Ammonium carbonicum

WĘGLAN AMONU.

Sal volatile.

(Sól otrzymana przez roztarcie równych części salmiaku i krystalicznego węglanu sodu, a następnie sublimowana w umiarkowanej temperaturze). []*.

[]* Zamiast nabywać tę sól w laboratoriach chemicznych, jak ostatnio czynią nasi aptekarze, a następnie, aby uwolnić ją od ewentualnej domieszki ołowiu, sublimować ją ponownie (G. Pharm. boruss. P. 134) — cóż za okrężna droga! — wystarczy wsypać uncję wyżej wspomnianej mieszaniny do dość dużej butelki aptecznej, luźno zamkniętej korkiem, umieścić butelkę w żelaznym naczyniu wypełnionym piaskiem, zanurzając ją na głębokość odpowiadającą poziomowi mieszaniny, przez ogrzewanie wysublimować amoniak do górnej części butelki, a następnie odłamać tę część, aby wydobyć jej zawartość.

Jedno ziarno tej soli rozciera się przez 1 godzinę ze 100 ziarnami cukru mlecznego, jak opisałem w pierwszej części, we wskazówkach dotyczących sporządzania leków przeciwpsorycznych; otrzymuje się w ten sposób pierwsze stukrotne, spotencjonowane rozcieńczenie proszkowe (/100). Jedno ziarno tego proszku ponownie rozciera się w podobny sposób ze 100 ziarnami świeżego cukru mlecznego do /10000, a jedno ziarno uzyskanego proszku rozciera się z kolejnymi 100 ziarnami cukru mlecznego, otrzymując milionowe spotencjonowane rozcieńczenie proszkowe (I). Jedno ziarno tego proszku (jak podano we wskazówkach) rozpuszcza się w 100 kroplach alkoholu zmieszanego z wodą i dwukrotnie wstrząsa, uzyskując płyn (/100 I), który następnie potencjonuje się przez 27 kolejnych fiolek, z których każda zawiera 100 kropli dobrego alkoholu, aż do rozcieńczenia decylionowego (X), za pomocą dwóch uderzeń ramienia. Płynem tym zwilża się 1, 2 lub 3 najdrobniejsze globulki przeznaczone na dawkę, która, jeśli zostanie dobrana homeopatycznie, działa niekiedy dłużej niż 36 dni.

Lek ten na swój sposób bardzo dobrze służy przeciwpsorycznym celom leczniczym w chorobach przewlekłych, zwłaszcza w przypadkach, w których przeważają lub występują między innymi następujące objawy:

Lękliwość; nieposłuszeństwo; upór; wstręt do życia; niepokój wieczorem; udręka; niepokój z osłabieniem; obniżona zdolność myślenia; zawroty głowy podczas siedzenia i czytania; długotrwały ból głowy; ból głowy, jakby czoło miało pęknąć na zewnątrz; ból głowy z nudnościami; młotkujący ból głowy; wypadanie włosów; zaschnięta ropa na powiekach; pieczenie i uczucie zimna w oczach; zamglenie wzroku z migotaniem przed oczami; czarne punkty i smugi światła unoszące się przed oczami; zaćma (po 32 dniach); krótkowzroczność; niedosłuch z ropieniem i świądem ucha; brzęczenie i dzwonienie w uszach; świąd nosa; ropiejące krosty w nosie; krwawienie z nosa rano podczas mycia; piegi; pęknięcia skóry biegnące od lewej strony górnej wargi przez policzek do ucha; trzaskanie w stawie żuchwowym podczas żucia; długotrwałe rozchwianie zębów; bolesność gardła, jakby było otarte; ból gardła jak przy obolałości; obrzęk wnętrza jamy ustnej; po odbijaniu smak spożytych pokarmów i napojów; gorzki smak w ustach, szczególnie po jedzeniu; drapanie i pieczenie wstępujące wzdłuż przełyku po posiłku; ból głowy po posiłku; nudności po posiłku; podczas posiłku oszałamiające zawroty głowy; nieodparta skłonność do jedzenia cukru; pragnienie; brak apetytu rano; kwaśne odbijania; zgaga; odbijanie i wymioty; ból żołądka; skurcze żołądka; kurczliwy ból w dołku sercowym podczas przeciągania się; ból palący w wątrobie; wiercące ukłucia w wątrobie wieczorem podczas siedzenia; niepokój w brzuchu; wstrząsający ból w podbrzuszu przy stawianiu stopy na ziemi; zaparcie; utrudnione wypróżnienia; kolka z biegunką; krew ze stolcem; wypływ krwi z odbytu (krwawiące hemoroidy); świąd odbytu; żylaki odbytu; oddawanie moczu w nocy; (brak popędu płciowego); zbyt skąpa miesiączka; bezpłodność przy zbyt skąpej miesiączce; podczas miesiączki ucisk na narządy płciowe, cięcie w brzuchu, rwanie w plecach i narządach płciowych, zmuszające ją do położenia się; wodnista wydzielina z macicy; upławy; obfite, nadżerające, ostre upławy; długotrwała suchość nosa; przewlekły nieżyt nosa; suchy nieżyt nosa; duszność; astma; kaszel; kaszel z chrypką, gdy ciało jest rozgrzane; kaszel wywołany łaskotaniem w gardle, z odkrztuszaniem; kaszel w ciągu dnia; kaszel w nocy; kłucie w okolicy krzyżowej podczas kaszlu; pieczenie w klatce piersiowej, wstępujące od dołu; rwanie od górnej lewej części klatki piersiowej do stawu barkowego; ukłucia w mięsistej części klatki piersiowej, sięgające stawu barkowego; kłucie w mięsistej części klatki piersiowej; wole; obrzęk węzłów chłonnych szyi ze swędzącą wysypką na twarzy i ciele; ból karku; sztywność ramion i palców oraz ich drętwienie w nocy, rano i podczas chwytania czegoś; ból w stawie nadgarstkowym, skręconym jakiś czas wcześniej; obrzęk palców, gdy ramiona zwisają; drętwienie palców; znaczne znużenie nóg; ból ciągnący w nogach podczas siedzenia; ukłucia w pięcie; potliwość stóp; obrzęk stóp; skurcz w podeszwie stopy; ból jak po skręceniu w poduszce wielkiego palca stopy, w nocy w łóżku; pieczenie dłoni i stóp; uczucie osłabienia kończyn podczas chodzenia na świeżym powietrzu; niechęć do spacerów; ciągnięcie i napięcie w okolicy krzyżowej oraz stawach; skrzywienie kości; brodawki; pieczenie, ukłucia i bóle rwące w odciskach; senność w ciągu dnia; bezsenność w nocy; koszmar przy zasypianiu; gorąco gorączkowe w głowie przy zimnych stopach; uczucie zimna wieczorem; pot.

Lek ten można z korzyścią powtarzać po zastosowaniu niektórych leków pośrednich.

Wąchanie roztworu kamfory łagodzi jego nadmierne działanie.

Skróty nazwisk moich współuczestników prób lekowych są następujące: Hb., dr Hartlaub; Ng. []*; Gr., dr Gross; Stf., radca medyczny dr Stapf; Tr., dr Trinks; S., dr Schréter. [].

[]* Zob. przypis pod Alumina.

[] Ammonium carbonicum ukazało się już w pierwszym wydaniu Chorób przewlekłych, a nowe objawy Hahnemanna, opublikowane w wydaniu drugim, muszą mieć to samo pochodzenie co objawy z wydania pierwszego. Większość uzupełnień pochodzi od „Ng.” i została opublikowana, wraz z kilkoma objawami Hartlauba i Trinksa, w tomie II ich Arzneimittellehre. Charakter obserwacji Ng. został już przedstawiony pod Alumina. Patogeneza Schrétera (bez informacji o sposobie jej uzyskania) znajduje się w tomie III tego samego dzieła. Objawy Grossa i Stapfa — łącznie tylko cztery: obj. 656, 669, 670 i 675 — są nieznanego pochodzenia. —Hughes.

AMMONIUM CARBONICUM.

• Poważny nastrój.

• Posępny, niemal płaczliwy nastrój pod wieczór (2. dnia). [Ng.].

• Bardzo ponury, z myślami o śmierci.

• Pogrążony w smutku i żalu.

• [5] Dręczą go myśli o wcześniejszych przykrościach.

• Niespokojna i udręczona z powodu swego chorobowego stanu.

• Smutna, przygnębiona, z uczuciem, jakby miało się wydarzyć nieszczęście, oraz z uczuciem zimna przed południem. [Ng.].

• Każdego popołudnia między godziną 5 a 6 ogarnia ją dojmujący lęk, jakby popełniła największą zbrodnię; wieczorem stan ten ustępuje.

• Wiele razy po południu ogarnia ją osłabienie i lękliwość, tak że nie potrafi nad sobą zapanować i nie wie, co robić; wieczorem stan ten ustępuje.

• [10] Silne ściskanie w okolicy serca; nie wie, jak sobie pomóc.

• Umysł jest niespokojny, a chory odczuwa coś złowieszczego (2. dnia). [S.].

• Nie może zaznać spokoju i nic jej się nie udaje (4. dnia). [Ng.].

• Wzdychanie. [S.].

• Brak chęci do czegokolwiek. [S.].

• [15] Niechęć do pracy.

• Pochmurna pogoda wprawia ją w wyjątkowo zły humor.

• Rano drażliwy.

• Zły i drażliwy nastrój, niekiedy z bólem głowy przed południem. [Ng.].

• Bardzo nieuprzejma, rozdrażniona, w złym humorze; odpowiada tylko niechętnie (2. dnia miesiączki). [Ng.].

• [20] Nic jej się nie podobało.

• Nie mogła znieść żadnego hałasu.

• Dziecko jest bardzo samowolne. [Gr.].

• Nie znosi sprzeciwu.

• Bardzo drażliwy i porywczy.

• [25] Drażliwy, porywczy i obelżywy wieczorem (6. dnia). [Ng.].

• Wieczorem po kolacji nastrój się poprawia (wraz z ustąpieniem bólu głowy i bólów żołądka). [Ng.].

• Bardzo łatwo się przestrasza.

• Nadmierne pobudzenie nerwowe.

• Niekiedy przesadnie wesoły.

• [30] Często śmieje się nieumiarkowanie z błahostki (po 38 dniach). [Ng.].

• Sprawia wrażenie, jakby był nieprzytomny lub nie panował nad sobą.

• W głowie ma zupełną pustkę.

• Bardzo zapominalski; przy zastanawianiu się pojawia się ból głowy. [Ng.].

• Bardzo zapominalski, roztargniony, nie może sobie przypomnieć (9. dnia).

• [35] Bardzo roztargniony; opowiadając, łatwo gubi wątek, przechodzi od swego toku myśli do innych myśli i wyrażeń, których nie zamierzał wypowiedzieć (8. dnia).

• Lękowe roztargnienie, wskutek którego podczas mówienia w końcu nie wie, jak dokończyć wypowiedź.

• Nie potrafi właściwie uporządkować myśli.

• Mówi niepoprawnie, popełnia błędy w mowie i podczas opowiadania używa jednego słowa zamiast innego.

• Łatwo popełnia pomyłki w pisaniu i liczeniu (9. dnia).

• [40] Uczucie odrętwienia i zamroczenia w głowie (po ¼ godz.).

• Otępienie głowy. [S.].

• Po pewnym czasie siedzenia (pod wieczór) zawroty głowy jak po upojeniu.

• Przy obracaniu ciała wszystko wiruje wraz z nim i kręci mu się w głowie.

• Zawroty głowy i chwianie się na nogach; przez kilka dni musi się czegoś trzymać, aby nie upaść (po 3 dniach). [Ng.].

• [45] Zawroty głowy w nocy i rano (po 2 dniach).

• Rano zawroty głowy z migotaniem przed oczami; musi usiąść.

• Częste zawroty głowy wcześnie rano po wstaniu, trwające cały dzień i nasilające się wieczorem; ma wrażenie, jakby przedmioty wirowały wokół niego; występują również w nocy, gdy porusza głową. [Ng.].

• Zaraz rano zawroty głowy, nudności i brak apetytu.

• Zawroty głowy z nudnościami rano, szybko ustępujące podczas chodzenia (4. dnia). [Ng.].

• [50] Ból głowy wcześnie rano w łóżku, z nudnościami wznoszącymi się do gardła, jakby miała zwymiotować, ustępujący po 2–3 godzinach.

• Ból głowy i bóle żołądka ze złym humorem przez cały dzień (3. dnia). [Ng.].

• Ból głowy po obiedzie (5. dnia). [Ng.].

• Ból głowy z uczuciem ciężkości w czole rano, lecz silniejszy po południu (8. dnia). [Ng.].

• Ucisk z góry na głowę przez ½ godziny (po 6 dniach).

• [55] Po rozgrzaniu ucisk obejmujący całą głowę (po 10 dniach).

• Ból głowy, raz w jednym, raz w innym miejscu mózgu; ucisk z ukłuciami nad jedną brwią.

• Głowa wydaje się bardzo ciężka.

• Uczucie ciężkości i pulsowanie w czole po obiedzie. [Ng.].

• Uczucie ciężkości po lewej stronie głowy, nasilające się w łóżku (46. dnia). [Ng.].

• [60] Prawa strona głowy wydaje jej się cięższa, jakby głowa miała opaść na tę stronę (1. dnia). [Ng.].

• Uciskowe uczucie pełności w czole, jak od „zimnego gazu”.

• Napierające uczucie pełności w szczycie głowy i czole, jakby głowa miała tam pęknąć.

• Podczas schylania się pojawia się doznanie w karku, a z przodu głowa boli tak, jakby miała pęknąć.

• Ból głowy z pulsowaniem w czole, jakby miało ono pęknąć.

• [65] Gwałtowny ból w prawej wyniosłości czołowej, jakby wszystko miało tamtędy wydostać się na zewnątrz (2. dnia). [Ng.].

• Ściskający ból głowy jak w imadle.

• Ból ciągnący w okostnej czoła przez kilka kolejnych poranków budzi ją wcześnie ze snu; ustępuje po wstaniu.

• Ciągnięcie i rwanie w całej głowie, wkrótce po wstaniu i przez cały dzień (23. dnia). [Ng.].

• Rwanie w skroniach rano i wieczorem. [Ng.].

• [70] Rwanie wstępujące zza lewego ucha ku szczytowi głowy, z uczuciem, jakby głowa była rozłupywana. [Ng.].

• Przeszywający ból głowy przez cały dzień.

• Przeszywające bóle tu i ówdzie w głowie, zwłaszcza po prawej stronie, głęboko w mózgu, ustępujące na świeżym powietrzu (4. i 42. dnia). [Ng.].

• Przeszywające bóle w lewej skroni, nasilające się podczas żucia.

• Kłucia w lewej skroni, jakby tępym narzędziem. [S.].

• [75] Kłucia jak od igły nad prawym okiem. [S.].

• Kłucia nad lewym okiem, tak gwałtowne, że często powodują kurczowe zamykanie oczu, po posiłkach (4. dnia). [Tr.].

• Świdrujące kłucia za prawą wyniosłością czołową, głęboko w mózgu, podczas obiadu (2. dnia). [Ng.].

• Ból głowy jak od ostrego stukania lub rąbania; z bólu nie mogła się poruszyć i musiała leżeć nieruchomo.

• Bolesne tętnienie i pulsowanie w skroni, lewej połowie głowy i lewej części potylicy, niekiedy z ziewaniem. [Ng.].

• [80] Przy poruszaniu głową i uciskaniu jej — ból jak od owrzodzenia w całej głowie, zwłaszcza w potylicy oraz w znajdującym się tam gruczole, utrzymujący się przez pewien czas. [Ng.].

• Przy poruszaniu głową uczucie, jakby mózg przemieszczał się to tu, to tam, w stronę, ku której chory się pochyla, czasami z bólami przeszywającymi; objaw ten przez kilka tygodni nie daje mu w nocy spokoju. [Ng.].

• Ból głowy, jakby w głowie znajdowała się woda lub coś innego.

• Uczucie, jakby mózg był luźny w głowie.

• Łatwo przeziębia głowę.

• [85] Świąd głowy, z wielką wrażliwością jej powłok podczas drapania (10. dnia). [Ng.].

• Silny świąd owłosionej skóry głowy, zwłaszcza w okolicy potylicy.

• Uczucie, jakby włosy miały stanąć dęba, z mrowieniem na całej głowie i uczuciem zimna w niej; po wejściu ze świeżego powietrza do pokoju. [Ng.].

• Włosy są bolesne przy dotyku.

• Skóra głowy i włosy są niezwykle wrażliwe przy przesuwaniu po nich dłonią; ruch ten wywołuje u niego dreszcz (pierwszego wieczoru).

• [90] Oczy są słabe; dziecko bezustannie mruga. [Gr.].

• Po przebudzeniu oraz przed zaśnięciem odczuwa ucisk na powieki, tak że nie może ich otworzyć, chociaż wewnętrznie jest przytomny.

• Ucisk w oczach. [S.].

• Ucisk i cięcie w oczach (4. dnia).

• Ucisk i drobne kłucia w oczach (2. dnia).

• [95] Kłucia jak od igieł oraz ucisk w oczach. [S.].

• Szczypanie w oczach i świąd brzegów powiek.

• Świąd i szczypanie oczu, ustępujące po pocieraniu (rano) (1., 4. i 12. dnia). [Ng.].

• Pieczenie oczu przez cały dzień, zwłaszcza wcześnie po przebudzeniu, ze światłowstrętem, a także wieczorem podczas zasypiania. [Ng.].

• Jęczmień na prawej górnej powiece ulega zapaleniu, z uczuciem napięcia (2. dnia).

• [100] Bezbolesne zapalenie prawego wewnętrznego kącika oka (26. dnia).

• Oczy objęte stanem zapalnym, ze zmętnieniem widzenia.

• Prawe oko nieco objęte stanem zapalnym, ze zmętnieniem widzenia. [S.].

• Rano oczy są sklejone zaschniętą wydzieliną.

• Po dobrym śnie oczy są rano sklejone; przez pewien czas nie może ich otworzyć. [Ng.].

• [105] Rano oczy są sklejone, a w ciągu dnia łzawią. [S.].

• Podczas czytania łzawią mu oczy.

• Łzawienie oka; białkówka pełna czerwonych żyłek, jak w rozpoczynającym się zapaleniu oczu.

• Prawe oko łzawi, a naczynia w rogówce są wyraźnie widoczne. [S.].

• Silne łzawienie, zwłaszcza prawego oka, zarówno na świeżym powietrzu, jak i w pokoju. [Ng.].

• [110] Podczas kichania przed oczami migoczą białe gwiazdy. [Ng.].

• Po szyciu przed oczami unosi się duża czarna plama.

• Zarówno w dali, jak i przy wytężaniu wzroku na bliskich przedmiotach widzi przedmioty podwójnie. [Ng.].

• Częste bolesne kłucia w prawym uchu. [Ng.].

• Kłucia w lewym uchu (2. dnia).

• [115] W nocy pulsowanie w lewym uchu podczas leżenia na nim, ustępujące po obróceniu się na drugi bok (6. dnia). [Ng.].

• Drganie i szczypanie wewnątrz ucha.

• Szarpiące napięcie wokół lewego ucha, a także w kości policzkowej i skroni, z obrzękiem gruczołów szyjnych.

• Napięcie za prawym uchem. [Ng.].

• Rwanie poniżej i za uszami, niekiedy rozciągające się ku szczytowi głowy, potylicy i karkowi, jak również ku barkom (nasilone przez poruszanie głową), po obiedzie. [Ng.].

• [120] Twardy obrzęk gruczołów usznych.

• Rano świąd nad uszami, rozprzestrzeniający się na całe ciało (3. dnia).

• Mrowienie i drążenie w lewym uchu, przechodzące następnie do żuchwy (10. dnia). [Ng.].

• Odgłos w uszach jak od odległego wystrzału, 5 lub 6 razy na godzinę.

• Brzęczenie przed lewym uchem. [Ng.].

• [125] Omam słuchowy; wydaje mu się, że dzwoni dzwon. [Ng.].

• W nocy brzęczenie w lewym uchu (2. dnia).

• Codziennie po północy szelest w (prawym) uchu, na którym leży w łóżku. [Ng.].

• Buczenie przed uszami, jakby gorzej słyszały i jakby coś znajdowało się przed nimi (po 17 dniach).

• Słuch jest osłabiony.

• [130] Bolesna wrażliwość głuchego ucha na głośny dźwięk; całe jej ciało drży od niego.

• Rwanie w lewym nozdrzu, a jednocześnie w lewym łokciu, w kości, rozciągające się ku dłoni. [Ng.].

• Drżenie po lewej stronie nosa, które zdawało się podciągać skrzydełko nosa.

• Przy schylaniu się uczucie w czubku nosa, jakby gromadziła się w nim krew. [Ng.].

• Nos boli go, gdy wciąga nim powietrze.

• [135] Obrzęk, uczucie bolesności i świąd w prawym nozdrzu oraz mrowienie w nim jak przy katarze; z nosa cieknie (po 3 dniach).

• Krosta na czubku nosa.

• Ropiejąca krosta z boku nosa.

• Mały pęcherzyk z przodu, na przegrodzie nosa. [Ng.].

• Czyrak z ropą na czubku nosa. [Ng.].

• [140] Z nosa wypływa drażniący płyn.

• Przy schylaniu się z nosa wypływa woda.

• Przy wydmuchiwaniu nosa rano z jednego nozdrza kapie ropa (5. dnia).

• Często wydmuchuje z nosa śluz z domieszką krwi.

• Przy wydmuchiwaniu nosa z lewego nozdrza wypływa krew (2. dnia). [Ng.].

• *[145]*Krwawienie z nosa (8. dnia).

• Krwawienie z nosa po posiłkach (2. dnia).

• Bardzo silny ból po prawej stronie twarzy.

• Bolesne napięcie i rwanie po prawej stronie twarzy (2. dnia). [Ng.].

• Ból uciskający w kości jarzmowej.

• [150] Ból ciągnący w kości policzkowej.

• Ściągnięcie skóry czoła i twarzy.

• Uczucie naciągania twarzy; musi pocierać oczy i twarz, jak przy senności. [Ng.].

• Gorąco w twarzy podczas wysiłku umysłowego.

• Gorąco w głowie i twarzy, z czerwonymi policzkami. [Ng.].

• [155] Zaczerwienienie lewego policzka. [Ng.].

• Bladość twarzy, z nudnościami oraz zmęczeniem psychicznym i fizycznym.

• Wynędzniały wygląd. [Gr.].

• Bladość twarzy, z bólem głowy i żołądka oraz bardzo złym humorem (4. dnia).

• Blada, obrzmiała twarz przez długi czas (po 30 dniach). [Ng.].

• [160] Rano po przebudzeniu napięcie skóry twarzy (na nosie i obu wargach), jakby twarz była obrzęknięta.

• Twardy obrzęk policzków, a także gruczołów usznych i szyjnych.

• Na policzku białe plamy wielkości soczewicy, podobne do opryszczki, które nieustannie się złuszczają.

• Czyrak na policzku i wokół ucha.

• Mały czyrak i guzki, sączące krew i wodę, na policzku, w kąciku ust i na brodzie. [Ng.].

• [165] Wysypka podobna do małych czyraków na czole.

• Wysypka z grudek i pęcherzyków na czole.

• Krosty na czole i czubku nosa. [S.].

• Bezbolesna wysypka prosówkowa wokół brody.

• Krosta na czole, skroni, policzku i brodzie. [Ng.].

• [170] Krosty na policzkach podczas miesiączki. [Ng.].

• Świąd w okolicy ust; swędzą obie wargi.

• Grudka na górnej wardze, z bólem palącym.

• Piekące pęcherzyki na czerwieni wargowej obu warg. [Ng.].

• Pęcherzyki w prawym kąciku ust i na górnej wardze. [Ng.].

• [175] Wysypka w okolicy ust.

• Łuszcząca się wysypka podobna do opryszczki wokół ust.

• Łuszcząca się skóra na brodzie, z silnym świądem nieustępującym po drapaniu. [Ng.].

• Górna warga boli jak spierzchnięta.

• Dolna warga jest pęknięta pośrodku, z bólem palącym i krwawieniem.

• [180] Spierzchnięte wargi i bolesne kąciki ust.

• Suche, popękane, spierzchnięte wargi, z pieczeniem i uczuciem, jakby były pełne pęcherzyków. [Ng.].

• Ból i obrzęk gruczołów pod brodą, z ich napięciem przy poruszaniu ustami. [Ng.].

• Poniżej dziąseł, na szczęce, obrzęk wielkości gołębiego jaja, który boli bardzo silnie już od samego ruchu szczęki podczas żucia.

• Dziąsła są tak wrażliwe, że nie ośmiela się dotknąć ich językiem (41. dnia). [Ng.].

• [185] Kłucia po wewnętrznej stronie górnego dziąsła po prawej. [Ng.].

• Świąd dziąseł, które krwawią po drapaniu. [Ng.].

• Dziąsła mają skłonność do krwawienia.

• Uczucie obrzęku oraz rzeczywisty obrzęk i zapalenie dziąseł. [Ng.].

• Obrzęk dziąseł z obrzękiem policzka.

• [190] Ropień dziąsła z wypływem ropy.

• Ból dwóch zębów trzonowych, jak wtedy, gdy słodycze dostaną się do zęba z ubytkiem. [S.].

• Bardzo silny ból zęba, z gorącem po tej samej stronie głowy (po 12 dniach).

• Bardzo silny ból zęba wieczorem, gdy tylko kładzie się do łóżka, trwający przez całą noc i niełagodzony żadną zmianą pozycji. [Ng.].

• W nocy ból zęba, a następnego dnia obrzęk policzka; potem obrzęk nosa oraz czerwone plamy na twarzy i szyi.

• [195] Gdy ciepły płyn dostaje się do ust, ból przeszywa zęby i żuchwę po jednej stronie przez 5 lub 10 minut.

• Ból prawie wszystkich zębów, zwłaszcza podczas żucia; z bólu nie może mówić i nie wpuszcza powietrza do ust, ponieważ czyni ono ból nie do zniesienia.

• Zęby bolą przy zaciskaniu ich podczas gryzienia.

• Dolny siekacz staje się bardzo bolesny przy nagryzaniu na niego, 3. dnia miesiączki. [Ng.].

• Ból zębów w dzień i w nocy, zwłaszcza podczas jedzenia (i po nim), łagodzony przykładaniem ciepłych tkanin i uciskiem, podczas miesiączki. [Ng.].

• [200] Ciągnący ból zęba, również podczas miesiączki. [Ng.].

• Ciągnący ból zęba podczas miesiączki, ustępujący po jedzeniu (po 6 godz.).

• Ciągnący ból zębów, jakby umiejscowiony w szczękach, rozciągający się do uszu i policzków, tylko podczas jedzenia i nagryzania na zęby. [Ng.].

• Drganie w chorym zębie trzonowym po obiedzie, ustępujące po dłubaniu wykałaczką. [Ng.].

• Bóle rwące w górnym szeregu zębów.

• [205] Ciągnące rwanie w zębie trzonowym po podróży w wilgotnej, zimnej pogodzie (po 23 dniach). [Ng.].

• Rwanie, szarpanie i kurczowe ściskanie w zębach, rozciągające się do uszu, także nocą w zębie trzonowym z ubytkiem; łagodzone przez wąchanie Hepar sulphuris. [Ng.].

• Przed północą rwanie w zębach i szczękach, rozciągające się do uszu; musi bezustannie się obracać, a zęby są również wrażliwe przy nagryzaniu na nie, 3. dnia miesiączki. [Ng.].

• Rwanie w górnych zębach trzonowych po lewej stronie, z częstym gromadzeniem się wody w ustach i bólem gryzącym w lewym barku (10. dnia). [Ng.].

• Rwący ból zębów w lewym górnym szeregu, jakby w korzeniach, jakby tworzyło się tam owrzodzenie (36. dnia). [Ng.].

• [210] Uczucie, jakby przy korzeniach zębów znajdował się ropień, który miał pęknąć pod wpływem dostępu powietrza lub ucisku na ząb.

• Kłucia w zdrowym zębie trzonowym na świeżym powietrzu. [S.].

• Przeszywający ból zęba, nieprzerwany przez 8 dni.

• Przeszywający ból zębów trzonowych przy nagryzaniu; mógł żuć tylko siekaczami (natychmiast i 2. dnia).

• Silny ból przeszywający w górnym zębie z ubytkiem przy dotknięciu go językiem.

• [215] Ból jak od obolałości w zębie trzonowym z ubytkiem (po ½ godz.). [Hb.].

• Tętniący i uciskający ból zęba (po 3 dniach).

• Wieczorem ból zębów, jakby były ściśnięte w imadle.

• Wrażenie w zębach, jakby nie miały siły do gryzienia. [S.].

• Zęby stają się bardzo tępe.

• [220] Tępość zębów trzonowych; przy nagryzaniu wydają się rozchwiane.

• Zęby wydają się tępe i zbyt długie. [S.].

• Zęby często wydają się zbyt długie, jakby od kwasów.

• Ząb, który wcześniej często bolał, wydaje się dłuższy i zaczyna boleć (2. d.). [Ng.].

• Podczas ssania zęba trzonowego wypływa krew. [Ng.].

• [225] Próchnica zębów postępuje szybko. [Ng.].

• Zęby wypadają, nawet zdrowe.

• Piekące pęcherzyki po wewnętrznej stronie dolnej wargi. [Ng.].

• Po wewnętrznej stronie dolnej wargi bolesny biały pęcherzyk.

• Wnętrze jamy ustnej pokrywa się bezbolesnymi pęcherzykami. [Ng.].

• *[230]*Pęcherzyki na języku, zwłaszcza na jego brzegu.

• Pęcherzyki na końcu języka, utrudniające zarówno mówienie, jak i jedzenie, z piekącym bólem.

• Krosty na języku, z bólem piekącym i kłującym, zwłaszcza na brzegu i pod językiem.

• Małe owrzodzenie na końcu języka, bolesne jak otarcie przy każdym ruchu języka. [S.].

• Ból jak od owrzodzenia na podniebieniu przy dotykaniu go językiem; następnego dnia miejsce to się złuszcza. [Ng.].

• [235] Przednia połowa języka jest rano jakby sztywna i twarda (4. d.). [Ng.].

• Pieczenie na końcu języka, nasilające się przy dotyku. [Ng.].

• Zaczerwienienie i zapalenie wnętrza jamy ustnej oraz gardła; całość boli jak obolała i otarta.

• Wrażenie w jamie ustnej, jakby była obrzęknięta. [S.].

• Jama ustna wydaje jej się tak wąska, że ledwie ośmiela się otworzyć usta i poruszyć językiem, gdyż boi się uderzyć nim o otaczające części (40. d.). [Ng.].

• [240] Mówienie często staje się dla niej trudne, jakby wskutek osłabienia narządów mowy oraz bólu podobnego do bólu żołądka (po 3 d.).

• Bolesność gardła pod wieczór. [S.].

• Przy przełykaniu gardło boli, jakby prawy migdałek był obrzęknięty.

• Obrzęk migdałków z utrudnionym przełykaniem, zwłaszcza rano i wieczorem.

• Wrażenie, jakby coś utkwiło w gardle i utrudniało przełykanie, z dławiącym uciskiem rano i wieczorem. [S., Ng.].

• [245] Wydaje jej się, jakby coś utkwiło po prawej stronie gardła i utrudniało przełykanie (po 6 min.).

• Bolesność gardła z uczuciem drapania.

• Uczucie otarcia i drapanie w gardle. [Ng.].

• Bolesność gardła.

• Pieczenie w gardle, schodzące w dół przełyku, jakby od alkoholu. [Ng.].

• [250] Silna bolesność gardła, podobna do ukłuć oraz ciągnięcia lub rwania, bardziej bolesna podczas mówienia. (3. d.).

• Ucisk w gardle z jego zewnętrznym obrzękiem po obu stronach.

• Wieczorem suchość w ustach, nieustępująca po piciu; rano usta są jakby spieczone.

• Wielka suchość i gorąco w ustach w nocy (po 12 d.).

• Suchość w ustach i gardle.

• [255] Wczesnym rankiem po przebudzeniu suchość w ustach i gardle. [Ng.].

• Po południu i wieczorem suchość w ustach i gardle, z pragnieniem. [Ng.].

• Wargi są stale suche i sklejają się (15. d.). [Ng.].

• Gromadzenie się słonej wody w ustach. [Ng.].

• Przez kilka dni musi wypluwać dużo śliny.

• [260] Częste gromadzenie się wodnistej śliny w ustach; musi nieustannie spluwać. [Ng.].

• Nieprzyjemny zapach z ust, który sam odczuwa przez długi czas. [Ng.].

• Słodki smak w ustach, z krwistą śliną (5. d.). [Ng.].

• Krwisty smak w ustach przez cały okres próby lekowej. [Ng.].

• Rano nieprzyjemny smak i zapach w ustach.

• [265] Rano gorzki smak w ustach, a przez cały dzień nudności (po 10 d.).

• Wczesnym rankiem po przebudzeniu gorzki smak w ustach (2. d.). [Ng.].

• Wstrętny, kwaśnawy smak w ustach.

• Po wypiciu mleka kwaśny smak.

• Smak potraw kwaśnawy i metaliczny.

• [270] Stałe odbijania.

• Częste zahamowane odbijania.

• Liczne puste odbijania, zwłaszcza pierwszego dnia.

• Częste odbijania powietrzem wieczorem i po obiedzie (5. d.). [Ng.].

• Odbijanie o smaku spożytego pokarmu.

• [275] Podczas kolacji i po niej odbijanie o smaku zjedzonego pokarmu (10. d.). [Ng.].

• Kwaśne odbijanie.

• Częsta zgaga.

• Wczesnym rankiem (po dreszczu) czkawka (2. d.). [Ng.].

• Rano nudności i obłożony język (po 8 d.).

• [280] Wczesnym rankiem po wstaniu nudności trwające do popołudnia, z dreszczem w całym ciele, po którym następują wymioty niewielką ilością wody; podczas miesiączki (po 55 d.). [Ng.].

• Podczas chodzenia wstręt i nudności w żołądku, jakby miała zwymiotować (4. d.). [Ng.].

• Stały brak pragnienia przez cały okres próby lekowej. [Ng.].

• Stałe pragnienie.

• Stałe pragnienie przez całe popołudnie (6. d.). [Ng.].

• [285] Brak apetytu, lecz stałe pragnienie.

• Nie może jeść w południe bez popijania (po 10 d.).

• Niewielki głód i słaby apetyt (chociaż posiłki mu smakują) (2., 8. d.). [Ng.].

• Brak apetytu rano.

• Mleko budzi w niej wstręt.

• [290] Brak apetytu na mięso i potrawy gotowane, ma ochotę jedynie na chleb i zimne potrawy; przez kilka dni (podczas miesiączki). [Ng.].

• Głód i apetyt są zwiększone (1., 2. d.). [Ng.].

• Bardzo silny głód i apetyt (po 18 d.).

• Wilczy głód (po 2 godz.).

• W południe zwiększony głód, a jednak nasyca się niewielką ilością jedzenia (4., 6. d.). [Ng.].

• *[295]*Podczas obiadu gorąco na twarzy, również po obiedzie.

• Podczas obiadu rwanie w prawej skroni.

• Podczas obiadu i po nim czuje nudności i zmęczenie (podczas miesiączki) (9. d.). [Ng.].

• Podczas kolacji odczuwa wstręt do jedzenia i ból żołądka (8. d.). [Ng.].

• Po kolacji ukłucia w klatce piersiowej.

• *[300]*Po posiłkach nudności.

• Codziennie, natychmiast po obiedzie, mdłości i nudności trwające godzinę.

• Natychmiast po obiedzie złe samopoczucie, z uciskiem w żołądku i czole, utrzymujące się przez kilka godzin (po 4 godz.).

• Po posiłkach gniecenie i ucisk w żołądku.

• Po jedzeniu silny ucisk w dołku sercowym, następnie nudności i wymioty całą spożytą treścią; potem kwaśny smak w ustach; przez pięć dni (po 16 d.).

• [305] Po obiedzie bardzo trudno jest jej mówić.

• Uczucie, jakby żołądek był przepełniony, utrzymujące się do 3 godzin po obiedzie.

• Żołądek wydaje się pełny i drżący (podczas miesiączki). [Ng.].

• Uczucie pustki w żołądku. [S.].

• Ból żołądka ze skłonnością do wodnistych odbijań (6. d.). [Ng.].

• [310] Bolesność żołądka, także przy dotyku (4. d.). [Ng.].

• Ucisk odzieży na okolicę żołądka.

• Ucisk w żołądku.

• Ucisk w żołądku po posiłkach.

• Ucisk w żołądku po kolacji (po 12 godz.).

• [315] Uciskowa ciężkość w dołku sercowym.

• Ucisk w żołądku, z mdłościami i tkliwością dołka sercowego.

• Ucisk i skurcz żołądka (oraz klatki piersiowej), ze wstrętem i mdłościami (4. d.). [Ng.].

• Ucisk w żołądku wczesnym rankiem, przechodzący w mdłości i nudności.

• Ściskanie, przelewanie i bulgotanie w żołądku. [Ng.].

• [320] Gryzienie po prawej stronie żołądka.

• Rwący, wiercący ból w okolicy żołądka, sięgający do górnych kręgów lędźwiowych.

• Uczucie zimna w okolicy żołądka.

• Pieczenie w okolicy żołądka.

• Palące gorąco, najpierw w żołądku, a wkrótce po przyjęciu leku także w brzuchu. [Ng., S.].

• [325] Gorąco w żołądku, rozchodzące się stamtąd do jelit, jak po wypiciu mocnego wina (po ¼ godz.).

• Ból uciskający pod prawymi żebrami, w okolicy wątroby.

• Ból w wątrobie jak od otarcia.

• Ukłucia poniżej lewych żeber wieczorem. [Ng.].

• Ucisk nad pępkiem, jakby od guzika.

• [330] Wczesnym rankiem (o godzinie 3) budzi się z powodu bardzo silnego bólu brzucha, dwa dni przed miesiączką (41. d.). [Ng.].

• Ucisk w podbrzuszu przez 3 godz., również podczas obiadu (po 2 godz.).

• Ból uciskający po lewej stronie brzucha rano (po 12 godz.).

• Bolesne ściśnięcie po obu stronach podbrzusza, wyłącznie podczas siedzenia, łagodzone ruchem i przeciąganiem się (5. d.). [Ng.].

• Nagły, bolesny skurcz jelit sięgający do okolicy żołądka, łagodzony uciskaniem brzucha dłońmi i ustępujący po położeniu się do łóżka (33. d.). [Ng.].

• [335] Kolka składająca się ze skurczu i ściskania, początkowo w nadbrzuszu, rano, tak gwałtowna, że wywołuje mdłości i napływ wody do ust, aż do omdlenia, z dreszczowością, na 12 godz. przed wystąpieniem miesiączki (po 9 d.).

• Podczas obiadu ściskanie po lewej stronie brzucha, ustępujące później po oddaniu gazów. [Ng.].

• Przed południem gwałtowne ściskanie, skurcz i przelewanie w brzuchu, pojawiające się podczas spaceru na świeżym powietrzu i łagodzone jedynie ogrzanymi tkaninami oraz leżeniem na brzuchu; występuje ponownie wieczorem, a także następnego ranka na zimnie, po czym poprawia się w pomieszczeniu (17. d.). [Ng.].

• Kurczowe skurcze głęboko w podbrzuszu, a przy schylaniu się także w okolicy krzyżowej (38. d.).

• Uczucie ściskania i zatkania brzucha.

• [340] Ból tnący w podbrzuszu, przy czym brzuch jest bardzo skurczony (16. d.). [Ng.].

• Wczesnym rankiem (o godzinie 7) gwałtowna kolka (po 48 godz.).

• Cięcie i szczypanie w brzuchu jak od robaków, ze skurczowym bólem żołądka, dreszczami i potem; nie pozwala mu to zasnąć aż do rana, a ból powraca wczesnym rankiem po przebudzeniu. [Ng.].

• Ukłucia w brzuchu, utrudniające chodzenie.

• Wieczorem, podczas schylania się, ukłucia po lewej stronie brzucha.

• [345] Ukłucia przebiegające poprzecznie, głęboko w podbrzuszu, podczas stania.

• Pieczenie głęboko wewnątrz, po lewej stronie brzucha (2. d.). [Ng.].

• (Ściskanie i) ostre ukłucia w prawej okolicy bocznej brzucha podczas przeciągania się (20. d.). [Ng.].

• Uczucie ciężkości w brzuchu.

• Bolesny ucisk w pachwinie i dole podkolanowym.

• [350] Uczucie pełności i wzdęcia w lewej okolicy bocznej brzucha. [Ng.].

• Sprężyste obrzmienie wielkości pięści w lewej okolicy bocznej brzucha, pojawiające się wieczorem po położeniu się, z bólem jak przy stłuczeniu w tym miejscu, który nie pozwala jej leżeć na tej stronie; miejsce jest również wrażliwe na ucisk. Po przebudzeniu obrzmienie i ból znikają (9. d.). [Ng.].

• W lewej pachwinie pojawia się przepuklina (2. d.).

• Nadzwyczajne rozdęcie brzucha.

• Wzdęcie brzucha z zatrzymaniem stolca. [Ng.].

• [355] Kruczenie, bulgotanie i ruchy w brzuchu, jakby od gazów. [Ng.].

• Bulgotanie w żołądku, jak przy kurczach lub na czczo, po każdym przełknięciu, przez kilka dni (po 16 d.). [Ng.].

• Burczenie i pobolewanie w brzuchu. [S.].

• Nagromadzenie gazów ze ściskaniem brzucha. [Ng.].

• Skłonność do bolesnej kolki wzdęciowej.

• [360] Oddawanie dużej ilości gazów.

• Częste oddawanie gazów po południu, wieczorem i w nocy, przy zwykłych wypróżnieniach (4. d.). [Ng.].

• Zatrzymanie moczu w pierwszych dniach, po którym następują miękkie stolce; u wszystkich uczestników próby lekowej. [Ng.].

• Zaparcie (przez pierwsze 4 d.). [Tr.].

• Opóźnione wypróżnienie twardym, zbitym stolcem, składającym się z grudek, które może wydalić jedynie z trudem. [Ng.].

• [365] Twarde, bolesne wypróżnienie, z kłuciem w odbycie jak igłami. [Ng.].

• Twardy stolec, jakby otoczony krwistymi smugami (po 22 godz.).

• Bardzo miękki stolec dwa razy dziennie (3. i 4. d.). [S., Ng.].

• Wczesnym rankiem biegunka z kolką. [S.].

• Biegunka z kałem i śluzem, z cięciem w brzuchu przed wypróżnieniem i podczas niego (8. d.). [Ng.].

• [370] Stolec w znacznej mierze zmieszany ze śluzem.

• Każdemu wypróżnieniu zawsze towarzyszy silne parcie.

• Przy prawidłowym stolcu gwałtowne cięcie w odbytnicy.

• Podczas wypróżnienia kurczowy ból brzucha, ciągnący w poprzek brzucha ku okolicy krzyżowej i odbytnicy, ustępujący po zgięciu tułowia i całkowicie zanikający po oddaniu stolca (28. d.). [Tr.].

• Przed miękkim stolcem i po nim kolka.

• [375] Po oddaniu stolca najpierw drapanie w odbycie, potem pieczenie.

• Po obfitym stolcu wypływ mlecznego płynu sterczowego.

• Podczas oddawania stolca i po nim wypływ krwi.

• Żylaki odbytnicy silnie wysuwają się podczas wypróżnienia, a potem długo bolą, tak że chora zupełnie nie może chodzić (po 7 d.).

• Żylaki odbytnicy wysuwają się także bez wypróżnienia, lecz cofają się w pozycji leżącej.

• [380] Pojawiają się wilgotne żylaki odbytu, z bólem jak od otarcia.

• Nie może spać w nocy z powodu pieczenia w odbycie; z tego powodu oraz wskutek silnego parcia na stolec musi wstawać z łóżka.

• Świąd odbytu.

• U dziecka powstają odparzenia między nogami.

• Silne parcie moczu na pęcherz, z cięciem w pęcherzu.

• [385] Ciągłe parcie na mocz, także nocą, ze zmniejszonym oddawaniem moczu (z pieczeniem). [Ng.].

• Musi wstawać w nocy, aby oddać mocz.

• Powtarzająca się nocna mikcja, niekiedy dość obfita. [Ng.].

• Chłopiec mimowolnie oddaje mocz w nocy (nad ranem) podczas snu (1. i 2. noc oraz po 16 d.).

• Bardzo częste oddawanie moczu, zwłaszcza pierwszego dnia.

• [390] Częste, obfite oddawanie moczu, zwłaszcza wieczorem. [Ng.].

• Zwiększona ilość mętnego moczu. [Ng.].

• Mocz oddany w południe jest bardzo bladożółty i jest pierwszym od poprzedniego wieczoru. [Ng.].

• Biały, piaskowaty mocz przez kilka dni (po 9 d.).

• Mocz po obiedzie czerwonawy, jak woda zmieszana z krwią.

• [395] Z cewki moczowej wypływa krew.

• Po mikcji silne ciągnięcie w przedniej części cewki moczowej (wieczorem, przy kładzeniu się do łóżka).

• Silny świąd narządów płciowych.

• Świąd moszny.

• Pot na mosznie.

• [400] Częste rozluźnienie jąder.

• Ból ciągnący w jądrach.

• Niekiedy ciągnięcie w jądrach, ustępujące po ich podwiązaniu.

• Zwiększone uczucie ciężaru jąder; musiał używać suspensorium.

• Dławiący ból jąder i powrózków nasiennych, z wrażliwością jąder na dotyk; wywoływany głównie przez mimowolne wzwody.

• [405] Ciągłe mimowolne wzwody rano (13. d.).

• Sztywność prącia bez jakiegokolwiek popędu do stosunku płciowego (6. d.).

• Popęd płciowy przez pewien czas wygaszony (po 7 d.).

• (Całkowity brak popędu płciowego).

• Niechęć do płci przeciwnej.

• [410] Gwałtowny popęd do stosunku płciowego, bez szczególnych lubieżnych myśli i niemal bez wzwodów (po 5 d.).

• Gwałtowne lubieżne pożądanie z drżeniem ciała, niemal bez odbijania.

• Polucje niemal każdej nocy.

• Polucja dwa dni po stosunku płciowym.

• (Po stosunku płciowym silne krążenie krwi i kołatanie serca).

• [415] Silny świąd sromu.

• Otarcie sromu i odbytu, szczególnie bolesne podczas mikcji.

• Obrzęk, świąd i pieczenie sromu (po 12 d.).

• Stały świąd wzgórka łonowego, zawsze powracający po drapaniu. [Ng.].

• Miesiączka pojawia się od trzech do pięciu dni za późno, a raz nie występuje wcale. [Ng.].

• [420] Powoduje wystąpienie miesiączki o sześć dni za wcześnie.

• Miesiączka, poza tym zawsze zupełnie regularna, pojawia się o dzień za wcześnie. [Tr.].

• Miesiączka pojawia się (po długiej jeździe w zimnym powietrzu) o cztery dni za wcześnie i jest bardzo obfita, zwłaszcza nocą, a także podczas siedzenia i jazdy; poprzedzają ją kurczowe bóle brzucha z brakiem apetytu. [Ng.].

• Miesiączka 18. dnia (po 7 d.).

• Pod jego wpływem miesiączka od razu staje się obfitsza.

• [425] Krew miesiączkowa jest czarniawa, często tworzy całe skrzepy; występują skurczowe bóle brzucha oraz twarde stolce, oddawane po parciu; krwawienie jest bardzo obfite. [Ng.].

• Krew miesiączkowa jest bardzo słabo zabarwiona.

• Krew miesiączkowa jest drażniąca, tak że powoduje otarcie uda i piekący ból. [Ng.].

• Przed miesiączką bóle brzucha i okolicy krzyżowej. [Ng.].

• Przed miesiączką i podczas niej bladość twarzy.

• [430] Podczas miesiączki nieprzezwyciężony smutek.

• Ból zęba podczas miesiączki. [Ng.].

• Podczas miesiączki gwałtowna kolka z kurczowym bólem oraz uciskiem i napięciem między łopatkami.

• Gwałtowny ból rozdzierający w brzuchu podczas miesiączki, która rozpoczęła się o dzień za wcześnie. [S.].

• Podczas miesiączki silny ból okolicy krzyżowej.

• [435] Podczas miesiączki silny katar (9. d.).

• Podczas miesiączki znaczne osłabienie całego ciała, zwłaszcza ud, z ziewaniem, bólem zęba, bólami okolicy krzyżowej i uczuciem chłodu. [Ng.].

• Obfite upławy (po 2, 7, 8, 9 d.).

• Wodniste, piekące upławy (13., 14. d.). [Ng.].

• Częste kichanie rano w łóżku.

• [440] Częste, gwałtowne kichanie (5. d.). [Ng.].

• Niedrożność nosa. [S.].

• Nos jest bardzo silnie zatkany, bez kataru.

• W nocy nos jest tak bardzo zatkany, że chora musi stale oddychać przez usta (po 4 d.).

• Po głębokiej drzemce przed południem budzi się o godzinie pierwszej z niepokojem, jakby się dusiła, ponieważ nos był całkowicie zatkany i mogła oddychać jedynie z trudem, z otwartymi ustami, wskutek czego od utrudnionego oddychania bolała ją klatka piersiowa (po 12 d.).

• [445] Katar z furczeniem w nosie i jego niedrożnością oraz ochrypłym głosem. [Ng.].

• Katar z zatkaniem lewego nozdrza. [Ng.].

• Suchy katar, uniemożliwiający przepływ przez nos choćby najmniejszej ilości powietrza, zwłaszcza nocą.

• Katar z obfitą wodnistą wydzieliną (4. d.).

• Silny katar z obfitą wodnistą wydzieliną i rozdzierającym bólem lewego policzka. [Ng.].

• [450] Niezwykle gwałtowny katar z obfitą wodnistą wydzieliną i kaszlem.

• Kapanie wodnistej wydzieliny z nosa bez kataru. [Ng.].

• Podczas miesiączki stale wypływa drażniąca wodnista wydzielina, piekąca górną wargę (43. d.). [Ng.].

• Uczucie zwężenia krtani z obu stron szyi.

• Ciągnięcie, kłucie i świąd w krtani.

• [455] Chrypka i uczucie bolesnego otarcia w gardle. [Ng.].

• Chrypka; może mówić tylko z trudem, gdyż mówienie nasila chrypkę (2. d.).

• Silna i częsta chrypka.

• Chrypka tak znaczna, że chora nie może mówić głośno (po 16 d.).

• Ucisk w klatce piersiowej tak silny, że z trudem może mówić; towarzyszą mu katar i obfite odkrztuszanie śluzu, zwłaszcza rano.

• [460] Uczucie bolesnego otarcia w klatce piersiowej; gdy woła głośno, pojawia się chrypka.

• Nieżyt z niedosłuchem i pieczeniem w okolicy żołądka.

• Częste chrząkanie z powodu gromadzenia się śluzu w gardle. [Ng.].

• Furczenie w oskrzelach, jak od śluzu, przez kilka dni. [Ng.].

• Wieczorem w łóżku musi kaszleć przez kwadrans.

• [465] Kaszel w nocy.

• Dziecko kaszle bardzo gwałtownie każdego ranka około godziny trzeciej lub czwartej.

• W środku nocy gwałtowny suchy kaszel.

• Kaszel z astmą (6. d.). [Ng.].

• Kaszel z astmą wieczorem w łóżku, trwający pół godziny.

• [470] Kaszel z największą gwałtownością, z głębi klatki piersiowej.

• Kaszel ściągający klatkę piersiową.

• Kaszel, podczas którego klatka piersiowa pod mostkiem boli jak otarta i obolała.

• Kaszel powoduje ból szczęk, którego nie odczuwa się przy ich dotykaniu.

• Kaszel z bólem w dolnej części mostka.

• [475] Kaszel z kłuciami w mostku (1. d.).

• Przy każdym kaszlnięciu kłucie w dołku podsercowym.

• Kaszel z gorącem w głowie. [Ng.].

• Krótki, stłumiony kaszel wskutek podrażnienia krtani, z bolesnym odczuciem skurczowej astmy. Wkrótce potem podrażnienie nosa wywołujące katar oraz drapanie i bolesność gardła jak od zadrapania, z trudnym odkrztuszaniem niewielkiej ilości śluzu (po ½ godz.). [Hb.].

• Suchy kaszel, zwłaszcza nocą, jakby od pyłu z pierza w gardle. [Ng.].

• [480] Kaszel z odkrztuszaniem śluzu i bolesnością gardła. [Ng.].

• Kaszel przez cały dzień i wczesnym rankiem, z obfitym odkrztuszaniem śluzu.

• Wczesnym rankiem w łóżku stały kaszel z odkrztuszaniem śluzu, wstrząsający klatką piersiową i głową.

• Kaszel z odkrztuszaniem śluzu zawierającego drobne plamki krwi (po 8 d.).

• Kaszel z odkrztuszaniem śluzu z domieszką krwi, uczuciem ciężkości w klatce piersiowej i dusznością, zwłaszcza przy wchodzeniu na górę (6., 18. d.). [Ng.].

• [485] Krwiste odkrztuszanie podczas chrząkania.

• Po uczuciu bolesnego otarcia i smaku krwi w ustach kaszel z odkrztuszaniem jasnoczerwonej krwi, z pieczeniem i uczuciem ciężkości w klatce piersiowej, gorącem i zaczerwienieniem twarzy oraz drżeniem całego ciała (4. d.). [Ng.].

• Utrudnione oddychanie przyprawiało go o odruch wymiotny (krótki kaszel).

• W nocy oddychanie bardzo utrudnione; kołdra nie może dotykać ust, gdyż chory boi się uduszenia (7. d.). [Ng.].

• Po każdym wysiłku występuje astma z kołataniem serca. [Ng.].

• [490] Uczucie ucisku pośrodku klatki piersiowej podczas oddychania, a także niezależnie od niego; miejsce to przy ucisku boli jak po uderzeniu. [Ng.].

• Napad astmy trwający osiem dni; tylko z największym wysiłkiem mógł wejść po kilku stopniach, oddech mógł zaczerpnąć jedynie z największym trudem i tylko na świeżym powietrzu; nie mógł wejść do ogrzanego pomieszczenia, gdyż stawał się tam śmiertelnie blady i nie był w stanie robić nic poza siedzeniem bez ruchu (po 21 d.).

• Duszność z kłuciami w klatce piersiowej. [Ng.].

• Duszność, zwłaszcza podczas wchodzenia po schodach. [Ng.].

• Podczas oddychania częste kłucia w dłoniach i palcach.

• [495] Podczas wydechu coś zdaje się ciągnąć w dół, do wnętrza klatki piersiowej, uniemożliwiając wypuszczenie powietrza (7. d.). [Ng.].

• Klatka piersiowa jest jakby omdlała.

• Długotrwałe osłabienie klatki piersiowej i nieżyt (po 4 tyg.). [Ng.].

• Uczucie ciężkości w klatce piersiowej, jakby wskutek nagromadzenia krwi (4., 5., 7. d.). [Ng.].

• Uczucie ciężkości i ucisku w klatce piersiowej podczas chodzenia na świeżym powietrzu. [Ng.].

• [500] Ma wrażenie, jakby na klatce piersiowej spoczywał cetnar, z bólami; pragnie tylko móc zakaszleć, aby doznać ulgi (7. d.). [Ng.].

• Napływ krwi do klatki piersiowej (po pisaniu).

• Gorąco w klatce piersiowej.

• Silny ucisk w klatce piersiowej.

• Podczas stania odczucie w klatce piersiowej, jakby płuca były ciągnięte w dół (6. d.). [Ng.].

• [505] Ból jak przy stłuczeniu pośrodku klatki piersiowej, rano (4. d.). [Ng.].

• Bolesny ucisk w klatce piersiowej, zwłaszcza podczas leżenia w łóżku.

• Ściskający ucisk w klatce piersiowej.

• Kłucia w klatce piersiowej w pobliżu ostatniego żebra prawdziwego, podczas oddychania i śpiewania.

• Kłucia w mostku, po prawej stronie klatki piersiowej oraz pod lewą piersią, gdzie przy dotyku boli jak po stłuczeniu. [Ng.].

• [510] Podczas schylania się kłucia w klatce piersiowej, łagodniejące po wyprostowaniu się (16. d.). [Ng.].

• Kłucia w prawej piersi podczas schylania się.

• Podczas chodzenia kłucia po prawej stronie klatki piersiowej. [S.].

• Pod prawą piersią, przy najniższym żebrze, wcześnie rano podczas unoszenia się w łóżku, od dwudziestu do trzydziestu następujących po sobie kłuć, także bez związku z oddychaniem; występują również o innych porach dnia.

• Kłucia w lewej piersi przez znaczną część nocy, uniemożliwiające chorej leżenie na lewym boku.

• [515] Silne kłucia po lewej stronie klatki piersiowej, rozpoczynające się w okolicy serca i ciągnące w dół ku bokowi, a następnie bardziej ku plecom (po 11 d.).

• Często kłucie w sercu.

• Częste kołatanie serca z wciąganiem nadbrzusza i uczuciem osłabienia w dołku podsercowym.

• Słyszalne kołatanie serca i przyspieszone bicie serca; przy uciskaniu ręką okolicy serca krew zdawała się podchodzić do gardła, z dusznością (w spoczynku).

• Chrząstka mostka trzeszczy przy odginaniu klatki piersiowej do tyłu, z uciskiem pośrodku klatki piersiowej.

• [520] Prawa pierś jest bolesna przy dotyku (3. d.).

• Czerwona wysypka prosówkowa na klatce piersiowej.

• Mały czerwony czyrak nad prawą piersią, bolesny tylko przy dotyku. [Ng.].

• Kłucia w kości guzicznej, w miejscu, gdzie wcześniej występował świąd.

• Ból w okolicy krzyżowej, nasilany przez ruch i chodzenie.

• [525] Przy schylaniu się ból w okolicy krzyżowej; ma wrażenie, jakby mięśnie nie były dość silne, aby podtrzymać ciało, które stale zdaje się opadać do przodu; lepiej po wyprostowaniu się (2. dnia). [Ng.].

• Ból jak po stłuczeniu w okolicy krzyżowej (2. dnia miesiączki). [Ng.].

• Podczas chodzenia na świeżym powietrzu nagle przeszył okolicę krzyżową ból (postrzał w plecach), najbardziej bolesny przy wstawaniu po długotrwałym siedzeniu.

• Szarpiący ból w okolicy krzyżowej.

• Ból ciągnący od okolicy krzyżowej do nóg.

• [530] W okolicy krzyżowej i lędźwiach ciągnąco-uciskowy ból, tylko podczas spoczynku (siedzenia, stania i leżenia) w ciągu dnia; ustępujący podczas chodzenia.

• W okolicy krzyżowej i lędźwiach silnie pulsujący ból podczas spoczynku, niezmieniający się przy dotyku.

• Gryzący ból w okolicy krzyżowej i biodrach, przechodzący stamtąd do brzucha i z powrotem, zarówno w spoczynku, jak i w ruchu (16. dnia). [Ng.].

• Nagłe kłucia w prawej okolicy lędźwiowej.

• Ból pleców przy ruchu. [S.].

• [535] Szarpnięcie w plecach w nocy, podczas snu (7. dnia). [Ng.].

• Ucisk w plecach.

• Pieczenie pleców, zwłaszcza w okolicy krzyżowej, kilka razy dziennie.

• Przy kłuciach jak od pcheł na lewej łopatce tworzy się pęcherzyk. [Ng.].

• Silny ból palący szyi rano (10. dnia). [Ng.].

• [540] Ciągnięcie od szyi w dół pleców (6. dnia). [Ng.].

• Sztywność szyi przy obracaniu głowy.

• Ból ciągnący w karku, z kłuciami w głowie nad skronią i obrzmiałą twarzą.

• Ucisk na lewym barku.

• Pakiet gruczołów w dole pachowym staje się bolesny i obrzęka.

• [545] Ból ciągnący w prawym stawie ramiennym (po 14 dniach).

• Szarpiące rwanie w prawym stawie ramiennym, w spoczynku i w ruchu (37. dnia). [Ng.].

• Rwanie w stawach kończyn górnych.

• Rwanie w barkach. [Ng.].

• Kilka napadów rwącego bólu w lewym barku, ku klatce piersiowej. [Ng.].

• [550] Ból jak po stłuczeniu w lewym stawie ramiennym i łokciowym (wieczorem).

• Ból jak przy stłuczeniu w lewym stawie ramiennym i łokciowym (wieczorem).

• Mały czyrak na lewym barku. [Ng.].

• Pieczenie w małym miejscu na ramieniu i przedramieniu (11. dnia). [Ng.].

• Ból ciągnący w kończynach górnych i rękach.

• [555] Ciągnięcie jak przy porażeniu w lewej kończynie górnej, od dołu pachowego do nadgarstka.

• Uczucie porażenia prawej kończyny górnej (14. dnia). [Hb.].

• Uczucie porażenia i ciężkości prawej kończyny górnej; nie ma w niej siły i musi pozwolić jej zwisać; ręka jest przy tym przez pół godziny opuchnięta i zimna (po 2 godz.).

• Prawa kończyna górna zdaje się ważyć cetnar i jest bezsilna.

• Prawa kończyna górna przez wiele dni staje się zupełnie słaba i zimna, jakby zdrętwiała i bez życia; potem ponownie pojawia się mrowienie.

• [560] W nocy (między godziną 3 a 4) mimowolnie wysuwa kończynę górną z łóżka i budzi się z powodu jej bólu, ponieważ jest ona zimna, sztywna, a w stawie łokciowym ciężka jak ołów; musi drugą ręką włożyć ją z powrotem do łóżka, gdyż jest zbyt sztywna, a przy poruszaniu nią i po umieszczeniu jej w łóżku występuje rwący ból w stawach ramiennym, łokciowym i nadgarstkowych.

• Kurcz prawej kończyny górnej, trzykrotnie z rzędu pociągający ją ku tyłowi; następnie gorąco ciała i mętny biały mocz.

• Szarpnięcia i drżenia w prawym ramieniu (4. dnia). [Ng.].

• Trzaskanie w stawie łokciowym podczas ruchu.

• Ból wywołujący jęczenie w stawie łokciowym przy prostowaniu kończyny górnej przed sobą.

• [565] Sztywność stawu łokciowego.

• Wiercący ból w stawie łokciowym, w dole przyjmującym wyrostek.

• Ostre kłucia w łokciu.

• Rwanie w łokciu (w kości), ciągnące się ku przodowi aż do małego palca (4., 5. dnia). [Ng.].

• W środkowej części lewego przedramienia bardzo silny ból, wieczorem w łóżku, z uczuciem, jakby kości w tym miejscu miały gwałtownie wygiąć się do wewnątrz i złamać (2. dnia). [Ng.].

• [570] Świąd wewnętrznej strony prawego przedramienia, z pieczeniem po drapaniu oraz pojawieniem się małych czerwonych krostek, plamek i grudek, które po drapaniu nie przestają swędzieć, aż następnego dnia stają się ciemnoczerwone (4., 5. dnia). [Ng.].

• Napięcie w nadgarstku podczas spoczynku, nasilane przez ruch; ma wrażenie, jakby nie mógł poruszyć ręką (2. dnia). [Ng.].

• Rwanie w nadgarstku, ciągnące się do palców, ustępujące, gdy rozgrzeje się w łóżku.

• Bolesne rwanie w lewym nadgarstku, jakby w szpiku, w kierunku małego palca (6. dnia). [Ng.].

• Częste drętwienie (prawej) ręki, na której leży w nocy (4. dnia). [Ng.].

• [575] Drżenie rąk (po 7 dniach).

• Nabrzmiałe żyły i sinienie rąk po umyciu ich zimną wodą. [Ng.].

• Skóra rąk u dziecka staje się bardzo twarda i pęka, tworząc głębokie szczeliny.

• Złuszczanie się skóry dłoni (po 4 dniach).

• Szczypiący ból w palcach przy ich rozsuwaniu.

• [580] Kurcz w tylnym stawie palca, tak że nie może go wyprostować, z bólem kłującym; od rana do wieczora, podczas przebywania na zimnie (2. dnia). [Ng.].

• Ból ciągnący od końców palców w dół, do ręki, jak po ciągłym magnetyzowaniu (1. dnia).

• Rwanie w palcach i w stawie kciuka. [Ng.].

• Ból jak po stłuczeniu w lewym kciuku, na zimnie (2. dnia). [Ng.].

• Szarpiące, ściskające odczucie w lewym kciuku, jakby w kości, ze ziewaniem (11. dnia). [Ng.].

• [585] Widoczne szarpnięcia i drżenia lewego kciuka. [Ng.].

• Obrzęk środkowego stawu prawego palca środkowego, z bolesnością przy dotykaniu lub zginaniu.

• Pieczenie i świąd na pośladkach.

• Silny ból stawu biodrowego podczas chodzenia.

• Każdego ranka w łóżku silny ból stawu biodrowego, jakby był spróchniały i rozbity na dwoje, tak że leżąc nie może obrócić się na drugi bok; po wstaniu, a jeszcze bardziej po chodzeniu, ból zmniejsza się, zaś po południu ustępuje całkowicie; przez 4 tygodnie.

• [590] Ból ciągnący w dół od lewego biodra.

• Nogi są przykurczone.

• Ścięgna w nodze wydają się zbyt krótkie.

• Ból jak po skręceniu w lewej nodze podczas chodzenia.

• Niepokój w nogach.

• [595] Szarpnięcia w nodze pod wieczór.

• Uczucie ciężkości nóg, tak że wieczorem ledwie może je unieść (8. dnia). [Ng.].

• Nagłe znaczne osłabienie kończyn dolnych, tak że po obiedzie z trudem idzie naprzód (2. dnia). [Ng.].

• Wielkie znużenie ud i nóg. [Ng.].

• Wieczorem podczas leżenia szarpiące skrobanie w kościach ud i nóg, tak że musi co chwilę gwałtownie podrywać nogę, nie może leżeć spokojnie i jest zmuszona chodzić.

• [600] W prawym udzie silny ból, jakby wstrząsano najgłębiej położonym szpikiem, nasilający się po kwadransie leżenia lub siedzenia (po kilku godz.).

• Bardzo silny, wyczerpujący ból ud, jakby miały odpaść albo jakby ścięgna miały się oderwać; występujący naprzemiennie z bólami okolicy krzyżowej; z powodu bólu nie wie, co ze sobą począć (3. dnia miesiączki). [Ng.].

• Ból ud jak przy stłuczeniu.

• Ból jak przy stłuczeniu w środkowej części ud, w spoczynku i w ruchu (podczas miesiączki). [Ng.].

• Ból uda, jakby było zbite aż do zasinienia, utrudniający chodzenie (lecz występujący tylko podczas chodzenia oraz przy ucisku podczas dotykania).

• [605] Ból jak po zmiażdżeniu w prawym udzie, bezpośrednio nad kolanem, ustępujący po pocieraniu (11. dnia). [Ng.].

• Ból jak po skręceniu w lewym udzie, z uczuciem słabości i nagłej zapaści nóg podczas chodzenia.

• Sztywność ud podczas chodzenia.

• Ból, jakby ścięgna były zbyt krótkie, w jednym miejscu lewego uda nad kolanem; tylko przy ucisku tego miejsca lub podczas siedzenia, poza tym nieobecny (3. dnia). [Ng.].

• Sina plama wielkości dłoni dziecka nad kolanem; miejsce to silnie piecze.

• [610] Po świądzie głęboko osadzony, piekący czyrak na kolanie. [Ng.].

• Guzek nad prawym kolanem, głęboko w skórze, bolesny tylko przy ucisku. [Ng.].

• Mały czyrak w obrębie lewego kolana, bolesny tylko przy ucisku. [Ng.].

• Rwanie w kolanach i stawach kolanowych. [Ng.].

• Wiercący ból w rzepce i na niej.

• [615] Wiercenie i ciągnięcie w kolanie, wywołujące następnie niepokój w nogach, tak że musi nimi bezustannie poruszać, co jednak nie łagodzi niepokoju.

• Szarpnięcia w obu rzepkach wieczorem, kilka razy z rzędu (5. dnia). [Ng.].

• Szarpnięcia w obu kolanach i nogach.

• Zgrzytanie przy poruszaniu kolanem.

• Przy siadaniu i obracaniu nogi ból w kolanie jak po skręceniu.

• [620] Piekące zaczerwienienie jak w szkarlatynie, obejmujące prawe kolano i schodzące w dół nogi; przyłożenie zimnej ręki nasila ból (20., 21. dnia). [Ng.].

• Ból nóg jak przy porażeniu, jakby miały zdrętwieć, łagodzony przez chodzenie (7. dnia). [Ng.].

• Częste drętwienie nóg podczas siedzenia i stania oraz w nocy, gdy na nich leży. [Ng.].

• Rwanie poniżej kolana i w lewej kości piszczelowej (11. dnia). [Ng.].

• Częste kurcze nóg, zwłaszcza mięśni goleni i stóp.

• [625] Podczas leżenia kurcz nogi, który jednak po wstaniu stawał się nie do zniesienia i zmuszał go do ponownego położenia się.

• Silny kurcz łydki podczas chodzenia na świeżym powietrzu, tak że musiał nagle stanąć.

• Naprężenie w łydce (z przeziębienia?).

• Silne kłucia głęboko w łydkach (14. dnia). [Hb.].

• Kłucia nad prawą piętą.

• [630] Ostry ból pięty rano po przebudzeniu, jakby kości były na wskroś przeżarte ropieniem.

• Mrowienie w lewej pięcie oraz przy dotyku uczucie, jakby ropiała (po 5 dniach). [Ng.].

• Szarpiące rwanie w prawej pięcie (37. dnia). [Ng.].

• W stawach stóp i stawach skokowych rwanie, ciągnące się w dół do palców i ustępujące, gdy rozgrzeje się w łóżku.

• Ból ciągnący przy kostce bocznej (4. dnia). [Ng.].

• [635] Zimne stopy.

• Wieczorem uczucie zimna w stopach, zwłaszcza przy kładzeniu się do łóżka.

• Szybki obrzęk stóp sięgający łydek.

• Wielkie znużenie stóp, jak po wysiłku (2. dnia). [Ng.].

• Drżenie obu stóp (po 9 godz.).

• [640] Mrowienie na grzbiecie lewej stopy, jak przy drętwieniu (11. dnia). [Ng.].

• Silne mrowienie i świąd podeszwy stopy, niemal nie do zniesienia, tak że ma ochotę zdrapać skórę; po drapaniu miejsce piecze, wieczorem (po położeniu się). [Ng.].

• Rwanie w podeszwach obu stóp (11. dnia). [Ng.].

• Ostre kłucia w poduszce prawej stopy.

• Kłucie, rwanie i szarpanie w paluchu.

• [645] Częste bolesne szarpnięcia w poduszce pod paluchem (który został odmrożony w dzieciństwie).

• Przez kilka dni, zwłaszcza wieczorem podczas zasypiania, miewa napady silnego kłucia i ciągnięcia w poduszkach pod oboma paluchami, jakby były odmrożone.

• Swędzące mrowienie w poduszce pod prawym paluchem, jak od odmroziny. [Ng.].

• Lewy paluch jest gorący w dotyku i boli z uczuciem pieczenia, jak po oparzeniu, zwłaszcza pod wpływem ucisku buta i przy wilgotnej pogodzie; po zdjęciu buta, przy oparciu stopy na czymś oraz podczas chodzenia ból się zmniejsza (od 14. do 36. dnia).

• Paluch staje się czerwony, obrzmiały i bolesny, zwłaszcza wieczorem w łóżku, a cała stopa puchnie.

• [650] Podczas chodzenia poduszka pod paluchem boli jak przy ropieniu.

• Silny świąd skóry całego ciała.

• Świąd całego ciała rano, trwający trzy godziny.

• Świąd tu i ówdzie, w wielu częściach ciała, przeważnie ustępujący po drapaniu albo przechodzący w bolesne pieczenie. [Ng.].

• Silny świąd całego ciała, tu i ówdzie, a po drapaniu piekące pęcherzyki i krosty albo twarde grudki. [Ng.].

• [655] Piekące krosty wielkości ziaren prosa na szyi i przedramieniu. [Ng.].

• Każdego wieczoru około godziny 7 dziwny niepokój, który wybudza dziecko ze spoczynku; rzuca się ono niespokojnie i płacze, aż około godziny 10 zapada w mocny sen trwający całą noc; podczas tego niepokoju głowa jest jakby obrzmiała i rozpalona; następnego ranka twarz pokrywają plamy, jakby rozpoczynała się płonica. [Gr.].

• Cała górna część ciała jest czerwona, jakby pokryta wysypką płoniczą.

• Wysypka prosówkowa po prawej stronie szyi i na lewym przedramieniu.

• Wokół łokcia małe czerwone guzki, a na szyi duże, z bólem tnącym; tylko nieliczne ropieją.

• [660] Brodawki ulegają zapaleniu.

• Łagodny liszaj czerwienieje, ze świądem i pieczeniem, po czym znika po kilku dniach.

• Wydzielina z wrzodu staje się cuchnąca.

• Nietypowa wrażliwość skóry na zimno.

• Dreszczowość podczas rozbierania się.

• [665] Przeziębienie wywołuje nieżyt nosa i chrypkę.

• Nie znosi wieczornego powietrza; stopy stają się ciężkie; powietrze jest dla niej nieprzyjemne i bolą ją wszystkie części ciała.

• Chodzenie na świeżym powietrzu bardzo ją męczy.

• Bardzo silne zmęczenie wskutek chodzenia na świeżym powietrzu. [Gr.].

• Skrajna wrażliwość na świeże powietrze. [Gr.].

• [670] Podczas chodzenia na świeżym powietrzu łatwo robi mu się gorąco. [Stf.].

• Po chodzeniu na świeżym powietrzu silny ból głowy, utrzymujący się przez cały wieczór.

• Wiele dolegliwości zdaje się pojawiać i nasilać na świeżym powietrzu. [Ng.].

• Trzaskanie w stawach podczas chodzenia.

• Ból rwący w całym ciele, zwłaszcza w udach.

• [675] Silny reumatyczny ból ciągnący przebiegający przez wszystkie kończyny, dłonie, stopy, głowę, szyję itd. [Stf.].

• Kłująco-ciągnący ból, raz w prawym ramieniu, raz w nogach.

• Drobne ukłucia w głowie, opuszkach palców rąk i palcach stóp.

• Ból potylicy i klatki piersiowej oraz od obu łopatek w dół wzdłuż żeber.

• Uczucie drętwienia po tej (prawej) stronie, na której leży w łóżku, ustępujące po obróceniu się na drugi bok (2. dnia). [Ng.].

• [680] Drętwienie dłoni i stóp podczas siedzenia, ustępujące pod wpływem ruchu. [Ng.].

• Zimne dłonie i stopy, nawet gdy jest dobrze okryta i przebywa w ciepłym pokoju.

• Przed południem i w nocy bolą ją wszystkie kończyny, z bólem gryzącym w okolicy krzyżowej, silniejszym w spoczynku niż podczas ruchu (41. dnia). [Ng.].

• Prawa strona ciała wydaje się bardziej zajęta niż lewa. [Ng.].

• Widoczne wychudzenie całego ciała. [Ng.].

• [685] Napad: około południa wszystko pociemniało przed oczami; litery zdawały się poruszać; po poprzedzającym osłabieniu oddech został zahamowany; przy szybkim wstaniu z miejsca całe ciało jakby zesztywniało, ręce i nogi wyprostowały się na zewnątrz, a palce zacisnęły; trzeba było siłą je rozprostować, po czym znów stały się ruchome (4. dnia).

• Pod wieczór nagle poczuła się tak źle, że sądziła, iż zemdleje; poprawa podczas chodzenia tam i z powrotem na świeżym powietrzu, choć nadal występowało sporadyczne ukłucie w prawym boku (po 10 dniach).

• Długie mówienie i słuchanie rozmów innych ludzi bardzo jej dokucza; wskutek tego dłonie i stopy stają się zimne.

• Przez cały dzień lekki pot, jak z wyczerpania.

• Przez cały dzień znużona i zmęczona, nie będąc ani smutną, ani pogodną (po 24 godz.).

• [690] Skrajnie znużona.

• Często po pierwszym wstaniu z łóżka nie może ustać z powodu znużenia (po 48 godz.).

• Nieopisanie wielkie wyczerpanie; często nie może siedzieć, lecz z powodu astenii musi przez wiele godzin leżeć (po 24 godz.).

• Przez kilka godzin leży jak wyczerpana i oszołomiona.

• Podczas chodzenia na świeżym powietrzu wyczerpanie i rozdrażnienie; jakby drżał ze słabości.

• [695] Podczas chodzenia drży całe jej ciało.

• Zatacza się przy wstawaniu.

• Wielkie wyczerpanie kończyn i zupełny brak chęci do pracy.

• Przed południem i rano wielkie wyczerpanie i osłabienie ciała, jakby za dużo pracował, łagodzone chodzeniem na świeżym powietrzu. [Ng.].

• Uczucie rozbicia całego ciała, brak sił i płaczliwy nastrój wcześnie rano po wstaniu.

• [700] Uczucie rozbicia w kończynach, także wieczorem.

• Zwłaszcza w godzinach wieczornych wielkie zmęczenie i osłabienie kończyn, szczególnie kolan i nóg, tak że musi się położyć (1. i 2. dnia). [Hb.].

• Wielkie wyczerpanie skłaniające do snu, przez godzinę przed południem.

• Częste przeciąganie się i wyciąganie ciała rano, jakby nie skończył spać (2. dnia).

• Skłonność do wyciągania rąk i nóg.

• [705] Częste ziewanie z napływem śliny do ust, znużeniem, niepokojem i dreszczowością. [Ng.].

• Wieczorem silne, skurczowe ziewanie.

• Senność w ciągu dnia; po południu musi usiąść i zasnąć, w przeciwnym razie bolą go oczy.

• Senność w dzień; przed południem i po południu musi się położyć.

• Gdy nie jest niczym zajęta, jak np. podczas posiłków, staje się bardzo, bardzo senna; kiedy jednak pracuje, senność ustępuje.

• [710] Senność w ciągu dnia, z ziewaniem (1. i 4. dnia). [Ng.].

• Po kolacji nieprzezwyciężona senność, a jednak po położeniu się nie śpi głęboko w nocy.

• Wieczorem szybko staje się senny, lecz przez kilka tygodni jego sen jest niespokojny. [Ng.].

• Późno zasypia (pierwszej nocy).

• Wieczorem przez długi czas nie może zasnąć bez żadnej szczególnej przyczyny; później jednak śpi głęboko (2. dnia). [Ng.].

• [715] (Koszmar podczas zasypiania.).

• Im wcześniej zasypia, tym lepiej śpi; im później kładzie się do łóżka, tym mniej może spać.

• Często, leżąc nocą w łóżku, przez dwie, trzy albo cztery godziny nie może zasnąć z powodu niepokoju, suchego gorąca, a czasem pieczenia w żołądku.

• Z powodu świądu i kłucia skóry nie może zasnąć w nocy.

• Zasypia dopiero około godziny 4 rano, po czym do godziny 7 śpi ciężkim snem, pocąc się.

• [720] Bardzo lekki sen w nocy; budzi się przy każdym, nawet cichym dźwięku. [Ng.].

• Każdej nocy niespokojny, niepokrzepiający sen; rzuca się w łóżku.

• Sen jest niespokojny i przerywany; śpi mało i często się budzi.

• Niespokojny sen z częstym budzeniem się przez kilka nocy, zwłaszcza podczas miesiączki. [Ng.].

• Częste budzenie się w nocy z dreszczowością (1. dnia). [Ng.].

• [725] W nocy budzi się co pół godziny, a rano jest zmęczona.

• Budzi się w nocy między godziną 1 a 2 i przez dwie godziny nie może ponownie zasnąć (2. dnia).

• Po północy budzi się z bólem żołądka i nie może ponownie zasnąć aż do godziny 4.

• Częste budzenie się z pojękiwaniem i jęczeniem przez kilka tygodni. [Ng.].

• Przez wiele nocy budzi się kilka razy po północy przerażony i nie może ponownie zasnąć. [Ng.].

• [730] Często gwałtownie zrywa się w nocy ze snu, przerażony, po czym pozostaje bardzo lękliwy. [Ng.].

• Sen pełen marzeń sennych (po 2 dniach).

• W nocy śni na jawie.

• Żywe sny u osoby, która nigdy wcześniej nie śniła.

• Sen pełen różnorodnych marzeń sennych.

• [735] Śnią jej się całe opowieści.

• Romantyczne sny.

• Lubieżne sny przez trzy kolejne noce, o odbywaniu stosunku płciowego, a po przebudzeniu uczucie, jakby doszło do wytrysku nasienia, choć w rzeczywistości do niego nie doszło.

• Splątane sny.

• Sny pełne lęku.

• [740] Każdej nocy sny kończące się lękiem, z których budził się wcześnie, o godzinie 3 rano.

• Dręczące sny o niebezpieczeństwach i trudach. [Ng.].

• Dręczące sny o duchach; krzyczał przez sen.

• Sny o śmierci i umieraniu.

• Sny o umieraniu i zwłokach. [Ng.].

• [745] Odrażające sny o wszach (po 18 dniach). [Ng.].

• Sny o kłótniach (3. i 7. dnia). [Ng.].

• We śnie opowiada o tym, o czym myślała na jawie.

• Wieczorem w łóżku dojmujący lęk; nie może leżeć spokojnie.

• W nocy napad wielkiego lęku, jakby miała umrzeć, z zimnym potem, słyszalnym kołataniem serca i mimowolnym płynięciem łez; nie mogła poruszać oczami ani mówić, występowały słyszalna duszność i drżenie rąk (po 19 dniach).

• [750] Zawroty głowy w nocy; wszystko wokół niej wirowało, tak że musiała usiąść w łóżku.

• Napływ krwi do głowy w nocy, a po przebudzeniu gorąco twarzy.

• W nocy świdrujący, przeszywający ból głowy.

• Iskry przed oczami po przebudzeniu w nocy.

• Ból ciągnący zębów w nocy i po przebudzeniu.

• [755] Mdłości przez całą noc, tak że nie mogła spać (po 8 godz.).

• Ucisk w żołądku w nocy.

• Silna kolka przez dwie kolejne noce, ustępująca dopiero po oddaniu obfitych gazów.

• Budzi się w nocy, aby oddać mocz.

• Suchy nieżyt nosa i zatkany nos wieczorem i w nocy podczas leżenia w łóżku.

• [760] Częste chrząkanie i odkrztuszanie słonego śluzu w nocy.

• Uczucie ciężkości i ucisku w mostku w nocy.

• Silny ból wyrośli (ganglium) na dłoni, wskutek którego budzi się w nocy.

• Wieczorem w łóżku przeszywający ból w poduszce palucha.

• Pocenie się nóg w nocy.

• [765] W nocy około godziny 3 tułowiem i ramionami szarpało, z bólem rwącym, przez dziesięć minut; przez cały czas zachowywał pełną świadomość, a napad spowodował wielkie wyczerpanie.

• W nocy bolą ją całe kończyny dolne, z bólami gryzącymi w okolicy krzyżowej (41. dnia). [Ng.].

• W łóżku może obracać się na drugi bok tylko powoli, ponieważ ruch sprawia mu ból. [Ng.].

• Łatwiej leży mu się na lewym boku niż na prawym. [Ng.].

• Niezwykły napływ krwi w nocy; wydaje mu się, jakby krew miała rozsadzić tętnice i serce.

• [770] W nocy często odczuwa przez sen dreszcz, lecz po przebudzeniu szybko znów robi mu się ciepło.

• Dreszcze i zimno w nocy, tak że nie może ponownie się rozgrzać, zwłaszcza w stopach, i nie może zasnąć. [Ng.].

• Uczucie chłodu, często pod wieczór i aż do położenia się do łóżka.

• Wieczorem często gorączkowy dreszcz.

• Wstrząsający dreszcz przed zaśnięciem.

• [775] Dreszcze i zimno na świeżym powietrzu albo po wejściu ze świeżego powietrza do pomieszczenia. [Ng.].

• Wieczorne napady dreszczy, często z włosami stającymi dęba, sinymi dłońmi i paznokciami, szczękaniem zębów i drżeniem; czasami po nich następuje nocne gorąco i poranny pot. [Ng.].

• Wieczorem w łóżku, od godziny 9 do 12, drżenie z zimna występujące naprzemiennie z gorącem i silnym niepokojem (po 10 dniach).

• Przez kilka dni dreszcze i gorąco, przeważnie wstrząsające dreszcze, po których następuje uogólnione suche gorąco; nieco potu tylko rano.

• Naprzemiennie dreszcze i gorąco, z wrażliwością na zimno; nudności, pragnienie, ucisk w klatce piersiowej z ukłuciami po lewej stronie klatki piersiowej, ból rwący w czole i uczucie zamroczenia w głowie, naprzemienne zaczerwienienie i bladość policzków, ucisk w żołądku ze skłonnością do odbijania, czemu towarzyszą silny nieżyt i bezsenność; przez kilka dni (podczas miesiączki). [Ng.].

• [780] Gorączkowe gorąco przez wiele kolejnych wieczorów, trwające pół godziny, z bólem głowy.

• Gorąco w nocy (19. dnia). [Ng.].

• Gorąco w całym ciele, zwłaszcza w brzuchu, przed południem (11. dnia). [Ng.].

• Przed południem stale jest jej gorąco i odczuwa niepokój (przed miesiączką) (42. dnia). [Ng.].

• Gorączkowe gorąco w głowie, przy zimnych stopach.

• [785] Stałe nocne poty.

• Poci się niemal każdej nocy, a rano jest cała rozgrzana.

• Poranne poty.

• Pot nad ranem (1. dnia). [Ng.].

• Poranny pot w okolicach stawów (po 16 dniach).