Szczaw kędzierzawy. Polygonaceæ.

Roślina rodzima dla Europy, sprowadzona do tego kraju, gdzie rośnie dziko na polach i nieużytkach. Nalewkę przygotowuje się ze świeżego korzenia.

Próby lekowe przeprowadzili Houghton, Thesis, Hahn. Med. College of Penna., 1852 ; Joslin, Trans. Am. Inst., 1858.

Lek wypróbowywali E. M. K., H. M. Paine, Wm. E. Payne, Edw. Bayard, Wallace, Bowers i Rhees ; Preston, U. S. J. of Hom., vol. 1, 1860 ; Wright, Am. Inst. of Hom., 1860.

AUTORYTETY KLINICZNE.

Ból w nadbrzuszu , Morgan, Hom. Cl., vol. 4, p. 137 ; Gastralgia, dyspepsja , Joslin, Hom. Rev., vol. 2, p. 529 ; Poranna biegunka , Preston, H. M., vol. 7, p. 139 ; Biegunka , Morrison, Hom. Rev., vol. 18, p. 687 ; Joslin, Hom. Rev., vol. 2, p. 529 ; Dunham, Hom. Rev., vol. 2, p. 533 ; Hale, Therap., p. 641 ; Bezgłos , Shelton, Hom. Cl., vol. 3, p. 92 ; Astma , Morgan, Hom. Cl., vol. 4, p. 137 ; Nieżytowe schorzenia krtani, tchawicy i oskrzeli , Dunham, Hom. Rev., vol. 2, p. 530 ; Kaszel , Williamson, Raue's Rec., 1874, p. 133 ; Shelton, Hom. Cl., vol. 3, p. 91 ; Smith, A. H. Z., vol. 108, p. 190, za Hom. World, Dec., 1883 ; Hughes, B. J. H., vol. 23, p. 260 ; Joslin, Hom. Rev., vol. 2, p. 529 ; Dunham, Wells, Hom. Rev., vol. 2, pp. 534-5 ; Kaszel (podczas ciąży), Wells, Hom. Rev., vol. 2, p. 535 ; Blake, Hom. Rev., vol. 16, p. 406 ; Berridge, Org., vol. 1, p. 437 ; Dunham, N. Y. S. Trans., 1876-7, p. 41 ; Farley, M. I., vol. 6, p. 404 ; Moore, M. I., vol. 6, p. 344 ; Tinker, Hale, Therap., p. 646 ; Początkowa gruźlica płuc , Schmucker, N. Y. J. H., vol. 1, p. 372 ; Ból w okolicy serca , Rhees, Hom. Rev., vol. 2, p. 535 ; Świerzbiączka , Bernard, Hom. Rec., vol. 3, p. 152, za Pop. Zeit. Hom., Nr 15, vol. 13 ; Gastralgia , Knowles (3 przypadki), N. E. M. G., vol. 14, p. 107.

UMYSŁ [1]

Przygnębienie : z poważnym wyrazem twarzy ; z nastrojem samobójczym.

Drażliwy ; niechętny do wysiłku umysłowego.

SENSORIUM [2]

Uczucie ociężałości w głowie (wraz z kaszlem).

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ból głowy po przebudzeniu rano, poprzedzony nieprzyjemnym snem.

Tępe bóle : po prawej stronie ; w potylicy ; w czole, z uczuciem jak po stłuczeniu, < przy ruchu.

Nagły, przeszywający lub ostry, świdrujący ból po lewej stronie głowy.

Nieżytowy ból głowy, ze znacznym podrażnieniem krtani i tchawicy, bólem obojczyka i bolesnością za mostkiem.

WZROK I OCZY [5]

Ból oczu jak wskutek suchości ; powieki objęte stanem zapalnym, < wieczorem.

Uczucie bolesności oczu, bez stanu zapalnego.

SŁUCH I USZY [6]

Dzwonienie w uszach.

Świąd głęboko w uszach.

WĘCH I NOS [7]

Silne pragnienie dłubania w nosie.

Niedrożność nosa ; uczucie suchości, nawet w nozdrzach tylnych.

Nagłe, ostre uczucie mrowienia w błonie Schneidera, po którym następuje gwałtowne i szybko powtarzające się kichanie, pięć lub sześć razy z rzędu, z wodnistą wydzieliną z nozdrzy.

Gwałtowne kichanie ; z katarem z obfitą wodnistą wydzieliną, < wieczorem i w nocy.

Katar : z obfitą wodnistą wydzieliną i kichaniem ; z bólem głowy ; < wieczorem i w nocy.

Nagromadzenie śluzu w okolicy nozdrzy tylnych.

Żółty śluz wydalany przez nozdrza tylne.

Krwawienie z nosa, gwałtowne kichanie i bolesne podrażnienie nozdrzy.

Grypa z gwałtownym nieżytem, po którym następuje zapalenie oskrzeli.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Gorąco twarzy : zaczerwienienie < wieczorami ; tępy ból głowy ; z pulsowaniem w całym ciele.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Gorzki smak (rano).

Suchość języka i jamy ustnej ; język wydaje się jakby oparzony.

Obłożony język : na biało ; na żółto ; nalot żółtawobrązowy lub czerwonawobrązowy.

JAMA USTNA [12]

Owrzodzenie jamy ustnej i gardła.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Drapanie w gardle ; uczucie otarcia z wydzielaniem śluzu w górnej części.

Uczucie guza w gardle, nie > przez chrząkanie ani przełykanie ; podczas przełykania guz zstępuje, lecz natychmiast powraca.

Tępy, uporczywy ból gardła, z nagromadzeniem lepkiego śluzu w cieśni gardzieli.

Nieżytowe schorzenia gardła i cieśni gardzieli.

JEDZENIE I PICIE [15]

Po posiłkach : wzdęcia ; uczucie ciężkości w żołądku lub nadbrzuszu ; pobolewanie lewej piersi ; ucisk i rozdęcie żołądka.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Nudności w nocy, przed biegunką.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie ciężkości w nadbrzuszu, natychmiast po jedzeniu.

Uczucie jakby twardej substancji w dołku podsercowym.

Ciężar, ucisk i rozdęcie żołądka po posiłkach.

Pełność i ucisk w dołku podsercowym, rozciągające się ku dołowi szyjnemu ; przy każdym przełknięciu bez pokarmu odczucie zstępuje, lecz natychmiast powraca.

Uciskający, duszący, ciężki ból w nadbrzuszu, przenikający do pleców ; ubranie wydaje się zbyt ciasne ; uczucie osłabienia w nadbrzuszu, wszystkie objawy < podczas mówienia ; często bierze głęboki wdech.

Ból przeszywający od dołka podsercowego do klatki piersiowej ; ostry ból po lewej stronie klatki piersiowej ; lekkie nudności ; tępe pobolewanie czoła.

Pobolewanie i ból przeszywający w dołku podsercowym oraz powyżej niego, po obu stronach mostka.

Dolegliwości w dołku podsercowym, < po jedzeniu, szczególnie jabłek ; pewnego razu po jabłku dolegliwości były tak silne, że chora stała się zimna, straciła przytomność i wydawało się, że umiera ; niekiedy ostre bóle w klatce piersiowej i brzuchu ; niekiedy bardzo dokuczliwe uczucie jakby guza, bądź w gardle, bądź za mostkiem ; wychudła ; z trudem znajdowała cokolwiek, co mogłaby zjeść bez dolegliwości.

Ból w dołku podsercowym ; pobolewanie lewej piersi ; wzdęcia ; odbijania ; ucisk i rozdęcie żołądka po posiłkach.

Pobolewanie w dołku podsercowym oraz pobolewanie i bóle przeszywające powyżej niego w klatce piersiowej, na wysokości dolnego końca mostka, a szczególnie po obu jego stronach ; po filiżance herbaty u mężczyzny nieprzyzwyczajonego do jej picia.

Tępy, uporczywy ból w dołku podsercowym, powoli stający się bardzo silny ; ostre bóle kłujące w żołądku, rozciągające się do klatki piersiowej, a poniżej uczucie ucisku jakby guza w dołku podsercowym, niekiedy wznoszącego się pod mostek, znacznie < od ruchu i nieco od głębokiego wdechu ; na ogół < po jedzeniu ; > przy całkowicie spokojnym leżeniu.

Dolegliwości żołądka stają się tak silne, że chora nie może siedzieć ; silne uporczywe bóle w dołku podsercowym i powyżej niego ; okresowe napady ostrych, przeszywających bólów w klatce piersiowej, bokach i brzuchu ; pewien ból głowy i nudności po jedzeniu ; wszystkie objawy < od ruchu i jedzenia ; uczucie jakby guza lub ucisku, czasem w gardle, czasem za mostkiem.

Uciskający, duszący, tępy, ciężki ból w nadbrzuszu, przenikający do pleców ; ubranie wydaje się zbyt ciasne ; uczucie osłabienia w nadbrzuszu ; wszystkie objawy < od mówienia ; często musi wziąć głęboki wdech i ziewać, z łzawieniem oczu ; bóle kłujące w tylnej części prawego biodra ; kulawy chód.

PODŻEBRZA [18]

Ból w podżebrzu wskutek chodzenia lub głębokiego wdechu.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Ból ściskający w pobliżu pępka, częściowo > po oddaniu cuchnących gazów ; kolka wzdęciowa wkrótce po posiłku.

Ból występujący lub < podczas głębokiego wdechu.

Uczucie twardości i pełności w brzuchu, z przelewaniem.

Ból brzucha rano, po którym następuje stolec.

Kolka wskutek przeziębienia, z kaszlem.

STOLCE I ODBYTNICA [20]

Stolce : bezbolesne, cuchnące, obfite ; brązowe lub czarne, rzadkie albo wodniste ; poprzedzone bólem brzucha ; przed stolcem nagłe parcie, które rano wypędza chorego z łóżka.

Poranna biegunka, z kaszlem wywołanym łaskotaniem w dołku szyjnym.

Brązowa, wodnista biegunka, głównie rano, z pięcioma wypróżnieniami od godz. 5 do 9 rano, której towarzyszy umiarkowany ból ściskający w dolnej części brzucha ; kaszel.

Biegunka każdego ranka przez cztery dni ; wypróżnienia obfite, cuchnące i rzadkie, wręcz wodniste ; kaszel wywoływany łaskotaniem w dołku szyjnym, zwykle suchy ; kiedy pojawia się odkrztuszanie, wydzielina jest bez smaku ; kaszel wstrząsa żołądkiem i towarzyszy mu uczucie otarcia w klatce piersiowej ; nie pozwala chorej spać w nocy.

Biegunka rano ; cztery wypróżnienia między godz. 6 a 10 rano ; bardzo rzadkie, bezbolesne ; nudności przy poruszaniu się w nocy poprzedzają wypróżnienie ; suchość jamy ustnej ; język pokryty lekko żółtym nalotem ; poprzedniego dnia tępy ból po prawej stronie mostka, ostry ból po lewej ; w okresie klimakterium.

Poważny napad biegunki u 70-letniego starca, po nieskutecznym zastosowaniu Sulphur ; nasilenie wczesnym rankiem ; nudności ; kolka ; kaszel od łaskotania, < od chłodnego powietrza i mówienia.

Kał twardy, zbity, brązowy ; zaparcie.

Świąd odbytu z oddawaniem cuchnących gazów.

Uczucie jakby ucisku kija w odbytnicy.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Nagłe parcie.

Częsta potrzeba oddawania moczu, z uczuciem, że moczu nie da się długo utrzymać.

Mimowolne oddawanie moczu przy kaszlu.

Obfity, bezbarwny mocz po południu.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Chrypka, < wieczorami ; głos niepewny.

Nagła zmiana głosu o różnych porach albo codziennie o tej samej porze, bądź wraz z kaszlem.

Głos : wyższy, jak przy nieżycie ; nosowy ; ochrypły, szczególnie wieczorem.

Bezgłos po narażeniu na zimno.

Bezgłos odruchowy wskutek nacieku gruźliczego w szczycie lewego płuca.

Bezgłos nieżytowy, z podrażnieniem w dole nadmostkowym, wywołującym dokuczliwy kaszel.

Lepki śluz w gardle lub krtani, stałe pragnienie chrząkania.

Odchrząkiwanie śluzu z krtani.

Pragnienie odchrząknięcia flegmy, którą czuje się w krtani, jakby poruszała się tam i z powrotem, lecz bez powodzenia ; < w zimnym powietrzu ; < w nocy.

Dużo lepkiego śluzu w krtani, ze stałym kaszlem i potrzebą odkrztuszenia go, lecz bez ulgi ; poranna biegunka.

Lepki śluz w gardle lub krtani ; stała potrzeba chrząkania ; kaszel i chrząkanie < w nocy ; drapanie w gardle ; kaszel wywoływany łaskotaniem lub podrażnieniem za mostkiem ; kaszlowi towarzyszy ból głowy ; nagła zmiana głosu o tej samej godzinie w kolejne dni ; zmiana głosu o różnych porach.

Odchrząkiwanie śluzu z górnej części krtani i gardła ; z piekącą bolesnością ; rozszerzającą się później na lewe oskrzele ; ponownie wywoływane silniejszym wydechem lub drapaniem.

Odchrząkiwanie śluzu z krtani, z piekącą bolesnością ; głos ochrypły, szczególnie wieczorem ; łaskotanie w gardle ; kaszel < od ucisku na krtań ; gwałtowny, szczekający kaszel, z bolesnością krtani i klatki piersiowej.

Łaskotanie w dołku szyjnym wywołujące kaszel.

Gwałtowne podrażnienie wywołujące kaszel w krtani podczas jedzenia.

Ból krtani : podczas jedzenia ; w górnej części krtani ; głównie po lewej stronie ; z kaszlem powodującym uczucie otarcia.

Uczucie otarcia w krtani podczas kaszlu.

Ostre nieżytowe schorzenia krtani, tchawicy i oskrzeli ; suchy, częsty, ciągły kaszel, w długich napadach albo, w pewnych okolicznościach, niemal nieprzerwany i nieproporcjonalny do stopnia zmian organicznych błony śluzowej ; wywoływany lub znacznie < przez każde zakłócenie oddychania, takie jak nieco głębszy albo szybszy niż zwykle wdech, przez wdychanie powietrza nieco zimniejszego od wdychanego wcześniej, przez nieregularność oddychania oraz nieregularne ruchy krtani i tchawicy, takie jak podczas mówienia, a także przez zewnętrzny ucisk na tchawicę w okolicy dołu nadmostkowego ; znaczna podrażliwość błony śluzowej krtani i tchawicy ; uczucie otarcia i bolesność tchawicy, sięgające nieco poniżej dołu nadmostkowego i bocznie do oskrzeli, głównie lewego ; łaskotanie w dole nadmostkowym i za mostkiem wywołuje kaszel ; łaskotanie to jest bardzo dokuczliwe i uporczywe, a kaszel często przynosi >, lecz tylko chwilowo, niekiedy zaś jedynie częściowo ; kaszel występuje głównie lub jest znacznie < wieczorem po położeniu się do łóżka, a wówczas błona śluzowa tchawicy jest szczególnie wrażliwa na zimne powietrze i wszelkie nieregularności przepływu powietrza nad jej powierzchnią, tak że chory często zakrywa głowę pościelą, aby uniknąć zimnego powietrza, i odmawia mówienia, a nawet słuchania rozmowy, z obawy, że jego uwaga zostanie odwrócona od kontrolowania czynności oddechowych, które wykonuje z największą dbałością o równomierność i z pełną rozwagą.

Od blisko trzech miesięcy nie jest w stanie mówić głośniej niż szeptem; bolesność gardła < przy przełykaniu bez pokarmu, ale nie < przy przełykaniu pokarmu; tylna powierzchnia gardła podrażniona, miejscami z otarciami, brzegi podniebienia miękkiego i języczek czerwone i obrzęknięte oraz pokryte wysypką z drobnych czerwonych krostek; lekki męczący kaszel, wywoływany łaskotaniem w krtani i górnej części tchawicy; po przeziębieniu.

ODDYCHANIE [26]

Częste uczucie, jakby nie mogła zaczerpnąć następnego oddechu.

Uczucie braku tchu, jakby powietrze nie przenikało do klatki piersiowej, albo podobne do odczuwanego podczas spadania lub bardzo szybkiego przemieszczania się w powietrzu.

Oddychanie wywołuje bolesność za mostkiem.

Rzężenie w tchawicy; częste uczucie, jakby nie mogła zaczerpnąć następnego oddechu (por. Apis); napady kaszlu kilka razy dziennie, trwające za każdym razem półtorej godziny i rozpoczynające się uczuciem nagromadzenia w klatce piersiowej dużej ilości lepkiego śluzu, ze wzmożoną dusznością i potrzebą jego odkrztuszenia; na pół godziny przed napadem pojawia się ogólny gorący pot, nasilający się podczas napadu; kaszel bardzo silny, z uczuciem duszenia się sięgającym nadbrzusza, jakby lepka flegma musiała wydostać się ku górze; silna bolesność za całym mostkiem, szerząca się na obie strony; stała, lecz < podczas kaszlu; w czasie napadu odkrztusza dużą ilość lepkiego śluzu; podczas trwania napadu z rozpaczy ma ochotę odebrać sobie życie; potem skrajnie osłabiona i płaczliwa. θ Astma.

Astma u chorych na gruźlicę; pogorszenie o 2 A. M.

KASZEL [27]

Chrypliwy, szczekający kaszel; napadami, każdej nocy o 11 P. M. oraz o 2 i 5 A. M. (dzieci).

Kaszel z bólem za środkową częścią mostka.

Suchy, nieustający, wyczerpujący kaszel, wywoływany łaskotaniem w dołku nadmostkowym, sięgającym za mostek i do żołądka; bolesność krtani i za mostkiem; uczucie otarcia pod obojczykami; ból żołądka; kłucia w lewym płucu; kaszel < przy przechodzeniu z jednego pomieszczenia do drugiego, wieczorem po położeniu się, przy dotykaniu lub uciskaniu dołka nadmostkowego oraz wskutek najmniejszego wdechu chłodnego powietrza; nakrywa głowę pościelą, aby ogrzać powietrze.

Odchrząkiwanie z palącą bolesnością w krtani; później w lewym oskrzelu, ponawianą przez silny wydech i chrząkanie.

Suchy, skurczowy kaszel, przypominający wczesne stadium krztuśca; początkowo suchy, pojawiający się napadami poprzedzonymi łaskotaniem w dołku nadmostkowym, z przekrwieniem i lekkim bólem głowy oraz szarpiącymi bólami po prawej stronie klatki piersiowej; najgwałtowniejszy napad rozpoczynał się kilka chwil po położeniu się wieczorem, zwykle około godziny 11; napad ten trwał dziesięć lub piętnaście minut, po czym chory przesypiał całą noc; mniej silny napad występował w łóżku rano po przebudzeniu oraz o różnych porach dnia; po dwóch tygodniach pojawiło się odkrztuszanie małych ilości przylepnego śluzu, odrywającego się z trudem.

Męczący kaszel.

Ucisk na gardło wywołuje kaszel.

Kaszel, gdy tylko obróci się na lewy bok.

Najgwałtowniejszy kaszel występuje kilka chwil po położeniu się oraz w nocy; w niektórych przypadkach całkowity bezgłos.

Silny kaszel, wywoływany uciskiem na tchawicę, głębokimi wdechami, wdychaniem zimnego powietrza i mówieniem; kaszel silny, wybuchowy i ciągły, powoduje ból głowy, z towarzyszącą mimowolną mikcją; < w drugiej części nocy.

Suchy, łaskoczący, skurczowy kaszel z tkliwością krtani i tchawicy, przez co kaszel jest bardzo bolesny.

Dokuczliwy, uporczywy kaszel, < w chłodnym powietrzu lub wskutek wszystkiego, co zwiększa objętość albo prędkość wdychanego powietrza.

Suchy, męczący, nieustający, bardzo wyczerpujący kaszel, wzbudzany przez łaskotanie w dołku nadmostkowym, schodzące w dół do połowy mostka, z uczuciem, jakby podczas oddychania w oskrzelach kołysało się tam i z powrotem piórko, wywołując łaskotanie prowokujące kaszel.

Kaszel rozpoczyna się łaskotaniem za górną częścią mostka, niekiedy napadami trwającymi od pięciu do dziesięciu minut; tchawica bolesna przy ucisku z zewnątrz i na całej długości sprawia wrażenie otartej, podobnie jak cała cieśń gardzieli; ucisk na dołek nadmostkowy wzbudza kaszel; kaszel jest gwałtowny, ze skąpym, trudnym odkrztuszaniem, wstrząsa głową i klatką piersiową; głowa jakby miała rozlecieć się na kawałki, a chory ma wrażenie, że w każdej chwili może odkrztusić krew; po napadach kaszlu jest bardzo wyczerpany; podczas kaszlu boli go głowa.

Suchy kaszel; łaskotanie w dołku nadmostkowym; stała potrzeba kaszlu podczas oddychania zimnym powietrzem, < po położeniu się do łóżka; zmuszony zakrywać usta pościelą i dokładać wszelkich starań, aby powstrzymać kaszel; okresowe bóle przebiegające przez oba płuca i wznoszące się do tchawicy; rano czuje się słaby i wyczerpany; bardzo często rano odczuwa w gardle podrażnienie jak od otarcia.

Jest bardzo nerwowy; uczucie zamętu w głowie; chrypka wieczorami; kaszel; uczucie otarcia za całym mostkiem podczas kaszlu i wdechu; zimne palce.

Kaszel wywołany pierwotnie wdychaniem skrajnie zimnego powietrza zimą; kaszel < w pozycji leżącej, zwłaszcza o godzinie 11 w nocy; wzbudzany przez łaskotanie za mostkiem, z pobolewaniem jak po nadwerężeniu w pobliżu mostka oraz nagromadzeniem śluzu w gardzieli blisko nozdrzy tylnych.

Kaszel około 11 P. M. podczas leżenia na lewym boku; między 1 a 2 A. M. budził się z kaszlem w każdej pozycji; klatka piersiowa wydawała się od kaszlu stłuczona, a kaszel sprawiał wrażenie, jakby nie sięgał dostatecznie głęboko, aby poderwać flegmę; gdy zaś ją rozluźniał, powodował bolesność klatki piersiowej; po przeziębieniu wskutek narażenia na zimne powietrze wczesnym rankiem.

Silne przeziębienie od kilku dni; tętno szybkie, nie twarde, 110; skóra umiarkowanie gorąca i sucha, twarz nieco zaczerwieniona; oddychanie utrudnione nie tyle przez jakiekolwiek zwężenie klatki piersiowej, ile przez gwałtowny i długo utrzymujący się kaszel, następujący po każdej próbie pełnego wdechu; badanie fizykalne klatki piersiowej nie wykazuje nieprawidłowości; uczucie szorstkości i bolesność w dolnej części tchawicy oraz za górną trzecią częścią mostka są znacznie wyraźniejsze podczas kaszlu; kaszel suchy, nieco chrypliwy, bardzo gwałtowny i wyczerpujący; prowokowany przez łaskotanie w dołku nadmostkowym, wywoływany uciskiem na tchawicę w tej okolicy, a zwłaszcza mówieniem, głębokim wdechem lub wdychaniem chłodnego powietrza; ta drażliwość tchawicy nasila się bardzo wyraźnie po 7 P. M., tak że chora niezmiernie cierpi wskutek ciągłego łaskotania i gwałtownego kaszlu; może im zapobiec jedynie przez bardzo ostrożne i miarowe oddychanie, unikanie wszelkiego mówienia i rozmowy, a w końcu nakrywa głowę pościelą, aby nie wdychać chłodnego powietrza w pokoju.

Od kilku lat okresami silny suchy kaszel; kaszel < wieczorem; nie jest w stanie oddychać zimnym powietrzem w sypialni, a rano po wstaniu miewa silny napad kaszlu; napady występują również niekiedy w ciągu dnia, zwłaszcza przy głębokim wdechu; jest szczupły i dość wychudzony; ma częste poty nocne; łaskotanie w gardle i u szczytu mostka; po pewnym czasie kaszlu występuje bardzo nieprzyjemne uczucie otarcia w gardle, sięgające od gardła w dół pod górną część mostka, z towarzyszącym uczuciem pieczenia w górnych płatach obu płuc (okolica obojczykowa), brakiem apetytu i znacznym osłabieniem; badanie nie wykazuje obecności guzków gruźliczych.

Nabawił się przeziębienia obejmującego głowę, gardło i płuca; kaszel silny, suchy i wybuchowy, prowokowany przez łaskotanie w gardle, mówienie, głęboki wdech oraz wdychanie zimnego powietrza, < w pozycji leżącej; powoduje ból głowy i towarzyszy mu mimowolna mikcja.

Przeziębienie; kaszel suchy, chrypliwy, szczekający, brzmiący jak w krupie, z towarzyszącą gorączką.

Stały, suchy, szczekający, skurczowy kaszel. θ Przewlekłe zapalenie płuc.

Kaszel rozpoczynający się w krtani, gdzie słychać było głośne rzężenie śluzowe; w dzień powraca co dziesięć sekund, w nocy rzadziej.

Przebyła osiem poronień, wszystkie we wczesnym okresie ciąży; w każdym przypadku wcześnie pojawiał się suchy, wstrząsający, skurczowy kaszel w niezwykle gwałtownych napadach, który przyczyniał się do poronienia; na początku dziewiątej ciąży ponownie wystąpił kaszel, bardzo suchy, szorstki, głośny i wstrząsający, < w nocy, uniemożliwiający sen, natychmiast i gwałtownie wywoływany uciskiem na tchawicę.

Kaszel wywoływany przejściem z ciepłego do zimnego albo z chłodnego do ciepłego powietrza, a także zmianą rytmu oddychania.

Stały suchy kaszel, trwający wiele miesięcy, u kobiety ze skłonnością do gruźlicy.

Pobolewanie od łopatek w dół pleców albo w okolicy nerek.

U kobiet każdy napad kaszlu powoduje wypływ kilku kropli moczu.

Suchy kaszel rozpoczynający się o 2 A. M.

Kaszel przy przechodzeniu z jednego pomieszczenia do drugiego.

Nocny kaszel w gruźlicy płuc, z bólem obojczykowym lub bez niego.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ból w klatce piersiowej: po obu stronach.

Tępe pobolewanie w przedniej części obu płuc, w dzień i w nocy, przez pięć dni, z towarzyszącym bólem głowy i żołądka oraz odbijaniem gazów.

Delikatne kłucia w lewym płucu o 3.30 P. M., podczas pisania.

Ostre bóle przeszywające lub piekąco-kłujące, przebiegające przez lewe płuco; gdy chory obraca się na lewy bok, odczuwa bolesność; wczesne stadia gruźlicy płuc. θ Pleurodynia.

Bardzo ostre kłucie wzdłuż lewego brzegu mostka podczas wdechu, po południu podczas jazdy konnej.

Paląco-kłujący ból po lewej stronie, w pobliżu serca, wkrótce po położeniu się do łóżka; stopniowo przesunął się w obręb mięśnia piersiowego większego, około dwóch cali powyżej brodawki sutkowej i na lewo od niej, i utrzymywał się przez długi czas; < przy głębokim wdechu oraz podczas leżenia na plecach lub prawym boku; > podczas leżenia na lewym boku.

Paląco-kłujący ból w całej lewej połowie klatki piersiowej, pojawiający się nagle przy głębokim wdechu podczas kładzenia się wieczorem do łóżka.

Kłujący, niemal swędzący ból po lewej stronie klatki piersiowej, tuż poniżej brodawki sutkowej; po nim występuje, a następnie mu towarzyszy, kłująco-palący ból pleców.

Ból palący po lewej stronie klatki piersiowej, tuż poniżej brodawki sutkowej, < przy głębokim wdechu.

Silny ból po obu stronach, odczuwany jakby w płucach.

Ból obojczykowy; ból jak od otarcia tuż pod każdym obojczykiem podczas odchrząkiwania śluzu z gardła.

Paląco-kłujący lub paląco-piekący ból w lewej połowie klatki piersiowej, w pobliżu serca; < przy głębokim oddychaniu i po położeniu się wieczorem do łóżka; reumatyzm.

Palący, przeszywający ból w prawej połowie klatki piersiowej.

Ostry ból w pobliżu lewej pachy.

Ból w środku lewego płuca.

Mostek sprawia wrażenie nadwerężonego.

Silna duszność; stały, suchy, męczący kaszel; rzężenie śluzowe na szczycie prawego płuca z nieznacznym stłumieniem odgłosu opukowego; wynędzniała twarz; kaszel rozpoczął się dwa lata wcześniej; niekiedy ból po lewej stronie, tuż poniżej brodawki sutkowej; nie może odkrztuszać; kaszel wywoływany łaskotaniem w krtani i dołku nadmostkowym; uczucie guzka w gardle, nie > przez odchrząkiwanie ani przełykanie; lepki śluz w krtani z potrzebą jego odkrztuszenia, lecz bez ulgi; biegunka; uda i plecy pokryte drobnymi czerwonymi krostkami; poty nocne i niespokojne noce; kaszel < rano, przy wejściu z zimnego powietrza do ciepłego pomieszczenia, po zatrzymaniu się po spacerze, przy pierwszym położeniu się wieczorem, w dymie albo w kuchni podczas gotowania. θ Wczesna gruźlica płuc.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Uczucie, jakby serce nagle przestało bić, po czym następuje ciężkie pulsowanie w całej klatce piersiowej.

Pieczenie w okolicy serca.

Ból tępy w okolicy serca; kłujący; < w pozycji leżącej i przy głębokim oddychaniu.

Gwałtowne kołatanie serca z tętnieniem tętnic szyjnych i całego ciała, widocznym gołym okiem i wstrząsającym łóżkiem; tętno 120; gwałtowny, uporczywy ból w okolicy serca; silna duszność, zwłaszcza w pozycji leżącej, tak że chorego trzeba było podeprzeć w pozycji siedzącej; twarz czerwona i obrzękła, zwłaszcza wokół oczu, które były czerwone, ciężkie i pozbawione blasku; język obłożony białym nalotem, z czerwonym końcem i brzegami; nadmierne pragnienie; brak apetytu; zaparcie.

Tętno przyspieszone, głównie podczas wchodzenia po schodach.

SZYJA I PLECY [31]

Uciskające pobolewanie pleców na wysokości dolnego brzegu łopatki.

Obolałość lub ból palący w pobliżu stawu krzyżowo-biodrowego.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Bóle od barku do łokcia; ramiona sprawiają wrażenie nadwerężonych.

Dłonie zimne podczas kaszlu.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Kłucie w tylnej części prawego biodra; utykający chód.

Bóle nóg.

Ból jak ukłucie w stawie kolanowym podczas stania.

Nogi pokryte drobnymi czerwonymi krostkami.

Zimne stopy.

Stopy wrażliwe; kłucie w nagniotkach.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Leżenie : kaszel < ; wkrótce potem ból palący w pobliżu serca ; podczas kładzenia się ból palący w klatce piersiowej ; kłucie w okolicy serca <.

Spokojne leżenie : dolegliwość lub ból w dołku podsercowym >.

Leżenie na lewym boku : ból w pobliżu serca >.

Stanie : ból podobny do ukłucia w stawie kolanowym.

Ruch : bóle głowy ; ucisk w dołku podsercowym < ; wywołuje nudności.

Mówienie : uciskowy, duszący, ciężki ból w nadbrzuszu <.

Obracanie się na lewy bok : kaszel <.

Chodzenie : ból w podżebrzu.

Wchodzenie po schodach : tętno przyspieszone.

NERWY [36]

Wielkie osłabienie ; niechęć do pracy ; obojętność na otoczenie.

Niepokój wieczorem.

Wrażliwość na świeże powietrze.

SEN [37]

Sen zaburzony ; bezsenność, niepokój ; krótkie drzemki i nieprzyjemne wyobrażenia, nawet na jawie.

Nieprzyjemne sny.

Niespokojny sen, sny o niebezpieczeństwie i kłopotach. Budzi się wcześnie z bólem głowy.

PORA [38]

Rano : ból głowy po przebudzeniu ; gorzki smak ; nagłe parcie na stolec wypędza go z łóżka ; biegunka ; uczucie otarcia w gardle ; słaby i wyczerpany.

O godz. 2 w nocy : rozpoczyna się suchy kaszel.

Po południu : obfity, bezbarwny mocz ; ukłucie przy brzegu mostka ; gorączka.

O godz. 15.30 : ukłucia w lewym płucu.

Wieczorem : stan zapalny powiek < ; katar z obfitą wodnistą wydzieliną < ; gorąco twarzy < ; chrypka < ; kaszel < ; chrypka.

Dniem i nocą : pobolewanie płuc.

W nocy : katar z obfitą wodnistą wydzieliną < ; nudności ; potrzeba odchrząkiwania flegmy ; w drugiej części nocy kaszel < ; paląco-kłujący ból w klatce piersiowej <.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepło : świerzbiączka >.

Zakrycie ust pościelą : zapobiega kaszlowi.

Podczas rozbierania się : świąd w różnych częściach ciała, < na kończynach dolnych.

Zmiana pomieszczenia : kaszel <.

Przejście z zimnego lub chłodnego do ciepłego powietrza : wywołuje kaszel.

Świeże powietrze : wrażliwość na nie ; pokrzywka <.

Chłodne powietrze : kaszel < ; odsłonięta wysypka pęcherzykowa swędzi.

Narażenie na zimno : bezgłos.

Zimno : świerzbiączka <.

Zimne powietrze : potrzeba odchrząkiwania flegmy < ; kaszel < ; wdychanie go wywołuje kaszel.

GORĄCZKA [40]

Marznięcie, < na plecach ; kolka, nudności, ukłucia w pobliżu środka klatki piersiowej.

Zwiększona częstość tętna oraz popołudniowa gorączka.

Uczucie gorąca, po którym następuje uczucie zimna, bez dreszczy.

Uderzenia gorąca < na policzkach.

Pot po przebudzeniu z głębokiego snu.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Od godz. 5 do 9 rano : pięć wypróżnień.

Od godz. 6 do 10 rano : cztery wypróżnienia.

Co dziesięć sekund : kaszel.

Każdego ranka przez cztery dni : biegunka.

Po godz. 19 : podrażnienie tchawicy <.

Codziennie o tej samej porze : nagła zmiana głosu.

Kilka razy dziennie : napady kaszlu trwające każdorazowo półtorej godziny.

Każdej nocy o godz. 23, między godz. 1 a 2 oraz o godz. 2 i 5 : napady kaszlu.

Od kilku lat : okresami suchy kaszel.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona : ból bocznej części potylicy ; ból biodra ; tępy ból po stronie mostka ; bóle bocznej części klatki piersiowej ; ból przeszywający w klatce piersiowej ; rzężenie śluzowe nad szczytem płuca ; ukłucia z tyłu biodra.

Lewa strona : kłujący ból bocznej części głowy ; pobolewanie piersi ; kłujący ból w klatce piersiowej ; guzki w szczycie płuca ; paląca bolesność oskrzela ; ból bocznej części krtani ; ukłucia w płucu ; bolesność oskrzela ; kaszel przy obracaniu się na ten bok ; delikatne ukłucia w płucu ; bóle kłujące lub piekąco-kłujące przeszywające płuco ; bok wydaje się obolały podczas obracania się ; ukłucie wzdłuż brzegu mostka ; paląco-kłujący ból w pobliżu serca ; palące kłucie w pobliżu brodawki sutkowej ; > podczas leżenia na tym boku ; paląco-kłujący ból w całej bocznej części klatki piersiowej ; ból w klatce piersiowej niemal jak świąd ; kłujący ból w pachach ; ból w środku płuca.

ODCZUCIA [43]

Ból oczu jak od suchości ; język jakby oparzony ; jakby guz w gardle ; jakby twarda substancja w dołku podsercowym ; jakby kłąb w gardle lub za mostkiem ; jakby ucisk kijem w odbytnicy ; jakby moczu nie można było długo utrzymać ; jakby nie mogła zaczerpnąć kolejnego oddechu ; jakby powietrze nie przenikało do klatki piersiowej ; jakby piórko kołysało się tam i z powrotem w oskrzelach ; jakby głowa miała rozpaść się na kawałki ; jakby w każdej chwili mógł odkrztusić krew ; jakby kaszel nie sięgał dostatecznie głęboko, by usunąć flegmę ; jakby serce nagle przestało bić.

Ból : w dołku podsercowym ; w podżebrzu ; w brzuchu ; w głowie ; w krtani ; w żołądku ; poprzez oba płuca ; w klatce piersiowej ; w środku lewego płuca ; po lewej stronie tuż poniżej brodawki sutkowej ; od barku w dół do łokcia.

Silny ból : po obu stronach, jakby w płucach.

Bóle kłujące : w klatce piersiowej i brzuchu ; po lewej stronie mostka ; w pobliżu lewej pachy.

Ból nagle przeszywający : w lewej części głowy.

Przenikliwy ból : w lewej części głowy.

Ból przeszywający : od dołka podsercowego do klatki piersiowej ; w lewej części klatki piersiowej ; po obu stronach dolnego końca mostka ; w brzuchu.

Ból palący, przeszywający : w prawej części klatki piersiowej.

Bóle wykręcające : w prawej części klatki piersiowej.

Ukłucia : w lewym płucu ; bardzo ostre wzdłuż lewego brzegu mostka ; z tyłu prawego biodra.

Ostre bóle kłujące : od żołądka do klatki piersiowej ; z tyłu prawego biodra ; poprzez lewe płuco.

Ból podobny do ukłucia : w stawie kolanowym.

Ból paląco-kłujący : po lewej stronie, w pobliżu serca ; w plecach.

Ból piekąco-kłujący, niemal jak świąd : w lewej części klatki piersiowej.

Ból palący : w lewej części klatki piersiowej, w pobliżu spojenia krzyżowo-biodrowego.

Ból jak od otarcia : tuż pod każdym obojczykiem.

Chwytający ból : w pobliżu pępka ; w dolnej części brzucha.

Pobolewanie : w gardle ; w lewej piersi ; w nadbrzuszu ; w czole ; w dołku podsercowym i powyżej niego po obu stronach mostka ; od łopatek w dół pleców lub ku nerkom ; w przedniej części obu płuc ; w okolicy serca ; w nogach.

Uciskowy, duszący, tępy, ciężki ból : w nadbrzuszu, przenikający do pleców.

Ból jak po skręceniu : w pobliżu mostka.

Uciskowy ból : w plecach przy dolnym brzegu łopatki.

Tępe bóle : po prawej stronie ; w potylicy ; w czole ; po prawej stronie mostka ; w okolicy serca.

Pieczenie : w okolicy serca.

Uczucie pieczenia : poprzez górne płaty płuc.

Ostre mrowienie : w błonie Schneidera.

Kłucie : w okolicy serca ; w odciskach.

Bolesność : za mostkiem ; w oczach ; z pieczeniem krtani i gardła ; krtani i klatki piersiowej ; tchawicy ; dolnej części tchawicy.

Uczucie otarcia : w krtani ; w tchawicy ; pod obojczykami.

Uczucie jak po zdarciu naskórka : w górnej części gardła ; w klatce piersiowej ; za mostkiem.

Uczucie jak po stłuczeniu : w czole.

Drapanie : w gardle.

Tkliwość : krtani i tchawicy.

Dolegliwość : w dołku podsercowym.

Łaskotanie : w dołku szyjnym ; w dole nadmostkowym i za mostkiem.

Ciężkie tętnienie : poprzez klatkę piersiową.

Uczucie ciężkości : w żołądku lub nadbrzuszu.

Ucisk : w żołądku ; w dołku podsercowym, rozciągający się ku gardłu.

Stwardnienie : w brzuchu.

Tępe odczucie : w głowie.

Rozdęcie : w żołądku.

Uczucie pełności : w brzuchu.

Uczucie osłabienia : w nadbrzuszu.

Suchość : języka i ust.

Uczucie suchości : w nosie.

Świąd : głęboko w uszach ; przy odbycie ; w różnych miejscach na kończynach dolnych.

Zimno : palców ; dłoni ; stóp.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk : dołka szyjnego ; kaszel <.

Ucisk : na krtań, kaszel < ; na dołek szyjny, kaszel < ; na tchawicę wywołuje silny kaszel.

Jazda konna : ukłucie wzdłuż brzegu mostka.

SKÓRA [46]

Świąd w różnych częściach ciała, < na kończynach dolnych, podczas rozbierania się.

Wysypka równomiernie pokrywała kilka okolic skóry z wyjątkiem twarzy ; świąd miał raczej charakter kłujący niż palący ; < od zimna, a > od ciepła. θ Świerzbiączka.

Świerzbiączka zakaźna, czyli „świąd żołnierski”.

Świąd piekąco-kłujący lub świąd jak od ukłuć.

Wysypka pęcherzykowa, swędząca po odsłonięciu i wystawieniu na chłodne powietrze.

Świąd preriowy.

Pokrzywka ; < na świeżym powietrzu.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Chłopiec, æt. 4 ; kaszel.

Chłopiec, æt. 5 ; biegunka.

Dziewczynka, æt. 6, cierpiąca od trzech tygodni ; kaszel.

Dziewczynka, æt. 6, po przeziębieniu ; kaszel.

Dziewczynka, æt. 12, cierpiąca od czterech dni ; biegunka.

Joseph H., æt. 13, podatny na gwałtowne napady reumatyzmu zapalnego z zajęciem serca ; ból w okolicy serca.

Panna C., æt. 20, krzepka, zdrowa, po narażeniu na niekorzystne warunki ; bezgłos.

Kobieta, æt. 22, słabej konstytucji, skrofuliczna, od kilku lat podatna na podostry reumatyzm ; kaszel.

Panna W., młoda kobieta o wybitnie nerwowym temperamencie ; kaszel.

Mężczyzna, æt. 23, o nerwowym temperamencie, cierpiący od kilku lat, uważa się za chorego na gruźlicę ; kaszel.

Panna B., æt. 25, jasna, biała, bardzo gładka skóra, nieco blada, włosy ciemnokasztanoworude, pełna, zaokrąglona sylwetka, po przeziębieniu przed trzema miesiącami ; ból gardła, bezgłos.

Mężczyzna, æt. 26, o temperamencie nerwowym, sangwinicznym ; kaszel.

Mężczyzna, æt. 26, o ciemnej karnacji, żonaty ; początkowa gruźlica płuc.

Pani G., æt. 30, cierpiąca od pięciu dni ; kaszel.

Kobieta, æt. 35, zamężna, cierpiąca od czterech dni ; biegunka.

Pani A., æt. 45 ; kaszel.

Kobieta, æt. około 50, cierpiąca od trzech tygodni ; ból żołądka.

Kobieta, æt. około 50, cierpiąca od czterech dni ; biegunka.

Mężczyzna, æt. 70 ; biegunka.

Rolnik, cierpiący od trzech lat ; świerzbiączka.

ZWIĄZKI [48]

Odtrutki : Camphor., Bellad., Hyosc., Conium, Laches., Phosphor .

Porównać : Apis, Bellad., Calc. carb., Caustic., Cistus, Dulcam., Eryngium, Hepar sulph., Iris, Iodium, Juglans, Laches., Lycopod., Lobelia, Mercur., Nuphar, Phosphor., Podoph., Rheum, Sanguin., Spongia, Sulphur .