Virginica. Veronica Virginica. Czarny korzeń. Lek Culvera. Przetacznik wysoki (USA). N. O. Scrophulariaceæ. Nalewka z rezynoidu Leptandrin. Nalewka ze świeżego korzenia rośliny dwuletniej. Rozcierka z suszonego korzenia. (Należy również sporządzić i poddać próbie nalewkę ze świeżej rośliny.)

Wskazania kliniczne

Wodobrzusze / Napad żółciowy / Gorączka żółciowa / Zaparcie / Biegunka / Dyzenteria / Dyspepsja / Ból głowy / Żółtaczka / Wątroba, choroby / Gorączka zwalniająca u dzieci / Żółta febra

Charakterystyka

Leptandra w postaci rezynoidu Leptandrin była przedmiotem heroicznej próby lekowej przeprowadzonej przez Burta. Tak jak jedną z głównych cech jej krewnego, Digitalis, są białe stolce, tak główną cechą Lept. są stolce czarne. Poniższe doświadczenie dr. Burta trafnie streszcza działanie leku: „Przez ostatnie dwie godziny” (tj. sześć godzin po drugiej dawce w czwartym dniu próby lekowej) „odczuwam straszliwy ból i udrękę w okolicy pępkowej oraz w podbrzuszu; picie zimnej wody bardzo < ból; tępa, uporczywa, piekąca udręka w okolicy pęcherzyka żółciowego, z częstą dreszczowością wzdłuż kręgosłupa; wielka udręka w podbrzuszu z silnym parciem na stolec. Bardzo obfity czarny stolec, o konsystencji śmietany, zawierający niestrawione ziemniaki, przyniósł >, lecz nastąpiła po nim wielka udręka w okolicy wątroby, sięgająca kręgosłupa; przez ostatnie cztery godziny utrzymuje się stała udręka z bólami całego brzucha, lecz przez ostatnie pół godziny bóle w pępku i podbrzuszu stały się straszliwe, nie do zniesienia, z burczeniem i silnym parciem na stolec; bardzo obfity, czarny, cuchnący stolec, który wypłynął z moich jelit strumieniem i którego nie można było zatrzymać ani przez chwilę, przyniósł znaczną >, lecz nie usunął bólu całkowicie”. Stolec ten występował w wielu odmianach, a w późniejszych etapach próby lekowej stał się dyzenteryczny i zawierał strzępy. Występowało również zaparcie z twardym, czarnym stolcem, po którym następował stolec bardziej miękki. Objawom wątrobowym towarzyszył tępy, ciężki, czołowy ból głowy. Objawy te potwierdzają stosowanie leku przez eklektyków jako swoistego „roślinnego kalomelu”. Chociaż jednak czarne stolce są jego główną cechą, nie są jedynym rodzajem stolca wywoływanym przez Lept.. Hale podaje następującą kolejność występowania poszczególnych rodzajów stolca podczas próby lekowej. (1) Czarny, gęsty, smolisty, cuchnący. (2) Rzadszy, brunatnawy, często cuchnący. (3) Stolec złożony ze śluzu, kłaczkowatej i wodnistej treści, z żółtą żółcią lub krwią. (4) Śluzowo-krwisty stolec, zmieszany ze strzępiastymi substancjami, często będący czystą krwią. Hale twierdzi, że Lept. działa leczniczo tylko w przypadkach dyzenterii, które rozwinęły się w ten sposób, nie zaś w przypadkach od początku dyzenterycznych. Wyleczono nim przypadki spowodowane nagłymi zmianami klimatycznymi. Farrington dalej charakteryzuje działanie Lept. na wątrobę: tępe pobolewanie w prawym podżebrzu, pęcherzyku żółciowym i tylnej części wątroby, z towarzyszącą bolesnością. Piekąca udręka w wątrobie i wokół niej, szerząca się następnie na żołądek i jelita. Towarzyszą temu senność i przygnębienie. Gorączki żółciowe i dur brzuszny z czarnymi, smolistymi stolcami. Neidhard zaobserwował okresowość w wyleczonych przez siebie przypadkach: dolegliwości okresowe, występujące co dwa lub trzy miesiące; język pokryty żółtym nalotem; stałe nudności z wymiotami żółcią; bóle przeszywające lub ćmiące w okolicy wątroby; utrata apetytu; mocz brunatnawy lub w każdym razie bardzo ciemny; często ból w okrężnicy poprzecznej; zawroty głowy. Najbardziej charakterystycznym objawem są jednak bardzo ciemne, niemal czarne stolce. W chorobach wszelkiego rodzaju, gdy występują te charakterystyczne czarne stolce, należy brać pod uwagę Lept.. Podobnie jak Euphras., Lept. ma liczne objawy oczne. Lept. jest lekiem prawostronnym; wywołuje uczucie zimna wzdłuż kręgosłupa i w dół prawego ramienia oraz bóle prawego barku i ramienia. Objawy są < przez ruch: wstawanie = nudności i uczucie omdlewania. Osłabienie jest tak wielkie, że chory ledwie może stać. < Po narażeniu na wilgotną pogodę. < Po piciu zimnej wody. Swoistym odczuciem jest: „Uczucie, jakby coś wysuwało się z odbytnicy”. Podobnie jak Dig. i Tabac., lek ten wywołuje uczucie zapadania się w dołku podsercowym.

Związki

Dig. (wątroba; osłabienie; wolne tętno; < po piciu), Scrof., Euphras., Gratiol. (botan.); Merc. (przy Merc. parcie naglące utrzymuje się po stolcu; przy Lept. po stolcu występuje >, a pozostaje jedynie kolka, i to umiarkowana); Nit. ac. (krwotok w durze brzusznym: Nit. ac. — jasnoczerwony; Lept. — smolisty); Bapt. (ból pęcherzyka żółciowego; dur brzuszny i gorączki zwalniające); Gels. (gorączka zwalniająca u dzieci); Bry. (< przez ruch; siadanie = nudności); Bacil. (głęboko umiejscowiony ból głowy); Canth. i Arsen. (biegunka błoniasta); Chi., Iris v., Pod. i Veron. off. (wątroba); Veron. off., zastosowany po Aur. n. m., wyleczył w przypadku Nasha smoliste stolce występujące naprzemiennie ze stolcami popielatymi.

1. Umysł

Posępny, przygnębiony, senny. Przez cały dzień posępny i drażliwy.

2. Głowa

Silne zawroty głowy podczas chodzenia. Bardzo silny czołowy ból głowy; chodzenie <, czyniąc go niemal nie do zniesienia. Tępy czołowy ból głowy z uczuciem, jakby wyrywano włosy. Tępy czołowy ból głowy odczuwany bardzo głęboko w mózgu. Stały, tępy czołowy ból głowy; < w skroniach, z ćmiącym bólem w okolicy pępka. Migrenowy ból głowy z obłożonym językiem. Żółciowy ból głowy; zaparcie, gorzki smak, niestrawność.

3. Oczy

Szczypanie i pobolewanie oczu, z tępym bólem gałek ocznych. Obfite łzawienie. Powieki sklejone.

8. Jama ustna

Język żółty lub czarny wzdłuż środka. Mdły smak.

11. Żołądek

Wilczy głód. Obudził się o godz. 5 rano bardzo głodny, z silnym bólem w nadbrzuszu, > po śniadaniu. O godz. 10 bardzo kwaśne odbijanie pokarmu. Nudności i uczucie śmiertelnego omdlewania przy wstawaniu. Wymioty żółcią, żółty język; bóle przeszywające w okolicy wątroby, czarne stolce. Uczucie osłabienia i zapadania się w dołku podsercowym. Wielka udręka w żołądku i jelicie cienkim, z natychmiastowym parciem na stolec. Piekące pobolewanie żołądka i wątroby, < po piciu wody. Dyspepsja wskutek zaburzeń wątroby i żołądka.

12. Brzuch

Tępe pobolewanie wątroby, < w pobliżu pęcherzyka żółciowego. Piekąca udręka w tylnej części wątroby i w kręgosłupie. Okresowe zaburzenia wątroby, co dwa lub trzy miesiące. (Złośliwa choroba wątroby z czarnymi, smolistymi stolcami.). Majaczenie; zupełne wyczerpanie; gorąca i sucha skóra; zimne kończyny; cuchnące, smoliste stolce; język pokryty grubym nalotem, z czarną smugą wzdłuż środka. Żółtaczka ze stolcami barwy gliny. Stała, tępa, ćmiąca udręka w okolicy pępkowej. Kłujące, dotkliwe bóle między pępkiem a nadbrzuszem. Burczenie i udręka w całych jelitach, zwłaszcza w podbrzuszu, z czarnymi stolcami. Kolka żółciowa lub skłonność do niej. Burczenie i udręka w podbrzuszu, obfite, czarne, cuchnące stolce, bóle jelit.

13. Stolec i odbyt

Stolce: czarne, smoliste, żółciowe, z niestrawioną treścią, po których występuje wielka udręka w wątrobie; papkowate, z uczuciem osłabienia w jelitach; zielonkawe, mętne, tryskające jak woda; obfite, czarne, cuchnące, płynące strumieniem; obfite, czarne, o konsystencji śmietany; czarne, papkowate, smoliste, cuchnące, po południu i wieczorem; początkowo twarde, czarne, grudkowate, później miękkie i papkowate; wodniste, z dużą ilością śluzu; żółtawozielone; barwy gliny; < rano, gdy tylko chory się poruszy; < po mięsie lub warzywach. Obfite wodniste stolce, po których następują silne bóle tnące w jelicie cienkim; po narażeniu na mokrą, wilgotną pogodę. Przed stolcem: burczenie. Po stolcu: ostre bóle tnące i udręka w okolicy pępkowej; uczucie omdlewania, osłabienie i głód; kurczowe bóle, lecz bez parcia. Obfite, ciemnobrunatne, niemal czarne, papkowate i bardzo cuchnące stolce; trudność z utrzymaniem stolca — chory musi natychmiast iść do ustępu. Ostre bóle poprzedzające stolec, > po nim, lecz z narastającym osłabieniem; zwykle zasypiał wkrótce po stolcu. Od niemal trzech miesięcy biegunka obozowa; chory ledwie może stać; wychudzony, o wynędzniałych i żółtaczkowo zażółconych rysach twarzy; stolce uprzednio zmieszane z niestrawionym pokarmem, obecnie śluzowo-ropne i krwiste, bardzo częste, z parciem naglącym oraz bólami tnącymi w dolnej części jelit; uczucie ciężaru w żołądku po zimnej wodzie, cięcie w jelitach i parcie na stolec. Wydzielina śluzowa przypomina błonę rzekomą. Dyzenteria lub dur brzuszny z czarnymi, smolistymi wypróżnieniami. Zaparcie; twarde, czarne stolce, po których następuje część papkowata; hemoroidy wskutek zaburzeń wątroby. Często krwawiące hemoroidy; zaparcie i dotkliwy ból poniżej kości krzyżowej.

14. Narządy moczowe

Czerwony lub pomarańczowy mocz z pobolewaniem w okolicy lędźwiowej.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka zahamowana lub opóźniona; choroba wątroby; potówki. Upławy z owrzodzeniem ujścia szyjki macicy; niekiedy cuchnące, ze strzępami śluzu; podrażnienie pęcherza moczowego i odbytnicy; częsty ból w dolnej części jelit; znużenie; skóra gorąca i sucha.

19. Serce

Bolesność w okolicy serca. Tętno wolne i pełne.

20. Szyja i plecy

Uczucie zimna w barkach i w dół pleców. Bolesność i uczucie niesprawności w okolicy krzyżowej. Stała udręka z bardzo ostrymi bólami występującymi napadami w okolicy lędźwiowej.

22. Kończyny górne

Ból prawego barku i ramienia. Oba nadgarstki bardzo niesprawne i dość silnie bolą (< lewy) rano; utrzymuje się to do południa.

24. Objawy ogólne

Znużony, ledwie może chodzić.

25. Skóra

Żółtaczka. Skóra sucha, gorąca.

26. Sen

Śpi mocno. Sen niespokojny po północy; następnego dnia czuł się bardzo chory.

27. Gorączka

Uczucie zimna wzdłuż kręgosłupa i w dół prawego ramienia. Dreszcze albo sucha, gorąca skóra; kończyny zimne i zdrętwiałe; język czarny wzdłuż środka. Żółciowa postać duru brzusznego.

Leptandra