Senecio Jacobœa.

Senecio jacobœa. Ziele św. Jakuba. Ziele wywołujące zataczanie się. Starzec jakubek. N. O. Compositæ. Nalewka ze świeżej rośliny.

Zastosowanie kliniczne

Mózg, schorzenia / Podrażnienie mózgowo-rdzeniowe / Depresja / Moczenie mimowolne / Ból głowy / Drgania

Charakterystyka

Cooper opublikował (H. W., xxxv. 154) obserwacje dotyczące Sen. jac., pospolitego starca jakubka, który dzięki żółtym kwiatom przez całe miesiące letnie stanowi tak charakterystyczny element angielskich poboczy i gruntów gminnych. Cooper (1) podał 57-letniej kobiecie (która miała niewielki wyciek z lewego ucha, z głuchotą po tej stronie) pojedynczą dawkę Sen. jac. Ø. Natychmiast potem zaczęła odczuwać depresję psychiczną i fizyczną; zdawało się, że jej mózg nie chce pracować, gdyż mówiła nieskładnie. Czynność jelit zaczęła przebiegać gwałtownymi napadami, a osłabienie pęcherza moczowego nasiliło się do tego stopnia, że przez trzy dni występowało moczenie mimowolne nocą i za dnia. (2) U innej kobiety pojedyncza dawka tego samego środka wywołała „krańcowe wyczerpanie w tylnej części głowy”. (3) Pewna 51-letnia kobieta przez całe życie miewała napady depresji. „Pamięć i wszystko inne zanika”; nie potrafi mówić składnie nawet do siebie i nie znosi, gdy inni rozmawiają. Dnia 1 lipca 1900 r. napisała: „Cierpiałam męczarnie z powodu okropnego uczucia odrętwienia mózgu, przez które składanie słów wymagało wysiłku; pamięć zdawała się zanikać, czułam się zupełnie otępiała; miałam zaparcie”. Podano jedną dawkę Sen. jac. Ø, która usunęła depresję i złagodziła wszystkie pozostałe objawy; wywołała także następujący objaw: stała sztywność mięśni, głównie karku i barków, < nocą; wydaje się nawykiem, „a ja próbuję je rozluźnić, lecz przychodzi mi to z największą trudnością; sztywność zdaje się mimowolnie powracać, tak że ciężar głowy jest w jakiś sposób podtrzymywany właśnie w ten sposób, a głowa, choć dotyka poduszki, nie spoczywa na niej. Niekiedy w ciągu dnia górne części nóg ogarnia coś w rodzaju napadu drżenia jak w febrze”. Cooper zauważa na ten temat: „Krańcowe wyczerpanie odczuwane po dawce Sen. jac. w tylnej części głowy w przypadku 2 oraz pojawienie się jako nowego objawu tej osobliwie wyglądającej sztywności mięśni karku, występującej głównie nocą, wraz z drżeniem nóg za dnia, wskazuje na nieskoordynowane działanie mięśni wskutek zaburzonej kontroli mózgowej”. Cooper dodaje następujący przypadek: 68-letni mężczyzna, od wielu lat skłonny do udarów, miał stałe nocne drgania wraz z głuchotą prawego ucha pochodzenia naczyniowego, utratą pamięci oraz uciskiem i gorącem w głowie; po dawce Sen. jac. Ø przez trzy miesiące czuł się dobrze, a słuch uległ poprawie. Sen jac. stosowano, podobnie jak Sen. aur., w przypadkach zaburzeń miesiączkowania. Gerarde wymienia „świeże rany i stare, zanieczyszczone wrzody” jako dolegliwości, w których środek ten przynosił poprawę, a także „dawne pobolewania i bóle kończyn górnych, bioder i nóg”.

1. Umysł

Depresja psychiczna i fizyczna; zdaje się, jakby jej mózg nie chciał pracować, gdyż mówi nieskładnie.

2. Głowa

Krańcowe wyczerpanie odczuwane w tylnej części głowy; potem uczucie lekkości i poprawa samopoczucia.

13. Stolec

Czynność jelit (wcześniej dość regularna) zaczęła przebiegać gwałtownymi napadami; sporadycznie oddawano obfite stolce, lecz wypróżnienia w żaden sposób nie były regularne.

14. Narządy moczowe

Pęcherz moczowy, który wcześniej był dość osłabiony, osłabł jeszcze bardziej, a moczenie mimowolne utrzymywało się nocą i za dnia przez kilka dni.

20. Plecy

Stała sztywność mięśni, głównie karku i barków, zwł. nocą; wydaje się nawykiem, lecz rozluźnienie tych mięśni przychodzi z największą trudnością; sztywność zdaje się mimowolnie powracać, tak że ciężar głowy jest w jakiś sposób podtrzymywany właśnie w ten sposób, a głowa, choć dotyka poduszki, nie spoczywa na niej.

23. Kończyny dolne

Niekiedy w ciągu dnia górne części nóg ogarnia coś w rodzaju napadu drżenia jak w febrze.

Senecio jacobaea