Selenium

Pierwiastek. Se. (A. W. 79.5). Rozcierka.

Zastosowanie kliniczne

Alkoholizm / Staw skokowy, swędząca wysypka w okolicy / Zaskórniki / Zaparcie / Osłabienie / Moczenie mimowolne / Włosy, wypadanie / Ból głowy / Chrypka / Impotencja / Zapalenie krtani, skrofuliczne; gruźlicze / Wątroba, choroby; wysypka nad jej okolicą / Priapizm / Zapalenie gruczołu krokowego / Wyciek wydzieliny gruczołu krokowego / Łuszczyca dłoni / Marzenia na jawie / Świerzb / Skóra głowy, wyprysk / Skóra, niezdrowa / Nasieniotok / Jąkanie / Słońce, skutki działania / Kiła

Charakterystyka

Selenium zostało odkryte w 1818 roku przez Berzeliusa, który nadał mu nazwę od księżyca (σελήνη), ponieważ występuje w połączeniu z Tellurium (Tellus, ziemia). Występuje również razem z Sulphur. Wszystkie trzy należą do tej samej grupy pierwiastków. „Po wytrąceniu ma postać czerwonego proszku, który topi się po ogrzaniu, a podczas stygnięcia tworzy kruchą, niemal czarną masę, przepuszczającą jednak czerwone światło, gdy jest uformowana w cienkie płytki. Ogrzany w powietrzu zapala się i płonie niebieskim płomieniem, wydzielając gazowy tlenek selenu, o niezwykle przenikliwym i charakterystycznym zapachu zgniłego chrzanu. Pod wpływem światła opór elektryczny Sel. ulega godnej uwagi zmianie; stąd zastosowanie ogniw selenowych” (Cent. Dict.). Sel. zostało wprowadzone i poddane próbie lekowej przez Heringa. Jego główną cechą jest wywoływane osłabienie, obejmujące wszystkie części ciała; łatwe męczenie się wskutek wszelkiej pracy, nocnego czuwania i wysiłku umysłowego, a szczególnie podczas upałów. Im bardziej rozgrzane jest ciało chorego, tym jest on słabszy; siły przybywa mu w miarę zachodzenia słońca. Osłabienie to powoduje ociężałość: chory chce spać z samego wyczerpania, a po śnie jest <. Nie znosi żadnego wyczerpania układu nerwowego, stąd < po stosunku lub utracie nasienia. Impotencja. Osłabienie po gorączkach. Sel. jest wskazane, gdy po durze brzusznym chory zaczyna chodzić, odczuwa wielkie osłabienie kręgosłupa i obawia się paraliżu. Drażliwość, bóle głowy i inne dolegliwości występujące po utracie nasienia albo przez nią <. Bólom głowy towarzyszy głęboka melancholia; mogą je wywoływać nadużywanie napojów alkoholowych lub herbaty, upały i nadmierna nauka, a < są pod wpływem silnych zapachów, takich jak piżmo, róże itd. Bóle głowy mogą być okresowe i często umiejscawiają się nad lewym okiem. Sel. odpowiada wielu przewlekłym chorobom wątroby; objawami przewodnimi w takich przypadkach są: powiększenie wątroby z utratą apetytu rano; ostry ból kłujący, < przy każdym ruchu lub ucisku, bolesność wątroby; a szczególnie „drobna wysypka nad okolicą wątroby”. Występuje zaparcie z atonii, z zaklinowanym kałem, oraz wyciekanie nasienia kroplami po oddaniu stolca, a także po mikcji. Dolegliwości po utracie nasienia: splątanie umysłowe, ból głowy, niemal porażenne osłabienie kręgosłupa, mimowolne uchodzenie wydzieliny gruczołu krokowego. Wyleczyłem za pomocą Sel. wiele przypadków chrypki; szczególnymi wskazaniami były: chrypka śpiewaków, pojawiająca się natychmiast po rozpoczęciu śpiewu; albo po długim używaniu głosu; z częstą koniecznością odchrząkiwania wskutek nagromadzenia przezroczystego, krochmalowatego śluzu. Za pomocą Sel. wyleczono skrofuliczne i początkowe gruźlicze zapalenie krtani. Podobieństwo do Sulph. widoczne jest w całej patogenezie Sel., a być może szczególnie wyraźnie w obrębie skóry. Sel. wywołuje świąd w fałdach skóry, na przykład między palcami i w okolicy stawów, szczególnie stawu skokowego. Świąd może występować w małych, ograniczonych miejscach i towarzyszyć mu może mrowienie, co wskazuje na zajęcie układu nerwowego. Na skórze głowy występuje wyprysk, z którego po drapaniu sączy się rzadka ciecz. Włosy wypadają ze skóry głowy i ze wszystkich części ciała. Często łagodziłem za pomocą Sel. „łuszczycę dłoni”, co wskazuje na jego związek z kiłą. Do osobliwych objawów Sel. należą: znaczna zapominalność w sprawach zawodowych, lecz podczas snu chory śni o tym, czego zapomniał. Katar kończący się biegunką. Głód w nocy; pragnienie napojów spirytusowych, niemal nieodparty, maniakalny pociąg do nich. Wrażenie, jakby gryząca kropla torowała sobie drogę na zewnątrz cewki moczowej. Nieodparte pragnienie położenia się i snu; siły nagle opuszczają chorego, szczególnie podczas upałów. Bardzo silna niechęć do przeciągu, zarówno ciepłego, zimnego, jak i wilgotnego. Niechęć do solonych potraw. Pulsowanie w całym ciele, szczególnie w brzuchu po jedzeniu [co sam potwierdziłem]. Znaczne wychudzenie twarzy, rąk, nóg, stóp, części zajętych chorobowo oraz pojedynczych części ciała. Sel. jest odpowiednie dla blondynów i osób o jasnej karnacji. Objawy są < od dotyku i ucisku. < Przez ruch. > Przez odpoczynek. < Po śnie. < Przez wysiłek umysłowy. < Po utracie nasienia. < Od przeciągu, nawet ciepłego. < Na otwartym powietrzu. < Od herbaty; cukru; soli; lemoniady; wina. < Podczas upałów. < Od słońca i wraz z jego wznoszeniem się (< ku południu, > w miarę obniżania się słońca). > Po nabraniu do ust zimnego powietrza lub zimnej wody. < Każdego popołudnia (bóle głowy).

Związki

Antidotum stanowią: Ign., Puls. (Mur. ac. w jednym z moich przypadków). Niezgodne: Chi., wino. Dobrze działa po: Calad., Nat. c., Staph., Pho. ac. (w osłabieniu płciowym). Świąd stłumiony przez Merc. lub Sul. często wymaga Sel. Porównać: Głód w nocy, Cin., Pso., Ign., Lyc. Zaklinowany stolec, Alo., Calc., Sanic., Sep., Sel. Impotencja (Chlor. — nagła). Priapizm, żołądź podciągnięta ku górze, Berb.; (żołądź ściągnięta ku dołowi, Canth.). Bezgłos śpiewaków, Caust., Arg. m., Stan., Ar. t., Graph. Zapalenie gruczołu krokowego i cewki moczowej, Lith. c., Dig., Cyc., Caust., Lyc., Cop. Zmęczenie podczas upałów, Lach., Camph., Nat. c., Nat. m. Złe skutki wysiłku umysłowego i utraty snu, Sul. Impotencja, Sul. (Sul. ma większą oziębłość i pomarszczenie narządów; Sel. — bardziej całkowite zwiotczenie, wskutek czego nasienie uchodzi mimowolnie i wycieka kroplami). Wyczerpanie będące następstwem przewlekających się chorób, Sul. (Sul. ma uderzenia gorąca przy najmniejszym ruchu oraz przed południem uczucie zupełnego osłabienia). Okresowe bóle głowy, Sul. (Sel. każdego popołudnia, < od herbaty; Sul. raz w tygodniu, < od kawy). Bóle głowy u pijaków lub rozpustników, Sul. (Sul. < od wszelkich postaci alkoholu; bóle głowy u Sel. bywają > po brandy; podobnie jego objawy żołądkowe). „Krótkie drzemki”, Sul. (Sel. budzi się dokładnie o tej samej godzinie, przed zwykłą porą wstawania, kiedy wszystkie objawy są <; Sul. nie ma stałej godziny budzenia się i nie zasypia ponownie). Świąd w fałdach skóry, Sul. (Sel. ma również „mrowienie w ograniczonych miejscach”). Przewlekłe powiększenie wątroby, Sul. Utrata apetytu rano, Sul. (Sul. ma wzmożone pragnienie; Sel. go nie ma. Sel. ma biały nalot na języku; Sul. go nie ma). Wychudzenie, Nat. m., Chi. Osłabienie wskutek utraty płynów, Chi. Drganie mięśni twarzy, Tell. Wiercenie palcami w nosie, Cin., Ar. t. Tętnienie po posiłkach, Nat. c. < Od herbaty, Thuj., Fer. Ból pleców z utratą nasienia, Cob. Zmęczenie, Pic. ac. Skutki działania słońca, Sol. Krtań, Nat. sel.

Przyczyny

Alkohol. Herbata. Cukier. Sól. Lemoniada. Rozpusta. Chodzenie. Wysiłek. Masturbacja. Utrata płynów.

1. Umysł

Marzenia na jawie o charakterze religijnym i melancholijnym. Wielka gadatliwość; upodobanie do rozmów, zwłaszcza wieczorem. Nadmierna zapominalność, szczególnie w sprawach zawodowych. Znaczna zapominalność na jawie, z wyraźnym przypominaniem sobie podczas półsnu. Pewien rodzaj jąkania; chory łączy sylaby słów w niewłaściwy sposób i dlatego niektóre słowa wymawia niepoprawnie. Trudności w pojmowaniu. Całkowita niezdolność do wykonania jakiejkolwiek pracy. Praca umysłowa go męczy. Lęk przed towarzystwem.

2. Głowa

Praca intelektualna wywołuje dolegliwości głowy. Zawroty głowy: przy unoszeniu głowy, wstawaniu z krzesła; podnoszeniu się na łóżku; poruszaniu się; z nudnościami, wymiotami i zasłabnięciem; < (godzinę) po śniadaniu i obiedzie. Ból głowy każdego popołudnia. Ból głowy po wypiciu lemoniady, wina lub herbaty. Gwałtowne napady przeszywających bólów głowy nad lewym okiem, z pragnieniem położenia się, bolesnością zewnętrznych powłok głowy, obfitym oddawaniem moczu, brakiem apetytu i melancholią; wywoływane chodzeniem (w słońcu) i silnymi zapachami. Ból głowy u pijaków; ból głowy po rozpuście. Wypadanie włosów podczas czesania; także brwi, bokobrodów i owłosienia narządów płciowych, z mrowiącym świądem skóry głowy wieczorem, sączeniem po drapaniu oraz napięciem i uczuciem kurczenia się skóry głowy, z wychudzeniem twarzy i rąk. Ból skóry głowy, jakby wyrywano włosy.

3. Oczy

Bóle głęboko w oczodołach. Skurczowe drganie lewej gałki ocznej. Swędzące pęcherzyki na brwiach i brzegach powiek. Wypadanie brwi.

4. Uszy

Zatkanie ucha. Stwardnienie woskowiny w głuchym (lewym) uchu.

5. Nos

Świąd w nosie, nozdrzach i na brzegach skrzydełek nosa. Skłonność do wiercenia palcami w nosie. Całkowita niedrożność nosa (przewlekła). Katar kończący się biegunką. Wieczorem katar z obfitą wodnistą wydzieliną. Żółty, gęsty, galaretowaty śluz w nosie.

6. Twarz

Tłusta, lśniąca skóra twarzy. Drgania mięśni twarzy. Znaczne wychudzenie twarzy i rąk. Spękana górna warga. Zaskórniki.

7. Zęby

Ból zęba zmuszający do używania wykałaczki, aż pojawi się krew. Świdrujący ból zębów trzonowych. Zęby pokryte śluzem. Ból zęba od herbaty. Zęby uwalniają się od śluzu, stają się twarde i gładkie oraz trzeszczą przy pocieraniu. Ból zęba z uczuciem zimna, > po nabraniu do ust zimnej wody i zimnego powietrza.

8. Jama ustna

Ból pod nasadą języka. Rano język pokryty grubym, białym nalotem. Jąkająca się mowa; chory artykułuje z wielką trudnością.

9. Gardło

Suchość w gardle. Odchrząkiwanie grudek przezroczystego śluzu każdego ranka.

10. Apetyt

Słodkawy, nieprzyjemny smak po paleniu. Brak apetytu rano (z białym nalotem na języku). Głód w nocy. Niechęć do słonych potraw. Częste pragnienie brandy. Złe skutki: cukru; słonych potraw; herbaty; lemoniady.

11. Żołądek

Czkawka i odbijanie po paleniu przed jedzeniem. Skłonność do wymiotów. Po śnie odczuwa bardzo silne nudności. Kurcz w żołądku. Ucisk w żołądku, jakby miał wystąpić kurcz.

12. Brzuch

Tętnienie tętnic w całym ciele, szczególnie w brzuchu po posiłku. Ból wątroby, szczególnie przy wdechu, promieniujący do okolicy nerek, z bolesnością przy ucisku z zewnątrz. Czerwona, swędząca wysypka prosówkowa w okolicy wątroby. Bóle po prawej stronie, wokół i poniżej ostatnich żeber, szczególnie przy wdechu, promieniujące do okolicy nerek. Gwałtowne bóle przeszywające w śledzionie podczas chodzenia.

13. Stolec i odbyt

Zaparcie. Twarde wypróżnienia, po których podczas wydalania ostatniej części stolca uchodzi śluz albo krew; stolec tak twardy i zaklinowany, że trzeba go usunąć mechanicznie. Oddawanie stolca niezwykle trudne; z powodu olbrzymich rozmiarów grozi rozerwaniem odbytu; chory godzinami się wysila; przez rozdęty odbyt widać stolec jako olbrzymią, ciemną, twardą kulę; cierpienie jest wielkie, a chory staje się niezwykle wzburzony. Nieco płynny kał z parciem. W kale włókna podobne do włosów.

14. Narządy moczowe

Mocz: skąpy i czerwony wieczorem; czerwony osad przypominający gruboziarnisty piasek. Mimowolne wyciekanie moczu kroplami podczas chodzenia. Wyciekanie moczu kroplami po mikcji i po oddaniu stolca. Wrażenie w końcu cewki moczowej, jakby gryząca kropla torowała sobie drogę na zewnątrz.

15. Męskie narządy płciowe

Łaskotanie i świąd narządów płciowych, szczególnie moszny. Impotencja, z lubieżnymi myślami. Polucje przy zwiotczałym prąciu. Wypływ nasienia kropla po kropli podczas snu. Lubieżne sny z polucjami, które budzą chorego, po czym występują kulawizna oraz osłabienie okolicy krzyżowej. Wypływ wydzieliny gruczołu krokowego podczas wypróżnienia i w innych porach. Rzadkie, bezwonne nasienie. Podczas stosunku słaby wzwód, zbyt szybki wytrysk i długo utrzymujący się rozkoszny dreszcz. Priapizm, żołądź podciągnięta ku górze. Rzeżączka (wtórna); przewlekły wyciek z cewki moczowej. Osłabienie (słabość w lędźwiach) i zrzędliwość po stosunku.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka obfita i ciemna. Miesiączka opóźniona o około osiem dni.

17. Narządy oddechowe

Chrypka przy rozpoczynaniu śpiewu (albo wskutek śpiewania, mówienia lub długiego czytania; głos ochrypły i matowy). Odkrztuszanie śluzu i małych skrzepów krwi. Kaszel rano, męczący całą klatkę piersiową, z odkrztuszaniem krwi i małych kuleczek śluzu. Trudności w oddychaniu podczas chodzenia na otwartym powietrzu. Częste próby zaczerpnięcia głębokiego oddechu, jak przy wzdychaniu. Oddychanie utrudnione w nocy podczas leżenia przez bóle klatki piersiowej, boku i lędźwi.

20. Szyja i plecy

Kurcz szyi. Ból przebiegający przez lewą stronę szyi i w dół tylnej powierzchni lewej nogi. Ból gruczołów po lewej stronie szyi. Sztywność mięśni szyi i karku, utrudniająca obracanie głowy. Twardy obrzęk na plecach. Porażenny ból w okolicy krzyżowej, > podczas leżenia na brzuchu. Wrażenie paraliżu w lędźwiach. Rano ból w okolicy krzyżowej jak przy kulawiźnie.

21. Kończyny

Bóle wszystkich kończyn, jakby wywołane przechłodzeniem.

22. Kończyny górne

Prosówka na przedramieniu. Rozdzierający ból rąk w nocy, z trzaskaniem w nadgarstkach. Świąd nadgarstka i dłoni; swędzące pęcherzyki na palcach i między nimi. Sucha, łuszcząca się i swędząca wysypka na dłoniach, o podłożu kiłowym. Bolesne zadziory przy paznokciach. Świerzbowate krostki na ręce. Wychudzenie rąk.

23. Kończyny dolne

Swędzące krostki na pośladkach i udach, w pobliżu moszny. Wychudzenie nóg. Kurcze łydek i podeszew. Nogi wydają się słabe; po tyfusie plamistym chory obawia się paraliżu. Kolana trzeszczą przy zginaniu (w nocy). Płaskie owrzodzenia podudzi. Świąd stóp, szczególnie wokół kostek, wieczorem. Pęcherze na palcach stóp.

24. Objawy ogólne

[Uchodzenie płynów nasiennych, szczególnie podczas parcia przy oddawaniu stolca; stanowi temu mogą towarzyszyć ból głowy, bezsenność, osłabienie i dolegliwości ogólne; dolegliwości po oddaniu stolca; impotencja u mężczyzny; nasieniotok; osłabienie zdolności płciowych; nocne polucje. Głębokie oddychanie. Świąd w miejscu, w którym między palcami pojawia się krostka; szpetna osutka. Zbyt łatwe pocenie się; miejscowe; na przedniej powierzchni ciała. < Podczas picia herbaty; po oddaniu stolca; podczas mówienia lub po nim; nie znosi dotykania włosów; podczas chodzenia na otwartym powietrzu. H. N. G.]. < Po śnie, szczególnie w upalne dni; od lemoniady, wina; od bardzo słonych potraw; na słońcu. Nadmierne wychudzenie, szczególnie twarzy, rąk i nóg (ud). Cinchona wywołuje niezwykłe cierpienia i nasila do stopnia nie do zniesienia te, które już istnieją. Tętnienie naczyń w całym ciele, odczuwane szczególnie w brzuchu. Silna skłonność do położenia się i snu, szczególnie podczas upału w ciągu dnia.

< po śnie. Niemożność zniesienia przeciągu. Każdy przeciąg, nawet ciepły, = ból kończyn, głowy itd.

25. Skóra

Częste mrowienie w ściśle ograniczonych częściach skóry, z silną potrzebą drapania. Wysypka prosówkowa. Czerwona wysypka w okolicy wątroby. Przewlekające się sączenie z podrapanych miejsc. Płaskie owrzodzenia. Świąd w fałdach skóry, między palcami i w okolicy stawów, szczególnie stawu skokowego. Włosy wypadają z głowy, bokobrodów i innych części ciała.

26. Sen

Skłonność do wczesnego zasypiania wieczorem, z niedostatecznym snem i częstym budzeniem się w nocy. Opóźnione zasypianie wieczorem. Zrywania ciała podczas zasypiania. Płytki sen w nocy i budzenie się przy najmniejszym hałasie. Budzenie się wcześnie rano, zawsze o tej samej godzinie. Bezsenność przed północą.

< po popołudniowej drzemce; w upalne dni. Sny o kłótniach i wynaturzonym okrucieństwie.

27. Gorączka

Tętno tylko nieznacznie przyspieszone. Palące gorąco obejmujące znaczne obszary skóry (klatkę piersiową, brzuch, lędźwie i żebra). Stałe naprzemienne występowanie gorąca i zimna. Pocenie się przy najmniejszym wysiłku. Pot pojawia się natychmiast po zaśnięciu, w dzień lub w nocy. Skłonność do obfitego pocenia się podczas chodzenia albo popołudniowego snu. Pot (na klatce piersiowej, narządach płciowych i pod pachami), który pozostawia na bieliźnie żółte lub białe plamy i ją usztywnia. Gorąco na powierzchni ciała, z pieczeniem skóry, występujące tylko w pojedynczych miejscach.