Scutellaria laterifolia

laterifolia. Tarczyca bocznokwiatowa. N. O. Labiatæ. Nalewka ze świeżej rośliny.

Kliniczne

Ardor urinæ / Podrażnienie mózgu / Pląsawica / Delirium tremens / Ząbkowanie / Wytrzeszcz / Wzdęcia / Nerwowy ból głowy / Czkawka / Wodowstręt / Histeria / Lęki nocne / Bezsenność / Serce tytoniowe

Charakterystyka

Scutel., jak mówi Hale, który wprowadził ten lek do homeopatii, zajmuje w medycynie domowej Ameryki Północnej takie miejsce, jak Valerian w Europie. „Jego uspokajający wpływ na układ nerwowy znany jest od czasów zasiedlenia Nowej Anglii”. Próby lekowe przeprowadzone przez G. W. Gordona (Allen) oraz G. H. Royala (New, Old, and Forgotten Remedies) dostarczają danych homeopatycznych. Royal (A. H., xxiii. 269) otrzymał od przyjaciela następujące wskazanie do zastosowania Scut.: „Nerwowo-żółciowy ból głowy, z objawami nerwowymi na pierwszym planie, a nic jej nie jest”. Opisuje następujący przypadek: panna M., lat 32, kierująca dużą szkołą, skarżyła się na zupełne wyczerpanie; nie mogła spać ani myśleć. Ból głowy był niemal stały, niekiedy czołowy, przeważnie u podstawy mózgu. Ilekroć musiała nadmiernie się wysilić, nie mogła spać tej nocy, a następnego dnia dochodziło albo do wybuchu nerwowego, albo do nerwowego bólu głowy z nudnościami; po każdym z nich następowało całkowite załamanie. Było to w maju. Pic. ac. oraz później Phos. ac. przyniosły ulgę i we wrześniu pacjentka wróciła do pracy. Pod koniec grudnia nastąpiło kolejne załamanie i podano Stych. Pho. Tydzień później, po bardzo długim i wyczerpującym dniu pracy, wezwano Royala o godz. 2 w nocy. Zastał pacjentkę krzyczącą. Co kilka minut musiała oddawać mocz, lecz wydalała zaledwie kilka kropli. Wypróżnienia były częste, luźne, wodniste. Tętno nieregularne. Podano Scut. Ø, po dziesięć kropli co pół godziny. Po drugiej dawce pacjentka poczuła się lepiej, a po czwartej zasnęła. Od tego czasu trzyma lek przy sobie, przyjmuje go tylko po przepracowaniu i nigdy więcej nie miała ani wybuchu nerwowego, ani bólu głowy. W tym przypadku „nic jej nie było”, tj., nie istniała żadna zmiana organiczna, której można by przypisać cierpienia. Uczestnicy prób lekowych Royala przyjmowali 3x i 30x. Gordon przyjmował wielokrotne dawki po 10–50 kropli Ø. Hale cytuje wielu lekarzy eklektycznych, którzy podają następujące wskazania: (1) Osłabienie sił nerwowych i życiowych po długiej chorobie, nadmiernym wysiłku fizycznym, nadmiernej nauce oraz długotrwałej, wyczerpującej pracy. Lek opanowuje pobudzenie nerwowe (King). [Był to główny lek Burnetta na osłabienie nerwowe po grypie.] (2) Scudder wymienia pląsawicę, delirium tremens i wodowstręt (na co wskazuje popularna nazwa rośliny). Rafinesque przytacza przypadki zapobiegania wodowstrętowi; Hale zaś zaobserwował, że u pacjenta przyjmującego 1x lek wywoływał po każdej dawce: „Skurczowe lub zaciskające zamykanie szczęk oraz uczucie napięcia mięśni twarzy”. [Autor cytowany w N. Y. Med. Times, xxiv. 318, stwierdza, że Scut. w delirium tremens wywiera godny uwagi wpływ polegający na uspokajaniu lęku.] (3) Paine dodaje następujące wskazania: subsultus tendinum po gorączkach, w delirium tremens, padaczce, katalepsji i histerii. (4) Coe (który stosuje Scutellarin, preparat stężony) wymienia udar słoneczny, parcie naglące, tężec i kurcze. Hale z powodzeniem stosował ten lek w bezsenności, lękach nocnych, histerii, pobudzeniu nerwowym wskutek bólu lub silnych emocji oraz w podrażnieniu mózgowym u dzieci wskutek ząbkowania albo podrażnienia jelit. Podobnie jak spokrewniony z nim Lycopus., powodował osłabioną i nieregularną czynność serca oraz wysunięcie gałek ocznych. Okazał się użyteczny w osłabieniu serca spowodowanym paleniem papierosów (M. Cent., iii. 463). Churton (B. M. J., cytowany w H. R., i. 78) podawał co dwie godziny 60 kropli nalewki w przypadku „silnej i szybko następującej po sobie czkawki”, której Chloroform, Morphia i Pilocarpine nie zdołały trwale złagodzić. Po ósmej dawce pacjent zasnął, skurcze stopniowo się zmniejszały i do czwartego dnia ustały na dobre. Połowiczy ból głowy > podczas poruszania się na świeżym powietrzu. (Występuje jednak również ból głowy < wskutek ruchu.) Wszystkie objawy > po śnie. < Wskutek przepracowania lub nadmiernego wysiłku.

Relacje

Porównać: Serce, choroba Gravesa oraz pokrewieństwo botaniczne, Lcpus. Wyczerpanie nerwowe, Cypr. (według Hale'a Cypr. działa bardziej na mózg, Scut. na rdzeń kręgowy). Szczękościsk, Nux. Wodowstręt, Agar., Fagus, Lach., Bell., Hdfb. „Przepracowane kobiety”, Mag. c.

Przyczyny

Pobudzenie emocjonalne. Grypa. Przepracowanie (psychiczne lub fizyczne). Tytoń (serce). Ból (powoduje pobudzenie nerwowe).

1. Umysł

Przy próbie nauki umysł jest zdezorientowany; niemożność skupienia uwagi. Uczucie oszołomienia przy wstawaniu. Apatia. Drażliwość. (Lęk.)

2. Głowa

Zawroty głowy: wkrótce po śniadaniu; ze światłowstrętem. Tępy, uciskowy ból głowy; przy wstawaniu; < wskutek nauki. Uczucie pełności i pulsowania w głowie. Wrażenie, jakby zawartość czaszki była zamknięta w zbyt małej przestrzeni. Przed wstaniem połowiczy ból głowy, najsilniejszy nad prawym okiem; > podczas poruszania się na świeżym powietrzu. Ból potylicy. Ból głowy < wskutek jedzenia; > wskutek ruchu.

3. Oczy

Wrażenie, jakby oczy się wysuwały; jakby były wypychane od wewnątrz na zewnątrz. Pobolewanie gałek ocznych. Gałki oczne bolesne przy dotyku.

6. Twarz

Twarz zaczerwieniona pod wieczór. Skurczowe, zaciskające zamykanie szczęk oraz uczucie napięcia mięśni twarzy (Hale, po 1x).

8. Jama ustna

Smak: nieprzyjemny; kwaśny; gorzki.

9. Gardło

Uczucie guzka w gardle, którego nie można było przełknąć.

11. Żołądek

Słaby apetyt. Kwaśne odbijanie. Nudności. Wymioty kwaśną treścią pokarmową, czkawka, ból i dolegliwości w żołądku.

12. Brzuch

Gazy w jelitach; uczucie pełności i rozdęcie. Kolka. Dyskomfort.

13. Stolec

Wypróżnienia regularne, stolec biały. Biegunka, jasnego zabarwienia; wypróżnienia poprzedzone kolką.

14. Narządy moczowe

Przy próbie oddania moczu niewielka trudność, jakby mięśnie cewki moczowej były częściowo porażone. Mocz raczej skąpy. Żółć w moczu. Częsta mikcja, lecz ilość moczu mała.

18. Klatka piersiowa

Ucisk w klatce piersiowej; kłucie w okolicy serca. Tępy ból biegnący pionowo pod mostkiem.

19. Serce

Kłucie w okolicy serca. Uczucie pulsowania w okolicy serca, wieczorem. Tętno: o bardzo zmiennej sile; z wypadaniem uderzeń.

20. Plecy

Sporadycznie odczuwane bóle kłujące w okolicy lędźwiowej, promieniujące przeważnie z okolicy lewej nerki.

21. Kończyny

Sporadyczne drgania mięśni rąk i nóg.

24. Objawy ogólne

Ospałość przy wstawaniu rano. Drżenie i drgania mięśni. Niespokojność ruchowa; musi się poruszać. Kłucie w różnych częściach ciała.

26. Sen

Przerażające sny. Nagłe przebudzenie. Śpi do późna rano i budzi się z silnym bólem głowy. Częste, nagłe zrywanie się ze snu.

27. Gorączka

Lekka dreszczowość, zwłaszcza przy wstawaniu.