Dzikie indygo. Leguminosæ.

Dawny lek indiański, początkowo stosowany przez eklektyków; do naszej szkoły wprowadził go N. L. Thompson w 1857 r. Pierwszą użyteczną próbę lekową przedstawili J. S. Douglas i inni, a po nich Hadley, Burt, Harpel i Schenck w 1871 r.; następnie

Wallace w 1873 r.; C. Wesselhœft w 1875 r. Najważniejsze objawy pochodzące z praktyki przekazał nam dr J. B. Bell.

UMYSŁ [1]

Utrata świadomości. θ Tyfus plamisty.

Stupor; zasypia, gdy się do niego mówi lub gdy odpowiada; głęboki sen, dopóki nie zostanie obudzony; budzi się tylko po to, by znów zasnąć w połowie odpowiedzi, którą na próżno usiłuje dokończyć. θ Tyfus plamisty.

Splątanie myśli; zdezorientowany jak po pijanemu.

Nie potrafi skupić umysłu; pewnego rodzaju dzikie, błąkające się odczucie.

Nie może zasnąć, ponieważ nie potrafi zebrać samego siebie w całość. θ Zapalenie jądra. θ Dur brzuszny.

Wrażenie, jakby poza chorym istniało jego drugie ja. θ Tyfus plamisty.

Czuje się rozproszony na części i miota się, aby je pozbierać. θ Tyfus plamisty.

Sądzi, że jego nogi dotknięte dną rozmawiają ze sobą; mężczyzna, æt. 60. θ Dna.

Sądzi, że jego palec u nogi prowadzi pogawędkę z kciukiem dotkniętym dną.

Umysł zaczyna błądzić natychmiast po zamknięciu oczu.

Majaczenie, zwłaszcza nocą, albo stałe, ciche; stupor. θ Tyfus plamisty.

Majaczenie i niespójna mowa. θ Tyfus plamisty.

Stupor z majaczeniem albo gwałtowne majaczenie. θ Tyfus plamisty.

Ciche mamrotanie. θ Tyfus plamisty.

Niechęć do myślenia, brak siły; umysł wydaje się słaby.

Niechęć do wysiłku umysłowego lub fizycznego albo do słuchania rozmów o chorobach lub urazach; osłabienie umysłu; drażliwość. θ Skurczowe zwężenie przełyku.

Wrażenie, jakby podczas drzemki ktoś delikatnie go dotknął. Patrz 37.

Całkowita obojętność, nie ma ochoty nic robić; niezdolność skupienia umysłu na czymkolwiek.

Nie ma nadziei na wyzdrowienie i jest pewien śmierci. θ Tyfus plamisty.

Niespokojny umysłowo, lecz zbyt bezwładny, by się poruszyć.

Niespokojny ruchowo i majaczący przez trzy tygodnie. θ Tyfus plamisty.

Brak siły umysłowej. θ Tyfus plamisty.

Gorzej przy myśleniu o bólach w różnych częściach ciała.

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy i uczucie słabości całego ciała, zwłaszcza kończyn dolnych i kolan.

Zawroty głowy przy pochylaniu się.

Zawroty głowy z porażeniem powiek.

Zawroty głowy i silne nudności. θ Tyfus plamisty.

Głowa wydaje się ciężka, jakby nie mógł siedzieć wyprostowany.

Tępe, ciężkie odczucie w głowie z sennością; niezdolność do pracy umysłowej.

Częste omdlenia; rano język suchy, brązowy.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Swoiste odczucie w głowie, występujące wyłącznie podczas gorączki i pobudzenia mózgu, jakie poprzedza majaczenie.

Głowa wydaje się ciężka, jakby nie mógł siedzieć wyprostowany, dniem i nocą, co wywołuje dzikie odczucie; < od hałasu.

Tępy, otępiający ból głowy z uczuciem pełności; wrażenie, jakby wokół czoła znajdowała się opaska; splątanie myśli; stupor; oczy tępe, ciężkie, o wyrazie odurzenia; czuje się, jakby był pijany i właśnie dochodził do siebie po upojeniu; ogólne osłabienie i

wyczerpanie nerwowe.

Głowa wydaje się duża i ciężka, z uczuciem drętwienia głowy i twarzy; ukłucia lub wstrząsy w różnych częściach głowy.

Tępy, ciężki, uciskający ból głowy.

Tępe, ciężkie odczucie w głowie, zwłaszcza w czole i kościach jarzmowych; uszy wydają się gorące, choć są zimne w dotyku; głowa wydaje się obrzęknięta; zawroty głowy jak po wypiciu alkoholu, < podczas chodzenia.

Tępe, ciężkie odczucie w głowie z ogólnym znużeniem; ból oczu podczas czytania przy świetle gazowym; 2. dzień.

Tępe, ciężkie uczucie pełności w czole z lekkim czołowym bólem głowy oraz wrażeniem, jakby skronie uciskano kciukami; 1. dzień.

Ból czoła nad lewym okiem, w okolicy otworu nadoczodołowego; przeszywające bóle w różnych częściach ciała; 2. dzień.

Lekki czołowy ból głowy po pewnym czasie od wstania; czoło gorące; 4. dzień.

Czołowy ból głowy z uczuciem ciężaru. θ Tyfus plamisty.

Tępy, ciężki ból głowy, > od ucisku na kości nosowe i < od wysiłku umysłowego.

Uczucie pełności w głowie, z kołysaniem podczas chodzenia.

Czołowy ból głowy: z uciskiem u nasady nosa; z uczuciem pełności i ucisku całej głowy.

Ból uciskający w czole, jakby miało zostać wciśnięte do środka, z kłującymi bólami w obu skroniach; znacznie < od ruchu.

Ostre, przeszywające bóle nerwu nadoczodołowego przy otworze nadoczodołowym.

Tępy ból w przednich płatach mózgu i prawej zatoce czołowej; po południu.

Silny ból przechodzący od przyczepu prawego mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego przez głowę do oczodołu, wywołujący tępe, ciężkie odczucie w głowie, zwłaszcza w czole, > od ucisku poniżej wyrostka sutkowatego.

Tętniący ból głowy w czole, z bolesnością z tyłu głowy, bezpośrednio poniżej guzowatości potylicznej, po którym następują gorące ukłucia w skroniach.

Częsty ból prawej skroni; napadowy ból kłujący w obu skroniach.

Ból z uczuciem ciężkości u podstawy mózgu, z niesprawnością ruchową i ciągnięciem w mięśniach szyi.

Uczucie pełności w głowie z bólem za prawym uchem; > po krótkim spokojnym leżeniu.

Ból głowy i ból za prawym uchem, > po obiedzie.

Silny ból potylicy z tępym, otępiałym odczuciem w całej głowie; kłujący ból nad oczami.

Tępe odczucie w potylicy, z bólem i uczuciem przepełnienia naczyń.

Pulsowanie w głowie, nad oczami, ze słabością kończyn podczas wchodzenia po schodach.

Tępy ból głowy jak po stłuczeniu. θ Tyfus plamisty.

Tępe odczucie w potylicy jak po stłuczeniu. θ Błonica.

Bolesność jakby w mózgu, w okolicy czołowej, z bólem, gorącem i zawrotami głowy; < przy pochylaniu się.

SKÓRA GŁOWY [4]

Szczyt głowy wydaje się, jakby miał zaraz odlecieć.

Silne uczucie ucisku w czole.

Skóra głowy jest bolesna.

Wrażenie, jakby głowa obrzmiewała — powoli stawała się coraz większa — z bólem przy przyczepie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, któremu towarzyszy wrażenie, jakby głowa była obrzęknięta za uchem po prawej stronie.

Tępy ból głowy jak po stłuczeniu. θ Tyfus plamisty.

Kilka ostrych pchnięć bólu w głowie nad prawym okiem.

Uczucie przepełnienia powierzchownych naczyń głowy i twarzy.

Szyja jest tak zmęczona, że chora nie może wygodnie utrzymać głowy w żadnym położeniu.

WZROK I OCZY [5]

Nie znosi światła; oczy pieką, lecz nie łzawią. θ Przewlekła bolesność oczu.

Oczy słabe.

Sporadycznie majaczenie z zaburzeniem widzenia. θ Błonica.

Wrażenie, jakby oczy miały zostać wciśnięte w głąb głowy; gałki oczne są obolałe, ze znacznym zaburzeniem widzenia; nie potrafi określić położenia żadnego przedmiotu, dopóki nie patrzy na niego przez kilka sekund; wszystko wydaje się poruszać.

Silny ból oczu podczas czytania, zmuszający do przerwania.

Silny ból lewego oka, < od ucisku na szczyt głowy, z tępym bólem głowy.

Oczy tępe. θ Tyfus plamisty.

Lewe oko przez chwilę wydaje się bardzo słabe, po czym pojawiają się ukłucia w górnej powiece.

Ukłucia w prawym oku; także w lewym, jak od igieł.

Kłujący ból nad prawym okiem, następnie nad lewym.

Ciężar nad oczami. θ Tyfus plamisty.

Uczucie obrzmienia oczu; oczy lśniące; skłonność do trzymania ich półprzymkniętych.

Oczy wydają się obrzęknięte; lekkie łzawienie z pieczeniem.

Gałki oczne są obolałe; bolesne i jakby niesprawne przy poruszaniu nimi.

Bolesność przedniej części głowy podczas poruszania oczami lub kierowania ich ku górze.

Naczynia przekrwione; oczy wyglądają na czerwone i objęte stanem zapalnym.

Oczy nadal nastrzyknięte, z palącym bólem, który powoduje wyciek z prawego nozdrza; < od czytania i światła świecy.

Rano oczy nadal nastrzyknięte i bolesne; gromadzi się w nich gęsta, żółta ropa wywołująca pieczenie; < podczas czytania.

Przewlekła bolesność oczu.

Częściowe porażenie powiek; trudność w utrzymaniu ich otwartych.

Ból w okolicy nerwu nadoczodołowego, > od ucisku.

Ból blaszki oczodołowej kości szczękowej po stronie lewego oka, ustępujący pod wpływem ucisku.

SŁUCH I USZY [6]

Przytępienie słuchu. θ Tyfus plamisty.

Szum w uszach ze splątaniem umysłowym.

Majaczenie z niemal całkowitą głuchotą. θ Błonica.

Uszy wydają się gorące i pieką, choć są zimne w dotyku.

Prawe ucho bolesne, szyja zmęczona.

Bolesność prawego ucha, promieniująca w dół szyi.

Ból poniżej lewego ucha, w połowie odległości między wyrostkiem sutkowatym a kątem żuchwy.

Lekki ból lewej ślinianki przyusznej.

WĘCH I NOS [7]

Bolesność rozciąga się do nozdrzy tylnych.

Silne bóle ciągnące wzdłuż nosa.

Prawe nozdrze zatkane.

Nos zatkany jak przy silnym przeziębieniu; podczas kichania i wydmuchiwania nosa niewielkie krwawienie z lewego nozdrza jasnoczerwoną, gęstą krwią; 2. dzień.

Gęsty śluz z nosa.

Tępy ból u nasady nosa. θ Nieżyt.

Kichanie i odczucie jak po przeziębieniu.

Kurczowe odczucie u nasady nosa.

Nieprzyjemne odczucie u nasady nosa, zwłaszcza po lewej stronie, jakby podczas picia woda przedostała się przez nozdrza tylne.

Krwawienie z nosa i sączenie się ciemnej krwi przez dwa lub trzy dni. θ Tyfus plamisty.

Wrażenie znacznej pełności, obrzęk zajętych okolic, zwłaszcza choan. θ Błonica.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Przez dwa tygodnie wyglądał na chorego. θ Tyfus plamisty.

Niespokojny, wystraszony wyraz twarzy. θ Kaszel.

Żółtawe policzki; intensywny rumieniec w środkowej części twarzy. θ Tyfus plamisty.

Twarz: ziemista; ciemnoczerwona, o wyrazie odurzenia; zaczerwieniona, sinawa ; gorąca i wyraźnie zaczerwieniona.

Pieczenie i kłucie lewej strony twarzy i głowy.

Palące gorąco twarzy z zaczerwienionymi policzkami. θ Błonica.

Policzki pieką.

Policzki zaczerwienione, ciemnofioletowe. θ Kaszel.

Gorąco na całym ciele, największe na twarzy. θ Tyfus plamisty.

Przełomowy pot na czole i twarzy. θ Tyfus plamisty.

Twarz i cała głowa wydają się zdrętwiałe.

Mięśnie żuchwy sztywne.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Ból stawu żuchwowego. θ Tyfus plamisty.

Żuchwa opadnięta. θ Tyfus plamisty.

Popękane wargi, z krwawieniem i owrzodzeniem jelit. θ Tyfus plamisty.

Ból w okolicy prawego wyrostka sutkowatego.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Zęby i dziąsła bolesne; przy ucisku palcem sączą się duże ilości krwi.

Brudny nalot na zębach i wargach; język owrzodziały. θ Tyfus plamisty.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: mdły, gorzki, czasami gnilny.

Odrażający smak z wydzielaniem śliny.

Cuchnący albo gorzki, budzący mdłości smak w jamie ustnej. θ Tyfus plamisty.

Język obrzęknięty, gruby, utrudniający mówienie.

Lekkie gorąco lub pieczenie u nasady języka.

Język czerwony i suchy pośrodku. θ Tyfus plamisty.

Język wydaje się suchy przy pocieraniu o podniebienie; szczypie i sprawia wrażenie oparzonego.

Górna powierzchnia języka jest obrzęknięta i zdrętwiała. θ Błonica.

Język ciemnej barwy. θ Kaszel.

Język suchy, spieczony, pokryty grubym nalotem. θ Tyfus plamisty.

Język suchy, brązowy wzdłuż środka. θ Tyfus plamisty.

Język pokryty grubą, brązową skorupą. θ Tyfus plamisty.

Język spieczony wzdłuż środka. θ Tyfus plamisty.

Język początkowo biały, miejscami z czerwonymi brodawkami; następnie w środku pojawia się żółtobrunatny nalot, a brzegi są czerwone i lśniące.

Język pokryty białym, żółtym lub żółtobrunatnym nalotem i sprawia wrażenie oparzonego lub sparzonego. θ Błonica.

Język żółtawobiały, pokryty grubym nalotem. θ Tyfus plamisty.

Środek języka żółty albo pokryty żółtobrunatnym, suchym nalotem. θ Tyfus plamisty.

Język brudno obłożony. θ Tyfus plamisty.

Język sprawia wrażenie oskrobanego, a odczucie rozciąga się do gardzieli.

Język pęknięty wzdłuż środka.

Język popękany, bolesny, owrzodziały. θ Tyfus plamisty.

JAMA USTNA [12]

Stomatitis materna; cuchnący oddech; stan osłabienia.

Cuchnąca woń; także po rtęci.

Jama ustna i język bardzo suche. θ W gorączkach.

Odrażający smak z wydzielaniem śliny.

Ślina dość obfita, nieco lepka, o mdłym smaku.

Obfite wydzielanie śliny: następnie bolesność gardła, drapanie i pieczenie; lekki ból w prawym płucu.

Obfite wydzielanie śliny; owrzodzenia w jamie ustnej.

Cancrum oris, obfite wydzielanie śliny; dziąsła luźne, wiotkie, ciemnoczerwone lub fioletowe; cuchnące.

Afty. θ Tyfus plamisty.

Bolesność jamy ustnej u osesków i chorych na gruźlicę.

Aftowe owrzodzenia w jamie ustnej.

Owrzodzenia rozciągające się od jamy ustnej przez przewód pokarmowy, z wodnistą wydzieliną z jelit.

Gnilne owrzodzenie jamy ustnej ze ślinotokiem; dobrze rozwinięte wrzody, niewielki ból.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Ból i bolesność cieśni gardzieli. θ Błonica.

Uczucie gorąca w cieśni gardzieli, przechodzące ku uszom; odczucie, jakby zjadł pieprz.

Cieśń gardzieli ciemnoczerwona; ciemne, gnilne wrzody; migdałki i ślinianki przyuszne obrzęknięte; niezwykły brak bólu. θ Błonica. θ Gnilne

zapalenie gardła itd. θ Tyfus plamisty. θ Ospa prawdziwa.

Drapanie i pieczenie, uczucie surowości w gardle; dużo lepkiego śluzu; obfity ślinotok; wrzody w jamie ustnej.

Suche drapanie w gardle podczas połykania; język obłożony białym nalotem, zwłaszcza u nasady; cuchnący pot na ciele, szczególnie na dłoniach; oczy silnie przekrwione; twarz i uszy gorące i bardzo czerwone; brak pragnienia; uczucie ciężkości w klatce piersiowej z bólem tępym w okolicy

śledziony.

Pieczenie i gorąco w cieśni gardzieli, jak od zgagi, rozciągające się ku uszom; < wskutek odbijania, które powoduje rozszerzanie się bólu do klatki piersiowej i wywołuje tam uczucie osłabienia.

Migdałki i podniebienie miękkie obrzęknięte, ze stałą potrzebą przełykania, której nie towarzyszy ból. θ Błonica.

Kłucia w prawym migdałku.

Migdałki i podniebienie miękkie bardzo czerwone, lecz niebolesne.

Kłucie w górnej części gardła; uczucie surowości.

Łaskotanie w gardle wywołujące kaszel; języczek wydłużony.

Bolesność gardła.

Gardło bolesne; niechęć do przebywania na otwartym powietrzu.

Śluz obfity i lepki; nie można go ani przełknąć, ani odkrztusić.

Śluz rzęzi w gardle. θ Tyfus plamisty.

Przełyk wydaje się zaciśnięty od góry aż do żołądka; może przełykać tylko wodę.

Uczucie zaciskania powodujące częste próby przełykania; gardło bolesne, sprawia wrażenie ściągniętego.

Gardło wydaje się obrzęknięte i pełne; migdałki i podniebienie miękkie przekrwione; częsta potrzeba przełykania, powodująca ból u nasady języka.

Wypluwa płyny wlane do ust. θ Tyfus plamisty.

Może przełykać tylko płyny; najmniejsza ilość stałego pokarmu wywołuje odruch wymiotny. θ Skurczowe zwężenie przełyku. θ Biegunka.

Dzieci nie mogą połykać stałych pokarmów; najmniejsza stała cząstka wywołuje odruch wymiotny, dlatego nie mogą przyjmować niczego poza mlekiem; niekiedy występują rzadkie, wodniste, cuchnące wypróżnienia w dzień i w nocy. (Porównaj Silicea).

Niemożność przełykania. θ Tyfus plamisty.

Porażenie narządów połykania. θ Tyfus plamisty.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA I AWERSJE [14]

Utrata apetytu. θ Tyfus plamisty.

Stałe pragnienie wody, z nudnościami i brakiem apetytu. θ Tyfus plamisty.

Wypluwa płyny wlane jej do ust.

Wielkie pragnienie. θ Tyfus plamisty.

Dość silne pragnienie. θ Tyfus plamisty.

JEDZENIE I PICIE [15]

Wszystkie objawy < po piwie.

Po śniadaniu uczucie otępienia.

Czkawka, odbijanie, nudności i wymioty

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Nudności z chęcią wymiotowania, na krótko łagodzone przez odbijanie.

Ma wrażenie, jakby miała dużo zwymiotować.

Ucisk w żołądku, odbijanie dużych ilości gazów.

Nudności z odbijaniem, po których następują bolesne wymioty.

Wrażenie, jakby miał zwymiotować, lecz bez nudności, z silnym przeszywającym bólem w lewej nerce i na lewo od pępka.

Odruchy wymiotne i wymioty. θ Dur brzuszny.

Wrażenie, że wymioty przyniosłyby ulgę.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

W nocy częsty ból w nadbrzuszu; < przy obracaniu się, co musiał czynić bezustannie.

Uczucie pełności w żołądku.

Ciężkie, gryzące bóle w żołądku; 3. dzień.

Palące gorąco w żołądku, wznoszące się ku gardłu; 2. dzień.

Uczucie zapadania się i „pustki” w żołądku, omdlewanie; rano język brązowy. θ Dyspepsja po tyfusie plamistym.

Stałe palące cierpienie w nadbrzuszu, silne bóle kolkowe w okolicy pępkowej, a zwłaszcza w podbrzuszu; burczenie w jelitach; chęć wymiotowania, lecz bez nudności.

Kurcz żołądka; wieczorem.

Silny ból co kilka minut w okolicy wpustu żołądka.

Uczucie zapadania się w żołądku, z bólami barków.

Uczucie zapadania się w żołądku. θ Tyfus plamisty.

Bóle żołądka; uczucie, jakby znajdowała się w nim twarda substancja.

PODŻEBRZA [18]

Uczucie ciężaru i ucisku w okolicy przedsercowej, z wrażeniem niepełnego oddechu; po południu.

Ból tępy w dołku podsercowym, ze ściągnięciem przepony.

Stały ból żołądka i wątroby; < podczas chodzenia; uczucie gorąca; ciężki, ciągły ból żołądka i wątroby.

Ból w okolicy wątroby podczas wchodzenia po schodach.

Ból wątroby, od prawego więzadła bocznego do pęcherzyka żółciowego; ledwie może chodzić, gdyż chodzenie tak bardzo nasila ból pęcherzyka żółciowego.

Musi się poruszać, choć ruch sprawia ból; ból nad pęcherzykiem żółciowym.

Stałe, ciągłe cierpienie bólowe w żołądku i okolicy pępkowej, z bardzo silnym bólem w okolicy pęcherzyka żółciowego; ból rozciąga się do kręgosłupa.

Ból w okolicy śledziony, z przeszywającymi rzutami bólu w ciele, zwłaszcza w nadgarstku, śródręczu i paliczkach; 2. dzień.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Silne bóle kolkowe w okolicy pępkowej i podżebrowej, nawracające co kilka sekund; burczenie, parcie na stolec.

Ból brzucha z biegunką. θ Tyfus plamisty.

Kurczowy ból jelit podczas oddawania stolca.

Cierpienie, ból tępy w okolicy pępkowej.

Rozdęty brzuch; pełność; wzdęcia, burczenie, wrażenie, że wymioty przyniosłyby ulgę; papkowate stolce.

Ostre bóle przeszywające w jelitach, ze stałym bólem w okolicy podżebrowej.

Tępy, ciągły ból i cierpienie w jelitach.

Prawa okolica biodrowa wrażliwa. θ Tyfus plamisty.

Mięśnie brzucha bolesne przy ucisku, z ostrym, przerywanym bólem. θ Tyfus plamisty.

Tkliwość brzucha ze wzdęciem; 10. dzień. θ Tyfus plamisty.

Cięcie w jelitach, na krótko łagodzone przez oddanie gazów, które powoduje pieczenie odbytu.

Ból brzucha przy ucisku, z tępym, ciągłym bólem w okolicy lędźwiowej podczas kładzenia się do łóżka.

Ostre, reumatyczne kłucia w prawej pachwinie, trwające tylko krótko, lecz po krótkiej przerwie nawracające jak poprzednio.

Silny ból w lewej pachwinie; < podczas chodzenia, > w spoczynku, lecz powracający przy ruchu.

Węzły chłonne lewej pachwiny obrzęknięte; bolesne podczas chodzenia.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Biegunka z bólem i bolesnością jelit. θ Tyfus plamisty.

Miękki, papkowaty stolec z dużą ilością śluzu.

Stolce z czystej krwi lub krwistego śluzu.

Cuchnąca, wyczerpująca biegunka, powodująca nadżerki.

Rzadka, wodnista, cuchnąca biegunka w dzień i w nocy; dziecko nie może przełykać niczego poza mlekiem; najmniejsza ilość stałego pokarmu wywołuje odruch wymiotny.

Biegunka aftowa.

Niekontrolowana biegunka; od 9. do 11. dnia. θ Tyfus plamisty.

Wypróżnienie jasnożółte lub brązowe, rzadkie i wodniste. θ Tyfus plamisty.

Stolce miękkie, papkowate, z dużą ilością śluzu.

Ciemnobrązowe stolce śluzowo-krwiste, ze skłonnością do stanu tyfoidalnego; brązowy język itd.

Stolce: ciemne, rzadkie, kałowe, cuchnące.

Cuchnące stolce. θ Tyfus plamisty.

Czerwonka: silne dreszcze, bóle kończyn i okolicy krzyżowej; stolce skąpe, wyłącznie krwiste, niezbyt ciemne, lecz gęste; silne parcie; wielkie wyczerpanie, brązowy język, gorączka adynamiczna; jesienią lub podczas upałów.

Bóle kolkowe przed stolcem. θ Czerwonka u osób starszych.

Stolec bardzo skąpy i trudny do oddania, przypomina owcze bobki; ból jelit po stolcu; 2. dzień.

Zaparcie; stolec bardzo skąpy, oddawany tylko przy bardzo silnym natężaniu się i parciu; 3. dzień.

Stolec jak owcze bobki, suchy i kruszący się; ból przed stolcem, osłabienie po stolcu.

Zaparcie i biegunka; stolce ciemne, z pasmami krwi. θ Błonica.

Przed stolcem: silna kolka, bardziej w podbrzuszu.

Podczas stolca: parcie; kolka.

Po stolcu: parcie; ustąpienie kolki.

Zaparcie; po południu hemoroidy.

Zwężenie wskutek hemoroidów.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Kłucia w okolicy prawej nerki.

Bóle przeszywające w okolicy lewej nerki.

Skąpe oddawanie moczu; mocz ciemnoczerwony; jasnozielony.

Pieczenie podczas oddawania moczu.

Mocz bardzo intensywnie zabarwiony i skąpy. θ Tyfus plamisty.

Mocz zasadowy, cuchnący. θ Tyfus plamisty.

Często oddaje mocz z bardzo silnym, palącym bólem; mocz jest przejrzysty, a na jego powierzchni znajduje się wielobarwna błonka; wraz z moczem wydalany jest czerwony piasek, od razu widoczny na dnie naczynia.

Zwiększone wytwarzanie moczu w nocy.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Tępe ciągnięcie w prawej pachwinie i jądrze, także w nogach i stawach kolanowych.

Zapalenie jądra; nie może spać, ponieważ ma wrażenie, jakby jego ciało było porozrzucane po łóżku.

Ból uciskający w lewym jądrze, jakby zostało ściśnięte, trwający tylko krótko.

Kurcze jąder, jakby zostały ściśnięte.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Miesiączka zbyt wczesna i zbyt obfita.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Wywołuje poronienie.

Zagrażające poronienie. θ Tyfus plamisty.

Odchody połogowe drażniące, cuchnące; wielkie wyczerpanie.

Gorączka połogowa z objawami tyfoidalnymi.

Stomatitis materna.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Chrypka lub bezgłos.

Bezgłos. θ Błonica.

Krtań bardzo bolesna przy dotyku; połykanie lub mówienie sprawia ból.

Chrypka; musi zdobywać się na wielki wysiłek, aby być zrozumianym.

Obrzęk nagłośni rano.

Zwiększone wydzielanie w oskrzelach i cieśni gardzieli, z odkrztuszaniem śluzu.

Jakby miała dużo odkrztusić.

ODDYCHANIE [26]

Cuchnący oddech. θ Tyfus plamisty.

Astmatyczny ucisk w klatce piersiowej, z częstym ziewaniem; < wskutek ruchu; > po odpoczynku.

Chrapliwy oddech.

Utrudnione oddychanie o godz. 18, z kaszlem; bolesność prawego płuca; kichanie.

Obudził się z wielką trudnością w oddychaniu; płuca wydawały się ściśnięte, uciśnięte; nie mógł nabrać pełnego oddechu ; musiał otworzyć okno i wystawić twarz na świeże powietrze; palące gorąco skóry; suchy

język; przyspieszone tętno; osobliwe odczucie w obrębie mózgu.

Po położeniu się trudności w oddychaniu, lecz bez ściśnięcia klatki piersiowej; musi wstać; boi się zasnąć, obawia się koszmaru i uczucia duszenia się; wynika to z braku siły w płucach, a nie ze ściśnięcia.

Duszność ze ściskającym kaszlem.

Kłucia w mostku podczas wdechu.

KASZEL [27]

Łaskotanie w gardle wywołujące kaszel; języczek wydłużony.

GŁĘBIA KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Uczucie ucisku w klatce piersiowej; ściśnięcie.

Ból prawego płuca; słabszy ból lewego, z bolesnością.

Ból przechodzący przez lewą stronę klatki piersiowej.

Bóle kłujące przy głębokim wdechu.

Tępy, uciskający ból po lewej stronie klatki piersiowej, przy początku mięśnia zębatego przedniego; < przy wdechu i ruchu; bóle kości śródręcza.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Tętnienie serca tak silne, że jest wyraźnie słyszalne.

Zakres i częstość pulsacji serca wydają się zwiększone; pulsacje zdają się wypełniać klatkę piersiową.

Tętno początkowo przyspieszone, później wolne i słabe.

Tętno 70; około godz. 14 wzrasta do 100.

Tętno 100–125, wieczorem twarde. θ Tyfus plamisty.

Tętno wolne, krągłe, pełne.

Tętno 110, zmienne, słabe, nitkowate. θ Tyfus plamisty.

Tętno wolne i słabe.

Tętno małe i przyspieszone. θ Tyfus plamisty.

Tętno 100 i słabe. θ Tyfus plamisty.

Tętno 120 i nitkowate.

Tętno 120, małe i słabe. θ Kaszel.

Tętno przyspieszone lub wolniejsze niż w zdrowiu. θ Błonica.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Ból kłujący w środku mostka.

Tępe kłucia w lewej brodawce sutkowej.

Tępe, ciężkie bóle w okolicy przyczepu początkowego mięśnia piersiowego mniejszego, trwające około dziesięciu minut, po których następuje uczucie stłuczenia.

SZYJA I PLECY [31]

Szyja tak zmęczona, że w żadnej pozycji nie może wygodnie utrzymać głowy; bolesność wzdłuż szyi.

Mięśnie karku sztywne, niesprawne ruchowo.

Ból pod prawą łopatką; > podczas ruchu.

Plecy i biodra bardzo sztywne, silnie bolą.

Nieżytowe zapalenie płuc; podwyższona temperatura; tętno ponad sto, nawet przy nadmiernym kaszlu i krwotokach; jamy; nocne poty i biegunka (przynoszą znaczną ulgę).

Tępy ból okolicy lędźwiowej, gorszy podczas chodzenia.

Tępy ból krzyża, będący połączeniem uczucia ucisku i zmęczenia po długotrwałym pochylaniu się; wkrótce rozciąga się wokół bioder i w dół prawej nogi.

Ma wrażenie, jakby leżał na desce ; często zmienia pozycję, łóżko wydaje się tak twarde ; najgorzej w okolicy kości krzyżowej. θ Tyfus plamisty.

Bóle reumatyczne mięśni grzbietu, po których następuje pieczenie.

Ból prawego mięśnia podłopatkowego ; < przy ruchu ramieniem ; > od dociśnięcia tej okolicy do czegoś twardego ; 3. dzień.

Ból pod prawą łopatką ; > przy ruchu.

Ból kości krzyżowej. θ Tyfus plamisty.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Silny ból w lewym stawie barkowym, wywołujący nieprzyjemne, mdlące uczucie w żołądku ; także nagłe przeszywające bóle w różnych częściach ciała ; < w spoczynku i gdy o nich myśli.

Ból lewego barku, schodzący w dół ramienia.

Bolesność i sztywność w obrębie barków i klatki piersiowej.

Ból prawego łokcia, powodujący słabość ramienia i dłoni ; podczas zapisywania tego objawu ledwie może utrzymać ołówek.

Gwałtowne napady bólu reumatycznego w dolnej części lewej kości łokciowej, z bólem w różnych częściach ciała ; < w spoczynku.

Silne reumatyczne kłucia w kości śródręcza lewego palca wskazującego, trwające kilka minut.

Reumatyczne kłucia w lewej kości promieniowej, trwające tylko krótką chwilę.

Drętwienie lewej dłoni i przedramienia, z mrowieniem ; < od ruchu ; ostre, przeszywające bóle przez palce.

Dłonie wydają się duże, drżące.

Bóle reumatyczne w lewym nadgarstku i kłucia w prawym oku.

Bóle rwące w kościach nadgarstka prawej dłoni, trwające tylko krótko, po których występuje kilka bólów kłujących w paliczkach lewej dłoni.

Gwałtowne ukłucie bólu w pierwszym paliczku podczas pisania.

Ból biegnący w górę i w dół kości lewego przedramienia ; 3. dzień.

Ból rwący w lewej dłoni, a także nagłe przeszywające bóle w różnych częściach ciała ; 2. dzień.

Straszne bóle reumatyczne w kościach śródręcza lewej dłoni, trwające zaledwie kilka chwil, choć bardzo silne ; także ból lewego kolana i barku ; 1. dzień.

Ból rwący w prawym śródręczu ; 2. dzień.

Ból reumatyczny w kości śródręcza i paliczkach lewego kciuka (długie, silne napady), trwający kilka minut ; każdy napad wywołuje chwilowe mdłości w dołku podsercowym ; 1. dzień.

Ostre kłucia pod paznokciem lewego kciuka, trwające zaledwie kilka chwil, lecz po krótkim czasie powracające jak poprzednio ; 2. dzień.

Ból reumatyczny w paliczkach palca środkowego prawej dłoni, a także w prawym stawie barkowym ; 1. dzień.

Ból w kości śródręcza prawego małego palca ; 1. dzień.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Podczas chodzenia kończyny dolne wydają się słabe i chwiejne.

Bolesność przedniej powierzchni ud ; < po dłuższym siedzeniu.

Ciągnięcie w biodrach i łydkach.

Kilka reumatycznych kłuć w zewnętrznym ścięgnie podkolanowym.

Silny ból po zewnętrznej stronie lewego kolana, biegnący w dół do kości strzałkowej.

Ból reumatyczny w lewym stawie kolanowym.

Tępy ból prawej rzepki i prawych kości stępu.

Kurcz łydek przy każdym ich poruszeniu.

Bóle w dolnej części lewej kości łokciowej i w stępie.

Lewa stopa zdrętwiała, z mrowieniem.

Pieczenie na grzbiecie prawej stopy, od palców ku tylnej części stopy.

Ból reumatyczny po wewnętrznej stronie prawej kości piętowej ; 1. dzień.

Bóle rwące w kości piętowej prawej stopy, trwające około pół minuty ; 1. dzień.

Bóle reumatyczne w paliczkach prawego palucha ; 1. dzień.

Ból w pierwszym paliczku prawego palucha, jakby znajdujący się na nim włos był stale i nieprzerwanie ciągnięty ; < w spoczynku, > przy ruchu ; po poruszaniu nim przez chwilę paluch staje się gorący, po czym ból ustępuje, lecz w spoczynku gorąco znika, a bóle powracają.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE [34]

Ból reumatyczny w dolnej części prawej kości łokciowej, a także w mięśniach tylnej powierzchni prawego uda i w kościach śródręcza prawego palca wskazującego.

Ból reumatyczny w prawej kości piszczelowej, a także w kościach lewego nadgarstka i dłoni ; 1. dzień.

Pobolewanie kończyn.

Ciągnięcie w ramionach i nogach.

Bóle reumatyczne w lewym łokciu i kolanie, a także w prawym stawie skokowym i pięcie ; 1. dzień.

Reumatyczne kłucia w prawym mięśniu podłopatkowym, z bólami w różnych częściach ciała, zwłaszcza w kościach śródręcza i paliczkach, trwające zaledwie kilka chwil ; bóle dłoni wydają się umiejscowione głęboko w kościach ; 1. dzień.

Boli go od koniuszków palców rąk aż po palce stóp.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spokojne leżenie : ból za uchem mniejszy.

Spoczynek : ból w lewej pachwinie > ; astma > ; przeszywające bóle w całym ciele < ; ból lewej kości łokciowej < ; ból palucha gorszy.

Po siedzeniu : bolesność ud.

Leżenie : utrudnione oddychanie.

Ruch : ból czoła < ; bolesność gałek ocznych ; astma < ; ból po lewej stronie klatki piersiowej < ; ból pod prawą łopatką > ; kurcz łydek ; ból prawego palucha mniejszy.

Wchodzenie : osłabienie kończyn ; ból wątroby.

Schodzenie : obolałość ramion i łydek.

Przy wstawaniu : omdlewanie.

Obracanie się : bóle w nadbrzuszu gorsze.

Schylanie się : zawroty głowy ; bolesność przedniej części mózgu gorsza.

Chodzenie : uczucie falowania w głowie ; ból żołądka i wątroby ; ból w lewej pachwinie < ; ból lędźwiowej części pleców < ; osłabienie kończyn dolnych.

UKŁAD NERWOWY [36]

Niepokój ruchowy. θ Tyfus plamisty.

Chorobliwa pobudliwość układu nerwowego, uniemożliwiająca sen. θ Tyfus plamisty.

Niespokojny, pełen niepokoju, nie mógł zająć się niczym ; chciał przemieszczać się z miejsca na miejsce, wieczorem. θ Tyfus plamisty.

Tępe i ciężkie uczucie w całym ciele, z obojętnością na wszystko.

Ogólne złe samopoczucie przez kilka dni. θ Tyfus plamisty.

Ogólne uczucie słabości, zwłaszcza kończyn dolnych.

Czuje się słaby i drżący, jakby dochodził do siebie po chorobie, a jednak niezdolny do energicznego wysiłku umysłowego ani fizycznego.

Cały organizm wydaje się słaby, zwłaszcza kończyny dolne i kolana ; zawroty głowy.

Uczucie słabości i bezwładu w ciele (zwłaszcza w ramionach, sięgające dłoni i palców) ; podczas pisania ledwie może utrzymać ołówek, czuje się wiotki jak stara szmata ; całkowita obojętność ; brak chęci do robienia czegokolwiek.

Czuje się słaby i bezwładny, obolały jak po stłuczeniu ; szczególnie ramiona i łydki bolą podczas schodzenia ze schodów.

Czuje się słaby i wyczerpany po niewielkim wysiłku, szybko się męczy.

Czuje się słaby i drżący, jak po ciężkiej chorobie.

Omdlewanie przy wstawaniu. θ Tyfus plamisty.

Wielkie znużenie ; chce się położyć.

Osłabienie i słabość całego ciała, z obojętnością ; 3. dzień.

Skrajne osłabienie i niepokój ruchowy. θ Kaszel.

Skrajne osłabienie i drżenie. θ Tyfus plamisty.

Skrajne osłabienie. θ Błonica.

Nieprzyjemne skrajne osłabienie, z bolesnością mięśni. θ Tyfus plamisty.

Wielki ubytek sił, jak podczas rekonwalescencji po jakiejś ciężkiej chorobie, gdy leczono silnymi lekami i środkami leczniczymi ; 1. dzień.

Nieopisane uczucie chorobowe w całym ciele.

Osuwa się w dół łóżka ; ma wrażenie, jakby pogrążał się i znikał. θ Tyfus plamisty.

Leżała w stanie półświadomości, sprawiając wrażenie umierającej. θ Tyfus plamisty.

Porażenie całej lewej strony ; lewa dłoń i ramię są zdrętwiałe, bezwładne.

SEN [37]

Nadmierna senność.

Czuje się bardzo senny, ledwie może zachować czuwanie ; 3. dzień.

Senność ; zachowuje czuwanie jedynie z wielkim wysiłkiem ; bóle ciała nadal się utrzymują ; 1. dzień.

Uczucie senności, otępienia i zmęczenia ; skłonność do przymykania oczu.

Czuje się otępiały i senny ; z lekkim bólem głowy ; 3. dzień.

Czuje się senny i ospały ; położył się, aby się zdrzemnąć, lecz wkrótce kończyny dolne nagle się zrywają, jakby został przestraszony.

Czuje się senny ; siedząc na krześle, z głową opartą na ramionach, a ramionami na stole (drzemiąc, lecz pozostając świadomym), doznał wrażenia, jakby jakaś osoba bardzo delikatnie dotknęła go po obu bokach ; następnie zabrakło mu siły, aby usiąść prosto ; podjął kilka prób, lecz był całkowicie

bezradny ; po krótkim czasie miał podobny napad, trwający mniej więcej równie długo, lecz silniejszy ; jeszcze przez pewien czas później czuł się słaby.

Majaczeniowe odrętwienie : zasypia podczas odpowiadania na pytanie albo gdy ktoś do niego mówi.

Leży w stanie półśpiączki, wygląda jak umierający. θ Tyfus plamisty.

Spał dobrze do około godz. 3 nad ranem, potem aż do rana był niespokojny i rzucał się w łóżku.

Niespokojny ; nie śpi spokojnie.

Sen niespokojny, częste budzenie się ; 3. dzień.

Chce wstać, a zarazem nie chce. θ Tyfus plamisty.

Bezsenny, z błądzeniem myśli. θ Tyfus plamisty.

Nocne zaburzenie majaczeniowe, od zwykłego niepokoju i niemożności zaśnięcia aż po właściwe majaczenie. θ Tyfus plamisty.

Nie może spać ; ma wrażenie, że głowa lub ciało są rozrzucone po łóżku ; rzuca się, aby zebrać części w całość. θ Tyfus plamisty i inne choroby.

Chce wyjść z łóżka. θ Tyfus plamisty.

Niespokojny, z przerażającymi snami. θ Tyfus plamisty.

Sen niespokojny i zakłócany snami, lecz nie może przypomnieć sobie, co mu się śniło ; znużenie, jakby nie spał dostatecznie długo ; 2. dzień.

Sen niespokojny, zakłócany wyrazistymi snami, a także częstym budzeniem się ; 2. dzień.

Ubiegłej nocy sen niespokojny ; rzucał się, dręczony ciągłymi snami, które trwały aż do chwili przebudzenia, lecz nie potrafił powiedzieć ani nawet przypomnieć sobie, co mu się śniło ; 3. dzień.

Sen bardzo niespokojny, sny ; silne gryzienie w żołądku ; bóle dłoni ; 4. dzień.

Koszmar nocny.

Bezsenność. θ Tyfus plamisty.

Gorzej po przebudzeniu : utrudnione oddychanie ; części ciała, na których spoczywał, są bardzo bolesne ; uderzenia gorąca.

CZAS [38]

O godz. 3 nad ranem : niespokojny, rzuca się ; uderzenia gorąca.

Rano : język brunatny i suchy ; ból i przekrwienie oka ; obrzęk nagłośni ; marznie, siedząc przy ogniu.

Przez cały dzień : dreszczowość.

Po południu : ból przedniej części mózgu ; ciężar i ucisk w okolicy przedsercowej ; hemoroidy < ; gorączka narasta.

O godz. 14 : tętno wzrasta z 70 do 100.

O godz. 18 : utrudnione oddychanie.

Wieczorem : kurcz żołądka ; tętno twarde ; marznie.

W nocy : majaczenie ; zwiększone wytwarzanie moczu ; gorączka ; gorąco i pieczenie w nogach uniemożliwiają sen.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Jesienią lub podczas upałów : czerwonka gorsza.

Silna niechęć do przebywania na świeżym powietrzu. θ Skurczowe zwężenie przełyku.

Przemarzł, stojąc na zimnym wietrze ; gorączka powróciła, z szybkim upadkiem sił. θ Tyfus plamisty.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze. θ Tyfus plamisty.

Dreszcze poprzedzone uczuciem słabości. θ Tyfus plamisty.

Marznie przez cały dzień ; całe ciało jest obolałe.

Marznie po wyjściu na świeże powietrze ; dreszcze przebiegają po plecach i kończynach dolnych ; wieczorem.

Dreszczowość pleców podczas siedzenia przy ogniu ; przed południem.

Dreszczowość występująca naprzemiennie z gorącem. θ Tyfus plamisty.

Dreszczowość kończyn dolnych i pleców, z gorączką w nocy. θ Błonica.

Po dreszczach następuje gorączka, z silnym pobolewaniem mięśniowych części ciała. θ Tyfus plamisty.

Cała powierzchnia ciała gorąca i sucha, ze sporadycznymi dreszczami, przeważnie przebiegającymi w górę i w dół pleców.

Kończyny wydają się gorące, z wyjątkiem stóp, które są zimne.

Uderzenia gorąca rozchodzące się od okolicy lędźwiowej we wszystkich kierunkach ; tępe, ciężkie pobolewanie, wielki upadek sił.

Po przebudzeniu o godz. 3 nad ranem uderzenia gorąca i uczucie, jakby zaraz miał wystąpić pot.

Łagodne uderzenia gorąca w całym ciele.

Gorączka rozpoczęła się wraz z bólem głowy. θ Tyfus plamisty.

Ogólna gorączka i złe samopoczucie.

Gorąco twarzy, uderzenia gorąca na twarzy.

Palące, przenikliwe gorąco w całym ciele, zwłaszcza na twarzy. θ Tyfus plamisty.

Gorąco w nocy ; pieczenie w nogach uniemożliwia sen.

Gorąca skóra. θ Tyfus plamisty.

Dokuczliwe pieczenie całej powierzchni ciała, zwłaszcza twarzy ; musiał przesunąć się w chłodniejszą część łóżka, a w końcu wstać, otworzyć okno oraz umyć twarz i dłonie.

Łagodne uderzenia gorąca w całym ciele, po których występuje lekkie pocenie.

Częste poty. θ Tyfus plamisty.

Wywołuje pojawienie się potu i przynosi ulgę ; przełomowy pot na czole i twarzy. θ Tyfus plamisty.

Cuchnący pot.

Dreszcze, gorączka i pot co drugie popołudnie.

Przypadki gorączki ze swoistym majaczeniem ; otępienie intelektualne i tkliwość brzucha.

Wrażenie, jakby poza chorym znajdowało się jego drugie „ja”. θ Tyfus plamisty.

Gorączka, majaczenie, ból głowy, ból pleców i kończyn ; (por. Rhus). θ Tyfus plamisty.

Ogólna gorączka i złe samopoczucie. θ Tyfus plamisty.

Wygląd typowy dla gorączki adynamicznej. θ Tyfus plamisty.

Napływ krwi ku powierzchni ciała i obfite pocenie. θ Tyfus plamisty.

Wczesne stadia: język biały, z czerwonymi brzegami; albo brązowy, bądź żółtobrunatny pośrodku; smak gorzki lub mdły; nie może trawić pokarmu; stolce częste, żółte; przelewanie i lekka wrażliwość prawej okolicy biodrowej; tętno szybkie; gorączka ma skłonność do

nasilania się; miejsca, na których spoczywa ciało, są bolesne. θ Tyfus plamisty.

Tyfus plamisty i dur brzuszny ze skłonnością do procesów gnilnych.

Gorączka powstała wskutek zamknięcia na pokładzie statku, bez należytej opieki i pożywienia.

Początek tyfusu plamistego, gdy przeważają tak zwane objawy nerwowe.

Postacie mózgowe, zwłaszcza z nadmierną sennością, majaczeniem, splątaniem myśli, otępiającym bólem głowy; niespokojny sen, wrażenie, jakby głowa była rozrzucona na części; przerażające sny; wielkie osłabienie i wyczerpanie nerwowe z eretyzmem itd.

Durowe i mózgowe postacie gorączki; majaczenie, senność, splątanie, odpowiada powoli albo zasypia, próbując odpowiedzieć; eretyzm; usiłuje uciec z łóżka; bezsenna, ponieważ nie może zebrać się w całość; czuje, jakby głowa była rozrzucona na części, i miota się, aby

zebrać te części; wrażenie drugiego „ja” poza chorym; obojętność; ciche majaczenie, stupor; brudny osad na zębach; twarz ciemna, o otępiałym wyglądzie; słuch przytępiony; krwawienie z nosa; mimowolny, skąpy stolec; utrudnione oddychanie; gorączka

nasila się każdego popołudnia.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Po prawej: ból w skroni; ból za uchem; ból nad uchem; kłucia w oku; wyciek z nozdrza; bolesność ucha; nozdrze zatkane; ból wyrostka sutkowatego; ból w płucu; kłucia w migdałku; wrażliwość okolicy biodrowej;

kłucia w pachwinie; kłucia w nerce; ból pod łopatką; ból schodzący w dół nogi; ból w łokciu; ból oka; bóle ręki; ból stawu barkowego; ból małego palca; ból rzepki; pieczenie na grzbiecie stopy; ból kości piętowej;

ból palucha.

Po lewej: ból nad okiem; ból oka; osłabienie oka; kłucia w oczach; ból oczodołu; ból poniżej ucha; ból ślinianki przyusznej; krwawienie z nozdrza; pieczenie boku twarzy i głowy; strzelanie w nerce; ból w pachwinie; ból

jądra; ból przeszywający klatkę piersiową; kłucia w brodawce sutkowej; ból stawu barkowego; ból kości łokciowej; kłucia w kości promieniowej; drętwienie ręki i przedramienia; ból w okolicy talii; ból kości przedramienia; bóle ręki; ból kolana i barku; ból

kciuka; kłucia pod paznokciem kciuka; drętwienie stopy; porażenie całej strony ciała.

Z góry ku dołowi: ból barku.

Z dołu ku górze: gorąco w żołądku.

ODCZUCIA [43]

Jakby istniało drugie „ja”; jakby ciało było rozrzucone na części; jakby opaska otaczała czoło; jakby skronie były uciskane kciukami; jakby szczyt głowy miał odlecieć; jakby głowa puchła; jakby oczy były wciskane w głąb głowy; jak po zjedzeniu

pieprzu; jakby woda przeszła przez nozdrza tylne; jakby w żołądku znajdowała się twarda substancja; jak podczas leżenia na desce; jakby wyrywano włos na pierwszym paliczku prawego palucha.

Szczególne odczucie w mózgu.

Ból kłujący: w skroniach; nad oczami; w jelitach; w lewej pachwinie; w klatce piersiowej; w mostku; w lewym kolanie.

Ostre pchnięcia: nad prawym okiem; w lewej kości łokciowej; w lewym kciuku.

Bóle przelatujące: w ciele; w kościach nadgarstka, śródręcza i paliczkach.

Cięcie: w jelitach.

Gorące kłucia: w skroniach.

Kłucia: w głowie; w górnej powiece; w prawym oku; w lewym oku, jak igłami; w prawym migdałku; w prawej pachwinie; w prawej nerce; w mostku; w lewej brodawce sutkowej; w kości śródręcza lewego palca wskazującego; w lewej kości promieniowej; pod

paznokciem lewego kciuka; w zewnętrznym mięśniu kulszowo-goleniowym; w prawym mięśniu podłopatkowym.

Strzelanie: w jelitach; w lewej nerce.

Kłucie: w gardle dolnym.

Mrowiące kłucie: lewej strony twarzy i głowy; w lewej ręce i przedramieniu; lewej stopy.

Rozdzieranie: w prawym śródręczu; w prawej kości piętowej.

Ciągnięcie: w mięśniach karku; wzdłuż nosa; w prawej pachwinie i jądrze; w nogach i stawach kolanowych; w biodrach i łydkach; w ramionach i nogach.

Ognisty ból: podczas oddawania moczu.

Pieczenie: oczu; lewej strony twarzy i głowy; policzków; u nasady języka; w gardle; w cieśni gardzieli; w żołądku; w odbycie; podczas oddawania moczu; w mięśniach pleców; na grzbiecie prawej stopy; w nogach; na całej skórze.

Bolesność: z tyłu głowy; jakby w mózgu; gałek ocznych; przedniej części głowy; prawego ucha; od nosa do nozdrzy; zębów i dziąseł; cieśni gardzieli; mięśni brzucha; jelit; krtani; prawego płuca; w dół

szyi; w okolicy barków i klatki piersiowej; przedniej powierzchni ud.

Ucisk: w czole; w żołądku; w lewym jądrze.

Pobolewanie: w żołądku i wątrobie; w jelitach; w okolicy lędźwiowej; pleców i bioder; kończyn; od końców palców rąk po palce stóp.

Ból jak po stłuczeniu: w głowie; w potylicy; w mięśniu piersiowym mniejszym.

Ból ściskający: w lewym jądrze.

Ból reumatyczny: w plecach; w lewym nadgarstku; w lewym kciuku; w prawym palcu środkowym i stawie barkowym; w lewym kolanie; po wewnętrznej stronie prawej kości piętowej; w prawej i lewej kości łokciowej; w mięśniach tylnej części prawego uda; w kości śródręcza

prawego palca wskazującego; w prawej kości piszczelowej; w kościach lewego nadgarstka i ręki; w lewym łokciu; w prawej kostce i pięcie.

Skurcz: u nasady nosa; w żołądku; w jądrach; w łydkach.

Bóle kolkowe: w okolicy pępkowej i podbrzusznej.

Kurczowe ściskanie: w jelitach.

Uczucie otarcia: na języku; w gardle.

Gryzienie: w żołądku.

Ból tępy: w przednich płatach mózgu i zatoce czołowej; u nasady nosa; w śledzionie; w dołku podsercowym; w okolicy pępkowej; w lewej połowie klatki piersiowej; w kości krzyżowej; w prawej rzepce i kościach stępu.

Ból niesprecyzowany: w prawej skroni; za prawym uchem; w okolicy nerwu nadoczodołowego; w kończynach i krzyżu; nad lewym okiem; poniżej lewego ucha; w lewej śliniance przyusznej; w prawym wyrostku sutkowatym; w stawie żuchwowym; w prawym płucu;

u nasady języka; w nadbrzuszu; w okolicy wpustowej żołądka; w wątrobie; w pęcherzyku żółciowym; w śledzionie; w brzuchu; w prawym płucu; przeszywający lewą połowę klatki piersiowej; pod prawą łopatką; w kości krzyżowej; w lewym barku; schodzący w dół ramienia;

w prawym łokciu; w kości śródręcza prawego małego palca; w dolnej części lewej kości łokciowej i w stępie.

Tętnienie: w głowie; nad oczami.

Uderzanie: w czole.

Uczucie pełności: w głowie; w żołądku.

Uczucie ciężkości: głowy; nad oczami; w klatce piersiowej; w całym ciele.

Ciężar: w okolicy przedsercowej; nad oczami.

Ucisk: w okolicy przedsercowej.

Ściskanie: głowy.

Uczucie ściśnięcia: w przełyku; przepony; płuc.

Uczucie obrzmienia: oczu.

Uczucie obrzęku: głowy; języka.

Uczucie powiększenia: głowy i rąk.

Uczucie zmęczenia: w szyi.

Uczucie słabości: ogólne; w klatce piersiowej.

Słabość: ramion i rąk; kończyn dolnych; kolan; ciała.

Uczucie „pustki”: w żołądku.

Wstrząsy: w głowie.

Drętwienie: ręki; twarzy; języka; lewej ręki i przedramienia; lewej stopy.

Łaskotanie: w gardle.

Gorąco: w uszach; w czole; w twarzy; w cieśni gardzieli; w żołądku; w wątrobie; skóry.

Suchość: skóry.

TKANKI [44]

Skrajne osłabienie ze skłonnością płynów ustrojowych do rozkładu.

Sztywność wszystkich stawów, jakby wskutek nadwerężenia; bóle reumatyczne i bolesność całego ciała.

Wydzieliny i wyziewy cuchnące: oddech, stolce, mocz, pot, owrzodzenia.

Owrzodzenie błon śluzowych, zwłaszcza jamy ustnej; także ze skłonnością do procesów gnilnych.

Powiększone gruczoły.

Choroby błon śluzowych.

Zaburzenia powierzchni śluzówkowych, zwykle z wymiotami i biegunką.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: bolesność krtani.

Ucisk: bolesność mięśni brzucha; ból głowy >; ból w okolicy wyrostka sutkowatego >; ból w okolicy nerwu nadoczodołowego >; ból lewego oczodołu >.

Uciskanie szczytu głowy: ból lewego oka <.

SKÓRA [46]

Pieczenie całej skóry, < na twarzy.

Sine plamy na ciele i kończynach, niewyniosłe, o nieregularnym kształcie, wielkości od grochu do fasoli, bez jakichkolwiek odczuć.

Różowe plamy dziewiątego dnia. θ Tyfus plamisty.

Wysypka podobna do odrowej lub pokrzywkowej.

Liczne krostki na łuku podniebiennym, migdałkach i języczku; cuchnący oddech; nadmierne ślinienie; skrajne osłabienie. θ Variola.

Cuchnące, zgorzelinowe, pełzające owrzodzenia kiłowe.

Ospa prawdziwa zlewna, z późno pojawiającą się wysypką.

Owrzodzenia zgorzelinowe, afty, bolesne brodawki sutkowe (miejscowo).

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Temperament limfatyczny.

Dzieci: cuchnąca biegunka.

Osoby starsze: czerwonka.

Dziewczynka, lat 7, po leczeniu środkami przeczyszczającymi itd. z powodu kaszlu; wielkie osłabienie itd.

Starsza kobieta, lat 79; Üdema.

ZWIĄZKI [48]

Leki pokrewne: Arnic ., Arsen ., Bryon., Gelsem ., (zwłaszcza pod względem złego samopoczucia, pobudzenia nerwowego, zaczerwienienia twarzy lub senności oraz bolesności mięśniowej we wczesnych stadiach); Hyosc.,

Kali chlor., Laches., Mur. ac., Nitr. ac . (w durach brzusznych); Nux vom., Opium, Rhus tox .

Gdy Arsen . podano niewłaściwie w tyfusie plamistym.

Silic ., podobnie jak Baptis ., pozwala przełykać tylko płyny (takie jak mleko), lecz w przeciwieństwie do tego ostatniego leku występuje przy nim także niechęć do mleka. Zob. 13 .

Terebinth . i Nitr. ac . działały dobrze po Baptis . θ Tyfus plamisty.

Hamam . szybko zahamował obfite, powtarzające się krwawienia z nosa. θ Tyfus plamisty.