Millefolium
autorstwa John Henry Clarke — Słownik praktycznej Materia Medica
Achillea millefolium. Krwawnik pospolity. N. O. Compositæ. Nalewka z całej świeżej rośliny.
Kliniczne
Astma / Rak / Błędnica / Gruźlica / Ząbkowanie / Biegunka / Bolesne miesiączkowanie / Moczenie mimowolne / Padaczka / Przetoka łzowa / Krwawe wymioty / Krwiomocz / Krwioplucie / Krwotoki / Hipochondria / Histeria / Upławy u dzieci / Odchody połogowe, zbyt obfite; zahamowane / Pokarm, brak / Brodawki sutkowe, bolesne / Nos, krwawienie z / Drgawki połogowe / Gorączka połogowa / Wrzód drążący / Bezpłodność / Sycosis Hahnemanni / Tężec / Żylaki
Charakterystyka
Krwawnik otrzymał od Linneusza nazwę Achillea, ponieważ roślina ta jest wspomniana w Iliadzie jako środek, którego Achilles, pouczony przez Chirona, używał do leczenia ran swoich żołnierzy. Wiedza o gojących rany właściwościach Mill. sięga zatem głębokiej starożytności. Roślina otrzymała popularną nazwę „Krwotok z nosa”, ponieważ włożenie jej liści do nozdrzy wywołuje krwawienie z nosa. Oprócz A. millefolium istnieje jeszcze jeden rodzimy dla Wielkiej Brytanii gatunek Achillea: A. ptarmica, zwany „kichawcem” ze względu na właściwości wywołujące kichanie. Pod względem działania na krwotoki i rany Millefol. jest blisko spokrewniony z Arn.; wykazuje również inne działanie wspólne wielu Compositæ — wywołuje drgawki. Działanie to także wiąże się jednak z jego wpływem na krwotoki, gdyż drgawki występują głównie (choć nie wyłącznie) w związku z zahamowanymi krwawieniami (miesiączką) albo innymi wydzielinami, takimi jak odchody połogowe lub pokarm. Krew w krwotokach jest przeważnie jasnoczerwona. Oprócz krwotoków występują obfite wydzieliny śluzowe, zwłaszcza gdy wynikają z atonii. Mill. wykazuje bardzo wyraźne powinowactwo do ciąży i stanu połogowego. Wyleczono nim żylaki u ciężarnych. C. W. (H. W., xxvi. 108) opisuje interesujące doświadczenie. Pewien mężczyzna cierpiał na ciężką biegunkę z obfitymi stolcami barwy ciemnej czekolady, przechodzącej niemal w czerń, nieznacznie podbarwionymi krwią. Lekarz stowarzyszenia nie zdołał mu pomóc, lecz stara kobieta wyleczyła chorego „herbatą z krwawnika”. C. W. miał psa rasy collie, który w stanie pobudzenia wyrywał trawę lub chwasty i je połykał. Gdy przypadkiem był to krwawnik, niezmiennie powodował on: najpierw przelewanie się płynu w jelitach, następnie ciemnoczekoladową biegunkę, przechodzącą w czarną, bardzo cuchnącą, a w końcu podbarwioną krwią. Trwało to dzień lub dwa. Ostatecznie stwierdzono, że Ars. iod. 3x w roztworze stanowi całkowite antidotum. Podawany co dziesięć minut, natychmiast po pojawieniu się przelewania, skutecznie je powstrzymywał. Pies miał również popękane opuszki łap. Ars. iod. nie działał na nie, lecz Ars. 30 je wyleczył. Szczególne odczucia to: Jakby o czymś zapomniał. Jakby cała krew napływała do głowy. Jakby prawa strona głowy była ściśnięta śrubą. Jakby w oczach było zbyt dużo krwi. Jakby z ucha wydostawało się zimne powietrze. Jakby płyn przemieszczał się z żołądka do jelit. Ból prawego ścięgna Achillesa jak po uderzeniu lub skręceniu. Mill. jest odpowiedni przy wszelkich ranach krwawiących obficie, skręceniach i przeciążeniu wskutek dźwigania. Objawy < przy schylaniu się; < przy zginaniu tułowia wpół (pieczenie w żołądku); < po dużym wysiłku; < przy podnoszeniu ciężarów. Leżenie > nudności; < krwioplucie. Gwałtowny wysiłek fizyczny > zawroty głowy. Objawy < po kawie, > po winie. Mill. jest odpowiedni dla osób starszych; atonicznych; kobiet i dzieci.
Zależności
Ant. t. łagodzi zawroty głowy wywoływane przez Mill., Ars. i. — biegunkę. Mill. Antidotum: Arum mac. Niezgodna: Kawa (= przekrwienie głowy). Porównać: Erech. (krwawienie z nosa i krwioplucie); Senec. aur. (krwiomocz). Ham. i Ipec. (krwotoki); Plat. (Mill. — krew czerwona, skrzepła; Plat. — ciemna, skrzepła); Bry., Ustil. i Ham. (krwawe wymioty); Aco. (krwotoki, obfity wypływ jasnoczerwonej krwi; Aco. — niepokój; Mill. — brak niepokoju). Ogólnie Compositæ, Arn., Bellis, Calend. itd.
Przyczyny
Upadki (z wysokości). Nadmierny wysiłek. Podnoszenie ciężarów. Zahamowane odchody połogowe. Zahamowana miesiączka. Zahamowane wydzielanie pokarmu.
1. Umysł
Gwałtowny, drażliwy. Niechętny do pracy. Wydaje mu się, że o czymś zapomniał; nie wie, co robi ani co chce zrobić; w głowie otępienie i zamęt, zwł. wieczorem; < po kawie. Bardzo pobudzony, z bólem w dołku podsercowym. Wzdychanie i jęczenie dzieci.
2. Głowa
Zawroty głowy; chory pada na prawą stronę i do tyłu podczas powolnego poruszania się lub chodzenia, lecz nie przy gwałtownym wysiłku fizycznym; z nudnościami przy schylaniu się, bez nudności podczas leżenia (> Ant. t.). Tępy ból na szczycie głowy. Ból głowy z zamętem i otępieniem. Lekkie tętnienie tętnic głowy i twarzy. Gwałtowne ruchy i bolesne uderzenia w głowie. Napływ krwi do głowy. Uczucie, jakby cała krew kierowała się ku głowie. Ostre bóle ciągnące i przeszywania po prawej stronie głowy; uczucie po prawej stronie głowy, jakby była ściśnięta śrubą. Bardzo silny ból głowy; chory uderza głową o słupek łóżka lub ścianę, z drganiem powiek i mięśni czoła. Uczucie ściągnięcia skóry czoła. Włosy się plączą.
3. Oczy
Oczy lśniące, błyszczące. Sklejanie się powiek rano. Łzawienie i wydzielina z oczu (przetoka łzowa). Uczucie, jakby w oczach było zbyt dużo krwi. Przenikliwy ucisk skierowany w głąb oczu, ku nasadzie nosa i bokom czoła. Widzenie wyraźne, jasne. Mgła widziana nie blisko oczu, lecz w oddali.
4. Uszy
Uczucie zatkania uszu.
5. Nos
Krwawienie z nosa. Krwawienie z nosa z przekrwieniem głowy i klatki piersiowej. Zatkany nos.
6. Twarz
Uczucie gorąca, jakby krew napływała do głowy. Zaczerwienienie twarzy bez wewnętrznego gorąca. Ból rwący: od twarzy ku skroniom; od prawej części żuchwy ku uszom; następnie w zębach.
7. Zęby
Ból zęba: od rozgrzewających rzeczy; reumatyczny, z chorobowo zmienionymi dziąsłami. Ropień dziąsła. Owrzodzenia dziąseł. Zgorzelinowe zapalenie jamy ustnej (stomacace).
8. Jama ustna
Język obrzęknięty i obłożony. Pragnienie; suchość w ustach.
9. Gardło
Wydłużenie podniebienia miękkiego. Zwiotczały języczek. Owrzodzenie gardła; ból po lewej stronie przy połykaniu.
11. Żołądek
Bolesne gryzienie i wiercenie w żołądku jak z głodu. Pieczenie w żołądku, rozciągające się na klatkę piersiową. Bardzo silny ból w dołku podsercowym (podczas ospy o przebiegu wstecznym). Wymioty przy kaszlu. Nudności z zawrotami głowy. Krwawe wymioty. Kurcze żołądka z uczuciem, jakby płyn przepływał z żołądka do odbytu. Ból palący w żołądku. Uczucie pełności w żołądku; jakby żołądek był skurczony i wypełniony ziemią. Odbijania.
12. Brzuch
Ból w okolicy wątroby. Przekrwienie układu wrotnego. Kolka podczas miesiączki. Wodobrzusze. Uwięźnięta przepuklina. Ból jak od uwięzionych gazów. Częste oddawanie cuchnących gazów. Gwałtowna kolka z krwawą biegunką (podczas ciąży). Czerwonka. Brzuch wzdęty.
13. Stolec i odbyt
Krwawiące guzki krwawnicze; obfity wypływ krwi z jelit. Biegunka poprzedzona przelewaniem się płynu w brzuchu; obfite stolce barwy czekoladowej, zmieniające barwę na czarną, bardzo cuchnące, a następnie pokryte pasmami krwi. Biegunka śluzowa; krwawa; czerwonka. Glisty.
14. Narządy moczowe
Krwiomocz. Mimowolna mikcja; u dzieci. Krwisty mocz. Nieżyt pęcherza moczowego wskutek atonii. Kamień w pęcherzu moczowym z zatrzymaniem moczu.
15. Męskie narządy płciowe
Obrzęk prącia lub jąder. Nasienie nie wydostaje się podczas stosunku. Nasieniotok. Narośla sykotyczne. Rzeżączka; przewlekła wydzielina z cewki moczowej.
16. Żeńskie narządy płciowe
Krwotok z macicy wskutek zbyt gwałtownego wysiłku. Krwotok maciczny. Miesiączka zbyt obfita. Zahamowana miesiączka z napadami padaczkowymi. Bezpłodność przy zbyt obfitej miesiączce albo skłonność do poronień. Zahamowane odchody połogowe z gwałtowną gorączką, zahamowanym wydzielaniem pokarmu albo drgawkami, drgawkowymi ruchami wszystkich kończyn i bardzo silnym bólem. Odchody połogowe zbyt obfite. Bolesne brodawki sutkowe.
17. Narządy oddechowe
Szorstki głos. Krwioplucie; z jasnoczerwoną krwią; po upadku z wysokości; w związku z objawami hemoroidalnymi. Bardzo utrudnione oddychanie ze skurczami tężcowymi.
18. Klatka piersiowa
Ucisk w klatce piersiowej z krwistym odkrztuszaniem.
19. Serce i tętno
Nadmierne kołatanie serca i krwista plwocina. Napływy krwi przy krwiopluciu. Niepokój z bólem serca. Tętno przyspieszone i napięte.
22. Kończyny górne
Kłucie i drętwienie lewego ramienia. Gorąco dłoni.
23. Kończyny dolne
Ostry ból ciągnący w kolanach i nogach. Ból prawego ścięgna Achillesa jak po uderzeniu lub skręceniu. Stopy drętwieją; najpierw lewa, później prawa; drętwienie ustępuje podczas chodzenia.
24. Objawy ogólne
Dolegliwości reumatyczne i artretyczne. Przenikliwe, ciągnące i rwące bóle kończyn. Porażenie i skurcz kończyn. Tężec. Drgawki po porodzie. Drgawki i napady omdlenia u niemowląt. Skurcze histeryczne. Napady padaczkowe wskutek zahamowanej miesiączki. Przekrwienia. Krwotoki z różnych narządów. Krwotoki z niemal wszystkich otworów ciała. Wydzieliny śluzowe wskutek atonii. Rany krwawią obficie, zwł. po upadku. Skutki nadmiernego dźwigania lub przeciążenia. < Wieczorem i w nocy; > w dzień.
25. Skóra
Zahamowany świerzb, a wskutek tego gorączka. Bezbolesne żylaki u ciężarnych. Owrzodzenia przetokowe. Owrzodzenie narządów wewnętrznych. Owrzodzenia rakowe. Rany; po operacji usunięcia kamienia z pęcherza moczowego. Stłuczenia, krwawienie z ran. Złe następstwa upadku (z wysokości) i skręceń.
26. Sen
Gwałtowne ziewanie bez zmęczenia. Późno zasypia i rano nie czuje się wypoczęty.
27. Gorączka
Tętno przyspieszone i napięte. Uczucie zimna z bólem w (lewej) nerce. Gorąco gorączkowe z pragnieniem. Gorąco dłoni i stóp. Wyniszczające poty.