Belladonna

Pokrzyk wilcza jagoda. Solanaceæ.

Jeden z pierwszych leków, z którymi eksperymentował Hahnemann, i ten, który w 1800 roku doprowadził go do odkrycia większego niż jakiekolwiek inne dokonane kiedykolwiek w dziedzinie nauki: że zmieniające życie działanie leków i trucizn nie przypomina działania chemicznego ani fizycznego, zależnego od masy, lecz zależy wyłącznie od powierzchni. Zostało to obecnie dowiedzione matematycznie i mamy pełne prawo śmiać się z głupich uparciuchów, którzy w to wątpią. W 1805 roku, w Fragm. de vir. med. posit, Hahnemann opublikował 103 pozycje pochodzące z własnych obserwacji oraz 312 z obserwacji innych autorów; w 1811 roku w pierwszym tomie Reine Arzneimittellehre, jako pierwszy lek: 176 własnych obserwacji i 474 obserwacje innych; w 1829 roku w drugim wydaniu pierwszego tomu R. Aml.: 380 własnych oraz 1042 objawy pochodzące od innych autorów i jego uczniów — Hornburga, E. Kummera, Herrmanna, E. Stapfa, W. Grossa, F. Hartmanna, C. F. Langhammera, Rückerta, J. E. A. Baehra, H. Lehmanna i A. F. Möchela — łącznie 1422 pozycje; w trzecim i ostatnim wydaniu z 1830 roku Hahnemann uwzględnił jeszcze trzy osoby uczestniczące w próbie lekowej, a całość liczyła 1440 pozycji, przy czym wiele z nich skrócono, a kilka połączono w jedną. W 1875 roku Allen uwzględnił, oprócz 85 autorytetów Hahnemanna, łącznie 241 autorów i podał — bez żadnego skracania — 2544 objawy, nie zamieszczając ani jednego objawu wyleczonego. Dzięki co najmniej 1455 objawom potwierdzonym wyleczeniem mogliśmy skrócić cały katalog do nieco mniej niż 4000. Następnym tematem będzie oddzielenie, na ile to możliwe, objawów uzyskanych z jagód, liści i korzenia.

UMYSŁ [1]

Pacjent zachowuje świadomość, lecz dręczy go straszny lęk.

Utrata świadomości.

Osłupienie z przekrwieniem głowy, rozszerzonymi źrenicami; majaczenie.

Żywa pamięć; przypomina sobie sprawy z odległej przeszłości.

Pamięć upośledzona; w jednej chwili zapomina, co zamierzał zrobić.

Roztargnienie i zapominanie.

Lubi pogrążać się w milczących rozmyślaniach; skrajna obojętność, nic nie wywiera na nim wrażenia.

Napad pobudzenia mózgowego z mnogością wyobrażeń i obrazów, zwykle fantastycznych i niespójnych.

Splątanie umysłowe.

Splątanie w głowie, nasilone przez ruch.

Jej umysł był tak zaburzony, że mowa nie odpowiadała myśli, myśl — rozumieniu, a rozumienie — obecnym przedmiotom.

Wesołe szaleństwo; śmiejąc się lub śpiewając, stale dotyka otaczających ją przedmiotów.

Lękliwe szaleństwo; boi się wyimaginowanego czarnego psa, szubienicy itd.

Szaleństwo; chorzy rozbierali się i ubrani jedynie w koszule wybiegali w biały dzień na ulice, gestykulując, tańcząc, śmiejąc się oraz wypowiadając i czyniąc wiele niedorzeczności.

(U chorego:) Popadł w obłęd; przełożył jedną nogę przez okno, by się zabić, i trzeba go było przywiązać; zmarł następnego dnia; w ciągu dziesięciu godzin podano dwie dawki. θ Gruźlica.

Niedorozwój umysłowy.

Fantastyczne złudzenia (przy zamykaniu oczu).

Przy zamykaniu oczu, choć nie śpi, pacjentka widzi wielkie, dzikie zwierzęta o groźnym, złym wyglądzie, z rogami i kudłatymi łbami; pokój wydaje się pełen obcych mężczyzn wchodzących i wychodzących, którzy, mijając ją, próbują ją porwać, co bardzo ją przeraża; sądzi, że mężczyźni chcą zabrać ją z domu; następnie widzi dzieci siedzące rzędami na niskich ławkach, jak w sali szkolnej.

Omamy i złudzenia zmysłowe.

Wyobraża sobie, że widzi duchy, odrażające twarze i różne owady.

Lęk przed wyimaginowanymi rzeczami; chce przed nimi uciekać.

Przerażające wizje; chce się ukryć.

Boi się niezwykłego czarnego psa, szubienicy itd.; widzi duchy i owady; łatwo wpada w złość, po czym płacze; rozdziera otaczające go przedmioty, gryzie i uderza, a gdy jest powstrzymywany, pluje na osoby wokół, bije samego siebie, przeklina i używa strasznych słów. (Te objawy wściekłości bardzo przypominają objawy Stramon. i Hyosc.).

Utrwalone idee: sądzi, że jedzie na wole, używa kija jak strzelby, warczy i szczeka jak pies.

Majaczenie.

Letarg i majaczenie z bólem głowy. θ Po ustąpieniu guza.

Jęki w majaczeniu, zaczerwieniona twarz, gorąca głowa.

Majaczenie i gorąco.

Bezładne majaczenie.

Majaczenie: przed oczami przerażające postacie i obrazy; boi się wyimaginowanych rzeczy; widzi potwory; mówi o psach, jak gdyby roiły się wokół niego; wściekły.

Gwałtowne majaczenie; wybucha napadami śmiechu, następnie zgrzyta zębami; skłonny gryźć i uderzać osoby w otoczeniu.

Majaczenie; chłopiec wyskoczył z łóżka, dużo mówił, był ożywiony i często się śmiał; świadomość całkowicie zanikła; nie rozpoznawał rodziców.

Wieczorem ogarnęło go tak gwałtowne majaczenie, że do jego unieruchomienia potrzeba było trzech mężczyzn; twarz miał siną; oczy przekrwione i wytrzeszczone, źrenice silnie rozszerzone; tętnice szyjne pulsowały niezwykle gwałtownie; tętno pełne i twarde, z utratą zdolności połykania.

Majaczenie ciągłe albo nawracające napadowo, początkowo wesołe, później przechodzące we wściekłość.

Pobudzenie i majaczenie z gwałtownymi ruchami rąk i nóg, narastające aż do szaleńczego majaczenia.

Wściekłe majaczenie przez całą noc, z przyjemnymi omamami, po którym następuje znaczne wyczerpanie i splątanie umysłowe.

Gryzie opiekunów i samego siebie, krzyczy wściekle. θ Chłopiec, æt. 3.

Mania z pragnieniem gryzienia, uderzania i ucieczki.

Najwyższy stopień manii, zupełna niemożność pozostania w spoczynku; wskakuje na krzesła, stoły i piec.

Napady obłędu przerywały niekiedy głośny śmiech i zgrzytanie zębami; głowa była gorąca, twarz czerwona, spojrzenie dzikie i nieruchome; tętno małe i bardzo częste; źrenice rozszerzone; tętnice głowy i szyi wyraźnie pulsowały, tętno twarde i częste.

Mania, raz wesoła, innym razem chora pluła i gryzła osoby w otoczeniu.

Padaczka i mania furibunda.

Wściekłość, szaleństwo, skłonność do gryzienia, plucia, uderzania i rozdzierania przedmiotów.

Furia ze zgrzytaniem zębami i drgawkami.

Furia; chorzy ciągnęli za włosy osoby stojące obok.

Tak wielka furia (z palącym gorącem ciała oraz otwartymi, wytrzeszczonymi i nieruchomymi oczami), że trzeba ją było stale przytrzymywać, by kogoś nie zaatakowała; a gdy trzymano ją tak, że nie mogła się poruszyć, nieustannie pluła na otaczające ją osoby.

Pragnienie ucieczki lub ukrycia się.

Ze strachu wyskakuje z łóżka, próbuje uciec i się ukryć.

Raczej pragnie śmierci, niż się jej boi.

Nieustannie usiłowała wyskoczyć z łóżka.

Skłonność do gryzienia osób w otoczeniu i rozdzierania wszystkiego wokół na kawałki.

Chce uderzać, gryźć i kłócić się.

Znużenie życiem z pragnieniem utopienia się.

Pragnie światła, lecz unika towarzystwa.

Gadatliwość.

Mowa szybka i pospieszna; chorzy często wydają nieartykułowane, bezładne dźwięki.

Wielka gadatliwość, niedorzeczne wypowiedzi, śmiech bez przyczyny.

Rozmowny, po czym znów niemy.

Obsceniczne wypowiedzi w majaczeniu.

Wielomówność; stale posługuje się głupim i niedorzecznym językiem, z którego często głośno się śmieje; zagadnięty zwraca się ku mówiącemu, lecz nie udziela odpowiedniej odpowiedzi.

Mówi jak obłąkana, z wytrzeszczonymi, wypukłymi oczami.

Głośny śmiech, nieokiełznane zachowanie, śpiew, gwizdanie, lubieżne rozmowy.

Przechodzi od spokoju do pogodnego i wesołego nastroju, w którym wyśpiewuje trele i piosenki; silne pragnienie, gwałtowne ruchy rąk.

Jęki.

Liczne jęki, udręka, nagły krzyk. θ Zatrzymanie moczu.

Płacz i krzyki, < pod wpływem łagodnego pocieszania.

Gwałtownie majaczyła, głośno krzyczała i płakała, była nie do opanowania, cierpiała z powodu największego lęku i rozpaczała, że nie wyzdrowieje.

Dziecko nagle krzyczy, a po pewnym czasie równie nagle przestaje płakać, jak zaczęło, i wygląda, jak gdyby nic mu nie dolegało.

Płacz i wycie dzieci, jakby ze wściekłości.

Zamiast jeść, przegryzł drewnianą łyżkę na pół, ogryzał talerz oraz warczał i szczekał jak pies.

Chłopiec zupełnie nie panował nad sobą, zamachnął się na matkę, ugryzł ją, robił straszne grymasy i wykonywał wykrętne ruchy kończyn; ani chwili nie pozostawał w jednym miejscu.

Próbowała gryźć i uderzać opiekunów, wybuchała napadami śmiechu i zgrzytała zębami; głowa gorąca, twarz czerwona, spojrzenie dzikie i groźne.

Rozdziera koszulę nocną i pościel.

Skubie pościel, jak gdyby szukał czegoś zgubionego, mamrocząc bezładnie.

W majaczeniu skubał pościel, zrzucał ją i nieustannie usiłował wyskoczyć z łóżka.

Głupie, komiczne wybryki i gesty; dotykają wszystkiego, co znajduje się w ich zasięgu; niedorzeczny śmiech, nadmierna wrażliwość.

Popadli w swawolną wesołość, wybiegli z domu i obnażali się.

Zachowywali się jak pijani.

Oboje dzieci bawiło się ze sobą w chowanego, wołając jedno drugie przez sen.

Chłopiec biegał po pokoju, śmiejąc się bez umiaru; nie chciał ani jeść, ani pić; kawałek chleba, który wziął za kamień, odrzucił daleko od siebie; jego majaczenie było zawsze wesołe, po czym całkowicie utracił świadomość; tętno bardzo wolne, pełne; źrenice szeroko rozszerzone, niewrażliwe na światło; brzuch nieco wzdęty.

Tańczenie, bieganie i pełzanie w koszuli.

Dziecko zaczerwieniło się, chciało uciec, uderzało ludzi, zaczęło majaczyć i stało się niespokojne.

Miota się w łóżku w stanie zupełnej furii.

W majaczeniu rzucił się z wysokości.

Niemal wszystkie objawy prowadzą do gwałtownych czynów; pacjent musi robić wszystko gwałtownie; chce, aby otaczające ją osoby ją zabiły.

Wrażenie unoszenia się lub płynięcia, jak w łodzi; jak gdyby ciało albo jego część było znacznie powiększone.

Niechęć do hałasu i towarzystwa.

Niechęć do wszelkiego wysiłku umysłowego; gnuśność.

Ręce stale w ruchu; próbuje chwytać przedmioty w powietrzu.

Siada i przez pół dnia bez przerwy łamie szpilki na kawałki.

Obmacuje osoby w otoczeniu; czasami siada; niekiedy zachowuje się, jakby prała, liczyła pieniądze albo piła; mamrocze jak przez sen; mówi jak

obłąkana, z wytrzeszczonymi, wypukłymi oczami; mówi o psach rojących się wokół niej; rozmawia na cmentarzu kościelnym ze zmarłą siostrą; za sprawą jakiegoś uroku ukazują się jej piękne obrazy.

Niechęć do mówienia albo bardzo szybka mowa.

Bardzo wesoły nastrój, śpiew i gwizdanie; częsty śmiech.

Depresja albo nazbyt wielka wesołość.

Smutek i przygnębienie; pacjenci są obojętni na wszystko, szukają samotności i pragną spokoju.

Melancholia; hipochondria; brak nadziei.

Jest bardzo przygnębiona.

Drżące przygnębienie.

Wielka udręka z niepokojem.

Rozpacz.

Histeria z melancholijnym nastrojem.

Ogarniał go lęk, gdy na ulicy zbliżali się do niego ludzie, a kiedy go minęli, upierał się, że ich ugodził nożem.

Wzdryga się ze strachu, gdy zbliżają się inni.

Lęk przed wyimaginowanymi rzeczami; chce przed nimi uciekać.

Lęk odczuwany w okolicy serca, z dojmującą trwogą i niepokojem.

Niepokój i lęk przed wyimaginowanymi przedmiotami oraz omamami: duchami, żołnierzami przychodzącymi, by ich zabrać, czarnymi zwierzętami, szczurami, psami, wilkami itd.

Niepokój, niemożność pozostania w spoczynku, nudności i ból pleców z kolką wzdęciową.

Niepokój, dojmujący lęk, drżenie, stała niemożność pozostania w spoczynku.

W dzień wielki lęk; nigdzie nie może zaznać spokoju; wydaje się jej, że musi odlecieć.

Niespokojny i zdezorientowany; obawia się, że zaraz umrze.

Drżący, niespokojny, nerwowo pobudzony.

Niespokojny i lękliwy.

Lęk pochodzenia nerwowego, niepokój, pragnienie ucieczki.

Niepokój, po którym występuje pot.

Nieznośny dojmujący lęk w okresach wolnych od wściekłości, z pragnieniem śmierci.

Utrata odwagi.

Bardzo wrażliwy, drażliwy nastrój.

Bardzo pobudliwy nastrój; łatwo doprowadzić go do łez.

Płaczliwy, drażliwy nastrój.

Zrzędliwość; nic nie wydawało mu się właściwe; był zły na samego siebie.

Płacz i rozdrażnienie z powodu błahostek, z bólem głowy, uciskiem w czole i wielką suchością ust.

Posępny i poważny.

Gniew dochodzący nawet do napadów konwulsyjnej wściekłości.

Kłótliwy podczas niepohamowanej wesołości.

Kłótliwość; nie można go uspokoić; skłonność do gwałtownej wściekłości.

Wielki niepokój; chodzi z miejsca na miejsce.

Wielki niepokój ruchowy i nieopisana trwoga; nie może długo siedzieć ani leżeć w żadnej pozycji; próbuje uciekać.

Mania: z silnym pragnieniem tabaki; wilczy apetyt, połyka wszystko, co znajdzie się w jego zasięgu; na ogół zaparcie; spojrzenie dzikie, niespokojne, oczy błyszczące, twarz zaczerwieniona, oddech lękowy, nieregularny; podniecenie seksualne, skłonność do masturbacji; bezsenny i niespokojny.

Oszałamiający ból głowy.

SENSORIUM [2]

Wszystkie zmysły wyostrzone.

Wielka drażliwość i podatność zmysłów na bodźce; wszystko smakuje i wyczuwa węchem bardziej intensywnie; smak, wzrok i słuch są ostrzejsze, umysł łatwiej ulega poruszeniu, a myśli są aktywniejsze.

Nadmierna pobudliwość nerwowa, ze wzmożoną wrażliwością wszystkich narządów; przeszkadza najmniejszy hałas i najsłabsze światło.

Zmysły go zwodzą.

Zamglenie lub otępienie, jak po pijanemu.

Uczucie upojenia, z zataczaniem się.

Uczucie dezorientacji w głowie.

Bolesne otępienie głowy.

Otępienie i oszołomienie, < przy poruszaniu głową, jeszcze bardziej podczas chodzenia.

W całej głowie panuje zamęt.

Znużenie głowy.

Uczucie ciężkości głowy; wydaje się, że zaraz zaśnie.

Krew napływa do głowy, która staje się ciężka, jak przy zawrotach.

Ciężar w głowie, jakby miał upaść.

Zawroty głowy, z uczuciem, jakby przed jej czołem znajdowała się deska; upada w lewo lub do tyłu.

Zawroty głowy; wydaje mu się, jakby otaczające go przedmioty kołysały się tam i z powrotem.

Zawroty głowy, jakby była kołysana.

Podczas kładzenia się wydaje się, jakby łóżko podrzucało chorego w górę i w dół.

Zawroty głowy, jakby wszystko obracało się w koło.

Zawroty głowy nasilają się przy każdym ruchu ciała.

Zawroty głowy przy schylaniu się lub przy prostowaniu się po schyleniu.

Zawroty głowy, głównie nocą przy obracaniu się w łóżku albo przy wstawaniu rano, również podczas chodzenia i przy każdej zmianie pozycji.

Zawroty głowy, z upadkiem i utratą świadomości.

Pulsowanie w głowie, brzęczenie w uszach, przyćmienie wzroku, zaczerwienienie twarzy, trwoga i nudności, a nawet wymioty.

Zawroty głowy z uderzeniem krwi do głowy, szumem w uszach i lekkim zamgleniem widzenia.

Zawroty głowy z przyćmieniem wzroku, zanikaniem widzenia lub migotaniem przed oczami.

Zawroty głowy z wyczuwalnym pulsowaniem w głowie, rozszerzeniem źrenic i nudnościami.

Zawroty głowy z uczuciem zmęczenia przed napadem i po nim.

Zawroty głowy, następnie ból głowy, potem upadek.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Czołowy ból głowy.

Uciskowy ból głowy, szczególnie w czole.

Ból głowy, jakby kamień uciskał czoło, > po położeniu głowy i przy schylaniu się, z rozszerzonymi źrenicami i płaczliwie złym humorem z błahych powodów.

Bolesny ucisk w głowie, szczególnie w dolnej części czoła, bezpośrednio nad nosem, nieznośny przy schylaniu się lub czytaniu.

Uczucie, jakby mózg był przyciskany do czoła, ustępujące natychmiast po odchyleniu głowy do tyłu.

Ból przy pochylaniu się naprzód, jakby wszystko miało wydostać się przez czoło.

Ból głowy, jakby mózg miał zostać wypchnięty na zewnątrz, w czole, tuż nad oczodołami; uniemożliwia otwarcie oczu i zmusza go do położenia się.

Napięciowy ucisk po prawej stronie czoła.

Uciskowy czołowy ból głowy podczas chodzenia tak silny, że oczy same się zamykały; > podczas siedzenia, ustaje w pozycji leżącej, < przy ponownym wstawaniu lub wyjściu na świeże powietrze.

Silny ból przeszywający w prawej wyniosłości czołowej, < przy pochylaniu się naprzód, > od ucisku.

Ból łagodnieje pod wpływem silnego ucisku na czoło.

Ból świdrujący pod prawą wyniosłością czołową, wcześnie rano, wkrótce po przebudzeniu.

Ból czoła, podczas ruchu nasilający się tak bardzo, że powoduje zamykanie oczu.

Gwałtowny czołowy ból głowy, z gorącem i zaczerwienieniem twarzy oraz tętnieniem tętnic szyjnych; sporadycznie nudności.

Bolesność przedniej części głowy, sztywność potylicy.

Ból głowy nad oczodołami, jakby mózg był ściskany, tak że musiał zamknąć oczy.

Bardzo dokucza jej pulsujący ból głowy, szczególnie nad oczami.

Jednostronny ucisk lub napięciowy ból, przemieszczający się ze skroni albo czoła do oczodołu, a stamtąd rozprzestrzeniający się na całą połowę mózgu, < od poruszania głową i oczami, promieni światła oraz najmniejszego hałasu.

Ból głowy i gałek ocznych; uczucie, jakby oczy wyskakiwały z oczodołów.

Gwałtowny ból głowy, przede wszystkim w okolicy oczodołów, z zaczerwienieniem oczu i twarzy.

Ból głowy < przy poruszaniu oczami, spoglądaniu w dół i czytaniu.

Ciągnięcie w dół w skroniach i prawym oczodole.

Połowiczy ból głowy, sięgający do oczodołów i kości nosa, z uczuciem ucisku, rozpierania i falowania.

Pełność i ucisk w skroniach oraz czole, z bólem wywołującym niepokój ruchowy i trwogę.

Gwałtowny ból przeszywający w prawej skroni.

Bóle są rwące i ciągnące; rozpoczynają się w prawej skroni, szerzą się ponad oczodołem do prawego policzka i są < od najmniejszego ruchu.

Ból uciskający w prawej okolicy skroniowej, który przy podpieraniu głowy ręką nasila się aż do uczucia rozpierania i przechodzi do prawej wyniosłości czołowej.

Tępy ból przeszywający w lewej skroni, od wewnątrz ku zewnątrz.

Kłucie jak nożem, od jednej skroni do drugiej.

Ostry ból tnący po prawej stronie głowy, od okolicy czołowej do potylicznej, stający się ogólnym, a na koniec umiejscawiający się w lewej kości ciemieniowej.

Bóle świdrujące, rwące, tnące i przeszywające w różnych częściach głowy, na ogół < po prawej stronie i w czole, słabsze w potylicy.

Tępy ból uciskający po jednej albo drugiej stronie głowy.

Gwałtowne tętnienie w mózgu, od tyłu ku przodowi i na obie strony; na powierzchni tętnienie kończy się bolesnymi przeszyciami.

Napięciowy ucisk w lewej części szczytu głowy i w czole.

Ból rwący w prawej części szczytu głowy.

Trzy gwałtowne pchnięcia przeszywające głowę od czoła do potylicy, po których cały wcześniejszy ból głowy nagle znika.

Uczucie ciężkości głowy, z uciskiem w potylicy, albo uczucie uciskania mózgu w kierunku skroni, z przyćmieniem wzroku i osłabieniem słuchu.

Nieustanny, tępy ból uciskający po jednej albo drugiej stronie głowy.

Ucisk w głowie, raz tu, raz tam, za każdym razem obejmujący większe obszary.

Gwałtowne uciskanie całej głowy od wewnątrz ku zewnątrz, jakby miała pęknąć.

Ciągłe i silne rozpieranie całego mózgu; ból głowy tuż nad oczodołami, jakby mózg był wypychany na zewnątrz; z powodu bólu oczy pozostają mocno zamknięte, źrenice są maksymalnie zwężone, a głos ledwie słyszalny.

Ból głowy, jakby szwy czaszki były rozrywane i jakby przykładano dźwignię, którą rozsadzano głowę.

Nieustanny, ciągnący i rozpierający ból głowy, jakby coś w niej kołysało się i chwiało szarpnięciami.

Ból głowy na szczycie głowy, swego rodzaju wykręcanie, czasem również drążenie, niekiedy rwanie; staje się znacznie gwałtowniejszy pod wpływem zewnętrznego ucisku; czaszka wydaje się zupełnie cienka, jakby można ją było wcisnąć do środka.

Kłucia i rwanie w głowie.

Bóle świdrujące, rwące, tnące i przeszywające w różnych częściach głowy, na ogół < po prawej stronie i w czole, słabsze w potylicy.

Przeszywanie głowy, jakby obosiecznym nożem, wieczorem.

Przeszywające pchnięcia po prawej stronie głowy, jakby obosiecznym nożem, odczuwane następnie z przodu głowy, potem na jej szczycie, a następnie w potylicy, tak że nie może leżeć na żadnym boku.

Chlupotanie w głowie, jakby była pełna wody.

Uczucie, jakby mózg był wstrząsany w czaszce.

Uczucie w mózgu podobne do chlupotania wody.

Dnawy ból głowy, przeważnie połowiczy; przelotne kłucia odczuwane bardzo głęboko, niekiedy rozpoczynające się jak uderzenie w część głowy i przechodzące w długie, bardzo bolesne ukłucie, ciągnące przez całą połowę głowy i trwające kilka minut, często z utratą świadomości.

Bóle pojawiają się nagle, trwają przez czas nieokreślony, lecz ustępują nagle.

Histeryczny ból głowy.

Hemicrania; migrena.

Bardzo intensywny ból głowy.

Ból głowy najpierw pozbawia go wzroku, potem świadomości.

Ból głowy nasila się nocą, doprowadza go do szaleństwa; musi biegać tam i z powrotem i często upada.

Napady bólu głowy, z towarzyszeniem bólu w lędźwiach; zimnych stóp; trudności w połykaniu; nudności i wymiotów; częstego oddawania moczu; ucisku w klatce piersiowej; sztywności karku; drażliwego usposobienia oraz uczucia zmęczenia kończyn.

Ból głowy z pragnieniem lemoniady.

Ból głowy z sennością, lecz nie może zasnąć.

Bóle głowy < od hałasu, światła, ruchu, poruszania oczami, wstrząsów, dotyku, najmniejszego szarpnięcia, najmniejszego wysiłku oraz na świeżym powietrzu.

Ból głowy od gorąca słonecznego.

Ból głowy > podczas miesiączki, od ucisku, ciasnego obwiązania i owinięcia, lecz < od ciepła.

Na świeżym powietrzu uczucie rozpierania w głowie jest bardzo gwałtowne; boi się kaszleć z powodu nasilania się bólu.

Ucisk głęboko w mózgu, w całej głowie, podczas chodzenia na świeżym powietrzu i po nim.

Szarpnięciowy ból głowy, niezwykle gwałtowny podczas szybkiego chodzenia lub szybkiego wchodzenia po schodach; przy każdym kroku wstrząs, jakby w potylicy znajdował się ciężar.

Z powodu gwałtownego bólu czoła często musiał zatrzymywać się podczas chodzenia; przy każdym kroku ból powracał, jakby mózg unosił się i opadał w czole; ból > od silnego uciskania tej okolicy.

Stan głowy > przy spoglądaniu w górę i odchylaniu głowy do tyłu.

Ból zmniejsza się pod wpływem silnego uciskania bolesnych okolic.

Ból głowy < przy pochylaniu się naprzód, > przy odchylaniu się do tyłu.

Ból głowy z zawrotami głowy, nasilający się przy schylaniu.

Ucisk głęboko w mózgu, w całej głowie, po schyleniu się.

Po przebudzeniu pulsowanie w głowie.

Ból głowy pojawia się na ogół rano, po niespokojnej nocy.

Ból głowy wskutek nadużywania kawy, przegrzania i zimna.

Przekrwienie mózgu.

Pełność i uczucie ciężkości głowy.

Ogólna skłonność krwi do napływania do głowy, z zaczerwienieniem oczu i twarzy, jeszcze wyraźniejszym podczas napadów skurczowych.

Uderzenie krwi do głowy; pulsowanie tętnic mózgowych i tętnienie w głębi głowy.

Uczucie w głowie odpowiadało gwałtownemu przekrwieniu: pełnemu, napiętemu i tętniącemu stanowi naczyń mózgowych; dodatkowo było to takie samo uczucie, jakie wywołałoby podwiązanie szyi, utrudniające odpływ krwi żylnej.

Przekrwienie głowy; suche gorąco; czerwona twarz; bezsenność albo stan soporowy, z nagłym zrywaniem się lub wykrzykiwaniem.

Przekrwienie głowy, z majaczeniem. θ Tyfus plamisty.

Silne uderzenie krwi do głowy, z tętnieniem w skroniach i pieczeniem oczu.

Przekrwienie głowy, z niebezpieczeństwem udaru mózgu.

Uczucie zimna w mózgu, pośrodku czoła.

Silne gorąco w głowie.

Dokuczliwe pulsowanie tętnic mózgowych w pozycji leżącej.

Silne pulsowanie naczyń krwionośnych czoła oraz ból, jakby kości były unoszone.

Pulsujący ból głowy, z uciskiem na szczycie głowy.

Zapalenie podstawy mózgu i rdzenia przedłużonego wskutek wystawienia na słońce po obcięciu włosów.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie mózgu, pierwszy okres; tętnienie tętnic szyjnych; gorąca głowa; zaczerwieniona twarz; błyszczące oczy; nudności; pragnienie; skąpy mocz; brak wypróżnienia; nagłe zrywanie się; suche gorąco; częste, pełne tętno; senność; wciskanie głowy w poduszkę itd.

Encefalemia; hiperemia wskutek czynnego przekrwienia.

Hydrocephalus acutus, z wciskaniem głowy w poduszki.

Udar mózgu; zaczerwieniona, gorąca, obrzmiała twarz; rozszerzone źrenice; nieruchome, groźne spojrzenie;

nudności; zataczanie się; senność; chrapliwy oddech podczas snu; zgrzytanie zębami; po przebudzeniu pulsowanie w głowie; objawami zwiastunowymi są uczucie zmęczenia kończyn, apatia i niechęć do zajęcia, osłabienie pamięci, sztywność języka itd.

Odpowiedni dla osób plethorycznych, skłonnych do zapaleń ropowiczych, albo dla osób o konstytucji limfatycznej, skrofulicznych, podatnych na obrzmienia gruczołów.

SKÓRA GŁOWY [4]

Gryzący ból w wyniosłościach czołowych.

Uczucie, jakby czaszka była cienka jak papier.

Jakby czaszka była przezroczysta.

Bóle ciągnące w kości czołowej i karku, zarówno w spoczynku, jak i podczas ruchu.

Ból głowy z pulsowaniem nie tylko widocznym, lecz także słyszalnym.

Głowa gorąca; stopy zimne; obraca głową. θ Cholera infantum.

Gorąca głowa, wrażliwa na dotyk.

Konwulsyjne potrząsanie głową i odginanie jej do tyłu.

Wciskanie głowy w poduszkę.

Drętwienie skroni.

Ściągający ból skóry głowy.

Bolesny obrzęk i zaczerwienienie głowy.

Kurczowy ból w guzie czołowym, promieniujący do kości jarzmowej i żuchwy.

Znaczny obrzęk głowy z zaczerwienieniem całego ciała.

Głowa obrzęknięta do dwukrotnej wielkości.

Odczucie zewnętrzne, jakby mięśnie czoła i oczu były skurczone.

Przeziębia się przy każdym przeciągu, szczególnie po odkryciu głowy; dolegliwości po strzyżeniu włosów.

Głowa zewnętrznie tak wrażliwa, że najlżejszy dotyk, nawet ucisk włosów, wywołuje ból.

Skłonność do opierania głowy o coś zimnego i twardego.

Ból głowy > gdy włosy zwisają luźno, < gdy są „upięte”.

Włosy, które wcześniej elektryzowały się, przestały się elektryzować.

Dzieci wyrywają sobie włosy.

WZROK I OCZY [5]

Roztargnienie, gdy tylko zamknie oczy.

Widzenia przy zamykaniu oczu.

Przy zamykaniu oczu do snu nagły wstrząs przebiega przez ciało od dołu ku górze.

Patrzenie na lśniące lub połyskujące przedmioty nasila dolegliwości.

Ból uciskający głęboko w gałce ocznej, gdy zamyka oczy; uczucie, jakby oczy wysuwały się na zewnątrz.

Nadmierna wrażliwość wzroku.

Wrażliwość oczu; nie znosi światła.

Nietolerancja światła.

Konwulsyjne ruchy gałki ocznej na świetle, z potwornym bólem uciskającym, promieniującym przez całą głowę; > w ciemnym pokoju.

Skłonny pozostawać w ciemnym pokoju.

Światłowstręt; < od sztucznego światła.

Pragnienie światła.

Wielobarwna aureola wokół światła, z przewagą czerwieni; czasami światło wydaje się rozszczepione na promienie.

Chromatopsja.

Wszystko, na co patrzy, wydaje się czerwone.

Migotanie przed oczami; iskry albo przyćmienie wzroku.

Jasne iskry przed oczami.

Błyski światła przed oczami.

Dalekowzroczność.

Każdy przedmiot w pokoju, zarówno rzeczywisty, jak i widmowy, miał podwójny lub przynajmniej niewyraźny zarys wskutek skrajnego rozszerzenia źrenic.

Stronica wydaje się pokryta literami w wielkim nieładzie.

Przedmioty wydają się: podwójne oraz jakby wirowały i przesuwały się wstecz; odwrócone do góry nogami albo krzywe.

Trojenie obrazu; po obu stronach przedmiotu widzi jego drugi, niewyraźny obraz; od świecy rozchodzą się promienie tej samej barwy co płomień, a poza nimi znajduje się różnobarwna aureola, której wewnętrzny krąg jest zielony, środkowy czerwony, a zewnętrzny biały; podczas chodzenia widzi także unoszącą się okrągłą czarną kulkę, nieco większą od grochu; wszystko to widzi przed lewym okiem.

Podczas czytania linie wydają się krzywe.

Widzi przedmioty odwrócone do góry nogami (Stramon. wywołuje ukośny obraz wszystkich przedmiotów).

Nie może patrzeć w górę.

Osłabienie wzroku wskutek wykonywania precyzyjnej pracy.

Zanik widzenia przy siadaniu w łóżku.

Częściowa ślepota; nie może przeczytać żadnego druku.

Widzenie zamglone jak przez białą parę.

Przyćmienie wzroku albo rzeczywista ślepota.

Niedowidzenie spowodowane zatrzymaniem miesiączki; zasłona przed oczami; podwójne widzenie; chromatopsja; rozszerzone źrenice i kłucie w prawym oku.

Tęczówki niewrażliwe na światło.

Ślepota po silnych zastoinowych bólach głowy po płonicy.

Rozpoznaje przyjaciół po głosie, a nie wzrokiem.

Choć okiennice są otwarte, mówi, że są zamknięte, gdyż nic nie widzi otwartymi oczami. θ Zapalenie wątroby.

Ślepota korowa.

Całkowita ślepota korowa spowodowana ciężką gorączką nerwową albo dużą ilością chininy podanej w tym czasie; źrenice szeroko rozszerzone.

Ślepota korowa wskutek przeziębienia, z silnymi zawrotami głowy; ból uciskający i uczucie pełności w gałkach ocznych; czarne plamy przed oczami; ból nasilony przez światło świecy oraz znaczne przekrwienie naczyń.

Ślepota korowa trwająca cztery lata, występująca po zahamowaniu wysypki w płonicy; pozostało jedynie postrzeganie światła; źrenice rozszerzone.

Apopleksja siatkówki z zatrzymaniem miesiączki, występująca u dziewczyny w wieku 18 lat; miewała przekrwienia mózgowe, nagłe gorąco głowy, zawroty głowy, palący i pulsujący ból czoła, szumy uszne oraz złudzenia wzrokowe, podczas gdy reszta ciała była zimna; bóle głowy nasiliły się; pulsowanie ślinianek przyusznych stało się silniejsze; fotopsja, a następnie nagła ślepota.

Ma dzikie spojrzenie i wygląd osoby oszołomionej.

Niespokojne, niepewne spojrzenie, wzrok utkwiony w próżni; czasami oczy błyszczą; twarz zaczerwieniona; oddech niespokojny, nieregularny.

Oczy są matowe, przygasłe, bez blasku.

Miał nieruchome, groźne, dzikie, błądzące spojrzenie.

Nieruchome, szkliste oczy.

Oczy półotwarte, wysunięte i nieruchomo wpatrzone.

Powieki szeroko otwarte; oczy błyszczące i wysunięte.

Oczy czerwone, wysunięte, nieruchomo wpatrzone i lśniące.

Oczy bardzo żywe, ze źrenicami całkowicie rozszerzonymi.

Ból nad oczami.

Ból uciskający nad prawym okiem.

Głęboko umiejscowiony, tępy ból za okiem.

Ból głowy i gałek ocznych, które sprawiały wrażenie, jakby wyskakiwały z oczodołów.

Ból zaczyna się w oczodole i rozchodzi się naprzemiennie na czoło oraz skórę twarzy.

Ból w oczodołach; często ma uczucie, jakby oczy zostały wyrwane, czasami jakby wciśnięto je w głąb głowy.

Neuralgie oczodołowe, szczególnie nerwu podoczodołowego, z zaczerwienioną twarzą i gorącymi dłońmi.

Neuralgia rzęskowa, pojawiająca się i ustępująca nagle; światłowstręt; przekrwienie.

Bardzo silny ból głęboko w oczach, nasilony przez ruch, lecz szczególnie przez światło.

Przejściowy, delikatny ból kłujący w oczach.

Przeszywanie w oczach, od wewnątrz ku zewnątrz.

Bardzo silne, tępe, uporczywe bóle oczu, od zewnątrz ku wewnątrz.

Ból i palenie w oczach.

Uczucie gorąca w oczach; wydaje się, jakby otaczała je gorąca para.

Palenie, świąd i szczypanie w oczach.

Silne bóle jaskrowe; (oczy z jaskrą są niezwykle wrażliwe na działanie Bellad.).

Rozszerzenie źrenic wynikające z nerwowego bólu głowy.

Źrenice rozszerzone.

Źrenice rozszerzone i nieruchome; twardówki sinawe; sine, ołowiane plamy na powiekach; śmiertelna bladość twarzy.

Wysunięte oczy z rozszerzonymi źrenicami.

Źrenice zwężone.

Zapalenie naczyniówki, szczególnie postać rozsiana.

W przewlekłym zapaleniu rogówki, gdy oko nagle staje się silnie przekrwione, z gorącem, bólami i światłowstrętem; bóle często kłujące, przeszywające gałkę oczną ku tyłowi głowy.

Owrzodzenia albo plamki na rogówce; zgrubienie rogówki.

Szczególnie użyteczny w chorobach dna oka; przeczulica siatkówki.

Tarcza nerwu wzrokowego o znacznie ciemniejszym zabarwieniu; tętnice i żyły siatkówki mocno powiększone, zwłaszcza żyły.

Zapalenie nerwu wzrokowego; duże żyły, błyski światła przed okiem i bóle głowy.

W hiperemii nerwu wzrokowego i siatkówki szczególnie wskazana, jeśli zależy ona od przekrwienia mózgowego i towarzyszy jej tępy, uporczywy ból oka, nasilany przez każde światło.

Zapalenie nerwu wzrokowego i siatkówki.

Zapalenie siatkówki u młodej kobiety (miewającej zastoinowe bóle głowy, zawsze < po południu); siatkówka bardzo zamglona i obrzęknięta, jakby pokryta sinoszarą błoną; zarysy tarczy niewyraźne, naczynia duże i kręte.

Reumatyczne zapalenie tęczówki we wczesnym stadium.

Oczy są przekrwione, wyglądają na bardzo czerwone; nie znosi światła; otwiera je tylko w ciemnym miejscu.

Nieżytowe zapalenie oczu.

Zapalenie oczu pojawiające się nagle; < prawe oko; silny światłowstręt.

Skrofuliczne zapalenie oczu: nie znosi sztucznego światła; obfity wypływ gorących łez.

Zapalenie oczu z zaczerwienieniem i obrzękiem powiek, także u noworodków; u osób dnawych lub skrofulicznych po przeziębieniu.

Podanie leku w przypadkach przewlekłego zapalenia oczu powodowało palenie oczu oraz uczucie w kościach policzkowych, jak po oparzeniu wrzątkiem.

Zapalenie spojówek (szczególnie nieżytowe, we wczesnym stadium) z suchością oczu, pogrubiałymi, czerwonymi wargami oraz bólami palącymi w oku.

Spojówka pokryta czerwonymi naczyniami; bóle przeszywające; oczy łzawią.

W przewlekłych postaciach hiperemii, gdy wzdłuż szpary powiekowej wyraźnie zaznacza się czerwona linia spojówkowa.

Błona spojówkowa silnie nastrzyknięta; całe oko wystające i nienaturalnie lśniące.

Zez wskutek skurczowego działania mięśni albo powstały w następstwie chorób mózgu.

Skurczowe ruchy oczu.

Kurcze oczu powodujące ich zniekształcenie.

Oczy są w ciągłym ruchu, źrenice skrajnie rozszerzone.

Gałki oczne konwulsyjnie obracają się po okręgu.

Oczy uległy zniekształceniu, z zaczerwienieniem i obrzękiem twarzy.

Obrzęk i ropne zapalenie lewego mięska łzowego.

Suchość oczu.

Uczucie palącej suchości w obu oczach.

Uczucie piasku w oczach.

Oko suche; ruchowi towarzyszy uczucie suchości i sztywności; powierzchnia gałki ocznej stała się zupełnie sucha, wywołując bardzo nieprzyjemne odczucie, które nie ustępowało po mruganiu ani po długotrwałym zamykaniu oczu.

Paląca suchość oczu; łzy wypływające z oczu są gorące albo szczypiące; podwójne widzenie.

Łzawienie ze znacznym światłowstrętem.

Palące łzy.

Łzawienie po stronie objętej bólem głowy.

Zażółcenie twardówek.

Tępy, ciężki, uporczywy ból powiek.

Uczucie ciężkości powiek.

Oczy szeroko otwarte.

Mruganie powiek.

Drżenie i drganie prawej górnej powieki.

Świąd i palenie powiek.

Krwawienie z powiek.

Powieki obrzęknięte i czerwone, jak w róży.

Powieki napuchnięte, czerwone i przekrwione.

Powieki są bolesne, czerwone, przekrwione i obrzęknięte.

W zapaleniu brzegów powiek, gdy powieki są bolesne i obrzęknięte jak w róży.

Swędzące kłucia w kącie przyśrodkowym oka, tylko przejściowo łagodzone przez drapanie.

Zapalny obrzęk dolnej powieki w pobliżu kąta przyśrodkowego, z pulsującymi bólami.

Rano powieki są całkowicie sklejone.

Skrofuliczne zapalenie powiek.

Wywinięte powieki.

Ostre zaostrzenia różnych przewlekłych

chorób, jak przy ziarnistości powiek, gdy po przeziębieniu oczy stają się wrażliwe na powietrze i światło, z suchością i uczuciem piasku.

SŁUCH I USZY [6]

Skrajna wrażliwość słuchu.

Bardzo wrażliwy na hałasy; łatwo się przestraja.

Ból ucha nasilany przez najmniejszy hałas.

Nie znosi hałasu ani jasnego światła.

Huk, dzwonienie albo szumy w uszach.

Huk, mrowienie, brzęczenie i szmer w uszach.

Huk w uszach; zawroty głowy i tępa kolka.

Budzi go urojony hałas; lekkie majaczenie po przebudzeniu.

Głuchota, jakby uszy były przykryte błoną.

Niedosłuch wskutek przeziębienia.

Tracą słuch. θ Tyfus plamisty.

Ból rwący w uchu wewnętrznym i zewnętrznym, biegnący ku dołowi.

Kłucia w uszach.

Przeszywanie w uchu wewnętrznym, z niedosłuchem po tej samej stronie.

Szczypanie w uszach, najpierw w prawym, potem w lewym.

Ból ucha z wierceniem i świdrowaniem w uszach.

Ostre pchnięcia w uchu wewnętrznym, ze szczypaniem jak przy bólu ucha.

Bolesność rozciągająca się od gardła do uszu.

Ból rozdzierający od góry ku dołowi w uchu zewnętrznym i wewnętrznym.

Ból rwący w prawym uchu zewnętrznym i całej prawej połowie twarzy, biegnący ku dołowi.

Gwałtowny, rwący ból rozchodzi się od ucha zewnętrznego zarówno ku tyłowi, jak i ku przodowi, na całą połowę twarzy.

Bóle kłujące w uszach i wokół nich, czasem wywoływane przez żucie.

Ból ucha.

Ostre zapalenie uszu.

Otitis interna; dziecko krzyczy przez sen; majaczenie; obracanie głową; grozi szerzeniem się procesu na opony mózgowe.

Wyciek z ucha.

Zapalny obrzęk uszu, a także ślinianek przyusznych.

Obrzęk prawej ślinianki przyusznej, z jaskrawym, różopodobnym zaczerwienieniem i bardzo silnymi bólami przeszywającymi.

Zapalny obrzęk ślinianki przyusznej.

Gwałtowne przeszywania w prawej śliniance przyusznej, promieniujące do ucha zewnętrznego, gdzie stają się kurczowe, a następnie ustępują; powracają następnego dnia, również o tej samej godzinie.

Zapalenie gruczołów wokół uszu, z bólem rwącym i kłuciami.

WĘCH I NOS [7]

Nadmierna wrażliwość na zapachy.

Skrajna wrażliwość węchu; zapach tytoniu i sadzy jest nie do zniesienia.

Węch raz wyostrzony, innym razem osłabiony. θ Nieżyt nosa.

Utrata węchu.

Zapach w nosie jak solanka śledziowa albo kwaśne piwo. θ Nieżyt nosa.

Cuchnący zapach z nosa.

Skurcz u nasady nosa.

Krwawienie z nosa: z przekrwieniem głowy; u dzieci w nocy.

Bardzo częste krwawienia z nosa, z pulsującymi bólami głowy, szczególnie nocą w łóżku i rano po przebudzeniu.

Krwawienie z nosa; rozdęty brzuch; gardło często staje się bolesne; oczy często są objęte stanem zapalnym; obrzmiała twarz; śpi źle, słyszy wszystko, co dzieje się w nocy.

Wydzielina śluzowa z domieszką krwi z nosa.

Częste kichanie.

Częste suche kichanie z łaskotaniem, szczególnie w lewym nozdrzu.

Skurczowe kichanie z kaszlem u dzieci.

Uczucie suchości błony Schneidera.

Suchość nosa z tępym bólem czoła.

Nieżyt nosa; jedna strona nosa zatkana.

Suchość nosa i warg, przy czym wargi są bardzo czerwone.

Mowa nosowa; wskutek niedrożności nosa.

Nieżyt nosa z odrażającym zapachem w nosie, jak od zalewy śledziowej, szczególnie podczas wydmuchiwania nosa.

Zahamowany nieżyt nosa, doprowadzający do szaleństwa ból głowy.

Zapalny obrzęk i zaczerwienienie wewnętrznych oraz zewnętrznych części nosa.

Ból jak po stłuczeniu przy dotykaniu nosa.

Nagłe zaczerwienienie czubka nosa z uczuciem pieczenia.

Czubek nosa czerwony, obrzęknięty i lśniący.

Czubek nosa czerwony i gorący, szczególnie podczas ciepłej pogody.

Nozdrza i kąciki ust owrzodziałe, bez bólu ani świądu.

Na policzku i nosie pojawiają się krosty, które szybko wypełniają się ropą i pokrywają strupem.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Ból tnący, rwący, przeważnie po prawej stronie, przeszywający od boku twarzy ku skroni, do ucha i w dół ku karkowi; < od dotyku i ruchu; silny ucisk czasami przynosi ulgę.

Bóle neuralgiczne rozpoczynające się pod lewym oczodołem i biegnące ku tyłowi do ucha.

Gwałtowny ból przeszywający w prawym stawie skroniowo-żuchwowym, sięgający do ucha; podczas żucia.

Prosopalgia; tic douloureux; nerwoból twarzy Fothergilla.

Nadzwyczajna ruchliwość mięśni twarzy, szczególnie po lewej stronie.

Drgania mięśni twarzy.

Konwulsyjne ruchy mięśni twarzy ze skrzywieniem ust.

Skurcz mięśni twarzy; risus sardonicus; ciągłe mruganie i drżenie powiek, występujące naprzemiennie z kurczami dłoni i stóp.

Mięśniami twarzy i szczęk oraz kończyn wstrząsały konwulsyjne zrywania.

Konwulsyjna gra mięśni twarzy ze zgrzytaniem zębami.

Drętwienie twarzy.

Bladość i chłód twarzy z dreszczami; nieruchome albo konwulsyjnie poruszające się oczy; piana na ustach; mimowolne oddawanie kału i moczu.

Znaczna bladość twarzy; liczne jęki i zgrzytanie zębami.

Skrajna bladość twarzy natychmiast zmienia się w zaczerwienienie, przy chłodnych policzkach i gorącym czole; pot tylko na twarzy.

Bladość twarzy, czasami nagle występująca naprzemiennie z zaczerwienieniem.

Twarz blada i zapadnięta; rysy wyrażają niepokój i lęk, często są głęboko poorane zgryzotą albo blade i bez wyrazu.

Uczucie palącego gorąca na całej twarzy, bez zaczerwienienia policzków; albo wyraźne pragnienie; ciało ciepłe; stopy zimne.

Czerwona twarz.

Twarz ożywiona i zarumieniona.

Twarz bardzo czerwona, ze sztywnym, niespokojnym spojrzeniem.

Gorąca głowa; zarumieniona twarz; dzikie, nieruchome spojrzenie; częste tętno; błona śluzowa jamy ustnej sucha; opóźnione wypróżnienie; zatrzymanie moczu.

Bóle wywołujące zaczerwienienie twarzy i oczu; tętnienie tętnic szyjnych i w głowie.

Żarzące zaczerwienienie twarzy z gwałtownym, nieopisanym bólem głowy.

Gwałtowna neuralgia; czasami rozpoczyna się w prawej skroni i rozprzestrzenia przez oczodół na prawy policzek; < od najmniejszego ruchu; czasami ból promieniuje z oczodołu ku czołu i po skórze twarzy; niekiedy obejmuje uszy i zęby. θ Prosopalgia.

Ciemnoczerwona twarz.

Szkarłatne plamy na twarzy.

Plamiste zaczerwienienie twarzy.

Sino-czerwona, obrzmiała twarz.

Czerwona twarz z palącym gorącem.

Bardzo czerwona twarz z ogólnym uczuciem ciepła i silnym niepokojem.

Zarumieniona twarz i przekrwione gałki oczne.

Bardzo czerwona i gorąca twarz, z rozszerzonymi źrenicami i gorącą głową; z tętnieniem tętnic szyjnych i nastrzyknięciem twardówek.

Silne pragnienie bez potu.

Twarz czerwona i gorąca, a twarz, szyja i klatka piersiowa znacznie obrzęknięte.

Obrzmienie i zaczerwienienie twarzy oraz warg.

Obrzęk policzków z bólami palącymi; także obrzęk jednej strony twarzy.

Róża twarzy; zajęte części są czerwone, gorące i twarde.

Drapiący świąd czoła.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Ból rwący w szczękach.

Ból kłujący i uczucie ucisku w stawach skroniowo-żuchwowych.

Uczucie, jakby żuchwa była odciągana ku tyłowi.

Ból przeszywający i napięcie żuchwy, w kierunku uszu.

Bóle przeszywające od szczęki do ucha wewnętrznego.

Ucisk poniżej prawej kości jarzmowej.

Rwanie i ciągnięcie za prawą kością jarzmową.

Zapalenie i obrzęk węzłów podżuchwowych i szyjnych.

Zewnętrzna okolica gardła poniżej kąta żuchwy bardzo bolesna przy dotyku.

Zaciskała zęby tak mocno, że nie można ich było rozewrzeć nawet z użyciem wielkiej siły; ze zrywaniami we wszystkich kończynach i uczuciem chłodu.

Żuchwa jest konwulsyjnie dociskana do szczęki, przy czerwonej twarzy i osobliwym, nieruchomym spojrzeniu.

Konwulsyjne zaciskanie szczęk i skurcz mięśni twarzy oraz kończyn; następnego dnia nasilenie ruchów konwulsyjnych z zaczerwienieniem twarzy i obfitym poceniem; wielka sztywność wzdłuż kręgosłupa.

Szczęki są konwulsyjnie zaciśnięte i bardzo trudno je rozewrzeć. θ Szczękościsk.

Usta są na wpół otwarte albo kurczowo zamknięte wskutek szczękościsku.

Drżenie górnej wargi.

Gruba, obrzęknięta górna warga. θ Skrofuły.

Krosty albo ropień na górnej wardze.

Wargi: szczególnie górna pęka pośrodku; suche i spieczone.

Wargi ciemnoczerwone.

Obrzęk warg.

Krosty na brzegach warg ze szczypiącymi bólami.

Wargi suche, piekące, obrzęknięte i stwardniałe.

Uczucie otarcia w kącikach ust.

Wykwity w kącikach ust, bolesne przy dotyku.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Uczucie, jakby zęby miały zostać wypchnięte z głowy.

Zęby wydają się wydłużone.

Drążący ból zębów.

Uczucie cierpnięcia zębów.

Rozdzierający ból zębów; gorzej wieczorem.

Tępe ciągnięcie w prawym odcinku górnego szeregu zębów, przez całą noc.

Bolesne szarpnięcia w nerwach korzeni jednego lub kilku zębów.

Ból zębów jak w miejscu odparzonym po dopuszczeniu świeżego powietrza.

Ból zęba kilka minut po jedzeniu, nie podczas jedzenia; stopniowo nasila się do znacznego stopnia i równie stopniowo słabnie.

Ból zęba: napadowe rwanie, ciągnięcie i kłucie; < od wieczora do nocy; czasami powraca rano po przebudzeniu; < od dotykania zębów, żucia i zimnego powietrza; > od ucisku i nakłuwania dziąseł, aż pojawi się krew.

Ból zęba z czerwoną, gorącą twarzą i tętnieniem w głowie.

Ból zęba z bólem ucha.

Reumatyczny ból zęba, szczególnie u kobiet, zwłaszcza w ciąży.

Tętnienie w zębach. θ Ciąża.

Ból zdaje się rozpoczynać w zębach i do nich powracać.

Szczekanie i warczenie ze zgrzytaniem zębami.

Zgrzytanie zębami.

Zgrzytanie zębami z jękami; znaczna suchość jamy ustnej, na krótko łagodzona płukaniem zimną wodą.

Zgrzytanie zębami z pianą na ustach.

Niezwykle dokuczliwy świąd dziąseł z bólem gardła.

Pęcherzyk na dziąśle poniżej jednego z przednich zębów, z bólem jak po oparzeniu.

Dziąsła bolą jak owrzodziałe.

Niezwykle bolesny obrzęk dziąseł po prawej stronie.

Krwawienie z dziąseł.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: słony; kwaśny; gorzki; papkowaty; odrażający; gnilny podczas jedzenia albo picia.

Chleb ma kwaśny smak.

Gnilny smak podchodzący z gardła; także podczas jedzenia albo picia, chociaż pokarm i napój mają właściwy smak.

Gnilny, nieprzyjemny smak w ustach przy czystym języku.

Smak mdły albo utrata smaku.

Mowa pospieszna; często nieartykułowane, splątane dźwięki.

Jąkanie.

Mowa nieartykułowana wskutek ograniczonej ruchomości języka.

Język suchy i niechęć do mówienia.

Utrata mowy. θ Tyfus plamisty.

Porażenna słabość narządów mowy.

Mlaskanie językiem.

Drżenie języka podczas wysuwania.

Uczucie chłodu i suchości przedniej części języka.

Suchość języka i gardła staje się tak znaczna, że utrudnia mówienie.

Gorący język.

Język suchy, popękany i trudny do poruszania.

Język spieczony; stuka w ustach jak drewniany wiór.

Zapalny obrzęk języka.

Język: objęty stanem zapalnym i znacznie obrzęknięty; brodawki ciemnoczerwone; koniuszek i brzegi jasnoczerwone.

Brodawki języka są ciemnoczerwone, objęte stanem zapalnym i znacznie obrzęknięte (Tart. emet. wywołuje czerwony język z uniesionymi brodawkami).

Suchy język dziecka zwisał z ust i był gruby oraz obrzęknięty; podanie do ust choćby kilku kropli mleka było prawie niemożliwe.

Język bolesny, szczególnie przy dotyku; czerwony, gorący i suchy, z czerwonymi brzegami i białym środkiem.

Czerwone pasmo pośrodku języka, szerokie i rozszerzające się ku koniuszkowi.

Język: biały pośrodku, z czerwonymi brzegami; albo z dwoma białymi pasmami; pokryty białym, lepkim nalotem, który można ściągać pasmami; suchy i obłożony; pokryty dużą ilością ciągliwego, żółtawobiałego śluzu.

Uczucie, jakby na koniuszku języka znajdował się pęcherzyk, z bólem palącym przy dotyku.

Język popękany, obłożony na biało, ze ślinotokiem.

JAMA USTNA [12]

Cuchnący odór z ust.

Swoisty zapach z ust przy tylko nieznacznie obłożonym języku.

Uczucie gorąca w jamie ustnej.

Pieczenie w jamie ustnej.

Sucha, piekąca jama ustna z silnym pragnieniem.

Porażenna słabość wewnętrznych części jamy ustnej.

Krwawienie z ust i nosa.

Wargi, błona śluzowa jamy ustnej, cieśń gardzieli i nos bardzo gorące i suche.

Suchość jamy ustnej i warg.

Suchość jamy ustnej z pragnieniem.

Uczucie sparzenia jamy ustnej.

Suchość całej błony wyściełającej wewnętrzną powierzchnię policzka, języka wyglądającego jak oparzony, podniebienia i gardła.

Czerwony, zapalny obrzęk jamy ustnej i podniebienia miękkiego.

Wargi, język i gardło suche, z uczuciem zaciśnięcia w jamie ustnej.

Znaczna ilość ciągliwego śluzu w jamie ustnej.

Śluzowatość jamy ustnej rano po przebudzeniu, z uciskowym bólem głowy.

Gęsty, biały śluz gromadzi się w jamie ustnej i gardle, ze stałą potrzebą odchrząkiwania i połykania.

Ślina zagęszczona, ciągliwa, brunatnawobiała, przylega do języka jak klej.

Nadmierne ślinienie; < w pozycji leżącej.

Nadmierne ślinienie następujące po suchości jamy ustnej.

Zwiększone wydzielanie śliny.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Suchość podniebienia, cieśni gardzieli i gardła.

Dokuczliwa, utrzymująca się suchość jamy ustnej, warg i gardła, z gwałtownym pragnieniem napoju, którego picie nie zaspokaja.

Znaczna suchość jamy ustnej i gardła; chory pragnie się napić, lecz nie może przełykać.

Pragnienie połknięcia śliny, co sprawia ból.

Najbardziej dotkliwe uczucie suchości w okolicy cieśni gardzieli; powodowało ciągłe próby przełykania, a ostatecznie wywoływało duszące skurcze cieśni gardzieli i głośni; ponawiało się przy każdej próbie przełknięcia.

Suchość cieśni gardzieli, powodująca nadmierną trudność w przełykaniu oraz zmianę głosu.

Uczucie gorąca i suchości w jamie ustnej oraz gardle, sięgające do żołądka; okolica nadbrzuszna bolesna i obrzęknięta, ze stałym pragnieniem.

Suchość, pieczenie i drapanie w jamie ustnej oraz gardle.

Nieżytowe zapalenie podniebienia.

Uczucie otarcia i bolesność podniebienia.

Bolesne zwężenie i skurcz przełyku.

Suchość jamy ustnej i gardła z uczuciem zaciskania gardła.

Język i podniebienie ciemnoczerwone; skarży się na suchość gardła i trudności w przełykaniu.

Zapalenie gardła i cieśni gardzieli.

Zaczerwienienie i obrzęk języczka oraz podniebienia miękkiego.

Uczucie pieczenia w cieśni gardzieli.

Błona śluzowa, od tylnej jednej trzeciej podniebienia aż do najniższego widocznego miejsca, miała głęboko karmazynową barwę, a migdałki były znacznie powiększone.

Angina faucium, catarrhalis, erysipelatosa, tonsillaris itd.

Amygdalitis.

Zapalenie, a także obrzęk i ropienie migdałków.

Zapalenie migdałków; < po prawej stronie; zajęte części jaskrawoczerwone; < przy połykaniu płynów.

Cieśń gardzieli, języczek i migdałki są szkarłatne i lśniące.

Delikatne rwanie na wewnętrznej powierzchni kąta lewej żuchwy, w lewym migdałku i za nim, niezmienione przez dotyk; < podczas przełykania.

Uczucie ciała obcego w przełyku.

Uczucie guzka, którego nie można usunąć.

Delikatne rwanie na wewnętrznej powierzchni kąta lewej żuchwy; w lewym migdałku i za nim; niezmienione przez dotyk; rwanie jest gwałtowniejsze podczas przełykania.

Uczucie gorąca, pieczenia i suchości w gardle.

Gwałtowne pieczenie w gardle (jama ustna jest jednocześnie wilgotna), którego picie wcale nie łagodzi, natomiast odrobina cukru przynosi ulgę, choć tylko na chwilę.

Stały ucisk i pieczenie w gardle. θ Ropień okołomigdałkowy.

Odczuwał znaczną bolesność gardła, które w okolicy migdałków i podniebienia wyglądało na bardzo czerwone; bolesność sięgała do uszu.

Gardło: uczucie otarcia i bolesności; wygląda na bardzo czerwone i lśniące.

Zapalenie gardła i tylnej części jamy ustnej.

Uczucie, jakby w gardle rósł duży guz i zatykał je.

Bolesność gardła: cieśń gardzieli i gardło ciemnoczerwone; podniebienie miękkie i migdałki obrzęknięte; połykanie bolesne, szczególnie płynów; mowa niewyraźna; uczucie jakby guza w gardle, wywołujące chrząkanie; gardło obrzęknięte z zewnątrz i wrażliwe na dotyk.

Guz w gardle.

Gwałtowny, przeszywający ból gardła podczas połykania lub oddychania.

Bolesność gardła; przeszywanie w gardle i ból jak wskutek wewnętrznego obrzęku, odczuwane tylko podczas połykania i przy obracaniu głowy; również podczas obmacywania bocznej części szyi, lecz nie w spoczynku ani podczas mówienia.

Bolesność gardła, nasilająca się z każdą godziną; gorąco; drapanie; zwężenie i uczucie obolałości.

Gdy tylko gardło zaczynało boleć, pojawiało się obfite odkrztuszanie jasnego śluzu.

Bolesność gardła: cieśń gardzieli i gardło ciemnoczerwone; podniebienie miękkie i migdałki obrzęknięte; połykanie bolesne, szczególnie płynów; mowa niewyraźna; uczucie jakby guza w gardle, wywołujące chrząkanie; gardło obrzęknięte z zewnątrz i wrażliwe na dotyk.

Bolesny skurcz i zwężenie górnej części gardła.

Ściśnięcie gardła z uczuciem dławienia.

Skurcz przełyku, trwający krótko, lecz często nawracający; silniejszy podczas połykania niż pomiędzy aktami połykania, a po każdym skurczu występuje uczucie drapania w okolicy nagłośni, jakby była odarta i obolała.

Skurczowe ściśnięcie gardła.

Skurcze przełyku. θ Tyfus plamisty.

Pokarm stały może przełknąć tylko z trudnością i stale popijając płyny.

Stałe parcie i potrzeba przełykania; wydawało mu się, że udusi się, jeśli nie przełknie.

Podczas połykania uczucie, jakby gardło było zbyt wąskie lub ściągnięte, jakby nic nie mogło prawidłowo przejść.

Trudność w połykaniu; silne napady kaszlu, powodujące znaczne zaczerwienienie twarzy; jęczenie i senność.

Podczas połykania odczuwa w gardle, jakby jego części były zbyt wąskie, ściągnięte, jakby nic nie mogło przejść w dół.

Przy próbie wlania płynu dochodzi do tężcowego zaciśnięcia ust i zwracania płynu.

Utrudnione połykanie albo zupełna niemożność przełknięcia nawet płynów, które wypływają z powrotem przez nos.

Wodę przełyka z największą trudnością i może przełknąć jedynie najmniejszą jej ilość.

Łatwo się krztusi; przy połykaniu pokarm trafia do dróg oddechowych.

Niechęć do wszelkich płynów, tak że na ich widok zachowuje się przerażająco; przymusowe podanie leku w płynie doprowadza ją do furii.

Stała potrzeba przełykania na pusto, co powoduje ból krtani.

Podczas połykania ból uciskający i naglący. θ Angina.

Najbardziej bolesne jest przełykanie śliny lub przełykanie na pusto. θ Angina.

Musi przełykać, co jest bardzo bolesne; musi pochylić głowę do przodu i unieść kolano. θ Angina.

Gwałtowny ból przeszywający gardło podczas połykania lub oddychania.

Szybko powstające owrzodzenia aftowe na migdałkach; intensywne przekrwienie; tętnienie tętnic szyjnych.

Gardło po prawej stronie bolesne przy dotyku, szczególnie w kierunku ucha, gdzie występuje kłucie. θ Angina.

Prawą ręką chwyta się za gardło. θ Padaczka.

Ból uciskający z zewnątrz przy odginaniu głowy do tyłu i dotykaniu tych okolic.

Węzły chłonne szyjne nagle ulegają zapaleniu.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Jeśli dzieci w stanie hydrocefaloidalnym płaczą, dopóki nie dostaną czegoś do jedzenia, Bellad. jest wyraźnie wskazana.

Całkowity brak apetytu.

Niechęć do jedzenia, szczególnie do mięsa.

Niespokojne poszukiwanie napoju.

Silne pragnienie.

Gwałtowne pragnienie w południe.

Nadmierne pragnienie zimnej wody. θ Angina.

Pragnienie cytryn i lemoniady, które okazują się korzystne.

Pragnienie ciepłych napojów.

Silne pragnienie wieczorem, z wodnistym smakiem; wszystkie napoje budzą wstręt.

Brak pragnienia.

Niechęć do wszelkiego rodzaju płynów; na ich widok zachowuje się jak furia.

Gwałtowne, palące, dławiące, nieugaszone pragnienie, z niemożnością przełknięcia choćby najmniejszej kropli albo z wielką niechęcią do napojów.

Pragnienie wody zmienia się w pragnienie piwa.

Wstręt do piwa, kwaśnych pokarmów i napojów, kawy oraz kamfory.

Pragnienie tytoniu i rzeczy niestrawnych; łapczywie połyka pokarm.

JEDZENIE I PICIE [15]

Pospieszne picie z drżeniem.

Po jedzeniu: gnilny smak w ustach.

Ucisk w żołądku po jedzeniu.

Przyjęcie napoju lub pokarmu wywołuje wymioty.

Początkowo odsunął szklankę osłodzonej wody; gdy po namowach spróbował ją wypić, przełknął zaledwie kilka kropli, a reszta została wypchnięta z ust wskutek skurczowego zaciśnięcia mięśni uczestniczących w połykaniu.

Po wypiciu piwa wewnętrzne gorąco.

Wino nasila duszność.

Wymioty po jedzeniu lub piciu.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Napady gwałtownej czkawki. θ Zapalenie wątroby.

Płacz z powodu bólu wywołanego czkawką.

Odbijanie z czkawką; skurcz złożony częściowo z odbijania, częściowo z czkawki.

Częściowo zahamowane, niepełne odbijania.

Gorzkie, częste odbijania z brakiem apetytu i zawrotami głowy.

Cofanie się pokarmu do ust z uciskiem w żołądku.

Nudności ze wstrętem do jedzenia.

Nudności w gardle i żołądku.

Nudności i gorzkie odbijania.

Bezskuteczne próby wymiotowania około północy, z zimnym potem.

Nudności, odruchy wymiotne i wymioty.

Bezskuteczna potrzeba wymiotowania; suche odruchy wymiotne.

Mdłości i uczucie omdlewania; wymiotuje wszystkim.

Nie może utrzymać żadnego pokarmu w żołądku; nie może utrzymać głowy uniesionej; oddaje obficie mocz; wyjątkowo rozdrażniony, w złym humorze; senny, lecz nie może zapaść w głęboki sen; bardzo silne zaparcie; stolce ciemne i twarde; język obłożony białym nalotem; niespokojny, niespokojny ruchowo; budzi się i krzyczy; zrywa się i krzyczy, jakby był przerażony.

Nie może niczego utrzymać w żołądku; blady; osłabiony.

Częste nudności; skurczowe wymioty.

Wymioty: śluzem; żółcią i śluzem albo niestrawionym pokarmem; wodnistym, kwaśnym, krwawym śluzem.

Wymiotuje krwistą plwociną, po czym następuje poprawa. θ Angina.

Wymiotuje wodnistym, śluzowatym, żółciowym płynem. θ Choroby wątroby.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Bezbolesne tętnienie i uderzanie w dołku podsercowym.

Napinający ból uciskający w dołku podsercowym, szczególnie po jedzeniu.

Bolesny ucisk w dołku podsercowym tylko podczas chodzenia; zmusza go do powolnego chodu.

Gwałtowny, przeszywający, tnący ból w dołku podsercowym, zmuszający do odgięcia ciała do tyłu i wstrzymania oddechu.

W nocy okresowe bóle w dołku podsercowym z drżeniem.

Pieczenie w żołądku.

Rozdzierające bóle w okolicy dołka podsercowego.

Uczucie pustki w żołądku.

Kurczowy skurcz żołądka.

Przewlekły skurcz żołądka, występujący zawsze podczas posiłku; kolka, jakby miejsce w brzuchu chwycono paznokciami; ściskanie, chwytanie i zaciskanie szponów (zob. Ipec.).

Pełność i ucisk w żołądku; nie może spokojnie leżeć. θ Zapalenie wątroby.

Ból wpustu żołądka; ból żołądka.

Silny ucisk w żołądku po jedzeniu; gwałtowny ból żołądka, trwający krótko.

Ból żołądka przechodzący na wskroś do kręgosłupa, między łopatkami.

Bóle żołądka i brzucha < podczas chodzenia i wskutek wstrząsu; uczucie, jakby żołądek lub brzuch były zaciśnięte w dłoni.

Gryzący, uciskający, kurczowy, ciągnący i wykręcający ból żołądka, zmuszający chorego do odginania się do tyłu; < po piciu.

Bóle przeszywające w żołądku.

Ból tnący w żołądku; < od ruchu lub ucisku.

Okolica żołądka wrażliwa na dotyk.

Krwawe wymioty; dzwonienie w uszach; czerwone policzki; uczucie pełności i ciepła w żołądku.

Zapalenie żołądka.

Wzdęcie nadbrzusza z napinającym bólem żołądka.

PODŻEBRZA [18]

Ból wątroby.

Ostre i przewlekłe zapalenie wątroby.

Okolica wątroby bolesna i obolała przy dotyku. θ Przekrwienie wątroby.

Ostry ból w okolicy wątroby; < podczas leżenia na prawym boku; bóle promieniują do barku i szyi; nie znosi żadnego ucisku ani wstrząsu; dołek podsercowy wzdęty.

Silny ucisk w prawym podżebrzu, w niewielkim miejscu w pobliżu pępka i powyżej niego; < od ruchu i bardzo wrażliwy na dotyk. θ Zapalenie wątroby.

Ból w okolicy wątroby szybko się nasila; rozprzestrzenia się na plecy i nerki; powoduje odruchy wymiotne i wymioty żółcią; chory musi zginać się wpół. θ Zapalenie wątroby.

Kolka wskutek kamieni żółciowych; wątroba twarda. θ Żółtaczka.

Ból, jakby podżebrza były wypychane na zewnątrz, przy ucisku nadbrzusza.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Podczas bólu okrężnica poprzeczna uwypukla się jak wałek na całej szerokości brzucha.

Kolka; skurczowe napięcie od klatki piersiowej w głąb brzucha.

Kolka, jakby miejsce w brzuchu chwycono paznokciami; ściskanie, chwytanie, drapanie szponami.

Nagły, gwałtowny ból kłujący, tnący lub szczypiący, wychodzący z jednego miejsca w brzuchu i rozprzestrzeniający się na jego większą część.

Głośne burczenie i szczypanie w brzuchu; kolka wzdęciowa.

Gwałtowny, tnący ucisk w podbrzuszu, raz tu, raz tam.

Kolka szczypiąca; kolka wzdęciowa > przy pochylaniu się do przodu i uciskaniu bolesnej okolicy.

Drapanie szponami wokół pępka; > od ucisku.

Kolka niemowlęca; chory odgina się do tyłu, a bóle pojawiają się i ustępują nagle.

Bóle brzucha powodują gwałtowny krzyk. θ Dzieci z czerwonką.

Bóle, szczególnie brzucha i miednicy, pojawiają się nagle, utrzymują się z gwałtownym nasileniem przez krótszy lub dłuższy czas i znikają równie nagle, jak się pojawiły.

Dzieci łagodzą ból brzucha, leżąc płasko na brzuchu w poprzek krzesła.

Ściśnięcie brzucha wokół pępka, jakby miała się tam utworzyć kula lub guz.

Ściągające ciągnięcie w okolicy pępka, szczególnie około południa i po południu.

Ściskające, szczypiące bóle pod pępkiem, pojawiające się nagle; chory musi zginać się wpół.

W podbrzuszu, bezpośrednio poniżej pępka, uczucie, jakby jelita napierały na zewnątrz, głównie w pozycji stojącej.

Wraz z uczuciem rozdęcia brzucha występuje ściskający ból poniżej pępka, który nadchodzi zrywami i zmusza do pochylenia się do przodu oraz zgięcia wpół.

Kurczowy, ściskający ból w dolnych odcinkach jelit.

Ucisk w brzuchu jak od kamienia (wieczorem), z bólami lędźwi.

Rano, natychmiast po wstaniu z łóżka, gwałtowny, napinający, uciskający ból w całym podbrzuszu, lecz szczególnie w okolicy kości łonowej; wydaje się, jakby podbrzusze (rzadko nadbrzusze) było skurczowo ściśnięte, czasem jakby było rozdęte (choć w rzeczywistości nie jest); bóle stopniowo narastają i stopniowo ustępują.

Ściskający, zwężający ból w najniższej części jelit, występujący na przemian z tępymi, nagłymi przeszyciami lub szarpnięciami w kierunku krocza.

Palący, uciskający i szczypiący ból brzucha, zmuszający go do zgięcia się wpół.

Uczucie gorąca w brzuchu jak od rozgrzanego żelaza.

Gorąco w brzuchu (z niepokojem), w klatce piersiowej i na twarzy, z niedrożnością nosa.

Ból brzucha, jakby był odarty i obolały.

Długotrwała bolesność całego brzucha, jakby cały był obolały i odarty.

Zapalenie otrzewnej.

Obrzmienie brzucha, który był bardzo tkliwy na dotyk.

Bolesność brzucha przy dotknięciu.

Tkliwość nawet przy lekkim ucisku, szczególnie nad okolicą jajników.

Wrażliwość brzucha na najlżejszy dotyk.

Tkliwość brzucha nasilona przez najmniejszy wstrząs, nawet poruszenie łóżka lub krzesła, na którym siedzi; podczas chodzenia musi stąpać bardzo ostrożnie z obawy przed wstrząsem.

Silny ból w prawej okolicy krętniczo-kątniczej; nie znosi najmniejszego dotyku, nawet kołdry.

Brzuch bębenkowato wzdęty i niezwykle wrażliwy.

Brzuch skurczony.

Brzuch wzdęty, lecz ani twardy, ani bolesny.

Brzuch wzdęty, gorący. θ Cholera niemowlęca.

Silny ból z parciem ku dołowi; < rano.

Uczucie, jakby twarde ciało napierało od wewnątrz na zewnątrz w prawym pierścieniu pachwinowym; okolica nie wydaje się twarda w dotyku; podczas siedzenia z tułowiem pochylonym do przodu.

Delikatne przeszywanie w lewej pachwinie.

Gwałtowne drgania mięśni brzucha.

Uwięźnięta przepuklina.

Świąd brzucha.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Ściągający ból odbytnicy.

Parcie na stolec i kolka.

Częste parcie na stolec bez skutku albo z bardzo skąpym i twardym wypróżnieniem.

Parcie na stolec, który jest cieńszy niż zwykle, lecz oddawany w prawidłowej ilości.

Od godz. 22 do 2 w nocy gwałtowne bolesne parcie z oddawaniem krwi i śluzu; w pozostałym czasie stolce rzadkie, lecz uformowane.

Częste parcie na stolec, niekiedy bezskuteczne i połączone z bolesnym parciem.

Silne parcie przy oddawaniu stolca; wypróżnienie jest niewątpliwie biegunkowe, lecz wydalana jest bardzo mała ilość, a natychmiast potem następuje nasilone parcie.

Parcie na stolec, który jest bardziej płynny niż zwykle, lecz oddawany w prawidłowej ilości.

Częste, rzadkie stolce z bolesnym parciem.

Czerwonka.

Śluzowe i krwiste stolce biegunkowe.

Stolec papkowaty, zmieszany ze śluzem.

Biegunka z bólem rozpierającym ku dołowi w macicy.

Biegunka < od ruchu (por. Rheum i Crot. tigl.).

Cholera azjatycka.

Mimowolne wypróżnienia; przejściowy paraliż zwieracza.

Mimowolne oddawanie kału i moczu; gwałtowne zrywania; zaczerwieniona twarz.

Wydostawanie się kału przy oddawaniu gazów.

Stolce: rzadki, zielony śluz; częste, rzadkie; śluz z domieszką krwi i bolesnym parciem; zawierające grudki podobne do kredy; barwy gliny; kredowobiałe, z ziarnistym śluzem; o kwaśnym zapachu; z dreszczowym wzdryganiem.

Opóźnione wypróżnienie.

Trawienie ospałe; stolce skąpe.

Uczucie zaparcia.

Uporczywe zaparcie.

Zaparcie ze słabym tętnem.

Przed stolcem: zwężenie odbytnicy; bolesna tkliwość w górnej części brzucha; pot; gorąco w brzuchu; kolka.

Podczas stolca: dreszczowe wzdryganie; nudności i ból uciskający w żołądku; ucisk na narządy płciowe.

Biegunka z uciskiem na pęcherz moczowy.

Oddawanie moczu wraz ze stolcem.

Po stolcu biegunkowym następuje częste parcie, lecz nie jest już oddawany stolec.

Po stolcu: bolesne parcie.

Pewien rodzaj bolesnego parcia, stały ucisk i parcie w kierunku odbytu i narządów płciowych, występujące naprzemiennie z bolesnymi skurczami odbytu.

Ucisk w odbytnicy ku odbytowi.

Skurczowe zwężenie zwieracza odbytu. θ Czerwonka.

Krwawiące hemoroidy; ból grzbietu, jakby miał się złamać.

Błona śluzowa odbytu wydaje się obrzęknięta i wypchnięta na zewnątrz.

Wypadanie odbytu.

Rozkoszne łaskotanie w dolnych częściach odbytnicy i odbytu.

Silny świąd, a jednocześnie uczucie zaciskania odbytu.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Kłujący, palący ból od okolicy nerek w dół, do pęcherza moczowego.

Zapalenie nerek.

Skurczowe, kurczowe parcie wzdłuż moczowodu podczas przechodzenia kamienia. θ Kolka nerkowa.

Uczucie obracania się i skręcania w pęcherzu moczowym, jakby wywołane przez dużego robaka, bez potrzeby oddania moczu.

Parcie na pęcherz bez zapalenia.

Tępy ucisk w okolicy pęcherza w nocy.

Okolica pęcherza bardzo wrażliwa na ucisk lub wstrząs.

Lek jest wskazany w podrażnieniu (nie zapaleniu) pęcherza moczowego, ze strangurią i białymi komórkami nabłonkowymi w moczu.

Przeszywający ból w pęcherzu przy poruszaniu się.

Parcie na pęcherz.

Bardzo częsta potrzeba oddawania moczu, nawet gdy zgromadziło się zaledwie kilka kropli.

Częsta potrzeba oddawania moczu, lecz mocz wydalany w wyjątkowo małych ilościach, mimo naturalnej barwy.

Zmniejszona ilość moczu.

Podczas oddawania moczu wydostaje się kał (por. Rhus).

Częste, obfite oddawanie moczu.

Mocz: albo zatrzymany, albo obfity, jasny i przejrzysty; intensywnie żółty i przejrzysty; oddawany często i obficie, blady i wodnisty; początkowo przejrzysty, po odstaniu mętnieje; krwistoczerwony, ciemny i skąpy, niekiedy żółty jak złoto; czerwony i skąpy; ciemny, nawet krwisty; skąpy i oddawany z trudnością; ciemnoczerwony, z jasnym osadem; ciemny i w zwiększonej ilości; mętny jak drożdże, z czerwonawym osadem; skąpy, brunatnoczerwony i mętny; żółty, mętny.

Po ogrzaniu moczu niemal zawsze wytrąca się obłok fosforanów.

Mocz wygląda, jakby był zmieszany z czarnym pyłem albo zawierał smugi; silnie kwaśny. θ Po szkarlatynie.

Zatrzymanie stolca i moczu.

Zatrzymanie moczu, który wypływa tylko kropla po kropli.

Duża trudność w oddaniu niewielkiej ilości moczu; wypływa on bardzo słabym strumieniem albo kroplami.

Poporodowe zatrzymanie moczu.

Mimowolne oddawanie moczu w pozycji stojącej.

Stałe kapanie moczu, przejrzystego jak woda i bezwonnego.

Mocz oddał mimowolnie podczas głębokiego snu w dzień.

Enuresis nocturna u dzieci.

Moczenie mimowolne z obfitym poceniem się.

Moczy łóżko; jest niespokojny, zrywa się przez sen. θ Dzieci skrofuliczne. θ Pląsawica.

Między oddawaniem moczu tępy, przeszywający ból w cewce moczowej, za żołędzią, szczególnie podczas ruchu.

Podczas oddawania moczu: pieczenie; ciągnięcie w powrózku nasiennym; ból w lewej pachwinie.

Po oddaniu moczu: świąd; nasila się szczypiący ból zewnętrznego brzegu napletka.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Zwiększone pożądanie płciowe, z wielką skłonnością do masturbacji.

Zmniejszone pożądanie płciowe.

Nocny wytrysk nasienia podczas zwiotczenia prącia.

Zapalenie gruczołu krokowego.

Zapalenie jąder.

Ból ciągnący w jednym z jąder i w powrózku nasiennym, jakby jądro było wciągane ku górze, do brzucha.

Silne kłucia w jądrach, które są podciągnięte ku górze.

Darcie ku górze w lewym powrózku nasiennym, wieczorem w łóżku.

Miękki, bezbolesny guz na żołędzi.

Gwałtowny ucisk i parcie w kierunku narządów płciowych, jakby wszystko miało tamtędy wypaść; < podczas siedzenia w pochyleniu i chodzenia; > w pozycji stojącej i podczas siedzenia prosto.

Osłabienie i zwiotczenie narządów płciowych.

Pocenie się narządów płciowych.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Nimfomania. Zob. 24.

Nerwoból jajnika.

Przeszywający ból jajnika.

Prawy jajnik: znacznie powiększony; kłujące, pulsujące bóle w okolicy twardego, obrzękniętego jajnika; bóle pojawiają się i ustępują nagle.

Pieczenie w okolicy jajnika.

Dolegliwości prawego jajnika.

Ból jajników wraz z pojawieniem się miesiączki.

Bóle w okolicy miednicy, które pojawiają się nagle i równie nagle ustępują. θ Przemieszczenie macicy.

Bóle ciągnące w okolicy miednicy.

Przekrwienie macicy.

Przekrwienie macicy oraz uczucie, jakby miała wypaść.

Ostre zapalenie macicy.

Pieczenie, ucisk, niepokój i uczucie ciężaru w okolicy macicy.

Bóle chwytające lub jakby szponiaste albo przemijające kłucia w okolicy macicy; części są wrażliwe i nie znoszą najmniejszego wstrząsu.

Powiększenie macicy oraz okresowe, skurczowe bóle macicy, podobne do kolki i rozpierające ku dołowi, z wydzielaniem czarnej, smolistej posoki.

Uczucie pełności i parcia ku dołowi w częściach płciowych; nie może stać bez uskarżania się; kość krzyżowa staje się bardzo bolesna w nieregularnych odstępach; wydzielina z krwistej posoki. θ Początek raka macicy.

Skurczowe zwężenie szyjki macicy, która jest gorąca, sucha i tkliwa.

Wypadanie: z bólami rozpierającymi ku dołowi, jakby wszystko miało wydostać się przez srom; ustępującymi w pozycji stojącej; odczuwanymi szczególnie rano; ze stwardnieniami; w okresie klimakterium; części przekrwione; pieczenie, kłucie, napięcie, pełność i parcie ku dołowi; w lędźwiach i kości krzyżowej bóle ciągnące, tnące, uciskające i kurczowe; u kobiet nerwowych, drażliwych.

Miesiączka: zbyt wczesna i zbyt obfita; z gęstą, rozłożoną, ciemnoczerwoną krwią; opóźniona i ze zbyt bladą krwią; krew jasnoczerwona albo czarna i skrzepła; gorąca; cuchnąca.

Przed miesiączką: kolka; skurcz żołądka; utrata apetytu, znużenie; zamglone widzenie.

Podczas miesiączki: parcie ku dołowi w kierunku narządów płciowych; ból grzbietu i kończyn; gorąco głowy, niepokój; zaburzenia umysłu; dreszcze, pragnienie; nocne pocenie się klatki piersiowej.

Po miesiączce: skurcze żołądka.

Bolesne miesiączkowanie: z uderzeniem krwi do głowy; ze skurczowym zaciskaniem macicy i straszliwymi bólami rozpierającymi ku dołowi; < rano; z bólami kończyn i grzbietu; u kobiet pełnokrwistych.

Brak miesiączki z przekrwieniem głowy.

Wypływ krwi między miesiączkami.

Krwotok maciczny.

Krwotok z macicy ze skurczowym bólem w dolnej części brzucha; < od każdego ruchu.

Obfity wypływ gorącej, jasnoczerwonej krwi; niekiedy ciemnej, skrzepłej i cuchnącej.

Mniej lub bardziej obfity wypływ krwi ze sromu, niekiedy z uczuciem wielkiego gorąca.

Obfity wypływ jasnoczerwonej, gorącej krwi, z uciskiem lub wypierającym parciem, jakby wszystko miało wydostać się przez srom, albo z bólem grzbietu, jakby miał się złamać; niekiedy występuje przekrwienie głowy z tętnieniem tętnic szyjnych.

Białe upławy ze śluzu, z kolką lub bez kolki.

Upławy z kolką; bóle pojawiają się nagle, a w końcu ustępują równie nagle, jak się pojawiły.

Bóle rozpierające ku dołowi z upławami.

Stwardnienie macicy: z bólami kurczowymi i parciem ku dołowi; z bólami jakby szponiastymi i tnącymi.

Ucisk ku dołowi, jakby cała zawartość brzucha miała wydostać się przez srom: < rano.

Przy każdym kroku gwałtowne, przeszywające bóle w okolicy płciowej, jakby w wewnętrznych narządach płciowych.

Rano ucisk, jakby wszystko miało zostać wypchnięte na zewnątrz, z rozdęciem brzucha; po tym parciu brzuch się skurczył, a następnie pojawił się wypływ białego śluzu z pochwy.

Ucisk i parcie w kierunku narządów płciowych, < podczas siedzenia w pochyleniu i chodzenia; > w pozycji stojącej i podczas siedzenia prosto.

Uczucie ciężkości, pełności i parcia ku dołowi w częściach płciowych.

Tętnienie w obrębie części płciowych i uczucie ciężaru.

Kłucia w pochwie z uczuciem wielkiego gorąca i suchości.

Żeńskie narządy płciowe są wrażliwe; nie znoszą ani dotyku, ani najmniejszego wstrząsu.

Części płciowe mają szkarłatnoczerwony wygląd.

Zapalenie zewnętrznych narządów płciowych.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Odpowiedni dla kobiet, szczególnie podczas ciąży.

Podczas ciąży: zaburzenia psychiczne; ból zęba; skurcze i drgawki; skurczowy, męczący kaszel; omdlenie.

Bóle podobne do porodowych, głęboko w miednicy, promieniujące do grzbietu i lędźwi.

Ułatwia wydalenie zaśniadów itp.

Bóle porodowe: niedostateczne; ustają, pozostaje jedynie okresowy, lekki ucisk na kość krzyżową; płyn owodniowy już odpłynął, lecz ujście macicy nadal jest skurczowo zaciśnięte; rzekome, skurczowe; poród powolny i długotrwały.

Stare panny, które późno wyszły za mąż: przy pierwszym porodzie mięśnie są sztywne.

Rodząca leży spokojnie, bez bólów; odczuwa jedynie okresowy ból potylicy.

Rodząca wykrzywia twarz z powodu okresowego ucisku w kości krzyżowej.

Bóle ciągnące od okolicy krzyżowej do ud.

Gdy podczas silnej czynności porodowej ujście macicy nie rozszerza się odpowiednio albo wydaje się skurczowo zaciśnięte.

Zwężenie dolnej części macicy.

Po urodzeniu się tułowia głowa pozostała skurczowo uwięźnięta wewnątrz macicy (pięć kropli nalewki rozluźniło zwężenie w ciągu 20 minut i głowa została wydalona; potem nastąpił gwałtowny krwotok, wyleczony przez Secale).

Wygląda jak ogłuszona; półprzytomna, z utratą mowy; konwulsyjne ruchy kończyn i mięśni twarzy; porażenie prawej połowy języka, piana na ustach; każdy ból ponawia napady. θ Drgawki połogowe.

Skurcze nóg podczas porodu, wymagające ukończenia narzędziowego przy dziewięciu porodach; wpadała we wściekłość, chciała rozerwać wszystko, co znalazło się w jej zasięgu, próbowała uciec; Bellad. [4c] uspokoiła ją i doprowadziła do naturalnego porodu.

Po urodzeniu zaśniadu: okresowy dreszcz; stałe pragnienie; jęczenie; oddech jak przy dmuchaniu; dzikie spojrzenie; wściekłość; dziki śmiech; uczucie, jakby wokół tułowia na wysokości podżebrzy zawiązano sznur; boki bolesne przy ucisku; krótki kaszel, jakby pochodzący z żołądka, wywołujący odruchy wymiotne i odkrztuszanie kwaśnego śluzu; ucisk w czole.

Położnice: gorączka mleczna; niedobór mleka albo jego zbyt obfity wypływ; gorączka połogowa, szczególnie po gwałtownym wzburzeniu albo po zahamowaniu laktacji.

Mania połogowa.

Zatrzymane łożysko z obfitym wypływem gorącej krwi, która szybko krzepnie; łożysko może być zatrzymane wskutek skurczu.

Krwotok po porodzie albo po poronieniu.

Połogowe zapalenie otrzewnej (na początku); wydaje się, jakby z ciała chorej wydobywała się gorąca para.

Wielka wrażliwość brzucha po porodzie.

Bardzo ostre bóle poporodowe.

Wypadanie macicy po porodzie.

Odchody połogowe: zbyt słabe i skąpe; zahamowane; cuchnące, z uczuciem gorąca w częściach płciowych.

Następstwa przeziębienia podczas połogu.

Phlegmasia alba dolens.

Piersi wypełniają się mlekiem (u kobiety, która nie jest w ciąży), a mleko samoistnie wypływa.

Zbyt obfity wypływ mleka.

Zapalenie piersi, układające się w smugi lub promienie rozchodzące się od środka ku obwodowi. θ Znamiona, guzki, bąble pokrzywkowe, brodawki itd. o podobnej charakterystyce.

Obrzmienie i stwardnienie piersi.

Obrzmiały, bolesny gruczoł sutkowy.

Guzowate obrzmienie piersi ; skóra piersi gorąca i objęta stanem zapalnym, ból kłujący i pulsujący.

Różowe, promieniście szerzące się zapalenie i obrzmienie piersi, z kłującymi, rwącymi bólami.

Różowate obrzmienie piersi.

Różowate zapalenie piersi, szczególnie wskutek odstawienia dziecka od piersi.

Zapalenie oczu ; skurcze ; bezsenność i płacz noworodków ; dolegliwości wskutek ząbkowania.

Gorąco i zaczerwienienie dziąseł podczas ząbkowania.

Trudne ząbkowanie ; drgawki itd.

Dolegliwości podczas ząbkowania i pokwitania.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Ochrypłe okrzyki.

Chrypka szczególnie gwałtowna podczas płaczu.

Ochrypły, szorstki głos, z suchością w gardle, którą dokładnie umiejscawiała w krtani ; musiała często kaszleć i często przełykać ; podczas przełykania skarżyła się na ból krtani.

Głos ochrypły i słaby.

Głos zmieniony, ochrypły, szorstki, słaby i świszczący.

Nagłe napady chrypki ; słaby głos ; suchy kaszel, często z napadami duszenia się. θ Przewlekłe zapalenie krtani.

Mówienie sprawia mu wielką trudność ; mówi piskliwym tonem.

Może mówić jedynie z wielkim wysiłkiem, bardzo łagodnym i cichym głosem. θ Angina.

Od czasu do czasu podczas mówienia głos, który był słaby, nagle staje się donośny i czysty.

Osłabienie głosu aż do całkowitego bezgłosu.

Bezgłos albo niewyraźne dźwięki wydawane z bólem.

Suchość sięga krtani, powodując matowy głos i często wywołując suchy kaszel.

Bolesna suchość krtani, a jednak nieprzezwyciężona niechęć do wszelkich napojów.

Wielka wrażliwość na najlżejszy ucisk dolnej części krtani.

Uczucie, jakby ktoś zaciskał mu krtań.

Uczucie, jakby krtań była objęta stanem zapalnym i obrzmiała, z chrapliwym oddechem i niebezpieczeństwem uduszenia.

Ból krtani podczas mówienia.

Wielka bolesność górnej części tchawicy, z niebezpieczeństwem uduszenia przy dotykaniu lub obracaniu szyi ; podczas kaszlu, mówienia albo nabierania powietrza.

Skurczowe zwężenie gardła.

Napadowe skurcze krtani przypominające krup ; cieśń gardzieli zaczerwieniona.

Skurcze głośni.

Wszystkie objawy krupu błoniastego, lecz zwykłe leki nie przynoszą skutku, a przypadek cechują pojedyncze napady ; głuchy kaszel, z dławieniem i przykładaniem rąk do krtani, co najwyraźniej wskazuje na skurczowe zwężenie.

Ostre nieżytowe zapalenie krtani.

Przewlekłe zapalenie krtani ze skurczowym suchym kaszlem.

Szum i rzężenie w oskrzelach.

ODDYCHANIE [26]

Krótki oddech.

Duszność po wypiciu kawy po południu.

Oddech szybki i nieco utrudniony.

Krótki, przyspieszony, niespokojny oddech.

Oddech ciężki i charczący.

Rzężący oddech z kaszlem.

Szybki, krótki, nieregularny oddech występuje na przemian z powolnym, łagodnym, niekiedy niemal niedostrzegalnym oddechem ; u dziecka.

Oddech gorący ; oddychanie utrudnione.

Napad astmatyczny po południu i wieczorem, z uczuciem pyłu w płucach.

Dolegliwości astmatyczne, z napadami duszenia się.

Napady duszności w nocy.

Astma podczas gorącej, wilgotnej pogody ; < po śnie.

Ucisk w klatce piersiowej.

Duszność po porannym wstaniu ; > na świeżym powietrzu.

Niebezpieczeństwo uduszenia podczas przełykania albo przy obracaniu lub dotykaniu szyi.

KASZEL [27]

Suchy kaszel : wskutek suchości krtani ; wskutek łaskoczącego świądu w tylnej części górnego odcinka krtani, wieczorem po położeniu się do łóżka ; wskutek uczucia ciała obcego w krtani.

Suchy kaszel w dzień i w nocy, z łaskotaniem w gardle albo z bólem głowy i zaczerwienieniem twarzy.

Bardzo suchy, rwący kaszel w nocy.

Kaszel z towarzyszącym zaczerwienionym, przekrwionym gardłem.

Suchy i krótki kaszel.

Gwałtowne drapanie w krtani wywołujące suchy kaszel.

Gwałtowny suchy kaszel, jakby ciało obce dostało się do gardła.

Uczucie, jakby coś znajdowało się w dołku podsercowym, wywołujące kaszel.

Suchy skurczowy kaszel : z odruchami wymiotnymi, szczególnie po północy ; z tępym bólem głowy.

Suchość gardła, powodująca drapanie.

Łaskotanie i pieczenie w krtani, z gwałtownymi napadami kaszlu.

Kaszel jest skurczowy, szorstki, głuchy, urywany, wywołany uczuciem zwężenia krtani ; < od ruchu i mówienia albo gdy dziecko płacze ; przy budzeniu się ze snu ; objawy towarzyszące ; przekrwienie głowy ; niechęć do światła ; rzężenie w klatce piersiowej ; skóra sucha ; na początku chory na ogół drażliwy.

Szczekający kaszel budzi nagle o 11 P. M. ; twarz ogniście czerwona ; płacz podczas kaszlu. θ Krup.

Krótki suchy kaszel ; skurczowy albo głuchy i ochrypły.

Krztusiec : z kichaniem ; z nastrzykniętymi naczyniami włosowatymi ; kaszel występuje krótkimi napadami ; < wieczorem i w nocy, najgwałtowniejszy tuż po północy ; < od każdego ruchu lub dotyku, szczególnie krtani i gardła ; < od mówienia lub płaczu ; < od głębokiego wdechu i podczas budzenia się ; odpowiedni na początku albo gdy dołącza się zapalenie mózgu.

Kaszel wywołuje tak silne przekrwienie, że twardówka wygląda jak jedna krwawa plama. θ Krztusiec.

Kaszel z porannym odkrztuszaniem krwawego śluzu ; krwawy smak w ustach.

Częste napady kaszlu około 11 P. M.

Kaszel nocny ; budzi ze snu.

Najmniejszy ruch w łóżku w nocy ponownie wywołuje kaszel.

Kaszel nocny, przeważnie suchy, z rwaniem w klatce piersiowej albo z katarem i kłuciem w mostku.

Gwałtowny kaszel około południa, z odkrztuszaniem dużej ilości ciągliwego śluzu.

Napady kaszlu < po południu i wieczorem aż do północy.

Kaszel rozpoczyna się wieczorem (około godziny 10) i występuje co kwadrans lub częściej, po trzy albo cztery ataki naraz.

Napad kaszlu, jak po nawdychaniu się pyłu ; budzi w nocy ; odkrztuszanie śluzu.

Kaszel wywołany drobnym pyłem w powietrzu.

Kaszel nieżytowy, z rzężeniem w klatce piersiowej.

Rzężenia śluzowe są grubobańkowe i trzeszczące ; ochrypły kaszel ; wiele pojękiwania ; jęk przy każdym oddechu.

Dziecko zaczyna płakać bezpośrednio przed wystąpieniem kaszlu (Por. Hepar i Bryon.).

Kaszel wywołujący przekrwienie twarzy i silne zaczerwienienie oczu.

Napady kaszlu kończące się kichaniem.

Gwałtowny kaszel podczas snu, ze zgrzytaniem zębami.

Kaszel z krwawym smakiem w ustach.

Kaszel powoduje drapanie w gardle albo ból żołądka i skłonność do wymiotów.

Kaszel powoduje ból w dołku podsercowym, „wydaje się uderzać właśnie tam”.

Ból mostka wskutek kaszlu.

Odkrztuszanie krwawego śluzu.

Ból karku podczas kaszlu.

Podczas kaszlu : ból mostka ; zwężenie gardła ; kłucie w klatce piersiowej lub okolicy macicy ; bóle głowy, brzucha, bioder lub nóg ; odwrócona czynność żołądka ; wymioty śluzem ; krwawy smak w ustach ; krwawienie z ucha lub nosa ; gorąco twarzy ; zaczerwienienie lub zasinienie twarzy ; ucisk w nadbrzuszu ; usztywnienie ciała ; drgawki.

Nieżyt lub kaszel z katarem.

Napad kaszlu z następującym po nim gorącem ; z astmą ; wskutek napływu krwi do klatki piersiowej.

WNĘTRZE KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Uczucie ucisku, ciężaru lub zwężenia klatki piersiowej.

Zwężenie w poprzek klatki piersiowej, jakby ściskano ją do wewnątrz z obu stron.

Nadzwyczajne uczucie ciężkości i ucisku całej klatki piersiowej.

Bolesny ucisk w klatce piersiowej, sięgający do pleców.

Ból uciskający w klatce piersiowej, z dusznością, a jednocześnie między łopatkami, podczas chodzenia lub siedzenia.

Ucisk w prawej połowie klatki piersiowej wywołuje niepokój.

Ucisk w klatce piersiowej oddziałujący na serce.

Napływ krwi do klatki piersiowej.

Kłucie w szczycie prawego płuca. (Por. Arsen.).

Pieczenie w prawej połowie klatki piersiowej.

Kłucie w klatce piersiowej ; z potrzebą kaszlu albo szczególnie podczas kaszlu lub ziewania.

W zapaleniu płuc : osoby młode, o pełnokrwistej konstytucji ; wysoka temperatura i silna gorączka ; twarz zaczerwieniona ; oczy przekrwione ; wielkie pobudzenie nerwowe ; bezsenność ; majaczenie albo zagrażające drgawki, z łaskoczącym, suchym kaszlem.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Gwałtowne kołatanie serca, odbijające się echem w głowie.

Drżenie serca, z trwogą i pobolewaniem.

Bulgotanie w okolicy serca, rodzaj kołatania podczas wchodzenia po schodach.

Ucisk w okolicy serca, który zatrzymuje oddech i wywołuje uczucie niepokoju.

Pulsowanie tętnic szyjnych.

Pulsowanie tętnic głowy i wszystkich części ciała, rano po przebudzeniu.

Przekrwienie różnych części ciała — głowy, klatki piersiowej, macicy.

Pobudzenie naczyniowe : pulsowanie tętnic szyjnych ; zaczerwieniona twarz ; czerwone oczy ; oraz pełne, skaczące tętno.

Pełnokrwistość ; krwotoki.

Tętno : znacznie wzmożone pod względem siły i częstości ; pełne, częste ; przyspieszone, często pełne, twarde i napięte ; duże, pełne i wolne ; niekiedy małe i miękkie ; wolne, nitkowate, nieregularne.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Gorąco w mostku.

Żrący, drążący ból pod chrząstkami ostatnich żeber po prawej stronie.

Gorąco, obrzmienie i stwardnienie gruczołu sutkowego. θ Zapalenie sutka.

Wysypka rozpoczyna się na gardle i klatce piersiowej. θ Płonica.

SZYJA I PLECY [31]

Bolesne obrzmienie oraz sztywność szyi i karku.

Obrzmienie gruczołów karku, z zamroczeniem głowy.

Zapalenie i obrzmienie gruczołów szyi oraz tylnej części gardła.

Podczas kaszlu gwałtowny ból uciskający w karku, jakby miał się złamać.

Ból uciskający zewnętrznie w szyi, przy odchylaniu głowy do tyłu i dotykaniu tego miejsca.

Rozdęcie i wyczuwalne pulsowanie naczyń szyi.

Kwaśno pachnący pot wyłącznie na szyi.

Ciągnący ucisk między prawą łopatką a kręgosłupem.

Ból uciskający pod lewą łopatką, bardziej ku stronie zewnętrznej.

Przeszywający i drążący ból kręgosłupa.

Drążący ból kręgosłupa, z kaszlem.

Kłucie w kręgach, jak nożem, od zewnątrz do wewnątrz.

Ciągnący, piekący i pulsujący ból kręgosłupa.

Zapalenie rdzenia kręgowego.

Ból reumatyczny pleców.

Ból pleców, jakby miały się złamać.

Uczucie w plecach, jakby miały się złamać, utrudniające ruch.

Bolesność ostatniego kręgu piersiowego i pierwszego kręgu lędźwiowego.

Uczucie skurczu w lewej okolicy lędźwiowej.

Skrzywienie kręgów lędźwiowych.

Parcie w dół ku kości krzyżowej.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Obrzmienie gruczołów pachowych.

Przeszywający albo kłujący ucisk na szczycie lewego barku.

Rozdzierający ból z uciskiem w barku, nagle przeszywający wzdłuż kończyny ; szczególnie bolesny w nocy.

Drgania ramion.

Porażenny, ciągnący ucisk, z osłabieniem prawego ramienia i przedramienia.

Porażenny, rwąco-uciskający ból na przedniej powierzchni lewego ramienia.

Uczucie rozciągania i skręcania w kończynach górnych.

Ból ciągnący po wewnętrznej stronie lewego ramienia.

Bezwładniający, ciągnący ucisk i rwanie w ramionach, z osłabieniem.

Porażenny ucisk w lewym ramieniu, z uczuciem porażenia i osłabieniem całej lewej kończyny górnej.

Uczucie ciężkości i porażenia w kończynach górnych.

Gwałtowne kłucie, jak tępym nożem, poniżej głowy kości ramiennej, od wewnątrz na zewnątrz.

Ból rwący kości ramiennej.

Ból jak przy stłuczeniu w ramieniu.

Ostry, przeszywający ból zewnętrznie w lewym stawie łokciowym.

Ból tnący wewnątrz lewego stawu łokciowego podczas chodzenia.

Tnąco-rwący ból w dolnych mięśniach obu przedramion.

Bolesne zrywania ; skurcze i drgawki ramion oraz rąk.

Obrzmienie, a także szkarłatne zaczerwienienie ramion i rąk.

Szczególne bóle tnące, rozpoczynające się w nadgarstku i przeszywające ku łokciowi oraz wyżej, zawsze od obwodu ku środkowi.

Nie może łatwo i swobodnie obracać dłoni wokół jej osi (jak przy wylewaniu płynu kroplami ze szklanki), obraca ją jedynie szarpnięciami, jak wskutek braku mazi stawowej w stawie nadgarstkowym ; bez bólu.

Kurczowe zaciskanie palców.

Drętwienie i mrowienie rąk.

Ręce obrzmiałe i suche, wypuszcza przedmioty z rąk.

Porażenny ból rwący w środkowym stawie prawego palca wskazującego.

Bolesne ciągnięcie w tylnym stawie lewego palca środkowego, jakby w okostnej.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Dna stawu biodrowego, z piekącym kłuciem, najgwałtowniejszym w nocy i przy dotyku.

Choroba stawu biodrowego, pierwszy okres ; bóle kłujące, < w nocy ; krzyczy przez sen.

Sztywność stawu biodrowego.

Kurczowy ból mięśni pośladkowych, z napięciem przy pochylaniu tułowia do przodu.

Tnące ukłucia w zewnętrznych mięśniach prawego uda, tuż nad kolanem, tylko podczas siedzenia.

Ból ud i podudzi, jak po pobiciu i jak przy próchnieniu kości; delikatne bóle przeszywające i gryzące wzdłuż kości, z gwałtownym rwaniem w stawach; ból stopniowo wznosi się od kostek do bioder i podczas siedzenia zmusza do nieustannego poruszania stopami oraz zmieniania ich położenia; jest łagodniejszy podczas chodzenia.

Kurczowy ból obu stawów kolanowych, szczególnie w okolicy rzepek; nie mogła wchodzić po schodach.

Ból kurczowy w prawym kolanie w pobliżu rzepki, po stronie zewnętrznej, podczas siedzenia.

Palące kłucie w stawie kolanowym; gorzej w nocy.

Wrażenie w stawach kończyn dolnych, szczególnie w kolanach, jakby miały się ugiąć, zwłaszcza podczas chodzenia, wyraźniejsze przy schodzeniu ze wzniesienia.

Tępe rwanie w podudziach.

Uczucie ciężkości nóg i stóp oraz utykanie.

Rwący ucisk pośrodku przyśrodkowej strony podudzia, niezależny od ruchu ani dotyku.

Drżąca ciężkość nóg.

Kończyny dolne zimne i na wpół sztywne.

Porażenie kończyn dolnych, a także szyi pęcherza moczowego i zwieracza odbytu.

Duży krwawy czyrak na udzie, wydzielający żółtą, gęstą, krwistą ropę.

Ból pięty, jakby była obolała po stłuczeniu, przy stąpaniu na niej.

Ból kości śródstopia, jakby były zwichnięte.

Napięcie w prawym stawie stępu podczas chodzenia na świeżym powietrzu.

Zimne stopy.

Bóle świdrujące, drążące lub przeszywające w podeszwach.

Napięcie podeszwy prawej stopy w pobliżu pięty, przechodzące w rozpierający ucisk; uciśnięcie tego miejsca przynosi na pewien czas poprawę >.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE [34]

Powoli unosi kończyny, drżąc, po czym z większą siłą rzuca je w dół.

Drgania kończyn.

Konwulsyjne ruchy kończyn.

Konwulsyjne drgania, skręcanie i obracanie kończyn.

Ucisk, pieczenie, kłucie lub mrowienie w kończynach.

Uczucie ciężkości rąk i stóp.

Uczucie ciężkości i zmęczenia kończyn.

Ręce i stopy stają się bardzo zimne.

Osłabienie kończyn.

Utrata koordynacji mięśni kończyn górnych i dolnych, bardzo podobna do ciężkości i bezradności ruchowej obserwowanych w pierwszym stadium postępującego porażenia u chorych psychicznie.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: bóle ciągnące głowy i szyi.

Niechęć i wstręt do pracy lub ruchu.

Niepokój ruchowy; musiał stale poruszać tułowiem w przód i w tył, szczególnie rękami i stopami.

Nie może długo pozostawać w żadnej pozycji: raz leży, innym razem siedzi, potem znów stoi, przy czym w każdej z tych pozycji stale zmienia ułożenie ciała.

Leżenie: ból głowy > lub ustępuje; nadmierne ślinienie <; kaszel <.

Leżenie na prawym boku: ból wątroby <.

Musi się położyć: przy nadoczodołowym bólu głowy.

Odchylenie głowy do tyłu: ucisk mózgu ku przodowi >; ból głowy >.

Siedzenie prosto: ucisk w kierunku narządów płciowych >; ból w klatce piersiowej.

Siedzenie: ból głowy >; tnące ukłucia w mięśniach uda.

Siedzenie z pochyleniem do przodu: uczucie, jakby twarde ciało uciskało od strony prawego pierścienia pachwinowego; ucisk w kierunku narządów płciowych, jakby wszystko miało wypaść; skurcz w prawym kolanie.

Pochylenie do przodu: kolka wzdęciowa >.

Zginanie się do przodu: ból mięśni pośladkowych.

Zginanie się do tyłu: kolka niemowląt.

Odchylenie głowy do tyłu: powierzchowny ból szyi.

Leżenie płasko na brzuchu w poprzek krzesła: kolka u dzieci >.

Stanie: jelita zdają się napierać na zewnątrz poniżej pępka; ucisk w kierunku narządów płciowych >.

Pozycja siedząca: tylko tak może spać.

Zsuwa się w łóżku: w durze brzusznym.

Mógł leżeć tylko na bolesnym boku. θ Angina.

Każdy wstrząs, obrót lub ruch ciała nasila ból, dlatego chory leży nieruchomo na plecach.

Ruch: splątanie w głowie <; zawroty głowy <; ból czoła <; ciągnięcie w karku; ból bocznej części twarzy <; ucisk w prawym podżebrzu <; biegunka <; przeszywający ból pęcherza moczowego; krwotok maciczny <; kaszel <.

Kładzenie się: łóżko zdaje się kołysać.

Wstając z siedzenia, zatacza się; nie może korzystać z tramwaju, gdyż przy wysiadaniu upadłby pod koła; ból głowy <.

Chodzenie: chód niepewny, pośpieszny, gwałtowny; otępienie i splątanie w głowie <; zawroty głowy <; czołowy ból głowy <; złudzenia wzrokowe; ból w dołku podsercowym; ucisk w kierunku narządów płciowych, jakby wszystko miało wypaść <; ból w klatce piersiowej; ból lewego stawu łokciowego; napięcie w stawie stępu; ból od kostek do bioder <; wrażenie, jakby kolana miały się ugiąć.

Schylanie się: zawroty głowy <; ból głowy > lub <; wrażenie, jakby mózg miał wydostać się przez czoło; przeszywający ból głowy <.

Nie znosi schylania się.

Wchodzenie po schodach: kołatanie serca.

Obracanie się w łóżku: zawroty głowy <.

Musi zginać się wpół: z powodu bólu w okolicy wątroby.

Niepokój uniemożliwia długie pozostawanie w jednej pozycji.

UKŁAD NERWOWY [36]

Skurcze: wskutek śmiechu lub płaczu.

Histeria: dominuje ból głowy; z objawami skurczowymi w klatce piersiowej, brzuchu i kończynach; przeważają objawy ze strony narządów płciowych.

Wielki niepokój ruchowy; ciało rzucane jest raz na jeden, raz na drugi bok; czasami unosi się klatka piersiowa, innym razem brzuch.

Wielki niepokój ruchowy z nagłymi zrywaniami.

Wielka drażliwość i bezsenność.

Niepokój ruchowy całego ciała; stale musiał poruszać całym ciałem w przód i w tył, szczególnie rękami i stopami; nie może długo pozostawać w żadnej pozycji — raz leży, raz siedzi, raz stoi, tak że zawsze w taki czy inny sposób zmienia postawę.

Chodził w kółko.

Drgania kończyn.

Drgania, silniejsze w ramionach i twarzy; utrudniona artykulacja; odrzuca głowę do tyłu i obraca nią. θ Pląsawica.

Subsultus tendinum.

Łatwo się płoszy; nagłe wzdrygnięcia.

Zrywanie przy zasypianiu; stopy zostają szarpnięte ku górze, a głowa ku przodowi.

Wzdryga się jak ze strachu i budzi właśnie wtedy, gdy zasypia.

W spokojnym poza tym śnie wzdrygnęła się jak ze strachu, czując, jakby spadała głęboko w dół, co wywołało gwałtowne dreszcze.

Przy zamykaniu oczu nagły wewnętrzny wstrząs przebiegający ku górze i uniemożliwiający sen. θ Udar słoneczny wskutek wystawienia karku na słońce.

Skurczowy ruch ciała, zazwyczaj ku tyłowi. θ Pląsawica.

Leżąc, rzuca ciałem w przód i w tył, jak przy nieustannym przechodzeniu od emprostotonusu do opisthotonusu. θ Pląsawica.

Lęk przed zjawami, z konwulsyjnymi ruchami kończyn lub drganiami pojedynczych mięśni.

Mięśnie twarzy, szczęk i kończyn targane konwulsyjnymi drganiami.

Choroby skurczowe.

Rzucawka u dzieci; drgawki.

Drgawki rozpoczynają się w ramieniu. θ Padaczka.

Chwilowe konwulsyjne wyprostowanie kończyn po przebudzeniu.

Drgawki pojawiają się nagle.

Powtarzające się drgawki i straszliwe skurcze, szczególnie mięśni zginaczy.

Gwałtowne drgawki; wykręcanie kończyn i oczu.

Po drgawkach następuje głęboki sen.

Nawroty napadów przy każdym bólu; między skurczami mniej lub bardziej gwałtowne miotanie się albo głęboki sen, z grymasami bądź wzdrygnięciami i krzykami oraz z przerażającymi widzeniami.

Skurcze, zrywania i drgawki kończyn; po napadzie rozgoryczenia; powracają pod wpływem najlżejszego dotyku; z krzykiem i utratą świadomości; z majaczeniem; z wyprostowaniem kończyn lub gwałtownym wykręcaniem mięśni.

Sprawia wrażenie ogłuszonej; półświadomość i utrata mowy; konwulsyjne ruchy kończyn i mięśni twarzy; porażenie prawej połowy języka; utrudnione połykanie; rozszerzone źrenice; twarz czerwona lub sina.

Napady podobne do padaczki.

Drgawki padaczkowe.

Padaczka z gwałtownym przekrwieniem głowy podczas napadów lub w innych okresach.

Drgawki padaczkowe, po których następuje stan apoplektyczny.

Padaczka: chory dziko chwyta się za gardło; oczy obracają się ku tyłowi w oczodołach, z ust toczy pianę; wywołana przestrachem.

Skurcze kloniczne i toniczne.

Od 3. do 9. roku życia, co trzy miesiące napad skurczowy; twarz czerwona, z kłapiącymi szarpnięciami żuchwy i przygryzaniem języka; leży na plecach.

Zęby zaciśnięte z taką siłą, że nie można ich było rozewrzeć.

Tężec i szczękościsk.

Podczas pracy w palącym słońcu stracił świadomość; szczęki zaciśnięte; głowa gorąca; stopy zimne. θ Tężec.

Wykręcanie kończyn z wielkim wyczerpaniem.

Napady sztywności i bezruchu wszystkich kończyn albo tylko pojedynczych kończyn.

Sztywność całego ciała.

Wielkie wyczerpanie.

Po wyczerpaniu spowodowanym udarem słonecznym. θ Padaczka.

Wielkie ogólne osłabienie.

Cała jej siła znika w jednej chwili.

Kończyny wiotkie; twarz czerwona, obrzęknięta; źrenice rozszerzone; porażenie i obrzmienie powiek górnych; oddech chrapliwy; czynność serca słaba, lecz przyspieszona; utrudnione połykanie.

Drżenie wszystkich kończyn.

Ogólne drżenie z niepokojem.

Osłabienie i chwiejny chód.

Porażenna słabość wszystkich mięśni, szczególnie stóp.

Skurcz jednej strony i porażenie drugiej.

Napady omdlenia, niekiedy przypominające letarg.

SEN [37]

Częste ziewanie.

Podczas ziewania musi kaszleć. θ Zapalenie wątroby.

Ku wieczorowi senność z ziewaniem.

Wielka senność i ospałość.

Dziecko jest bardzo senne, na wpół śpi, na wpół czuwa.

Niepokój uniemożliwia sen.

Może spać tylko w pozycji siedzącej.

Wielka skłonność do snu.

Senny, a jednak nie może zasnąć.

Bardzo głęboka senność z subsultus tendinum; ręce blade, zimne, a tętno twarde, drobne i szybkie.

Po skurczach zapada w sopor.

Senność: osłupienie; letarg; głęboki sen z chrapaniem.

Stan śpiączkowy z rzężeniem w gardle; twarz bardzo czerwona.

Nie śpi dobrze; leży na wpół śpiąca, na wpół czuwająca.

Częste budzenie się w nocy, z wielkim niepokojem, lękiem i miotaniem się w łóżku.

Niepokój i zjawy uniemożliwiają sen; palące gorąco, pragnienie, z utrudnionym połykaniem; niespokojne miotanie się, a nawet drgania.

Położyła się po godzinie 11; nie spała od 2 do 5; śmiała się i mówiła, że widzi śmiejące się maski.

Podczas snu: śpiewanie i głośne mówienie; jęki; miotanie się; krzyki; wzdrygnięcia.

Niespokojny sen przed północą; dziecko miota się, kopie i kłóci przez sen.

Budzi się w nocy przepełniona przestrachem i lękiem; wydawało jej się, że pod łóżkiem znajduje się coś, co hałasuje; po przebudzeniu odczuwała suche gorąco.

W nocy chłopcy stawali się niespokojni, mówili bezładnie i z trudem udawało się utrzymać ich w łóżku.

Wielki niepokój ruchowy; chłopiec chciał uciec i trzeba go było siłą przytrzymywać na posłaniu, a jednocześnie przejawiał krzepę i siłę przekraczające jego wiek.

Jęki i wzdrygnięcia we śnie; głowa gorąca.

Budzi się ze snu i patrzy ze strachem, z nieruchomo utkwionymi oczami.

Dzieci śpią z na wpół otwartymi oczami.

Nie śpi dobrze i „słyszy wszystko, co się dzieje”.

Niepokój w nocy; zgrzytanie zębami, od czasu do czasu drgawki.

Głęboki, mocny sen, pełen marzeń sennych.

Wyraziste marzenia senne, których jednak nie mógł sobie przypomnieć.

Sen przerywają nieprzyjemne sny.

Niespokojny sen z lękowymi i przerażającymi snami.

Często budzą go ze snu przerażające sny i drgawki.

Sny lękowe: o morderstwie; ulicznych rabusiach; zagrożeniu pożarem; pływaniu.

Sen niespokojny, sny zaburzone; bezładne mówienie.

Sen znacznie zaburzony przez przerażające sny; skarży się na bardzo silne bóle głowy i mówi, że wydaje się ona ogromna; wielka nietolerancja światła i hałasu; w południe silnie majaczyła i uparcie twierdziła, że w całym pokoju są odrażające potwory, które się w nią wpatrują.

Bardzo niespokojny sen.

Niespokojne miotanie się w łóżku.

Wzdryga się jak ze strachu podczas snu i wskutek snu.

Gdy tylko zamknie oczy, aby zasnąć, wstrząsy przebiegają od dołu i płoszą go; dręczą go przy każdym uderzeniu tętna; wielkie pragnienie snu. θ Udar słoneczny wskutek wystawienia karku na słońce.

Oddech chrapliwy.

Stopy lodowato zimne; z trudem można je ogrzać.

Bezsenność.

Po przebudzeniu niezwykle drażliwy i skłonny do płaczu.

Rano czuje się, jakby nie spał dostatecznie długo.

Śpi dużo, lecz sen nie przynosi pokrzepienia.

PORA DNIA [38]

Od 2 do 5 nad ranem: bezsenność.

Rano: wiercący ból w prawej wyniosłości czołowej; sklejone powieki; krwawienie z nosa; ponowny ból zęba; śluzowata jama ustna; ból w podbrzuszu <; bóle parcia ku dołowi <; bolesne miesiączkowanie <; duszność; ogólne pulsowanie tętnic po przebudzeniu; gorączka z pragnieniem.

Od godz. 10 rano do 2 po południu: gwałtowne parcie; stolce czerwonkowe.

Południe: gwałtowne pragnienie; kurczowe ciągnięcie w okolicy pępka; gwałtowny kaszel; majaczenie; zimno; osłabienie; gorąco; pot.

W dzień: suchy kaszel; kilka napadów gorączki; częsta dreszczowość; pot podczas snu.

Po południu: kurczowe ciągnięcie w okolicy pępka; duszność po wypiciu kawy; astma; napady kaszlu <; gorączka; gorąco bez pragnienia.

Zwykle < po godz. 3 po południu i ponownie po północy.

Pod wieczór: senność z ziewaniem.

Wieczorem: kłujący ból przeszywający głowę na wskroś; ból zęba <; silne pragnienie; ucisk w brzuchu jak od kamienia; rwący ból wznoszący się w lewym powrózku nasiennym; astma; kaszel <; krztusiec <; dreszcze; pot; gorączka gwałtownie się nasila.

O godz. 10 wieczorem: rozpoczął się kaszel.

O godz. 11 wieczorem: szczekający kaszel nagle wybudza chorego.

W nocy: ból głowy <; krwawienia z nosa u dzieci; słyszy wszystko, „co się dzieje”; ból zęba <; bóle żołądka; moczenie mimowolne; polucje; duszność; suchy kaszel; gwałtowny, przeszywający ucisk w barku <; bóle stawu biodrowego <; piekąco-kłujący ból stawu kolanowego <; budzi się przepełniony lękiem i przerażeniem; niepokój; dziecko wymiotuje; dur brzuszny <; gorączka.

Przed północą: niespokojny sen.

O północy: bezskuteczne próby wymiotowania z zimnym potem.

Po północy: suchy kaszel z odruchami wymiotnymi; krztusiec najbardziej gwałtowny.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Przeziębia się po ostrzyżeniu włosów.

Gorzej przy nagłych zmianach temperatury, z ciepła na zimno.

Lepiej po ciepłym otuleniu w pomieszczeniu.

Wiosna: czyraki itd.

Udar słoneczny.

Skłonność do przeziębiania się, z wielką wrażliwością na przeciągi, szczególnie przy odkrywaniu głowy.

Po jeździe na zimnym wietrze obrzęk migdałków uniemożliwiający przełykanie.

Na świeżym powietrzu: czołowy ból głowy <; ucisk głęboko w mózgu <; nadwrażliwość oczu; duszność >; napięcie w stawie stępu.

Zimne powietrze: ból zęba gorszy.

Przeciąg: łatwo się przeziębia.

Słońce: ból głowy; zapalenie u podstawy mózgu po ostrzyżeniu włosów; utrata przytomności wskutek pracy w gorącym słońcu.

Gorąca, wilgotna pogoda: astma gorsza.

Ciepła pogoda: nos czerwony i gorący.

GORĄCZKA [40]

Sporadycznie odczuwa dreszcze.

Dreszcze przebiegające w dół pleców.

Jest jej bardzo zimno, pragnie ciepła pieca. θ Dławica.

Chłodne dłonie i czoło, z dużym pragnieniem, lecz bez gorączki.

Wzdryganie się albo gwałtowne dreszcze w plecach, nadbrzuszu lub ramionach.

Dreszcze i gorąco występują naprzemiennie.

W południe: zimno z marmurkowatą skórą i sinymi wargami; jest tak słaby, że upada; następnie gorąco z płonąco czerwoną twarzą i piekąco gorącymi uszami; wkrótce potem kroplisty pot na głowie.

Dreszcze wieczorem, głównie w ramionach, z gorącem głowy.

Wewnętrzne dreszcze z zewnętrznym palącym gorącem.

Kilka napadów gorączki w ciągu jednego dnia; faza gorąca następowała po zimnej w czasie od kilku minut do pół godziny, zawsze bez pragnienia w obu fazach i najczęściej ze splątaniem w głowie.

Gorące czoło przy zimnych policzkach.

Częsta dreszczowość w ciągu dnia, mimo dobrego okrycia, a nawet stanu gorączkowego; wzrok przyćmiony wskutek nasilenia gorączki; powierzchnia ciała wywołuje uczucie pieczenia w dłoni lekarza; tętno pełne, z podwójnym uderzeniem.

Gorączka mleczna z zimnym nosem, opuszkami palców i stopami; w nocy gorączka, niepokój, wymioty i częste stolce.

Gwałtowne dreszcze; pragnienie; gorzkie wymioty; tętnienie w czole; płacz; sztywność karku; ból w nadbrzuszu; gorąco, pragnienie i pot.

Zimno kończyn z gorącem głowy.

Temperatura głowy znacznie podwyższona, reszty ciała obniżona.

Wewnętrzne gorąco z lękiem i niepokojem.

Gorąco głowy z zaczerwienieniem twarzy i majaczeniem.

Podczas fazy gorącej: majaczenie; zaczerwienienie i obrzmienie twarzy, silne pragnienie.

Gorąco: gwałtowne, palące, wewnętrzne lub zewnętrzne; suche, głównie w obrębie głowy i twarzy.

Głowa gorąca; twarz czerwona; oczy wytrzeszczone, wpatrzone; źrenice rozszerzone.

Skóra gorąca, sucha, szkarłatna, szczególnie intensywnie na twarzy i uszach.

Dziecko płacze, odmawia jedzenia, wymiotuje w nocy; rano gorączka z pragnieniem; czerwona twarz; drobne pęcherzyki na wewnętrznej stronie warg; czoło piekąco gorące i bolesne; tętno szybkie i miękkie; przy głębokim wdechu lub odruchach wymiotnych odczuwa ból pośrodku mostka; często zaciska palce. θ Dziecko ze skłonnością do drgawek.

Nadmierne gorąco: rozdęte żyły; nienasycone pragnienie z lękiem i drżeniem.

Przelotne gorąco.

Wielkie gorąco; rozdęcie powierzchownych żył ciała i nienasycone pragnienie.

Dur brzuszny: noce są zawsze gorsze; początkowo leży spokojnie, lecz często jęczy; drżenie i drgania warg, głowy oraz kończyn; zsuwa się w łóżku; co pewien czas staje się niespokojny albo krzyczy i mówi, że nie może tego znieść; czasami się skarży, czasami odmawia odpowiedzi; tętno bardzo małe, nitkowate i nieregularne; silnie tętniące tętno w głowie; napadowe gorąco w głowie z pragnieniem; uszy zimne i białe; twarz blada; gardło tak suche, że boli podczas picia; stale trzyma ręce na narządach płciowych; skarży się albo na ból przy oddawaniu moczu, albo na zbyt powolne wypływanie moczu.

Kolka z rozdęciem brzucha; wymiotuje śniadanie, nie ma najmniejszego apetytu, lecz odczuwa silne pragnienie; język białawy, obłożony; niechęć do słodyczy; brak stolca; palące gorąco ciała z bardzo częstym tętnem; twarz albo bardzo blada, albo bardzo czerwona; źrenice rozszerzone; wyczerpany i w złym humorze. θ Gorączka robacza.

Suche gorąco i tętnienie.

Gwałtowne gorąco.

Podwyższona temperatura skóry; twarz czerwona; tętno przyspieszone, bezładna mowa i zataczanie się niemal jak po pijanemu.

Gorączki zapalne, nieżytowe, reumatyczne, mleczne, połogowe i dur brzuszny, z gwałtownym majaczeniem i utratą przytomności.

Ból brzucha z wymiotowaniem całego pokarmu i kilku dużych robaków; gwałtowne pragnienie; skóra gorąca i sucha; tętno szybkie; gwałtowny, palący ból głowy; w nocy niespokojny i mówi; wielkie wyczerpanie; chłopiec. θ Gorączka robacza.

Przewaga gorąca; niechęć do odkrywania się.

Palące gorąco wewnątrz i na zewnątrz; ciało piekąco gorące jak ogień.

Palące gorąco całego ciała; skóra wszędzie czerwona; tętno pełne, szybkie i niezwykle częste.

Palące gorąco ciała ze skrajnym rozdęciem powierzchownych naczyń krwionośnych i gwałtownym majaczeniem.

Gorączka po południu i w nocy.

Temperatura skóry znacznie podwyższona; skóra szkarłatna.

Dziecko ma gorączkę z przemijającym potem; pragnienie; nudności; domaga się raz tego, raz owego, lecz odmawia, gdy mu się to podaje; mówi, że wszystko jest gorzkie; skarży się na bolesność gardła; ma bezskuteczne parcie na stolec; jest bardzo wrażliwe i płacze przy najmniejszym bodźcu.

Ciągłe, suche, palące gorąco, z potem wyłącznie na głowie.

Bóle wątroby z gwałtownymi wymiotami; gorąco gorączkowe; po śnie pragnienie i pot. θ Zapalenie wątroby.

Po południu gorąco bez pragnienia; wieczorem pot; kaszel < podczas gorączki; głodny, lecz nie może jeść; mówi przez sen i zgrzyta zębami. θ Krwisty czyrak na udzie.

Uczucie gorąca z rzeczywistym gorącem całego ciała, szczególnie twarzy, która była czerwona i pokryta potem, ze splątaniem w głowie.

Gorąco gorączkowe, od czasu do czasu pot; często proszą o picie, lecz piją niewiele; tętno pełne i częste. θ Po nadużyciu Sulphur w świerzbie.

Pot: na okrytych częściach ciała; z gorącem lub bezpośrednio po nim, głównie na twarzy; plamiący ubranie i o zapachu spalenizny; podczas snu, w dzień lub w nocy; wstępujący od stóp ku głowie; obfity; pozostawiający brunatnożółte plamy.

Całkowity brak potu.

Uogólniony pot, pojawiający się nagle i szybko zanikający.

Zimny pot na kończynach.

Uogólniony pot z wyjątkiem głowy.

Bóle pojawiają się nagle i po krótszym lub dłuższym czasie trwania nagle ustępują.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Nagłe napady gwałtownego, kurczowego bólu po jednej stronie klatki piersiowej albo brzucha, bądź w lędźwiach lub jednym łokciu, szczególnie podczas snu, zmuszające chorego do zgięcia bolesnej części ciała.

Niemal wszystkie bóle występują w krótkich napadach.

Okresowy ból głowy na tle nerwowym.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: ucisk w czole; przeszywający ból w wyniosłości czołowej i skroni; ból ciągnący w skroni i oczodole; kłucie po tej stronie głowy; drganie górnej powieki; rwący ból ucha i tej strony twarzy; obrzęk ślinianki przyusznej; przeszywający ból w stawie szczękowym; ucisk poniżej kości jarzmowej; ból zębów górnego szeregu; bolesny obrzęk dziąseł po tej stronie; zapalenie migdałka; podczas padaczki ręka chwyta za gardło; ból wątroby, < przy leżeniu na tej stronie; ból w podżebrzu; ból w okolicy krętniczo-kątniczej; uczucie, jakby twarde ciało napierało od pierścienia pachwinowego; powiększony jajnik; porażenie tej strony języka; kłucia w szczycie płuca; pieczenie w klatce piersiowej; ciągnący ucisk między łopatką a kręgosłupem; porażenne osłabienie ramienia i przedramienia; rwący ból o charakterze porażennym w palcu wskazującym; napięcie w stawie stępu; napięcie w podeszwie stopy; tnąco-kłujący ból uda podczas siedzenia; kurcz w kolanie.

Od prawej do lewej: ból tnący od prawej kości potylicznej do lewej kości ciemieniowej; szczypanie w uszach.

Z boku na bok: kłucie w głowie.

Lewa strona: przeszywający ból w skroni; potrójne widzenie; łaskotanie w nozdrzu; bóle pod oczodołem; ruchliwość mięśni twarzy po tej stronie; rwący ból migdałka; delikatny przeszywający ból w pachwinie; rwący ból powrózka nasiennego wieczorem w łóżku; ból uciskający pod łopatką; kurcz w okolicy lędźwiowej; przeszywający lub kłujący ból szczytu barku; porażenne osłabienie ramienia; ból po wewnętrznej stronie ramienia; ostry, przeszywający ból stawu łokciowego; bolesne ciągnięcie w palcu środkowym.

Z góry ku dołowi: rwący ból ucha i prawej strony twarzy; napięcie w klatce piersiowej; parcie ku narządom płciowym, jakby wszystko miało wypaść.

Z dołu ku górze: wstrząs przebiegający przez ciało przy zamykaniu oczu; rwący ból lewego powrózka nasiennego; bóle kostek.

Z zewnątrz do wewnątrz: kłucie w kręgach jak nożem.

Od wewnątrz na zewnątrz: przeszywający ból w lewej skroni; ucisk w głowie; przeszywający ból oczu; uczucie, jakby twarde ciało napierało od prawego pierścienia pachwinowego; kłucie poniżej głowy kości ramiennej.

ODCZUCIA [43]

Jakby przed czołem znajdowała się deska ; jakby głowa była pełna wody ; jakby mózg był wstrząsany w czaszce ; jakby kości czołowe były unoszone ; jakby na uszy naciągnięto skórę ; jakby żuchwa była odciągana do tyłu ; jakby otaczające przedmioty się kołysały ; jakby ją kołysano ; jakby łóżko podrzucało chorego w górę i w dół ; jakby wszystko obracało się w koło ; jakby mózg był przyciskany do czoła ; jakby przy schylaniu się wszystko miało wydostać się przez czoło ; jakby przy każdym kroku mózg unosił się i opadał w obrębie czoła ; jakby mózg był ściskany ; ból głowy nad oczodołami ; jakby mózg był wstrząsany ; jakby oczy wychodziły z oczodołów ; jakby szwy czaszki były rozrywane ; jakby przyłożono dźwignię, aby rozsadzić głowę ; jakby coś w głowie kołysało się i chwiało szarpiącymi ruchami ; jakby czaszka była cienka i można ją było wcisnąć ; przy każdym kroku wstrząs, jakby w potylicy znajdował się ciężar ; jakby czaszka była cienka jak papier, jakby była przezroczysta ; jakby mięśnie czoła i oczu były skurczone ; nagły wstrząs przebiegający przez ciało od dołu ku górze ; jakby oczy zostały wyrwane albo wciśnięte w głąb głowy ; jakby oczy otaczała gorąca para ; uczucie piasku w oczach ; jakby zęby miały zostać wypchnięte z głowy ; zęby wydają się wydłużone i cierpną ; jakby na końcu języka znajdował się pęcherzyk ; jakby w przełyku znajdowało się ciało obce ; jakby guz zatykał gardło ; jakby coś w dołku podsercowym wywoływało kaszel ; jakby pewne miejsce w brzuchu zostało pochwycone pazurami, ściskane i zaciskane ; jakby podżebrza były wypychane na zewnątrz ; jakby w brzuchu miała powstać kula lub bryła ; jakby jelita napierały na zewnątrz poniżej pępka ; jakby twarde ciało napierało od wewnątrz ku zewnątrz na prawy pierścień pachwinowy ; jakby błona śluzowa odbytu była obrzęknięta i wypchnięta na zewnątrz ; jakby duży robak wił się w pęcherzu moczowym ; jakby jądro było podciągane do brzucha ; jakby podżebrza opasano sznurem ; jakby macica miała wypaść ; jakby plecy miały się złamać ; jakby kolana miały się ugiąć ; jakby w krtani znajdowało się ciało obce ; jakby mysz pełzała w mięśniach.

Bóle rozdzierająco silne : w okolicy dołka podsercowego.

Przeszywające : w gardle ; w jajniku.

Pchnięcia : w uchu wewnętrznym.

Tnące : po prawej stronie głowy, od okolicy czołowej do potylicznej ; w kości ciemieniowej ; w różnych częściach głowy ; z boku twarzy ku skroni, uchu i szyi ; w dołku podsercowym ; w żołądku ; w brzuchu ; w macicy ; w lędźwiach i kości krzyżowej ; w lewym stawie łokciowym ; rwąco-tnące w dolnych mięśniach obu przedramion ; od nadgarstka do łokcia ; ukłucia w zewnętrznych mięśniach prawego uda.

Kłujące : od skroni do skroni ; od czoła do potylicy ; na wskroś głowy, jak nożem obosiecznym ; w czole, szczycie głowy i potylicy ; w lewej części żuchwy ; w kręgach ; poniżej głowy kości ramiennej.

Ukłucia : w głowie ; przelatujące przez głowę ; swędzące ukłucia w kącie przyśrodkowym oka ; w uszach ; w stawach żuchwowych ; w jądrach ; w jajniku ; w okolicy macicy ; w klatce piersiowej ; w pochwie ; kłujący ucisk na szczycie lewego barku ; w szczycie prawego płuca.

Strzelające : w prawej wyniosłości czołowej ; w prawej skroni ; tępe w lewej skroni ; w różnych częściach głowy ; w oczach ; w uchu wewnętrznym ; w prawej śliniance przyusznej ; z boku twarzy ku skroni, uchu i szyi ; w prawym stawie żuchwowym ; w żuchwie ; od szczęki górnej do ucha wewnętrznego ; w gardle ; w gardzieli ; w dołku podsercowym ; w żołądku ; w lewej pachwinie ; w pęcherzu moczowym ; w cewce moczowej ; za żołędzią ; w okolicy narządów płciowych ; w kręgosłupie ; zewnętrznie w lewym stawie łokciowym ; w podeszwach ; wzdłuż kości.

Żądlące kłucie : w oczach ; ból zęba ; w brzuchu ; od nerek do pęcherza moczowego ; w okolicy macicy ; w guzkach piersi ; w biodrze ; w stawie kolanowym.

Kłucie jak igłami : w dłoniach.

Rozdzierające : w uchu zewnętrznym i wewnętrznym ; ból zęba ; w barku.

Rwące : od prawej skroni ponad oczodołem do prawego policzka ; w różnych częściach głowy ; po prawej stronie szczytu głowy ; na szczycie głowy ; w głowie ; w uchu wewnętrznym i zewnętrznym ; po prawej stronie twarzy ; z boku twarzy ku skroni, uchu i szyi ; w szczękach ; za prawą kością jarzmową ; ból zęba ; na wewnętrznej powierzchni kąta żuchwy ; w lewym powrózku nasiennym ; w piersiach objętych stanem zapalnym ; w ramionach ; w kości ramiennej ; w stawach ; w nogach ; ucisk po wewnętrznej stronie środkowej części nogi ; kaszel w nocy.

Porażenny ból rwący : w środkowym stawie prawego palca wskazującego.

Szarpanie : ból głowy ; w zębach ; w brzuchu ; od dolnych odcinków jelit w kierunku krocza ; ramion i dłoni.

Bicie : w skroniach.

Wiercenie : pod prawą wyniosłością czołową ; w różnych częściach głowy ; w uszach ; w podeszwach.

Szczypanie : w uszach ; w brzuchu ; pod pępkiem.

Gryzienie : w wyniosłościach czołowych ; w żołądku ; pod chrząstkami ostatnich żeber ; w kręgosłupie ; wzdłuż kości.

Chwytanie pazurami : wokół pępka ; w okolicy macicy.

Wkręcanie : w uszach.

Rozciąganie : w kończynach górnych.

Skręcanie : na szczycie głowy ; w kończynach górnych.

Przewracanie i skręcanie : w pęcherzu moczowym.

Drążenie : na szczycie głowy ; ból zęba ; w podeszwach.

Ciągnięcie : w dół, w skroniach i prawym oczodole ; od prawej skroni ponad oczodołem do prawego policzka ; nieustanne, w głowie ; w kości czołowej ; w karku ; za prawą kością jarzmową ; w górnych zębach ; ból zęba ; w powrózku nasiennym ; w jednym z jąder i w powrózku nasiennym ; w okolicy miednicy ; w lędźwiach i kości krzyżowej ; ucisk między prawą łopatką a kręgosłupem ; w kręgosłupie ; od krzyża do ud ; po wewnętrznej stronie lewego ramienia ; w stawie lewego palca środkowego.

Pieczenie : w oczach ; powiek ; na końcu nosa ; palące gorąco twarzy ; w obrzękniętym policzku ; warg ; w jamie ustnej ; w cieśni gardzieli ; w żołądku ; w brzuchu ; w krtani ; po prawej stronie klatki piersiowej ; od nerek do pęcherza moczowego ; w powrózku nasiennym ; w okolicy jajnika ; w okolicy macicy ; w kręgosłupie ; w biodrze ; w stawie kolanowym.

Piekące szczypanie : w oczach ; w krostach na górnej wardze ; w napletku.

Żrący ból : pod chrząstkami ostatnich prawych żeber.

Uczucie oparzenia wrzątkiem : w kościach policzkowych ; w jamie ustnej.

Uczucie oparzenia : w pęcherzyku na dziąśle.

Ucisk : w czole ; jakby kamień naciskał na czoło ; w dolnej części czoła ; nad nosem ; połowiczy ból głowy ; w prawej okolicy skroniowej ; w potylicy ; w mózgu ku skroniom, obejmujący rozległe obszary głowy ; na szczycie głowy ; w gałce ocznej ; nad prawym okiem ; poniżej prawej kości jarzmowej ; w gardle ; w klatce piersiowej ; w żołądku ; bezbolesny ; w prawym podżebrzu ; w brzuchu ; w podbrzuszu ; w okolicy kości łonowej ; ku odbytowi i narządom płciowym ; w okolicy pęcherza moczowego ; w okolicy macicy ; przez srom ; w kości krzyżowej ; w lędźwiach i pachwinach ; w okolicy serca ; w karku ; pod lewą łopatką ; w barku ; w lewym ramieniu.

Parcie ku dołowi : w brzuchu ; w macicy ; ku kości krzyżowej ; z upławami.

Bóle jak porodowe : głęboko w miednicy, promieniujące do pleców i lędźwi.

Ucisk z napięciem : po prawej stronie czoła ; od skroni do oczodołu ; połowiczy ból głowy ; po lewej stronie szczytu głowy i w czole ; w dołku podsercowym.

Pobolewanie : w czole ; w oczach ; w powiekach ; w górnej części brzucha.

Bolesność w okolicy serca ; w przedniej części głowy ; powiek ; od gardła do uszu ; zębów ; podniebienia ; w gardle ; w brzuchu ; ostatniego kręgu piersiowego i pierwszego kręgu lędźwiowego.

Uczucie bolesnego otarcia : w kącikach ust ; na podniebieniu ; w gardle ; w brzuchu.

Drapanie : w gardle ; w okolicy nagłośni ; w krtani.

Drapiący świąd : czoła.

Ból jak przy stłuczeniu : w nosie ; w ramieniu ; w pięcie.

Uczucie jak po pobiciu : w udach i nogach.

Ściskanie : w najniższych odcinkach jelit.

Uczucie falowania : połowiczy ból głowy.

Rozpieranie : całego mózgu ; wzdęcie brzucha.

Rozsadzanie : połowiczy ból głowy ; w prawej okolicy skroniowej.

Ból rozpierający : w głowie.

Uczucie zwichnięcia : w kościach śródstopia.

Uczucie zaciśnięcia : w jamie ustnej ; przełyku ; gardła ; brzucha, wokół pępka ; pod pępkiem ; w dolnych odcinkach jelit ; w odbytnicy ; w krtani ; w klatce piersiowej.

Ból ściągający : w skórze głowy ; w podbrzuszu ; w odbytnicy ; odbytu.

Ściągające ciągnięcie : w okolicy pępka.

Ból kurczowy : od wyniosłości czołowej do kości jarzmowej i żuchwy ; w prawym uchu zewnętrznym ; u nasady nosa ; w żołądku ; w brzuchu i dolnych odcinkach jelit ; w macicy ; w lędźwiach i pachwinach ; w lewej okolicy lędźwiowej ; w mięśniach pośladkowych ; w stawach kolanowych ; w prawym kolanie.

Kurcze : dłoni i stóp ; w żołądku, wzdłuż moczowodu ; w nogach podczas porodu.

Drgania : mięśni twarzy ; ramion ; mięśni brzucha.

Drobne drżenie : prawej górnej powieki.

Drżenie : prawej górnej powieki ; górnej wargi ; języka.

Chlupotanie : w głowie.

Piaskowe

uczucie : w powiekach.

Napięcie : w żuchwie ; skurczowe, od klatki piersiowej do brzucha ; w okolicy macicy ; w prawym stawie stępu ; w podeszwie prawej stopy ; w mięśniach pośladkowych.

Uczucie ucisku : w stawach żuchwowych.

Tętnienie : w głowie ; w czole ; gwałtowne w mózgu ; w zębach ; w dołku podsercowym ; w jajniku ; w tętnicach szyjnych ; w kręgosłupie ; w guzkach piersi.

Pulsujący : ból głowy.

Uczucie pełności : w skroniach i czole ; w żołądku ; w okolicy macicy.

Uczucie pustki : w żołądku.

Reumatyczne : ból zęba ; ból pleców.

Ból neuralgiczny : w nerwie podoczodołowym ; spod lewego oczodołu do ucha.

Uczucie owrzodzenia : w dziąsłach.

Ból tępy : za okiem.

Kulawizna : nóg i stóp.

Uczucie porażenia : w ramionach.

Uczucie zmęczenia : przed zawrotem głowy i po nim.

Ból nieokreślony : nad oczami ; w oczodołach ; w żołądku, na wskroś ku kręgosłupowi ; w wątrobie ; w prawej okolicy krętniczo-kątniczej ; w mostku ; w karku.

Ciężar : w głowie.

Uczucie ciężkości : w głowie ; w okolicy macicy ; w kończynach górnych ; nóg i stóp ; powiek ; dłoni.

Sztywność : potylicy ; szyi ; stawu biodrowego ; ciała.

Słabość : lewego ramienia.

Drętwienie : w skroniach ; twarzy ; dłoni.

Łaskotanie : w lewym nozdrzu ; rozkoszne w dolnych częściach odbytnicy i odbytu ; w gardle.

Świąd : oczu ; powiek ; swędzące ukłucia w kącie przyśrodkowym oka ; dziąseł ; na brzuchu ; w tylnej części szczytu krtani.

Gorąco : w głowie ; na twarzy ; w gardle ; w brzuchu ; w klatce piersiowej ; w mostku ; piersi ; w pochwie ; ciała.

Zimno : w mózgu, pośrodku czoła ; twarzy ; przedniej części języka ; w nosie, opuszkach palców i stopach.

Suchość : z pieczeniem w obu oczach ; powiek ; błony Schneidera ; języka ; w jamie ustnej ; w okolicy cieśni gardzieli ; w gardle ; w gardzieli ; w krtani ; w pochwie.

TKANKI [44]

Odpowiedni dla osób o silnie rozwiniętym mózgu.

Działa na włókna okrężne naczyń krwionośnych ; na zwieracze, jak w skurczu ujścia macicy itd.

Zapalenie błon surowiczych i śluzowych.

Bóle wzdłuż okostnej.

Czerwony, lśniący obrzęk stawów.

Zapalenie ropowicze.

Nabrzmienie gruczołów ; ostry obrzęk.

Zapalenie naczyń i węzłów chłonnych u dzieci.

Obrzęki gruczołów, bolesne lub ropiejące.

Obrzęk ślinianek i gruczołów szyjnych.

Zapalenie narządów wewnętrznych ze skłonnością do ropienia.

Zapalenie ma charakter różopodobny i w miarę szerzenia się na sąsiednie części rozchodzi się promieniście.

Stwardnienie po zapaleniu.

Stwardnienia skirrhusowe.

Żylaki.

Dolegliwości skrofuliczne i krzywicze.

Dolegliwości reumatyczne i dnawe, z zapaleniem i obrzękiem.

Zanik i wyniszczenie osób skrofulicznych. θ Wyniszczenie dzieci.

Zgorzel.

Krzywica, zwłaszcza gdy brzuch jest wzdęty, napięty i twardy ; dziecko drży i wyniszcza się ; blade na całym ciele, z uderzeniami gorąca ; źrenice mało reaktywne.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Tkliwość brzucha nasilona przez najmniejszy wstrząs, nawet drgnięcie łóżka lub krzesła, na którym siedzi ; podczas chodzenia jest zmuszona stąpać bardzo ostrożnie z obawy przed wstrząsem.

Ucisk : ból głowy > ; bóle przeszywające w czole > ; ból głowy na szczycie głowy < ; ból z boku głowy > ; ból zęba > ; chce oprzeć głowę o coś twardego i zimnego ; ucisk na nadbrzusze wywołuje ból, jakby podżebrza były wypychane na zewnątrz ; kolka wzdęciowa > ; chwytanie pazurami wokół pępka > ; okolica jajnika tkliwa ; okolica pęcherza moczowego wrażliwa ; dolna część krtani wrażliwa ; napięcie w podeszwie prawej stopy ustępuje.

Dotyk : skóra głowy wrażliwa ; nos wydaje się obolały jak po stłuczeniu ; ból po prawej stronie twarzy < ; ból zęba < ; gardło wrażliwe ; prawe podżebrze wrażliwe ; brzuch tkliwy ; ból w prawej okolicy krętniczo-kątniczej < ; niebezpieczeństwo uduszenia przy dotknięciu krtani ; ból stawu biodrowego < ; skóra wrażliwa ; dołek podsercowy wrażliwy.

Skurcz powraca przy najlżejszym kontakcie (zwłaszcza przy wodowstręcie).

Bolesna wrażliwość skóry na wszelki dotyk.

SKÓRA [46]

Bolesna wrażliwość skóry na dotyk.

Rozgrzanie całego ciała, z sinawym zaczerwienieniem całej powierzchni.

Skóra wywołuje uczucie pieczenia w badającej ją dłoni.

Gorąco, zaczerwienienie i suchość skóry.

Czerwony, gorący obrzęk zajętych okolic.

Napięta skóra.

Skóra na przemian czerwona i blada.

Silne zaczerwienienie okolic, rozchodzące się promieniście.

Powszechne zaczerwienienie skóry, z wysypką lub bez niej.

Skóra szkarłatna, gładka i lśniąca.

Czerwona, łuszcząca się wysypka na dolnej części ciała, sięgająca aż do brzucha.

Zapalnie zmienione czerwone płaty skóry oraz nieregularnie ukształtowane szkarłatne plamy na całym ciele.

Zaczerwienienie całego ciała, z szybkim tętnem.

Rumień skóry.

Pokrzywka : podczas obfitego krwawienia miesiączkowego ; na całym ciele, najbardziej po wewnętrznej stronie kończyn, bez zmian na twarzy ; czasami przypomina ukąszenia komarów ; świąd najsilniejszy rano i wieczorem ; drapanie jest przyjemne ; okresami rozpalające gorąco z potem, potem znów otępienie i dreszcze na plecach ; < po wypiciu zimnej wody ; uczucie, jakby mózg był wstrząsany ; podczas ziewania, kaszlu lub kichania ból biegnie od nosa ku górze i do wewnątrz, jakby głowa miała zostać oderwana.

Zapalenie różowate z obrzękiem.

Róża ropowicza ; jaskrawoczerwona i szerząca się promieniście.

Róża pęcherzowa (gdy gorączka jest gwałtowna).

Silna gorączka w przebiegu róży, z towarzyszeniem zapalnie zmienionych obrzęków, przechodzących nawet w zgorzel.

Odra.

Wysypki podobne do osutki różanej i płonicy, z gorączką, bolesnością gardła, kaszlem, bólem głowy itd.

Wysypka przypominająca odrę ; szkarłatne plamy i szkarłatne zaczerwienienie różnych okolic ciała, czasami z gorącym obrzękiem tych okolic.

Czerwone plamy z drobnymi pęcherzykami, które zlewają się ze sobą, ukazując ciemniejsze i bardziej czerwone plamy, blednące pod uciskiem palca ; gorączkowe gorąco z pragnieniem ; częste, drobne tętno ; szybki, krótki oddech ; uczucie słabości w klatce piersiowej i ból, który nie pozwala leżeć ; niepokój ruchowy ; drżenie ; bezsenność ; dużo śliny ; kurczowy, przeszywający ból poniżej dołka podsercowego ; dołek ten bardzo wrażliwy na dotyk ; przez kilka dni brak stolca.

Na twarzy, kończynach górnych i tułowiu wystąpiła rozlana szkarłatna osutka, usiana niezliczonymi grudkami, bardzo podobna do wysypki płoniczej ; wysypka kończyła się nagle na nadgarstkach i po zginaczowej stronie ud, podczas gdy reszta ciała zachowała naturalną barwę ; skóra gorąca i sucha.

Jednolite, gładkie, lśniące, szkarłatne zaczerwienienie skóry, z suchością, gorącem, świądem, pieczeniem i obrzmieniem okolic, zwłaszcza twarzy, szyi, klatki piersiowej, brzucha i rąk.

Szkarłatne zaczerwienienie nagle rozprzestrzeniło się po ciele, zwłaszcza po twarzy i kończynach, wraz z nim pojawiły się gorąco i wzmożenie wszystkich zdolności, bez pragnienia.

Szkarłatne zaczerwienienie skóry, zwłaszcza twarzy, z silnym pobudzeniem mózgowym ; czerwona, opuchnięta twarz, z wytrzeszczonymi oczami ; róża twarzy (z Graphit., Laches. i Rhus tox.).

Szkarłatne zaczerwienienie skóry twarzy i szyi, po którym drugiego dnia następuje złuszczanie naskórka.

Zaczerwienienie całej powierzchni ciała, jak w płonicy, z białym kręgiem wokół ust i nosa oraz wielką suchością gardła.

Szkarłatna wysypka na całym ciele ; wysypka przypominająca odrę ; purpurowa wysypka.

Ospa prawdziwa, gdy zajęty jest mózg.

W prawdziwej płonicy sydenhamowskiej, gdy wysypka jest całkowicie gładka i rzeczywiście szkarłatna.

Krwawe czyraki w różnych miejscach.

Niemowlę, po stłumieniu świądu, nocna gorączka bez pragnienia ; blade wargi i twarz ; cuchnące stolce ; niepokój.

Wrzód na lewym policzku, z krwistą posoką, przebarwionym dnem i uniesionymi brzegami.

Wrzody, jeśli ropienie zostaje zahamowane, a następnie pojawiają się bóle.

Wrzody skrofuliczne i rtęciowe, także rakowe.

Krwawe czyraki po nadużyciu Sulphur, z gorączką.

Czerwone smugi, przypominające promienie, odchodzą od twardego nacieczenia rakowego lub wrzodu.

Krosty na karku, ramionach i plecach.

Żółtaczka po nadużyciu kory peruwiańskiej lub rtęci ; powikłana kamieniami w pęcherzyku żółciowym.

Wykwity pęcherzykowe z łuskami, białawym obrzeżem i obrzękiem.

Pełzający świąd całego ciała, przemijający, raz tu, raz tam.

Ukąszenie węża, gdy lek poda się natychmiast, zanim wystąpi utrudnione oddychanie.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Temperament żółciowy, limfatyczny.

Dziewczynka, æt. 10, jasne włosy i karnacja, niebieskie oczy. θ Drgawki padaczkowe.

Mężczyzna, æt. 27, zdrowy, nigdy nie miał zawrotów głowy ; po ostrzyżeniu włosów i wystawieniu karku na tropikalne słońce — udar słoneczny.

ZALEŻNOŚCI [48]

Antidota na działanie Bellad. : działanie dużych dawek — kwasy roślinne ; napar z galasów lub zielona herbata ; Opium (?), Coffea, Hyosc . ; działanie małych dawek — Camphor, Coffea, Hepar, Hyosc., Opium, Pulsat., Sabad . (nadmierne ślinienie), vinum.

Bellad . stanowi antidotum na : Acon., Arum triph., Atrop., Cinchon., Cuprum, Ferrum, Hyosc., Jaborand., Mercur., Opium, Platin., Plumbum ; zatrucie kiełbasą ; olejek terpentynowy.

Często przydatna po : Arsen., Chamom., Hepar, Laches., Mercur., Phosphor., Nitr. ac .

Bellad . wyleczyła skurcze klatki piersiowej po Cuprum .

Po Bellad . : Cinchon., Chamom., Conium, Dulcam., Hepar, Hyosc., Laches., Rhus, Seneg., Stramon., Valer., Veratr ., są często wskazane.

Leczyła zaparcie po nieskutecznym zastosowaniu Opium, Nux vom., Bryon . i Alumina .

Po Bellad ., jeśli występuje silne pragnienie soku z cytryny, można na niego pozwolić, aby przyspieszyć rekonwalescencję.

Podobna do : Acon., Alcohol (wesołe szaleństwo) ; Arsen . (bóle nowotworowe itd.) ; Bryon., Calc. ostr., Chamom., Cicut., Coffea, Cuprum, Eupat. purp . (diureza i podrażnienie pęcherza moczowego, lecz Eupat . ma większą hiperemię i silniejsze zapalenie pęcherza moczowego) ; Gelsem., Hepar, Hyosc., Laches., Mercur., Nux vom., Opium, Pulsat., Rhus tox., Stramon . (wściekłość), Tereb., Veratr .

Lek dopełniający : Calc. ost .

Niezgodne : ocet (ból głowy), Dulcam . (?).