Millefolium

Krwawnik pospolity. Compositæ.

Roślina znana starożytnym, wspomniana przez Homera w Iliadzie, gdzie Chiron naucza Achillesa sztuki chirurgii; Linneusz nadał jej nazwę Achillea Millefolium. Roślina ta występuje pospolicie na starych polach, wzdłuż płotów, na skrajach lasów i gruntów uprawnych; wytwarza gęste baldachogrono białawych kwiatów o słabym aromatycznym zapachu, a liście mają gorzkawy, cierpki smak. Nalewkę sporządza się ze świeżej rośliny.

Wprowadzony przez Hartlauba; próby lekowe przeprowadzili Nenning i Schreter (Hartlaub i Trinks, Annalen, t. 4, s. 344); późniejsze próby lekowe przeprowadzili Hering i Raue (Amerikanische Arzneiprüfungen, przekład z uzupełnieniami, N. E. M. G., t. 9, 1874).

AUTORYTETY KLINICZNE.

• Rückert, Annalen, t. 1, s. 114; Gross, Archives, 15, 3, 25; Goullon, Archives, 20, 2, 145; Ból głowy, Normand, Roux, Journ. de Med., 1771; Kolka i krwawa biegunka w czasie ciąży, Normand; Krwiomocz, Wiedemann, Rück. Kl. Erf., t. 2, s. 23; Krwioplucie, Lobethal, Allg. Hom. Ztg., t. 13, s. 356; Gross, Hirsch, Rückert, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 219; Keil, Rück. Kl. Erf., t. 5, s. 805; Okie, N. E. M. G., t. 9, 1874; Jousset, Allg. Hom. Ztg., t. 111, s. 127; Zapobiegawczo w krwotoku poporodowym, Rev. Hom. Belge, 1876, s. 21; Ospa prawdziwa z bólem żołądka, Maumery, Normand, Frank's Mag., t. 1; Kurcze niemowlęce, Normand; Gorączka po zahamowaniu świerzbu, Normand.

UMYSŁ [1]

Niepokój z bólem serca.

Melancholia, smutek; słaba pamięć.

Silnie pobudzony, z bólami w dołku podsercowym.

Drażliwy; gwałtowny; niechęć do pracy.

ŚWIADOMOŚĆ [2]

Oszołomiony, jak odurzoný.

Zmieszany, otępiały, szczególnie wieczorami; nie wie, co robi ani co powinien robić; stale wydaje mu się, jakby o czymś zapomniał.

Zawroty głowy przy powolnym poruszaniu się i chodzeniu, lecz nie podczas intensywnego wysiłku fizycznego; nudności przy pochylaniu się.

(OBS.:) Apopleksja; porażenie.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Uczucie, jakby cała krew napływała do głowy.

Przekrwienie głowy: podczas pochylania się wieczorem; nocą strumień biegnący z klatki piersiowej do głowy, niczym podmuch wiatru, z krwawieniem z nosa; po kawie; pochodzące z układu wrotnego.

Lekkie tętnienie w tętnicach głowy i twarzy.

Pełność w głowie po popołudniowej drzemce.

Tępy ból szczytu głowy.

Uczucie w prawej połowie głowy, jakby była ściskana śrubą.

Migrena połowicza.

Gwałtowny ból głowy; uderza głową o słupek łóżka lub ścianę; drganie powiek i mięśni czoła.

Potyliczny ból głowy, tępy pod wieczór.

Przeszywające bóle lub pchnięcia w głowie, na szczycie głowy, nad okiem, w potylicy i z boku głowy.

Ból głowy <: przy pochylaniu się; po przebudzeniu.

WZROK I OCZY [5]

Jakby mgła przed oczami, nie z bliska, lecz w oddali.

Widzenie jak przez mgłę, osłabienie wzroku, z wykrzywieniem mięśni twarzy.

Oczy błyszczące.

Przeszywający do wewnątrz ucisk w oczach, sięgający nasady nosa i boków czoła.

Uczucie nadmiernej ilości krwi w oczach.

Fistula lachrymalis; łzawienie i wydzielina.

Sklejanie się oczu rano.

SŁUCH I USZY [6]

Szum w lewym uchu sprawia, że zrywa się ze strachu; później, podczas śmiechu, uczucie, jakby z ucha wydostawało się zimne powietrze.

Uczucie, jakby uszy były zatkane, po obiedzie.

Przelotny, przeszywający ból w lewym uchu.

Ból ucha.

WĘCH I NOS [7]

Krwawienie z nosa: przekrwienie klatki piersiowej i głowy; nadmierne.

Zatkany nos.

Przeszywający ból od oczu do nasady nosa.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Zaczerwienienie twarzy bez wewnętrznego gorąca.

Uderzenie gorąca, jakby krew napływała do głowy.

Ból rwący: w twarzy, sięgający skroni; od prawej połowy żuchwy do ucha, a następnie do zębów.

Wykrzywienie twarzy.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ból zębów: od gorących rzeczy; z bólem szczęki; reumatyczny, przy chorych dziąsłach.

Ropień dziąsła.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Język obrzęknięty i obłożony.

JAMA USTNA [12]

Pragnienie, suchość w ustach.

Stomacace, owrzodziałe dziąsła; cuchnące, bolesne zmiany w jamie ustnej.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Zwiotczenie języczka, a także migdałków; nieżyt asteniczny.

Uczucie szorstkości w gardle.

Tępe, przeszywające bóle, najpierw po prawej, potem po lewej stronie.

Owrzodzenie gardła; ból po lewej stronie gardła podczas połykania.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka; puste odbijania.

Nudności z zawrotami głowy.

Odruchy wymiotne i wymioty.

Wymioty podczas kaszlu.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Bolesne gryzienie i wiercenie w żołądku jak z głodu.

Ból żołądka, jakby był pusty, rano po przebudzeniu.

Palenie w żołądku; < przy zginaniu tułowia, w okolicy prawego podżebrza, gdzie przechodziło w ciągnący, palący ból.

Palenie w żołądku i brzuchu; rozciągające się ku klatce piersiowej.

Bóle żołądka u młodych, histerycznych dziewcząt z nieregularną miesiączką.

Silny ból w dołku podsercowym; pobudzenie, tętno przyspieszone i napięte, krosty zapadają się. θ Ospa prawdziwa.

Ból żołądka po ospie zlewnej.

Kardialgia.

Uczucie pełności w żołądku; ucisk jak od czopa.

Kurcz żołądka z uczuciem, jakby płyn przemieszczał się z żołądka do jelit, w kierunku odbytu.

PODŻEBRZA [18]

Ból w okolicy wątroby; przeszywający ból w prawych dolnych żebrach.

Przekrwienie układu wrotnego.

Zastój w wątrobie i układzie żyły wrotnej; spowolnione trawienie; brak apetytu; gazy; wzdęcie brzucha.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Wzdęcie.

Ból brzucha od gazów.

Ściskanie i ból rwący w brzuchu, wywołane czerwonką i lienterią.

Kolka wzdęciowa u chorych histerycznych lub hipochondrycznych; kolka podczas miesiączki.

Krwawienia z jelit w durze brzusznym, z bębnicą.

Uwięźnięta przepuklina.

Wodobrzusze.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Częste oddawanie cuchnących gazów.

Gwałtowna kolka z krwawą biegunką. θ W szóstym miesiącu ciąży, podczas panującej epidemii czerwonki.

Biegunka śluzowa.

Przewlekły śluzotok wskutek atonii błon śluzowych; silny ból.

Czerwonka.

Krwawa czerwonka, parcie na stolec; podczas epidemii czerwonki.

Krwawy stolec po znacznym wysiłku, dźwiganiu lub urazach wewnętrznych.

Bóle wskutek niekrwawiących hemoroidów.

Krwawienia hemoroidalne.

Obfity wyciek z kłykcin.

Glisty.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Ból w okolicy lewej nerki, po którym występuje obfity krwiomocz, trwający od pięciu do ośmiu dni; dreszczowość zmuszająca go do pozostawania w łóżku.

Nieżyt pęcherza wskutek atonii.

Kamień w pęcherzu, z zatrzymaniem moczu; krwawy mocz.

Wydzielina przypominająca ropę po litotomii.

Mocz krwawy; krew tworzy w naczyniu zwartą masę.

Nietrzymanie moczu.

Stałe parcie na mocz.

Incontinentia urina.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Brak wytrysku podczas stosunku.

Nasieniotok.

Obrzęknięty prącie; wypływ krwi i wodnistego śluzu. θ Rzeżączka.

Kłykciny; przewlekła wydzielina z cewki moczowej.

Obrzęk prącia i jąder.

Rany i urazy prącia.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Niepłodność przy zbyt obfitej miesiączce.

Bolesne miesiączkowanie u młodych dziewcząt z nieregularną miesiączką; ból żołądka.

Zahamowanie miesiączki z bólem żołądka albo napadami padaczkowymi, albo kaszlem z krwawą plwociną.

Miesiączka nadmiernie obfita, trwa zbyt długo, z kolką.

Upławy u dzieci wskutek atonii.

Krwawienia maciczne; po znacznym wysiłku; poronienie.

Krwawienie jasnoczerwoną, płynną krwią.

Krwotoki miesiączkowe i krwotoki maciczne, z zastoinowym bólem głowy.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Niepłodność przy zbyt obfitej miesiączce lub skłonności do poronień.

W czasie ciąży dolegliwości kurczowe.

Bezbolesne lub krwawiące żylaki u kobiet ciężarnych.

Kolka lub dolegliwości kurczowe podczas porodu; silne bóle poporodowe.

Napady po ciężkim porodzie.

Drgawkowe ruchy wszystkich kończyn, straszliwe bóle i całkowite zahamowanie odchodów połogowych; trzeciego dnia po porodzie.

Odchody połogowe: zbyt obfite; zahamowane; gwałtowna gorączka, brak pokarmu, drgawkowe szarpnięcia; silny ból.

Bezbolesne krwawienia z macicy, nosa lub płuc po porodzie, po poronieniu albo przy zagrażającym poronieniu, jeżeli krew jest jasnoczerwona i nie ma bólów stawów.

Zapobiegawczo w krwotoku poporodowym.

Bolesne, popękane brodawki sutkowe u karmiących matek.

Brak pokarmu przy zahamowaniu odchodów połogowych i gorączce.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Wydzielanie śluzu w krtani; szorstkość.

ODDYCHANIE [26]

Duszność.

Bardzo utrudnione oddychanie z kurczami tężcowymi.

Dolegliwości astmatyczne.

KASZEL [27]

Kaszel: z częstym wypluwaniem jasnoczerwonej krwi; ucisk w klatce piersiowej z kołataniem serca; w gruźlicy; przy zahamowaniu krwawień hemoroidalnych; przy zahamowaniu miesiączki.

Upadł z wysokości i wskutek tego pluje krwią.

Krwotoki płucne wskutek osłabienia naczyń.

W stanach gruźliczych z odkrztuszaniem krwi albo po częstych napadach krwotoku płucnego.

Krwioplucie: w początkowej gruźlicy (po Acon. i Arn.); u chorych z hemoroidami; wskutek pęknięcia naczynia krwionośnego; po urazie.

Ucisk w klatce piersiowej; nadmierne kołatanie serca.

Odkrztuszanie krwi u krzepkiej kobiety w wieku 48 lat; brak miesiączki od dwóch lat; co wieczór uczucie burzenia w klatce piersiowej, < podczas leżenia w łóżku, zupełnie nieobecne w dzień; ciepła krew wznosi się do gardła i wypływa ustami; następnie kaszel z większą ilością jasnoczerwonej, krwawej plwociny, łącznie pół funta, z towarzyszącym znacznym wyczerpaniem.

Odkrztuszanie krwi codziennie po południu o godzinie 4.

Choroba płuc po odkrztuszaniu krwi.

Nawracające krwotoki oskrzelowe, w gruźlicy lub po upadku.

Śluzotok płucny.

Odkrztuszanie jasnoczerwonej krwi bez znacznego kaszlu, niekiedy wskutek gwałtownego wysiłku.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Gwałtowne, drobne ukłucie pośrodku lewej łopatki, biegnące z zewnątrz do wewnątrz, podczas wdechu.

Gwałtowne przekrwienie klatki piersiowej; głowy, z krwawieniem z nosa i odkrztuszaniem krwawego śluzu.

Zapalenie płuc.

Ucisk w klatce piersiowej, częste plucie krwią; przeszywające i kłujące bóle, uczucie stłuczenia; < pod lewą łopatką; w klatce piersiowej jakby coś bulgotało, jak gdyby wznosiła się ciepła krew, która wydostaje się bez kaszlu. θ Gruźlica.

Krwioplucie z obfitym wypływem jasnoczerwonej krwi, bez gorączki.

Phthisis pituitosa.

Owrzodzenia płuc; vomica.

Urazy płuc.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Gwałtowne kołatanie serca i plucie krwią.

Uczucie burzenia z krwiopluciem.

Niepokój z bólem serca.

Zapalenie z bólem rwącym i przeszywającym.

Tętno przyspieszone i napięte. θ Ospa prawdziwa.

SZYJA I PLECY [31]

Przeszywający, ciągnący ból tuż pod lewą łopatką, przez kilka chwil podczas siedzenia.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Drobny, przeszywający ból w lewej łopatce podczas oddychania w pozycji stojącej.

Uczucie, jakby lewa ręka drętwiała; kłujące drętwienie.

Gorące dłonie.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Gwałtowne bóle na wysokości grzebienia lewej kości biodrowej.

Ból prawego ścięgna Achillesa jak po uderzeniu lub skręceniu.

Najpierw lewa, potem prawa stopa drętwieje; drętwienie ustępuje podczas chodzenia.

Gorące stopy.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Przeszywające, ciągnące i rwące bóle kończyn.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Leżenie: nudności >.

Leżenie w łóżku: odkrztuszanie krwi <.

Siedzenie: przeszywające bóle pod lewą łopatką.

Pochylanie się: nudności; przekrwienie głowy; ból głowy <.

Zginanie tułowia: palenie w żołądku <.

Stanie: drobny, przeszywający ból w lewej łopatce.

Powolne poruszanie się: zawroty głowy.

Chodzenie: zawroty głowy; drętwienie stóp ustępuje.

Po dźwiganiu: krwawy stolec.

Gwałtowny wysiłek fizyczny: zawroty głowy >.

Po znacznym wysiłku: krwawy stolec; krwawienia maciczne; odkrztuszanie jasnoczerwonej krwi.

NERWY [36]

Histeria; hipochondria.

Drgawki: podczas ząbkowania; po porodzie; histeryczne.

Drgawki i omdlenie u noworodka; odzyskuje przytomność po kąpieli, lecz stale zawodzi i wzdycha.

Uogólnione drgawki z tężcową sztywnością kończyn i skrajnie utrudnionym oddychaniem u czternastoletniego chłopca po złośliwej gorączce; dwie godziny po czwartej dawce na całym ciele pojawiły się niezliczone pęcherzyki wielkości grochu, sinobrunatne; po siedmiu godzinach stały się ciemnofioletowe i wydzielały nieznośnie cuchnącą, syropowatą ciecz; po czterech dniach wyschły, pozostawiając bliznę.

Napady padaczkowe po zahamowaniu miesiączki.

Tężec.

Porażenie i przykurcz kończyn.

SEN [37]

Ziewanie bez znużenia.

Podczas snu napływ z klatki piersiowej do głowy, niczym strumień.

Późno zasypia, rano niewypoczęty.

GORĄCZKA [40]

Dreszczowość z bólami lewej nerki.

Gorączka przerywana: czterodniowa; trzydniowa; nieregularna.

Gorączka wskutek zahamowania świerzbu lub odchodów połogowych.

Epidemia szkarlatyny z nadmiernie nasiloną anginą i gwałtowną gorączką.

Osutka rozwijająca się z trudnością i majaczenie.

Gorąco gorączkowe z pragnieniem.

Gorąco dłoni i stóp.

Gorączka hektyczna z krwiopluciem.

Złośliwa gorączka; z tężcem.

Poty wyniszczające.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Dwie godziny po czwartej dawce: niezliczone pęcherzyki pojawiają się na całym ciele, po siedmiu godzinach są ciemnofioletowe; po czterech dniach wysychają.

Dwadzieścia cztery godziny po porodzie: gwałtowny ból, gorączka, zahamowanie odchodów połogowych, brak pokarmu.

Codziennie po południu o godzinie 4: odkrztuszanie krwi.

Każdego wieczoru: odkrztuszanie krwi.

Trzeciego dnia po porodzie: straszliwe bóle i całkowite zahamowanie odchodów połogowych.

W szóstym miesiącu ciąży: gwałtowna kolka z krwawą biegunką.

Przez kilka lat, co cztery lub sześć tygodni, trwające od pięciu do ośmiu dni: dreszczowość zmuszająca go do pozostawania w łóżku.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: uczucie w połowie głowy, jakby była ściskana śrubą; ból rwący od żuchwy do ucha; ciągnący, palący ból w podżebrzu.

Lewa strona: szum w uchu; przelotny, przeszywający ból w uchu; ból po stronie gardła podczas połykania; ból w okolicy nerki; gwałtowne bóle w górnej części kości miednicznej; gwałtowne, drobne ukłucie pośrodku łopatki; bóle pod łopatką; przeszywający ból w łopatce; uczucie, jakby ręka drętwiała; bóle na wysokości grzebienia kości biodrowej.

Najpierw prawa, potem lewa strona: tępe, przeszywające bóle po stronie gardła; stopa drętwieje.

Z zewnątrz do wewnątrz: drobne ukłucie w lewej łopatce.

ODCZUCIA [43]

Jakby o czymś zapomniał; jakby cała krew napływała do głowy; jakby prawa połowa głowy była ściskana śrubą; jakby w oczach było zbyt dużo krwi; jakby zimne powietrze wydostawało się z ucha; jakby uszy były zatkane; jakby krew napływała do głowy; jakby żołądek był pusty; ucisk w żołądku jak od czopa; jakby płyn przemieszczał się z żołądka do jelit; jakby ciepła krew wznosiła się w klatce piersiowej; jakby lewa ręka drętwiała; ból prawego ścięgna Achillesa jak po uderzeniu lub skręceniu.

Ból: serca; w dołku podsercowym; ucha; zębów; szczęki; po lewej stronie gardła; żołądka; w okolicy wątroby; brzucha; wskutek niekrwawiących hemoroidów; w okolicy lewej nerki; prawego ścięgna Achillesa.

Straszliwe bóle: po porodzie.

Gwałtowny ból: głowy.

Gwałtowne bóle: w górnej części lewej kości miednicznej; na wysokości grzebienia lewej kości biodrowej.

Silny ból: w dołku podsercowym.

Ból rwący: w twarzy, sięgający skroni; od prawej połowy żuchwy do ucha i zębów; w brzuchu.

Przelotny, przeszywający ból: w lewym uchu.

Gwałtowne, drobne ukłucie: pośrodku lewej łopatki.

Przeszywające bóle lub pchnięcia: w głowie, na szczycie głowy, nad oczami, w potylicy, z boku głowy.

Ból przeszywający, ciągnący i rwący: w kończynach.

Przeszywające i kłujące bóle, uczucie stłuczenia: pod lewą łopatką.

Przeszywający ucisk: w oczach, ku nasadzie nosa i bokom czoła.

Tępe, przeszywające bóle: najpierw po prawej, potem po lewej stronie gardła.

Ciągnący, palący ból: w okolicy prawego podżebrza.

Gwałtowna kolka: z krwawą biegunką.

Bolesne gryzienie i wiercenie: w żołądku.

Ściskanie: w brzuchu.

Ból reumatyczny: zębów.

Tępy ból: szczytu głowy.

Palenie: w żołądku; w brzuchu.

Bolesność: brodawek sutkowych.

Ucisk: w żołądku.

Lekkie tętnienie: w tętnicach głowy i twarzy.

Ucisk: w klatce piersiowej.

Pełność: w głowie po popołudniowej drzemce; w żołądku.

Kłujące drętwienie: lewej ręki.

TKANKI [44]

Przekrwienia.

Wszelkiego rodzaju krwotoki, głównie z płuc i jelit; jasnoczerwoną krwią; pochodzenia mechanicznego; przy konstytucji atonicznej; z ran.

Leniwe, przetokowe, rakowate i zgorzelinowe owrzodzenia.

Próchnienie kości u owiec i koni.

Bolesne żylaki podczas ciąży.

Wydzieliny śluzowe wskutek atonii.

Błędnica.

Dolegliwości reumatyczne i artretyczne.

Wyrośla sykotyczne.

Morbus maculosus hemorrhagicus.

Rak i owrzodzenia; noli me tangere.

Rany; po operacji usunięcia kamienia.

Stłuczenia; krwawienie z ran; usuwa skrzepłą krew; urazy wewnętrzne wskutek upadku.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Rany krwawiące obficie; szczególnie wskutek upadku.

Skręcenia.

Skutki nadmiernego dźwigania, nadmiernego wysiłku lub upadku.

Urazy wewnętrzne: krwawy stolec.

Rany i urazy prącia.

Gdy ktoś spadł z wysokości i pluje krwią.

Po urazie: pęknięcie naczynia krwionośnego.

Po upadku: nawracające krwotoki oskrzelowe.

Urazy: płuc.

SKÓRA [46]

Liczne małe, swędzące pęcherzyki zawierające ropną treść.

Niezliczone pęcherzyki wielkości grochu, sinobrunatne, następnie fioletowe, wydzielające cuchnącą ciecz.

Zahamowanie świerzbu, po którym występuje gorączka.

Bóle żołądka wskutek zahamowania osutki ospy prawdziwej.

Kłykciny.

Świerzb owiec.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Kawa wywołuje przekrwienie głowy.

Dla osób starszych, atonicznych; dla dzieci i kobiet.

Dziewczyna, æt. 20, gruźlicza; krwioplucie.

Madame X., matka sześciorga dzieci, krwotok po każdym porodzie; zapobieżono krwotokowi poporodowemu przy siódmym porodzie.

Kobieta, æt. 42; krwioplucie.

Krzepka kobieta, æt. 48; miesiączka ustała dwa lata wcześniej; krwioplucie.

Mężczyzna, æt. 60; cierpiący od kilku lat; krwiomocz.

ZALEŻNOŚCI [48]

Działa jako antidotum dla: Arum. mac.

Niezgodna: kawa, która wywołuje przekrwienie głowy.

Porównać: Erecht. w krwawieniach z nosa i krwiopluciu; Senec. aur. w krwiomoczu; Hamam. i Ipec. w krwotokach.