedynczych części, z kłuciem przy poruszaniu nimi.

Stwardnienie grup mięśni dotkniętych nerwobólem.

Mięśnie mimowolne nie wydają się znacznie upośledzone; zwieracze nie są zwiotczałe.

Obrzęk i stwardnienie gruczołów oraz innych części, blade, tkliwe.

Obrzęki wodnicze nasilają się w ciągu dnia i zmniejszają w nocy.

Puchlina wodna.

Dominuje wychudzenie.

Ropienie tkanki łącznej.

W ostrym ropniu sprzyja resorpcji ropy.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Ucisk: uczucie pełności w czole >; rwanie po prawej stronie głowy >; ból głowy >; ból uciskający pod prawą kością jarzmową >; ból górnych zębów przechodzi na dolne; dołek podsercowy wrażliwy.

Dotyk: rwanie po prawej stronie głowy <; napięcie i rwanie skóry głowy <; skóra głowy tkliwa; bolesność potylicy i okolicy za uszami <; gałki oczne wrażliwe; oczy bolesne; prawa ślinianka przyuszna wrażliwa; nos bolesny i obrzęknięty; obrzęk i ból jak od owrzodzenia na czubku nosa; bolesność prawej kości jarzmowej; warga dolna wrażliwa; ból kłujący przy obmacywaniu gardła; dołek podsercowy wrażliwy; kłucia w wątrobie; brzuch wrażliwy; ból w okolicy jajnika <; ból przeszywający od biodra do stopy <; klatka piersiowa wrażliwa; bolesność za mostkiem; bolesność gruczołów szyi; ból uciskający w barku <; bolesne stawy palców; ból jak przy stłuczeniu po zewnętrznej stronie łydki; ból jak przy ropieniu w stopie; bóle reumatyczne <; tkliwość; ból kończyn; małe czerwone plamy na ciele, tkliwe, niektóre nietkliwe; pokrzywka z kłuciem.

Dzieci nie znoszą noszenia na rękach ani podnoszenia.

Urazy: ropień w dołku podsercowym po uderzeniu.

Stwierdzono, że Bryon. rzadko, jeśli w ogóle, znajduje wskazanie w chorobach obejmujących zewnętrzne tkanki oka; jej głównym obszarem użyteczności są choroby błony naczyniowej oka.

SKÓRA [46]

Żółta skóra całego ciała, nawet twarzy; żółtaczka.

Czerwona, okrągła, gorąca plama na policzku, nad kością jarzmową.

Wybroczyny.

Małe czerwone plamy na różnych częściach ciała; niektóre tkliwe i nieblednące pod uciskiem; niektóre piekące i blednące pod uciskiem.

Wykwity skórne na ogół suche.

Sucha, swędząca wysypka na całym ciele.

Wykwity z piekącym świądem.

Wysypka na całym ciele, zwłaszcza na plecach aż po szyję, swędząca tak silnie, że chory musiał ją drapać.

Czerwone, uniesione wykwity przypominające wysypkę na całym ciele.

Pokrzywka z silnym kłuciem, szczególnie przy dotyku.

Biała wysypka prosówkowa

Wysypka, zwłaszcza u dzieci i w połogu.

Zapalenia różowate, zwłaszcza stawów.

Powolne pojawianie się wysypki w chorobach gorączkowych z osutką; albo nagłe cofnięcie się wysypki, z utrudnionym oddychaniem; albo zapalne schorzenie klatki piersiowej.

Po odrze. θ Pertussis.

Gdy wysypka płonicza pojawia się z opóźnieniem albo nagle się cofa. θ Puchlina wodna, pleuritis albo meningitis.

Dolegliwości wskutek zahamowania odry. θ Pertussis.

Po zahamowaniu osutek. θ Biegunka.

Objawy gorączkowe poprzedzające wysypkę w ospie prawdziwej i gorączce prosówkowej; wtórne schorzenia utrzymujące się po odrze i płonicy.

Twarde guzki i plamy.

Gnilne owrzodzenia; uczucie zimna w nich.

Bezbolesne owrzodzenia.

Prawdziwy świerzb między palcami, na ciele i w dołach podkolanowych.

Variola z puchliną wodną.

Anasarca.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Wskazany u osób o jasnej karnacji, lecz jeszcze bardziej u osób o ciemnej karnacji.

Skaza reumatyczna.

Czarne włosy, ciemna karnacja, skłonność do zaparć.

Osoby o temperamencie cholerycznym, ze skłonnością żółciową, ciemnymi włosami i karnacją oraz zwartą, mięsistą budową tkanek.

Osoby starsze.

Starsze kobiety przyzwyczajone do spożywania alkoholu. θ Astma.

RELACJE [48]

Działanie neutralizują: Acon., Alum., Camphor ., Chamom ., Chelid., Clemat., Coffea , Ignat ., Mur. Ac ., Nux vom ., Pulsat., Rhus tox., Seneg .

Bryon . neutralizuje działanie: Alum., Chlorine, Cinchon., Frag. vesc., Mercur., Rhus tox .

Porównać z: Cucurbitaceæ (wszystkie powodują odbijanie o niezmienionym smaku pokarmu); Acon ., Ammon ., Ant. crud . (nudności, wymioty i biegunka; nie znosi mleka); Arnic ., Arsen . (w przeciwieństwie do Bryon . pije często i mało, a je rzadko, lecz dużo); Ascl. tub . (opłucna); Bellad . (majaczenie itd., pospieszna mowa i pospieszne picie); Calc. ostr ., Carb. veg . (prosówka); Caustic ., Chamom ., Ignat ., Ipec . (prosówka); Kali carb . (prosówka, schorzenia klatki piersiowej); Kreosot., Laches ., Lycop ., Mercur., Natr. sulph . (poranna biegunka); Natr. mur ., Nitr. ac ., Nux vom . (narządy trawienne); Opium, Petrol ., Phosphor ., Podoph., Pulsat . (poranna biegunka); Ran. bulb . (zapalenie opłucnej, schorzenia reumatyczne); Rhus tox . (reumatyzm itd.); Rumex (poranna biegunka); Sepia, Silica, Spigel . (opłucna); Sulphur , Squilla (opłucna).

Leki zgodne: przed Bryon., Acon., Ammom., Nux vom., Opium, Rhus tox .; po Bryon ., Alum ., Arsen., Kali carb., Nux vom., Phosphor., Pulsat., Rhus tox., Sulphur .

Leki dopełniające: Alumina, Rhux tox .