Rhus Venenata. (Rhus Vernix.)

Sumak jadowity. Nanerczowate.

Rośnie na terenach bagnistych w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych.

Nalewkę sporządza się ze świeżych liści i kory.

Próby lekowe przeprowadzili Bute, Archiv für Hom., vol. 15, p. 179 ; Kunze, N. Zeit. für Klinik, vol. 12, p. 155 ; Burt, Am. Hom. Rev., vol. 5, p. 23 ; Œhme, N. E. Med. Gaz., vol. 1, p. 121 ; Butman, N. E. Med. Gaz., vol. 4, p. 200 ; McGeorge, H. M., vol. 7, p. 315.

ŹRÓDŁA KLINICZNE.

• Bolesność jamy ustnej , Burt, A. H. O., vol. 2, p. 66 ; Owrzodzenie węzłów chłonnych szyi , Thomas, B. J. H., vol. 14, p. 350 ; Obrzęk nadgarstka , Thomas, B. J. H., vol. 14, p. 349 ; Przewlekły reumatyzm , Thomas, B. J. H., vol. 16, p. 329 ; Zastosowanie w ropieniu itd ., Thomas, B. J. H., vol. 14, p. 350 ; Rumień guzowaty , Œhme, N. E. M. G., vol. 1, p. 152 ; Pfander, A. H. Z., vol. 108, p. 36 ; Liszajec , Œhme, N. E. M. G., vol. 1, p. 151 ; Róża , Small, Raue's Rec., 1873, p. 240, z U. S. M. and S. Jour., vol. 7, p. 156 ; Zatrucie Rhus (2 przypadki), McGeorge, Hah. Mo., vol. 7, p. 322.

PSYCHIKA [1]

Wielki smutek, brak chęci do życia, wszystko wydaje się ponure.

Okresowa niezdolność do kojarzenia myśli ; zapominanie ; uczucie otępienia i ograniczenia umysłowego.

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy ; < wieczorem ; nieznośne uczucie ciężkości głowy.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Tępy, ciężki czołowy ból głowy, < podczas chodzenia i schylania się.

SKÓRA GŁOWY [4]

Znaczny obrzęk głowy, twarzy i rąk, z ostrą, dokuczliwą gorączką.

Pęcherzykowa róża twarzy i skóry głowy.

WZROK I OCZY [5]

Oczy zamknięte wskutek znacznego obrzęku otaczającej je tkanki łącznej.

Obfite łzawienie ; stałe, tępe, uporczywe bóle gałek ocznych.

Przewlekłe zapalenie oczu.

SŁUCH I USZY [6]

Pęcherzykowe zapalenie uszu z wysiękiem żółtej, wodnistej surowicy.

WĘCH I NOS [7]

Różowate zaczerwienienie nosa.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Nos i prawa strona twarzy znacznie obrzęknięte, zwłaszcza pod prawym okiem.

Twarz gorąca, ze świądem i pieczeniem w różnych jej częściach, zwłaszcza w lewym policzku.

Pęcherzykowa wysypka na twarzy i rękach, z towarzyszącym znacznym obrzękiem oraz nieznośnym świądem i pieczeniem. θ Róża.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Bóle ciągnące w szczęce i żuchwie.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Czerwona wysypka pęcherzykowa na dziąsłach górnych siekaczy.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Uczucie języka jak po oparzeniu wrzątkiem, smak słony, mdły i szorstki.

Środek i nasada języka obłożone białym nalotem, boki bardzo czerwone.

Pęcherzyki na spodniej powierzchni języka, z uczuciem jak po oparzeniu wrzątkiem.

Koniuszek języka czerwony albo środek języka czerwony i popękany.

Dolegliwość u nasady języka i w cieśni gardzieli.

JAMA USTNA [12]

Błona śluzowa jamy ustnej bardzo czerwona.

Bolesność jamy ustnej ; intensywne zaczerwienienie błony śluzowej języka, policzków i cieśni gardzieli, z drobnymi punktowymi pęcherzykami, z towarzyszącym intensywnym pieczeniem, jakby jamę ustną i gardło oparzono wrzątkiem ; jeśli pozwolono temu stanowi postępować, zdawał się szerzyć wszędzie tam, gdzie występowała błona śluzowa, nawet do odbytnicy i pochwy ; kilka takich napadów każdego roku.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Utrudnione połykanie.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Dyspepsja, z czerwonym językiem i skłonnością do róży.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Brzuch wzdęty i niezwykle bolesny przy najlżejszym ucisku.

Stałe burczenie i kurczowe bóle jelit.

Stałe tępe bóle w pępku, z burczeniem w jelitach, po których następuje miękki, biegunkowy stolec.

Bóle < przed stolcem, lecz wypróżnienie ich nie przerywa.

Bóle w pępku z suchymi, grudkowatymi, ciemno zabarwionymi stolcami.

Nieznośny świąd i pieczenie odbytu ; bóle neuralgiczne odbytu.

Bóle jelit < rano.

STOLCE I ODBYTNICA [20]

Stolec niemal biały, rzadki, papkowaty. Obfity wodnisty stolec oddany z wielką siłą, z towarzyszącymi gwałtownymi bólami kolkowymi, o godz. 4 rano ; w ciągu następnych dwóch godzin jeszcze trzy obfite stolce tego rodzaju.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Pieczenie w cewce moczowej.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Moszna znacznie obrzęknięta, ciemnoczerwona, pokryta pęcherzykami.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Suchość i ból krtani ; chrypka.

KASZEL [27]

Szorstki, suchy kaszel, utrzymujący się ponad dwa tygodnie.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Nagle występujące silne kłucia przeszywające klatkę piersiową.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Sztywność karku lub „postrzał w karku” oraz bóle reumatyczne między łopatkami.

Postrzał lędźwiowy wskutek przeciążenia lub przeziębienia.

SZYJA I PLECY [31]

Owrzodzenie węzłów chłonnych szyi, z których wydobywała się bardzo cuchnąca, ciemno zabarwiona ropa ; wokół owrzodzeń ciemnoczerwona obwódka.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Porażenne ciągnięcie w prawej kończynie górnej, zwłaszcza w nadgarstku, sięgające koniuszków palców.

Obrzęk maziowy w obrębie stawu nadgarstkowego, narastający od dziewięciu miesięcy, wielkości orzecha włoskiego, ciemno zabarwiony, tak że wyglądał jak ropiejący guz ; oglądany pod światło wydawał się przeświecający ; niezbyt bolesny.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Uczucie porażenia i obolałości nóg jak po stłuczeniu.

Porażenne ciągnięcie, z bólami kości lewej nogi.

Znaczne osłabienie kolan i stawów skokowych ; stale pobolewają.

Przewlekły reumatyzm ; ból skupiony w pięcie ; chory kuleje, chodzi o dwóch laskach ; silny ból przy pierwszym postawieniu stopy, aby się na niej oprzeć ; ból przeszywający w kości i ból jak w miejscu otartym w poduszce stopy ; stopa obrzęknięta.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Drżenie kończyn z drganiami mięśni.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Schylanie się : czołowy ból głowy <.

Przy pierwszym postawieniu stopy, aby się na niej oprzeć : silny ból.

Chodzenie : czołowy ból głowy <.

NERWY [36]

Znaczny niepokój ruchowy.

Osłabienie ; bardzo słaby i apatyczny ; przeciąganie się.

SEN [37]

Liczne sny podczas snu.

CZAS [38]

Nasilenie wszystkich objawów rano po przebudzeniu.

O godz. 4 rano : obfite wodniste stolce z bólem <.

Rano : ból jelit <.

Wieczorem : zawroty głowy <.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepłe pomieszczenie : dreszcze.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze : na całym ciele ; biegną w górę pleców nawet wtedy, gdy choremu jest ciepło i przebywa w ciepłym pomieszczeniu.

Gorączka przerywana bez potów.

Tyfus plamisty i dur brzuszny.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Intensywny świąd występujący okresowo ; nawraca co godzinę lub dwie.

Przez ponad dwa tygodnie : szorstki, suchy kaszel.

Przez dziewięć miesięcy : obrzęk maziowy stawu nadgarstkowego.

Każdego roku : kilka napadów bolesności jamy ustnej i pieczenia błony śluzowej.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona : znaczny obrzęk połowy twarzy, zwłaszcza pod okiem ; porażenne ciągnięcie w kończynie górnej ; rumień guzowaty poniżej kolana.

Lewa strona : świąd i pieczenie policzka ; bóle kości nogi ; rumień guzowaty na nodze.

ODCZUCIA [43]

Jakby jamę ustną i gardło oparzono wrzątkiem.

Ból : jelit ; krtani ; kości lewej nogi ; stawów skokowych, nadgarstków i łokci.

Silne kłucia : przeszywające klatkę piersiową.

Bóle przeszywające : w kości stopy.

Bóle neuralgiczne : odbytu.

Bóle reumatyczne : między łopatkami ; w pięcie.

Bóle ciągnące : w szczęce i żuchwie.

Kurczowe bóle : jelit.

Bóle kolkowe : jelit.

Tępe, uporczywe bóle : gałek ocznych.

Tępy, ciężki ból : w czole.

Tępe bóle : w pępku.

Pobolewanie : kolan i stawów skokowych.

Porażenne ciągnięcie : w prawej kończynie górnej ; w lewej nodze.

Dolegliwość : u nasady języka i w cieśni gardzieli.

Ból jak w miejscu otartym : w poduszce stopy.

Pieczenie : twarzy ; jamy ustnej i gardła ; odbytu ; cewki moczowej.

Uczucie obolałości jak po stłuczeniu : w nogach.

Uczucie jak po oparzeniu wrzątkiem : języka.

Uczucie ciężkości : głowy.

Znaczne osłabienie : kolan i stawów skokowych.

Drżenie : kończyn.

Suchość : krtani.

Świąd : twarzy ; odbytu ; pod pęcherzykami i wokół nich na przedramionach oraz rękach w zatruciu Rhus.

TKANKI [44]

Działa na wszystkie części ciała, w których kości są bezpośrednio pokryte samą skórą i niczym więcej ; grzbiety palców, czoło itd.

Fagadeniczne owrzodzenia nóg i kończyn górnych, kiłowe lub skrofuliczne, z ciemnoczerwonym rumieniem.

Owrzodzenia węzłów chłonnych ; ropnie układu chłonnego.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk : rumień guzowaty bolesny.

Ucisk : brzuch niezwykle bolesny przy najlżejszym ucisku.

SKÓRA [46]

Drobna biała wysypka utrzymuje się pod skórą.

Rumień guzowaty : na prawej nodze poniżej kolana siedem takich zmian ; na lewej trzy, wszystkie w różnych stadiach, największa o średnicy ponad dwóch cali (około 5 cm).

Rumień guzowaty podczas rozpoczynającego się napadu duru brzusznego ; ból stawów skokowych, nadgarstków i łokci, po którym następuje wysiew czerwonych plam, wkrótce pojawiających się również na przedniej powierzchni ud i przedramion ; plamy te są bolesne przy dotyku, stale tworzą się nowe, a niektóre przybierają sinawy kolor.

Na przedramionach i rękach, zwłaszcza po prawej stronie, tworzyły się małe pęcherzyki, których zawartość wkrótce zmieniała się w ropę, lecz ponieważ świąd był bardzo silny, prawie zawsze niszczono je drapaniem, zanim przemiana w ropę dobiegła końca ; wykwity te wkrótce pokrywały się cienkimi, brunatnawymi, popękanymi i mocno przylegającymi strupami oraz zwiększały swój obwód ; największy miał około sześciu linii średnicy (około 13 mm) ; pod strupem znajduje się płaska, zrównana ze skórą nadżerka, pokryta cienką warstwą ropy ; silny świąd pod pęcherzykami i wokół nich. θ Liszajec.

Róża ropowicza.

Zatrucie Rhus tox. : wysypka na twarzy, rękach, narządach płciowych i udach ; czerwona i szorstka ; strupy w kącikach ust ; nieznośny świąd.

Owrzodzenia, skaleczenia i inne uszkodzenia skóry otoczone prosówkową, białawą wysypką.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Dziewczynka, æt. 5, podczas początku duru brzusznego ; rumień guzowaty.

Chłopiec, æt. 13 ; zatrucie Rhus tox.

Chłopiec, æt. 16, cierpiący od dwóch lat ; owrzodzenie węzłów chłonnych szyi.

Kobieta, æt. 22, cierpiąca od kilku tygodni ; liszajec.

Mężczyzna, æt. 30, przed piętnastoma miesiącami chorował na reumatyzm barków i kończyn górnych, ból zniknął z tych części i umiejscowił się w pięcie ; przewlekły reumatyzm.

Kobieta, æt. 38 ; temperament limfatyczny ; róża.

Mężczyzna, æt. 40 ; zatrucie Rhus rad.

RELACJE [48]

Antidotum stanowią : Phosphor., Bryon . Niebieska glinka stosowana zewnętrznie całkowicie łagodzi świąd i pieczenie.

Porównać : Anac., Clematis, Comoclad., Crot. tig., Ranunculus, Rhus tox., radicans i vernix .