Komosa przeciwrobacza. N. O. Chenopodiaceæ. Nalewka ze świeżej rośliny. Roztwór olejku z nasion.

Klinika

Afazja / Apopleksja / Astma / Głuchota mózgowa / Drgawki / Puchlina wodna / Padaczka / Ból głowy / Hemikrania / Porażenie połowicze / Upławy / Miesiączka, zatrzymana / Porażenie / Łopatka, ból / Szumy uszne / Zapalenie migdałków

Charakterystyka

Najbardziej charakterystycznym bólem dla Chenopodium jest tępy ból poniżej kąta prawej łopatki, położony bliżej kręgosłupa niż analogiczny ból występujący przy Chelidonium. Chenopodii glauci Aphis (zob. Aphis) wywołuje podobny ból poniżej kąta lewej łopatki. Opisano kilka przypadków zatrucia, w których wystąpiły wszystkie objawy apopleksji oraz będące jej następstwem prawostronne porażenie połowicze z afazją. Charczący oddech z bardzo szczególnym rzężeniem, jak gdyby luźna kulka toczyła się w tchawicy. Ciężki oddech z poruszaniem się policzków przy oddychaniu. Inne objawy to: przemijająca utrata wzroku i szum w uszach z (prawostronną) hemikranią. Szum w uszach jak od wystrzałów armatnich, a także dzwonienie; głuchota. Podostre i przewlekłe powiększenie migdałków u bladych, skrofulicznych dzieci. Serowate złogi z bolesnym zapaleniem migdałków. Uczucie szorstkości i kosmatości w gardle. Miesiączka zatrzymana; zamiast niej upławy. Bóle przenikające serce; pod prawą łopatką i w prawym barku. Gorączka po przestrachu. W trzech przypadkach zatrucia opisanych przez Allena wystąpiły następujące objawy: (1) Nieprzytomny, w drgawkach, z pianą na ustach. Po odzyskaniu przytomności nie pamiętał wcale, że zażył truciznę. (2) Głęboki, ciężki, charczący oddech, któremu towarzyszyło bardzo szczególne rzężenie, jak gdyby luźna kulka toczyła się w tchawicy; tętno drobne, słabo wypełnione, częste i nikłe; oczy niewrażliwe na światło ani przedmioty zewnętrzne; drgawkowe ruchy prawej połowy ciała; kończyny zimne; każda próba przełknięcia groziła natychmiastowym uduszeniem. (3) (Pacjent ten zażył 1 1/2 uncji olejku z nasion komosy przeciwrobaczej i 30 kropli terpentyny). Nieprzyjemne odbijania; nudności; zataczanie się jak u pijanego; głuchota na dźwięk głosu, lecz nadzwyczajna wrażliwość na odgłos przejeżdżających pojazdów — brzmiały mu w uszach jak armaty; ponadto dokuczliwe brzęczenie. Podczas palenia tytoniu ledwie zdążył zapalić cygaro, już odkładał je i brał nowe, co wskazywało na wypaczenie smaku. Po południu gzyms kominka był zasłany tylko częściowo wypalonymi cygarami. Brak skłonności do podejmowania rozmowy. Afazja: wyraźnie chciał, aby opiekun coś mu przyniósł lub coś zrobił, lecz nie potrafił dać mu tego do zrozumienia. Opiekun napisał: „Nie rozumiem”, pokazał mu kartkę, a następnie podał papier i ołówek. Po ogromnych wysiłkach pacjent wyraźnie napisał słowa pozbawione znaczenia. Słyszenie głosu stopniowo się pogarszało, lecz natychmiast usłyszał dzwonek na herbatę trzy piętra niżej i, ku zdumieniu rodziny, wstał oraz rozmyślnie poszedł do jadalni. Zdawał się nie rozpoznawać swego zwykłego miejsca i usiadł gdzie indziej. Po południu stał się całkowicie afatyczny. Niemożność wyrażenia własnych myśli zdawała się bardzo go bawić i śmiał się serdecznie. Cokolwiek robił, stale to powtarzał. Gdy wszedł lekarz, pacjent wstał, serdecznie uścisnął mu dłoń, po czym usiadł. Po mniej więcej minucie wstał, uroczyście podszedł i ponownie uścisnął dłoń lekarza. Powtórzył to dwadzieścia razy w ciągu tyluż minut. Następnie wykonywał czynność mycia rąk w pustej misce i wielokrotnie ją powtarzał. Siedząc przy herbacie, jadł z widocznym apetytem, spożywając herbatę i chleb oddzielnie. Kiedy ściskał kawałek chleba, wystąpił wyraźny skurcz prawego przedramienia i ręki; palce mocno zaciśnięte, ręka przymusowo zgięta ku przedramieniu. Przy pomocy zaprowadzono go do pokoju; jego chód był zupełnie naturalny; przy układaniu do łóżka stawiał pewien opór, zamachując się na lekarza. Natychmiast zaczął jęczeć i rzucać się z boku na bok łóżka, co wskazywało na dolegliwości brzuszne. Wkrótce stracił przytomność; prawa kończyna górna porażona, bezwładnie wleczona. Następnego dnia nadal utrzymywało się upośledzenie ruchu i czucia po prawej stronie; prawa gałka oczna była niewrażliwa na dotyk. Trzeciego dnia występowały częste drgania i sztywność prawych kończyn, osiągające kulminację we wczesnych godzinach porannych czwartego dnia w postaci jednostronnego napadu drgawkowego. W południe trzeciego dnia nastąpiło w łóżku obfite, mimowolne oddanie moczu. Stan ten utrzymywał się do końca, z wyjątkiem okresów, gdy mocz odprowadzano. Po południu pojawiły się ciężki oddech oraz typowe dla apopleksji poruszanie się policzków przy oddychaniu. Z ust mniej lub bardziej stale cofała się żółta, pienista treść o zapachu komosy przeciwrobaczej; ten sam zapach miał pot. Treść ta bywała tak obfita, że utrudniała oddychanie. Podczas jednego z napadów duszności, gdy pacjent był zlany potem, co nasuwało obawę bliskiego zgonu, delikatnie obrócono go w łóżku; natychmiast wystąpiły uogólnione drgawki z wyraźnym opistotonusem, trwające dziesięć minut mimo zastosowania chloroformu. Do tego czasu pojawiła się żółtaczka, zauważona dopiero dzień wcześniej. Pięć dni po zażyciu dawki pacjent zmarł w głębokiej śpiączce, z wysoką ciepłotą ciała. Znaczenie tych objawów nie wymaga objaśnienia. Ta swoista głuchota niemal odpowiada „głuchocie mózgowej” opisanej przez Coopera, w której słyszenie tykania zegarka jest dobre, natomiast słyszenie głosu — złe albo nieobecne. W zatruciu wyraźnie przedstawione są porażenie połowicze ze skurczami kończyn oraz pewne napady padaczkowe. Podawany jako środek przeciwrobaczy lek ten często wywołuje postępującą i długotrwałą głuchotę. Linnell wyleczył nim dwa przypadki głuchoty na głos przy zachowanej wrażliwości na inne dźwięki. W jednym przypadku występowało zajęcie lewego błędnika z lekkim, przewlekłym, obustronnym zapaleniem ucha środkowego; głuchota lewego ucha od kilku lat; brak szumów usznych; odczuwanie obecności ucha; wrażliwość na dźwięki muzyczne; głuchota na tykanie zegarka i głos; osłabione przewodnictwo kostne. Wyleczył także: huczący szum uszny synchroniczny z pracą serca. Wrażliwość na zimno. Lepsze słyszenie dźwięków wysokich niż niskich. (H. W., xxxii. 295.)

Relacje

Porównać: Aphis, Chel., Chen. v. W apopleksji i oddechu z wydymaniem policzków: Chi., Op., Lyc. W głuchocie: Chi., Chi. sul., Chi. salicyl. oraz ogólnie salicylany.

1. Umysł

Skłonność do płaczu. Nieprzytomny, w drgawkach, z pianą na ustach. Całkowita afazja (zatrucie olejkiem). Po ustąpieniu napadu niepamięć jego przebiegu.

2. Głowa

Zawroty głowy z przejściową utratą wzroku. Ból całej prawej połowy głowy z szumem w uszach, zamglonym widzeniem albo całkowitą utratą wzroku. Tępy ból uciskający na szczycie głowy, przenikający całą głowę.

3. Oczy

Upośledzenie ruchów prawej gałki ocznej; utrata czucia. Przemijająca utrata wzroku.

4. Uszy

Szum w uszach jak od wystrzałów armatnich; głuchota. Postępująca głuchota na głos ludzki, skrajna wrażliwość na inne dźwięki (głuchota mózgowa?). Szum uszny synchroniczny z uderzeniami serca.

6. Twarz

Poruszanie się policzków przy charczącym oddechu.

9. Gardło

Przewlekle powiększone migdałki; serowate złogi. Uczucie kosmatości w gardle.

11. Żołądek

Wypaczenie smaku. Nieprzyjemne odbijania; nudności. Stałe, obfite cofanie się do ust żółtej, pienistej treści o zapachu komosy przeciwrobaczej.

14. Narządy moczowe

Lekki ból w okolicy nerek. Mimowolne oddawanie moczu, bardzo obfite.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka zatrzymana; zamiast niej występują upławy; uczucie szorstkości i kosmatości w gardle.

17. Narządy oddechowe

Charczący oddech; poruszanie się policzków przy oddychaniu; duszność; swoiste rzężenie, jak gdyby luźna kulka toczyła się w tchawicy. Oddychanie utrudnione przez dużą ilość żółtej, pienistej treści, którą pacjent stale zwracał.

18. Klatka piersiowa

Bóle przenikające serce, pod prawą łopatką i w prawym barku. Ból w całej prawej części klatki piersiowej, rozpoczynający się przy połączeniu szóstego żebra z jego chrząstką i rozciągający się do przedniej powierzchni prawej łopatki.

20. Grzbiet

Ból poniżej końca prawej łopatki, z zawrotami głowy odczuwanymi w czole, dzwonieniem w uszach i bladością twarzy. Lekki tępy ból nieco poniżej końca prawej łopatki, lecz bliżej kręgosłupa.

21. Kończyny

Drgania i sztywność prawych kończyn.

22. Kończyny górne

Porażenie oraz skurcz zgięciowy prawego przedramienia i ręki.

24. Objawy ogólne

Chód zataczający się. Stale powtarza tę samą czynność. Prawostronne drgawki i porażenie. Częste drgania i sztywność prawych kończyn. Porażenie połowicze ze skurczami kończyn.

25. Skóra

Żółtaczka.

Chenopodium Anthelminticum