Ambra grisea

Przedwczesna starość: Gdy rozpatrzycie ten lek jako całość, wyda się wam, że studiowaliście cechy osoby przedwcześnie starej.

Często zobaczycie u pięćdziesięciolatka objawy, które powinny wystąpić dopiero w wieku osiemdziesięciu lat; po przestudiowaniu tego leku dostrzeżecie ten sam obraz — przedwczesną starość.

Rozpoznajemy drżenie i swoisty rodzaj niemocy, którego nie można określić inaczej niż zniedołężnieniem starczym; nie jest to splątanie umysłu towarzyszące chorobie, lecz osobliwy stan, jaki rozpoznajemy u ludzi starych, u schyłku życia: drżenie, chwiejny chód i senny stan umysłu z zapominaniem.

Przechodzi od jednego tematu do drugiego, zadaje pytanie i, nie czekając na odpowiedź, zadaje następne.

Tak przeskakuje z jednego tematu na drugi. Trudno nazwać to splątaniem; jest to senny stan umysłu, stan zniedołężnienia starczego.

Lek ten jest użyteczny, gdy taki stan występuje u osób młodych, których umysł nie jest obłąkany, lecz mimo to jest słaby. Szczególnie wskazany jest u osób przejawiających chwilową, przelotną dociekliwość, przeskakujących z jednego tematu na drugi.

Pacjent często zadaje mi jedno pytanie za drugim, nigdy nie czekając na odpowiedź na pierwsze; jest przeskakującym z tematu na temat, roztrzepanym rozmówcą, który zdaje się nie zauważać, że nie odpowiedziałem na jego pytania. Wtedy mówię sobie: ten pacjent potrzebuje Ambra grisea.

Ten stan umysłu występuje u współczesnych dam z towarzystwa tak często, że zdziwicie się, widząc go na każdym kroku.

Współczesna piękność z towarzystwa, która nawet dla ratowania własnej duszy nie potrafiłaby zacerować pięty w pończosze, w ciągu kilku lat popadnie właśnie w taki stan i wtedy nawet Ambra jej nie wyleczy.

Istnieje jednak rodzaj choroby nerwowej przejawiającej się tymi objawami, który Ambra grisea wyleczy. Inną cechą jest naprzemienne występowanie przygnębienia i gwałtowności usposobienia. Jest to oczywiście właściwe starości.

Po okresie największej pobudliwości często następuje depresja, stan obojętności na wszystko — na radość, smutek, ludzi itd. — w którym chory obojętnie traktuje rzeczy, jakie normalnie złamałyby serce człowiekowi zrównoważonemu.

Chory nawet nie zastanawia się, dlaczego te niezwykłe rzeczy go nie poruszają; tak zdecydowany jest stan obojętności. Wiele dolegliwości jest gorszych rano.

Wstaje ze splątaniem i otępieniem umysłu, pozostaje w stanie sennym, a pod wieczór pojawiają się u niego objawy obłąkania.

Zawroty głowy

Ambra jest jednym z najczęściej wskazanych leków w prostych, trudnych do bliższego określenia zawrotach głowy u starych mężczyzn.

Zawroty są tak silne, że chorzy nie mogą wyjść na ulicę; po wstaniu rano mają takie zawroty głowy, że muszą chwilę odczekać, zanim zdołają stanąć na nogach i się poruszać. Są to zawroty głowy właściwe zniedołężnieniu starczemu i przedwczesnej starości.

Umysł

Kiedy człowiek ten próbuje nad czymś rozmyślać, jego myśli nagle ulatują. Jest to rodzaj splątania z zanikaniem myśli.

Musi kilkakrotnie podjąć niezwykły wysiłek, aby sprowadzić myśli z powrotem do punktu, w którym się znajdowały, zanim zdoła skupić umysł na rozważaniu jakiejś idei.

Chociaż trudno mu się skupić, jest zmuszony siedzieć i rozpamiętywać rzeczy najbardziej nieprzyjemne, które uporczywie mu się narzucają i których nie potrafi się pozbyć.

Stan ten jest nieco analogiczny do Natrum mur., lecz szczególną cechą Natr. mur. jest to, że chora z upodobaniem rozpamiętuje minione nieprzyjemne zdarzenia i leży nocą bezsennie, myśląc o nich.

Ambra grisea jest zmuszona rozpamiętywać takie rzeczy. Obrazy, nierzeczywiste twarze, odrażające wyobrażenia, fantazje i wizje dręczą chorego i nie pozwalają mu spać.

W stanie półsennym jest zmuszony stale przywoływać przed oczy umysłu te grymasy. Taki stan umysłu może wystąpić wskutek kłopotów w interesach, wraz z zawrotami głowy, przekrwieniem głowy i wyczerpaniem umysłowym.

Jedną z cech przewijających się przez obraz tego leku jest to, że obecność innych osób nasila objawy; występuje również wyraźne pogorszenie wskutek rozmowy.

Kobieta, której towarzyszy pielęgniarka, nie jest w stanie oddać stolca, dopóki nie odeśle pielęgniarki do innego pokoju. Mimo silnego parcia niczego nie może dokonać, jeśli nie pozostaje sama.

O Natr. mur. mówi się, że pacjent nie może oddać moczu w obecności innych osób.

Mocz nie zaczyna płynąć, gdy ktoś znajduje się w pobliżu. Jest to rodzaj ogólnej cechy tego leku. Splątanie umysłu i skrępowanie w obecności innych osób. Skrępowanie w towarzystwie. Gdy tylko chory znajdzie się wśród ludzi, pojawiają się zaczerwienienie twarzy, drżenie i pobudzenie nerwowe, a myśli zanikają.

Przy tych objawach pacjent wyobraża sobie, że traci rozum, a w końcu pogrąża się w stanie melancholii , smutku i rozpaczy i nie chce żyć. Brzydzi się własnym życiem i pragnie umrzeć.

„Wielki smutek”.

„Melancholia; siedzi przez całe dni, płacząc”.

Taki jest stan psychiczny tego przedwcześnie starego pacjenta o wyniszczonym ustroju. Jest to obraz człowieka całkowicie załamanego; gdy spotkacie pacjenta, który tak wygląda i się zachowuje, nasunie się pytanie, czy trafił do was dostatecznie wcześnie, aby można go było wyleczyć.

Bez trudu widzicie, że macie przed sobą człowieka staczającego się ku jednej lub drugiej postaci obłąkania. Gdy lekarz widzi pacjenta Ambra grisea ze stanem nerwowo-psychicznym, dygotaniem, drżeniem i pobudzeniem u człowieka, który niegdyś był silny i pełen wigoru, rozpoznaje zwiastun wielkiego załamania.

Pacjenta dotknął wielki wstrząs związany z interesami albo życiem domowym. Nie jest to obraz obserwowany przy rozpoczynającej się gruźlicy; nie widać stanu charłaczego, lecz wyczerpanie układu nerwowego, wyczerpanie psychiczne.

Człowiek przechodzi ciężką próbę kolejnych zgonów w rodzinie i wydaje się, że nic mu już nie pozostało; nie potrafi spojrzeć na to filozoficznie; stracił interes i przyjaciół, po czym popada w senny stan umysłu i zastanawia się, czy warto żyć.

Wtedy właśnie otrzymujecie obraz Ambra grisea.

Modalności : Wiele dolegliwości pojawia się rano i wiele pojawia się po jedzeniu .

„Zawroty głowy z uczuciem ciężaru na szczycie głowy; gorzej po śnie”, lecz szczególnie rano.

Nie wspomniano o tym w tekście, ale stan pogarsza się również po jedzeniu.

„Musiał się położyć z powodu zawrotów głowy i uczucia słabości w żołądku”.

Wśród objawów nerwowych przewija się nietolerowanie muzyki; muzyka wywołuje drżenie, nasila objawy psychiczne i powoduje ból pleców jak od uderzenia młotkiem.

Słuchanie muzyki wywołuje szereg objawów fizycznych. Dźwięki sprawiają wrażenie materialnej substancji, która chwyta chorego.

Dolegliwości często są jednostronne; pot występuje po jednej stronie ciała albo po stronie zajętej chorobą.

„Po prawej stronie głowy znajduje się miejsce, w którym włosy przy dotknięciu bolą, jakby skóra była obolała”.

To samo odczucie występuje w skórze głowy, nadmiernie wrażliwej na dotyk.

„Rano po przebudzeniu skóra głowy wydaje się obolała; następnie pojawia się uczucie drętwienia”.

Słowo drętwienie będziecie napotykać w całym obrazie dolegliwości.

Znajdziecie swoisty rodzaj drętwienia, właściwy ludziom starym. Obniżona wrażliwość części ciała; słabe krążenie.

Oczy

Wśród objawów dotyczących oczu ponownie znajdujemy:

„Przytępienie wzroku, jakby patrzyło się przez mgłę”.

Zamglenie wzroku pojawia się bez jakiegokolwiek stanu oka, który by je uzasadniał. Jest to zamglenie wzroku pochodzenia nerwowego, rozpoczynające się porażenie starcze.

„Świąd powieki, jakby tworzył się jęczmień”.

Świąd odczuwany jest na całym ciele; występuje we wszystkich małych otworach ciała.

Do niewymienionych w tekście, lecz niewątpliwie należących do tego leku objawów zaliczają się:

„Uciskający ból głowy rozpoczynający się w obu skroniach; ciągnięcie i rozdzieranie w głowie, tam i z powrotem. Bóle strzelające przez głowę, przeszywające i tnące; gorzej przy wysiłku, lepiej w spokoju i w pozycji leżącej. Ból głowy przy wydmuchiwaniu nosa.

Ból uciskający w lewym guzie czołowym i w oku. Pieczenie w prawym oku i powiekach. Rozdzieranie krótkimi pasmami w prawym oku i na jego powierzchni; ucisk nad lewą brwią; bóle strzelające, nasilone po jedzeniu; łzawienie”.

Objawy te znajdują się w pierwotnych próbach lekowych, lecz nie w tekście; zostały pominięte. Tak jest w całym dziele Guiding Symptoms ; ważne objawy pominięto, ponieważ konieczne było ograniczenie objętości pracy.

Słuch **: **

„Słuch się pogarsza”.

Przytępienie słuchu bez żadnej organicznej choroby ucha. Zdolność słyszenia jest tak zaburzona, że muzyka nasila objawy; dzieje się to za pośrednictwem nerwów słuchowych.

„Słuchanie muzyki wywołuje przekrwienie głowy”.

Muzyka nasila kaszel. Pomyślcie o człowieku, który zaczyna kaszleć tylko dlatego, że słyszy muzykę! Jakież to dziwne! Calcarea cechuje się taką nadwrażliwością, że dźwięk uderzenia w klawisz fortepianu wywołuje ból w różnych częściach ciała, szczególnie w krtani.

Krwawienie : Lek ten jest pełen krwawień.

Obfite krwawienie z nosa rano. Ponownie mamy tu poranne pogorszenie. Łatwe sączenie się krwi z błon śluzowych wskazuje na słabe krążenie.

„Obfite krwawienie z nosa wcześnie rano, jeszcze w łóżku”.

„Zaschnięta krew nagromadzona w nosie”.

„Długotrwała suchość nosa, częste podrażnienie jak przed kichnięciem”.

W nosie występuje stary, suchy nieżyt z zanikiem błony śluzowej. Wnętrze nosa staje się lśniące i zanikłe.

Jama ustna i gardło: Suchość jamy ustnej bez pragnienia.

Gryzący ból gardła pomiędzy aktami połykania. Uczucie otarcia w gardle. Dolegliwości gardła są gorsze rano. Dolegliwości nasilają się po jedzeniu i od ciepłych napojów, szczególnie od ciepłego mleka.

„Po jedzeniu kaszel i odruchy wymiotne”.

Objawy dotyczące gardła tworzą osobliwe połączenie. Występują suchość oraz nagromadzenie śluzu w gardle, który chory próbuje odkrztusić; gdy usiłuje wykasłać śluz, pojawiają się odruchy wymiotne, a czasami wymioty.

Żołądek i brzuch: Wymioty wskutek kaszlu. Słabość w dołku podsercowym; po każdym wypróżnieniu; uczucie „ zupełnej pustki ” w dołku podsercowym.

Ucisk głęboko w okolicy wątroby; gorzej rano; gorzej po jedzeniu; gorzej po oddaniu stolca. Wzdęcie brzucha z silnymi gazami, szczególnie po jedzeniu.

Niektóre objawy nasilają się po piciu. Czasami dolegliwości te pojawiają się w środku nocy i budzą chorego burczeniem oraz bólami tnącymi w jelitach.

Brzuch jest zimny; chory ma wrażenie, jakby całe wnętrze brzucha było zimne. Innym razem zimno zdaje się obejmować jedną stronę brzucha.

Uporczywe zaparcie u osób starych, zwłaszcza gdy podczas oddawania stolca obecność kogokolwiek w pobliżu czyni wypróżnienie niemożliwym.

„Częste, bezskuteczne parcie na stolec; wywołuje ono u niej wielki niepokój; obecność innych osób staje się wtedy nie do zniesienia”.

Po prawidłowym stolcu występuje ucisk w brzuchu albo uczucie pustki i słabości w brzuchu, ustępujące po oddaniu gazów lub odbiciu.

Mocz: Krwiomocz z czerwonym osadem w moczu.

Oddawany mocz jest mętny, żółtawobrązowy i pozostawia brunatnawy osad.

„Mocz o kwaśnym zapachu”. Mocz jest obfity.

„Podczas oddawania moczu pieczenie, szczypanie, świąd i łaskotanie w cewce moczowej oraz sromie”.

„Bolesność jak od otarcia między udami”.

„Lubieżny świąd moszny”.

„Gwałtowne poranne wzwody bez pożądania”, z drętwieniem narządów płciowych.

Objawy są niezwykle zmienne, równie zmienne jak w Ignatia i Natr. mur . Rozpatrywane jako całość dają się ze sobą pogodzić, lecz brane po kilka wydają się zadziwiająco niespójne. Aby pojąć lek, musicie poznać jego cały obraz.

Kobieta

Obfity wypływ krwi pomiędzy miesiączkami.

„Wypływ krwi pomiędzy miesiączkami przy każdym drobnym zdarzeniu”.

Wypływ krwi z pochwy wskutek parcia przy twardym stolcu; nawet wskutek nieco zbyt długiego spaceru albo nadmiernego wysiłku.

„Podczas miesiączki lewa noga staje się całkiem sina wskutek rozdęcia żylaków, z bólem uciskającym w nodze”.

„Położenie się nasila objawy maciczne” — rzecz zupełnie nieoczekiwana.

Miesiączka zbyt wczesna i zbyt obfita.

„Miesiączka pojawia się siedem dni przed terminem”, a następnie występuje ten straszliwy świąd narządów płciowych;

„bolesność i świąd z obrzmieniem warg sromowych”.

Astma: Inną wyraźną cechą tego leku, której można oczekiwać przy całym tym pobudzeniu nerwowym i wyczerpaniu, jest duszność z objawami sercowymi, utrudnione oddychanie, pewien rodzaj astmy. Pojawia się po każdym, nawet niewielkim wysiłku.

Astma przy próbie odbycia stosunku płciowego.

„Świąd, drapanie i bolesność w krtani oraz tchawicy”.

„Łaskotanie w gardle, krtani i tchawicy”.

Wszędzie występuje świąd, który bardzo często przybiera postać uczucia pełzania.

„Astma ludzi starych i dzieci” — u osób słabych, drżących i wątłych.

„Świsty w klatce piersiowej podczas oddychania”.

„Kaszel skurczowy”.

„Gwałtowny kaszel skurczowy z częstymi odbiciami i chrypką”.

Znaczna część tego kaszlu ma pochodzenie nerwowe. Jest to kaszel z pobudzeniem, nerwowością i drżeniem, który doświadczonemu lekarzowi nasunąłby pytanie, czy pacjent nie cierpi na chorobę mózgu i rdzenia kręgowego.

Kaszel nerwowy, jaki często występuje przy podrażnieniu rdzenia kręgowego. Kaszel wskutek zwężenia krtani, po którym następuje obfity wypływ białego śluzu.

Jest to kaszel napadowy, bardzo podobny do krztuśca. Duszność astmatyczna wskutek każdego, nawet niewielkiego wysiłku, muzyki lub pobudzenia. Kaszel z napływem krwi do głowy. Kaszel wskutek myślenia i niepokoju.

Niedługo po ujawnieniu się tych objawów pacjent zaczyna chudnąć i usychać, aż jego skóra przypomina suszone mięso. Przy tym wszystkim jest drżący i roztrzęsiony.

Usilnie skarży się na rozdzierający ucisk głęboko po lewej stronie klatki piersiowej. Uczucie otarcia w klatce piersiowej oraz świąd w jej obrębie. Łaskotanie i świąd przemieszczają się z miejsca na miejsce, gdy chory próbuje dotknąć swędzącego miejsca i je podrapać.

Nie zdziwi was wiadomość, że pacjent ten cierpi na kołatanie serca po niewielkim wysiłku, wskutek pobudzenia, muzyki i każdej próby skupienia na czymś umysłu; towarzyszą temu drżenie i dygotanie.

Kołatanie odczuwa nawet w kończynach; pulsuje całe ciało. Kończyny pulsują. Wszędzie czuje własne tętnice, a kołatanie serca powoduje ucisk utrudniający oddychanie.

Kończyny łatwo drętwieją; najlżejszy ucisk sprawia, że zasypiają; zasypiają po skrzyżowaniu. Zimno, drżenie i sztywność kończyn. Paznokcie stają się kruche i pomarszczone.

Ramiona zasypiają w pozycji leżącej.

„Bolesność i uczucie otarcia między udami oraz w dołach podkolanowych”.

Uczucie ciężkości kończyn dolnych. Osłabienie porażenne; pacjent się starzeje; nadchodzi zniedołężnienie starcze.

Lek ten wyleczył przedwczesne drżenie pojawiające się u osób w średnim wieku.

Wyleczył „ zasypianie ” części ciała, drętwienie oraz słabe krążenie z utratą siły mięśniowej. Jest bardzo odpowiedni dla dzieci pobudliwych, nerwowych i słabych.

„U osób szczupłych”. „Osoby stare i dzieci”.