Mezereum

Daphne mezereum. Chamælia germanica. Wawrzynek wilczełyko, oliwka wilczomleczowata. (Lasy na terenach pagórkowatych niemal w całej Europie i w azjatyckiej części Rosji.) N. O. Thymelaceæ. Nalewka ze świeżej kory, zebranej tuż przed zakwitnięciem rośliny w lutym i marcu.

Wskazania kliniczne

Kości, schorzenia / Kokcygodynia / Zaparcie / Przykurcz ścięgien / Ciemieniucha / Ucho, schorzenia / wrażliwość na powietrze / Rumień / Wyrośla kostne / Oczy, schorzenia / Powiększone gruczoły / Przewlekły wyciek z cewki moczowej / Rzeżączka / Krwiomocz / Przepuklina / Półpasiec / Liszajec / Podrażnienie / Upławy / Rtęć, skutki działania / Neuralgia / Kostniak / Wszawica / Łupież / Wypadanie odbytnicy / Świąd starczy / Reumatyzm / Skrofuły / Kiła / Zęby, schorzenia / Grzybica owłosionej skóry głowy / Łupież pstry / Język, schorzenia / obrzęk języka / Wrzody / Szczepienie

Charakterystyka

Wyobrażenie o gwałtowności działania tej trucizny można sobie wyrobić na podstawie przypadku opisanego w Appendix Allena: bladej, 14-letniej dziewczynie poradzono używać liści Mezereum, aby przytyła i nabrała rumieńców; poszła więc do lasu i obficie nacierała nimi policzki oraz okoliczne części twarzy. Wkrótce pojawiło się pieczenie, a cała twarz ogromnie obrzękła, zwłaszcza nos, powieki i owłosiona skóra głowy. Nastąpiły gwałtowne, bolesne napady kichania, majaczenie, tępe, nieznośne bóle uciskające w czole, przyprawiająca o mdłości suchość gardła oraz stałe podrażnienie wywołujące suchy kaszel. Twarz wkrótce przybrała wygląd róży pęcherzowej; nozdrza się zamknęły i dziewczyna mogła oddychać wyłącznie przez usta; tętno gorączkowe, pieczenie przy oddawaniu moczu. Zastosowano olej i okłady, a po drugim dniu nastąpiło złuszczanie skóry dużymi płatami. Zdrowie jednak nie powróciło. Następowały osłabienie, utrata sił życiowych i depresja psychiczna granicząca z idiotyzmem; następnie dur brzuszny, trwający pełne trzy miesiące, wskutek którego dziewczyna ostatecznie zmarła. Obserwowano również zatrucia jagodami: suchość i pieczenie gardła oraz żołądka; silne pragnienie; odurzenie narkotyczne, śpiączkę, drgawki gałek ocznych i kończyn górnych. U czteroletniego dziecka zatrutego jagodami wystąpiły następujące objawy: obrzęknięte wargi; język obłożony i obrzęknięty, wysunięty z ust, utrudnione połykanie. Gdy pozostałe objawy już ustąpiły, język nadal był zupełnie nadżarty (H. W., xxii. 466). Hahnemann odnotował następujący przypadek: krzepki mężczyzna przyjmował korę Mezereum z powodu pewnej dolegliwości i nadal ją stosował po jej ustąpieniu. Wkrótce na całym ciele pojawił się nieznośny świąd; chory nie mógł zasnąć ani na chwilę. Trzydzieści sześć godzin po odstawieniu preparatu świąd nadal się nasilał; wówczas kilka granów Camphor usunęło go. Mezereum jest roślinnym odpowiednikiem Mercurius i jednym z najważniejszych antidotów na ten lek. Merc. i Mez. wzajemnie neutralizują swoje działanie. Oba leki w bardzo podobny sposób oddziałują na psychikę, skórę, oczy, błony śluzowe i kości; cechuje je taka sama wrażliwość na wilgoć, zimno i ciepło oraz takie samo nocne pogorszenie. Nash wspomina o wyjątku od < pod wpływem ciepła. U mężczyzny, którego wyleczył za pomocą Mez. z uporczywej neuralgii twarzy, bóle wywoływało lub znacznie < jedzenie, a jedyną ulgę przynosiło choremu trzymanie bolesnej strony twarzy blisko gorącego pieca. Pomagało wyłącznie ciepło promieniujące; gorące okłady, mokre czy suche, nie przynosiły najmniejszej ulgi. Mez. działa na kości długie wyraźniej niż inne leki, a najlżejszy dotyk jest nie do zniesienia; podobnie jednak jak Merc., wykazuje silne powinowactwo do kości twarzy i zębów. W przypadku Mez. próchnica atakuje raczej korzenie lub boczne powierzchnie zębów niż korony (które atakuje Merc.). Ból zęba jest < w nocy, < od dotyku, nawet językiem, oraz > po otwarciu ust i wciąganiu powietrza. Neuralgia w okolicy oczu; bóle promieniują i przeszywają ku dołowi, a jeśli dodatkowo występuje w samym oku odczucie, jakby wiał w nie zimny wiatr, wskazania do zastosowania leku są bardzo wyraźne. Mez. jest jednym z leków antypsorycznych Hahnemanna i odpowiada wielu przejawom psory. Carroll Dunham opisał (Science of Therapeutics, 462) znamienny przypadek głuchoty spowodowanej zahamowaniem psory. Siedemnastoletni młodzieniec, głuchy od czwartego roku życia i wskutek tego niezdolny do normalnego funkcjonowania, odosabniał się i rozmyślał ponuro o swoim nieszczęściu. Błony były zgrubiałe. W wieku trzech lat miał wykwity w postaci grubych, białawych strupów, twardych, niemal rogowych, pokrywających całą skórę głowy. W strupach znajdowały się szczeliny, przez które po uciśnięciu wydobywała się gęsta, żółtawa ropa, często o bardzo odrażającym zapachu. Silny świąd i skłonność do zrywania strupów paznokciami, < w nocy. Leczenie (alopatyczne) było energiczne: na głowę nałożono czepiec smołowy, a gdy mocno przywarł do strupów, gwałtownie go zerwano wraz ze wszystkimi strupami, pozostawiając całą skórę głowy obnażoną i nadżartą. Następnie pomalowano ją nasyconym roztworem Arg. nit. Wykwity nie pojawiły się ponownie, lecz od tego czasu dziecko było głuche. Wykwity te stanowiły dokładny odpowiednik wykwitów zaobserwowanych przez Wehlego podczas próby lekowej. Mez. 30, trzy globulki w proszku z laktozy, podano w każdym z następujących terminów: 3 lutego, 1 marca i 28 września 1857 roku oraz 26 stycznia 1858 roku. Po pierwszej dawce poprawa rozpoczęła się powoli; dawkę powtarzano dopiero wtedy, gdy działanie każdej poprzedniej dawki zdawało się wyczerpane. Ostatecznie słuch został przywrócony praktycznie całkowicie. Działanie Mez. w przypadkach nieżytowych ilustruje inny przypadek (Amer. Hom., xxi. 417). Panna M. R., lat 39, brunetka, cierpiała na przewlekły nieżyt. Na lewe ucho od dawna nie słyszała, a słuch w prawym zaczął się pogarszać. W uszach występowały szumy. Błony bębenkowe były wciągnięte i pokryte bliznami. Objawy były następujące: nadmierna wrażliwość na strumień powietrza, nawet wywołany wachlarzem, oraz sporadycznie uczucie, jakby powietrze przechodziło przez ucho aż do gardła. Błona śluzowa nosogardła ziarnista i podatna na podrażnienie. Dawka Mez. podawana przed każdym posiłkiem całkowicie usunęła objawy. Owrzodzenia charakterystyczne dla Mez. pokrywają grube, żółtawobiałe strupy. Od czasu do czasu pojawiają się pęcherzyki, które swędzą i pieką. Opatrunki ze szarpi przywierają do nich, a przy odrywaniu powodują krwawienie. Piekące pęcherzyki na bocznych powierzchniach palców oraz owrzodzenia nad stawami palców. W wyprysku występuje nieznośny świąd, < w łóżku i od dotyku. Wypryski poszczepienne często odpowiadają typowi Mez. Mez. bywa bardzo pomocny w półpaścu, zarówno podczas występowania wykwitów, jak i w neuralgii pozostającej po ich ustąpieniu, zwłaszcza gdy bóle są palące. W wykładzie T. S. Hoyne'a o Mez. (Med. Vis., xiii. 65) zgromadzono wiele przypadków ilustrujących działanie tego leku. Oto przypadek zaburzeń psychicznych (u kobiety), leczony przez W. E. Payne'a: nie zaznaje spokoju, gdy jest sama; pragnie towarzystwa. Podczas mówienia myśli znikają; nie potrafi powtórzyć tego, czego nauczyła się na pamięć. Godzinami patrzy przez okno, nie uświadamiając sobie obecności otaczających ją przedmiotów. Nie wie, co robi; zapomina, co miała powiedzieć; wygląda na rozdrażnioną, bladą, nieszczęśliwą i wynędzniałą. Uczucie lęku w dołku podsercowym, jak podczas oczekiwania na bardzo nieprzyjemną wiadomość. Wszystkie objawy ustąpiły w ciągu jednej nocy po Mez. 20. (Kursywę podaję jak w oryginale). Wśród przypadków neuralgii znajdują się następujące: (1) Mężczyzna, lat 28, silna neuralgia, wiercący ból w kości lewej połowy żuchwy, promieniujący do skroni i ucha. < W nocy, > od ucisku. Mez. 3 przyniosło ulgę w ciągu dwóch godzin (S. R. Geiser). (2) H. G., krępy, zdrowo wyglądający czarnoskóry mężczyzna, lewostronna neuralgia nadoczodołowa, powracająca codziennie o godz. 9 rano, narastająca do południa, słabnąca do godz. 16, kiedy całkowicie ustępowała, nie pozostawiając bolesności. Ból = łzawienie. Mez. 1 wyleczyło trwale, gdy inne leki zawiodły (Q. W. Vance). (3) Pani X. cierpiała na codziennie nasilający się ból prawego kła. Ząb wydawał się zbyt długi. Bóle znacznie < od ucisku na koronę i zewnętrzną powierzchnię korzenia. Mez. 2 wyleczyło (Oehme). (4) Ból siekacza u kobiety. Ząb wydaje się wydłużony, rozchwiany i niezwykle wrażliwy, z odczuciem, jakby był unoszony z zębodołu. Górna część zęba niezwykle bolesna. Mez. 200 wyleczyło w ciągu kilku godzin (Hempel). (5) Mocowania hamaka zerwały się, a leżąca na nim kobieta upadła, uderzając kością krzyżową i guziczną o pień drzewa. Cierpiała z powodu rozdzierającego bólu. Miejscowo zastosowano Arn. Po kilku tygodniach wróciła do domu, a kość guziczna nadal była tak tkliwa, że nie mogła siedzieć — jedynie leżeć lub stać. Arn. stosowana wewnętrznie i zewnętrznie przez dwa tygodnie nie wywarła żadnego wpływu. Mez. 2 wyleczyło w ciągu pięciu dni (Oehme). „Zaparcie po porodzie” okazało się dobrym wskazaniem do zastosowania Mez.: „Moje stolce są twarde jak kamień i grube jak moje ramię. Czuję, jakby miały mnie rozerwać. Wychodzą odcinkami wielkości kęsów, a ja staję się bardzo wyczerpana i drżę z osłabienia. Każde oddanie stolca jest natychmiast poprzedzone dreszczami, po którym następują długie, kłujące bóle biegnące w górę odbytnicy”. Mez. 12 wywołało prawidłowe wypróżnienie w ciągu dwunastu godzin (H. Noah Martin). Według Coopera zielone wydzieliny stanowią silne wskazanie do zastosowania Mez. Lek ten wyleczył przypadek suchej skorupy na skórze głowy i wypadania włosów, którym towarzyszyła krótkowzroczność. Daphne laureola, brytyjski przedstawiciel tego rodzaju, wyleczyła wyprysk skóry głowy, gdy Mez. zawiodło. Objawy w tym przypadku były < w dzień, podczas gdy dla Mez. charakterystyczne jest < w nocy. Bóle D. laureola pojawiają się rano i obejmują całą głowę albo całą lewą stronę; bóle Guaiac. są również < w dzień i > od ciepła (Cooper). Cooper przekazał mi następujące przypadki: (1) Kobieta, lat 48, cierpiała na reumatyzm, który rozpoczął się dziesięć lat wcześniej w dłoniach po noszeniu mokrych rękawiczek, a później rozszerzył się na ramiona i kolana; sztywność podczas chodzenia z utratą siły mięśniowej, < podczas upałów, „mrowienie jak od szpilek i igieł” w palcach przy unoszeniu ramion, niemożność chwytania przedmiotów, czasami jedna dłoń piecze, gdy druga jest zimna, uderzenia gorąca okresu przekwitania. Znaczna ulga po Mez. Ø. (2) Dziewczyna, lat 18, chudnąca, z bólem obejmującym czoło, skronie i oczy; ból pulsujący, z nudnościami żołądkowymi i wodnistymi odbijaniami, zawsze < od ruchu; bardzo silne zaparcie; miesiączka nigdy nie wystąpiła. Mez. wyleczyło. (3) Krostki na kostkach i grzbietach stóp, okropny smak i lepkość w ustach rano, krostki > od mocnego drapania, leniwa czynność jelit. Mez. wyleczyło. H. B. Esmond (H. R., vii. 41) wyleczył za pomocą Mez. 3x siedemnastoletniego młodzieńca, który cierpiał na „wyprysk” tak długo, jak tylko sięgał pamięcią. Latem choroba nie występowała, lecz każdej jesieni, gdy tylko nadchodziły chłody, na twarzy, szyi, dłoniach i przedramionach pojawiały się wykwity, a miejsca te pozostawały bolesne aż do powrotu ciepłej pogody. Innym wskazaniem do zastosowania Mez. jest nadwrażliwość ucha na powietrze. Lek wyleczył przypadek, w którym występowało uczucie, jakby powietrze przechodziło przez ucho do gardła. Odbytnica i odbyt są siedliskiem wielu charakterystycznych objawów: kłujących bólów i piekącego świądu. Podczas oddawania stolca odbytnica wypada, a zwieracz zaciska się na wypadniętej części. Tę skłonność do zaciskania obserwuje się w gardle i żołądku, a także w ścięgnach. Noga jest skrócona, z bólem w biodrze. Napięcie mięśni klatki piersiowej. Ból i sztywność mięśni szyi. Kurczowe ściąganie w obrębie klatki piersiowej i pleców oraz w poprzek przedniej części klatki piersiowej. Odczucia są następujące: w głowie jak po upiciu się; jakby wszystko w głowie miało ją rozsadzić; jakby czaszka miała pęknąć; jakby brakowało szczytu głowy; jakby głowa była obolała po stłuczeniu; jakby głowa znajdowała się w mrowisku. Oczy jakby były zbyt duże; jakby zostały wciągnięte w głąb głowy. Uszy jakby były zbyt otwarte; jakby wlewało się do nich powietrze; jakby błona bębenkowa była wystawiona na zimne powietrze; jakby powietrze rozpierało prawy przewód słuchowy zewnętrzny. Zęby wydają się zbyt długie. Podniebienie twarde — jakby było zrobione z drewna. Gardło jakby się zwężało. Jakby pokarm długo pozostawał w żołądku. Przy oddawaniu stolca uczucie, jakby stolec miał rozerwać odbyt. Klatka piersiowa wydaje się zbyt ciasna. Kończyny wydają się skrócone. Jakby ogień przeszywał mięśnie. Jakby miliony owadów pełzały po jego ciele. Uczucie lekkości ciała. Kości są bardzo bolesne i wydają się rozpierane. Chorobowo zmienione części ciała zanikają. Mez. jest odpowiedni dla: osób o jasnych włosach; o temperamencie flegmatycznym; niezdecydowanych. Roślina kwitnie bardzo wczesną wiosną, nawet gdy ziemię pokrywa śnieg, i odpowiada dolegliwościom pojawiającym się w najwcześniejszych miesiącach roku. < Od zimna; wilgoci; zimnych wiatrów; nagłych zmian pogody; gorąca; ciepłych pokarmów. Bóle głowy > po owinięciu głowy. Ból twarzy > od ciepła pieca (nie od innego rodzaju ciepła). Wciąganie powietrza > ból zęba. < Od dotyku lub ucisku. < Od ruchu. Leżenie < świąd skóry głowy. Schylanie się > ból głowy. < Wieczorem i w nocy. < Podczas miesiączki (piekący świąd wewnętrznej powierzchni gardła). Dolegliwości przemieszczają się z góry ku dołowi; od wewnątrz na zewnątrz oraz z prawej strony na lewą.

Relacje

Działanie neutralizują: . Aco., Bry., Calc. (ból głowy), K. iod., Merc., Nux. Neutralizuje działanie: Merc., Nit. ac., Phos., Alcohol. Zgodne: Calc., Caust., Ign., Lyc., Merc., Nux, Pho., Puls. Porównać: W neuralgii rzęskowej Spi. (bóle Mez. promieniują i przeszywają ku dołowi, uczucie zimna w oku; Spi., bóle kłujące w oku lub promieniujące z oka, gałki oczne wydają się obrzęknięte), Thuj., Ced., Ars., Merc. Wypadnięta odbytnica i zaciśnięty odbyt, Lach. Wyprysk, Rhus, Anac. Owrzodzenia na stawach palców, Bor., Sep. Uczucie zimnego wiatru wiejącego w oku, Croc. (w poprzek oka), Med., Syph., Thuj. (z oka na zewnątrz). Mruganie, Mercurialis. Nudności w gardle, Cycl., Phos. ac., Stan., Val. (w odbytnicy, Ruta; w podbrzuszu, Puls.). Kłucie w odbytnicy, Ign., Pho. Kości długie, Angust. Zęby próchnicze, Kre. Wokół owrzodzeń pojawiają się pęcherzyki i swędzą, Hep. Bóle okostnej < w nocy, Phyt., Merc. Reumatyzm i skóra, Guaiac., Anac., Rhus.

Przyczyny

Gniew. Rtęć. Szczepienie.

1. Umysł

Usposobienie hipochondryczne, ze smutkiem i łzami. (Depresja z lękiem, uczucie głębokiego nieszczęścia). Udręka i niepokój, zwłaszcza w samotności, z pragnieniem towarzystwa. Obojętność na wszystko i wszystkich wokół. Niechęć do mówienia; wypowiedzenie choćby jednego słowa wydaje mu się ciężką pracą. Skłonność do czynienia innym wyrzutów lub do kłótni. Niezdecydowanie. Wszystko wydaje się martwe i nic nie wywiera żywego wrażenia. Rozdrażnienie. Porywczość. Niezdolność do pracy. Słaba pamięć (umysł łatwo ulega splątaniu). Ociężałość umysłowa. Powolne pojmowanie. Często gubi wątek myśli.

2. Głowa

Otępiające splątanie w głowie, jak po zatruciu lub nadmiernych polucjach. Zawroty głowy powodujące upadanie na jedną stronę, z iskrzeniem przed oczami. Ból głowy, ze wzdryganiem i dreszczami, < na otwartym powietrzu. (Rozłupujące bóle głowy: przy ruchu głowa pulsuje; ból zaczyna się w zatokach czołowych; chory szybko chudnie i z wysiłkiem zwraca wodę z żołądka; czuje się przygnębiony i słaby.). Uciskający i ogłuszający ból głowy, tylko po jednej stronie mózgu. Ból w skroniach i po bokach głowy po wysiłku oraz wskutek długiego mówienia. Gwałtowny ból głowy i znaczna wrażliwość na najlżejszy dotyk po niewielkim gniewie. Ból ściskający lub kurczowy, jakby odcinano głowę. Gwałtowne, pulsujące i uciskające bóle całej głowy, czoła, nosa i zębów, < przy najmniejszym ruchu. Przenikający ból głowy, z wymiotami śluzem. Uczucie odrętwienia, z bólami ciągnącymi po jednej stronie głowy. Bóle kości czaszki, < przy dotyku. Bolesna wrażliwość skóry głowy i włosów na dotyk. Gryzący świąd skóry głowy. Swędząca wysypka na głowie, niekiedy wilgotna. Głowa pokryta grubą, przypominającą skórę skorupą, pod którą miejscami gromadzi się gęsta, biała ropa, sklejająca włosy. Na głowie duże, wyniosłe, białe strupy, pod którymi gromadzi się obficie posoka, z czasem cuchnąca i sprzyjająca lęgnięciu się robactwa. Strupy na głowie wyglądają jak kreda i sięgają brwi oraz karku. Palący, gryzący świąd skóry głowy, głównie na szczycie głowy; podczas drapania świąd przenosi się w inne miejsce, lecz staje się <; po nim pojawiają się bardzo bolesne czyraki i sączące wykwity, < w nocy i w pozycji leżącej. (Twarde strupy na głowie od sześciu miesięcy, bez podrażnienia; obfite sączenie z osłabieniem i drżeniem w kostkach.). Bóle kości czaszki (obustronne) z obrzmieniem i próchnieniem kości; znaczna wrażliwość na dotyk, zimno i ruch, < wieczorem. Drętwienie skóry głowy z bólem ciągnącym, zwykle tylko jednostronne; < od zetknięcia z zimnem i wieczorem. > od ciepła. Łupież biały, suchy.

3. Oczy

Skłonność do mrugania. Suchość oczu, z uciskiem w nich. Drgania mięśni wokół oczu. Łzawienie z pieczeniem oczu. Wpatrywanie się w jeden punkt. Ból, jakby gałki oczne były zbyt duże, z pobolewaniem. Uczucie, jakby oczy były wciągane w głąb głowy. Uczucie nadmiernego napięcia oczu. Pieczenie w przyśrodkowych kątach oczu. Zapalenie oczu; spojówki nastrzyknięte, brudnoczerwone. Trzy dni po jednej dawce Mez. Ø oczy stały się przekrwione, najpierw jedno, potem drugie, ze skurczem obu stóp i l. kończyny górnej, < w nocy. (R. T. C.). Krótkowzroczność lub starczowzroczność. Iskry przed oczami. Uporczywe drgania mięśni l. powieki górnej. Źrenice zwężone.

4. Uszy

Ból ucha z ciągnącymi i ostrymi szarpnięciami. Swędząca, sącząca wysypka za uszami (drapanie powoduje powstawanie drobnych wyniosłości, które są zdrapywane i stają się bolesne jak po otarciu). Niedosłuch. Uczucie zatkania uszu. Uczucie, jakby uszy były nadmiernie otwarte i wlewało się do nich powietrze albo jakby błona bębenkowa była wystawiona na zimne powietrze, z pragnieniem wiercenia palcami w uchu. Uczucie, jakby powietrze rozpierało p. przewód słuchowy zewnętrzny, następnie l.; jakby zaraz miał pojawić się szum. Dzwonienie w uszach, niekiedy z sennością. [Cooper podaje następujące uzupełnienia]: Głuchota z bólem całej głowy, < na szczycie głowy, jakby kość pękała; rozłupujący ból głowy z tkliwością skóry głowy, zaczynający się w poprzek nasady nosa i oczu, < w nocy; także nudności po jedzeniu (wyleczono). Uczucie rozpierania w p. uchu z neuralgią całej połowy głowy (wyleczono). Dudnienie w uszach z uczuciem pełności i ucisku oraz przyćmieniem wzroku (wywołano). Obrzmienie p. ucha i świąd, jakby czyrak przebijał się przez małżowinę uszną (wywołano). Wyrośla adenoidalne w nosogardle; głuchota < podczas jedzenia, nieznaczny wyciek z ucha, zatkanie l. nozdrza z ozeną. Bardzo znaczna głuchota; obie błony bębenkowe silnie przekrwione po przeziębieniu i ostrym bólu p. połowy głowy; głuchota trwała 2 1/2 miesiąca (wyleczono). Ciężkie, tępe uczucie w l. uchu ze świądem obu powiek; mógłby rozdrapać je na strzępy (wyleczono).

5. Nos

Widoczne drganie w obrębie nasady nosa. Otarcie wnętrza nosa. Osłabienie węchu, z uczuciem suchości nosa i niekiedy bezskuteczną potrzebą kichnięcia. Częste kichanie z towarzyszeniem bólu jak od otarcia w klatce piersiowej. Katar z obfitą wodnistą wydzieliną płynnego, żółtego śluzu (rzadkiego, czasami z domieszką krwi), otarciem i paleniem w nosie, wysypką na wargach oraz paleniem górnej wargi. (Ozena od 15 lat u 35-letniej kobiety, < w l. nozdrzu: Mez. 3x podrażnił nozdrze; lek następnie odstawiono i wydzielina ustała; zdarzało się tak kilkakrotnie, aż do całkowitego wyleczenia. Po Mez. Ø kicha wielokrotnie przez dwadzieścia cztery godziny, po czym występują przeszywające bóle od głowy do stóp i przez trzy dni niemal nie jest w stanie znieść żadnego dotyku. R. T. C.)

6. Twarz

Cera szara, ziemista. Twarz i czoło gorące i czerwone, ze znacznym niepokojem i rozdrażnieniem. Bladość twarzy. Kurczowy i ogłuszający ucisk w kości policzkowej, czasem tylko jednostronny (p.), promieniujący do oka, skroni, ucha, zębów, szyi i barku. Ciągnięcie w kościach szczęk. Utrzymujące się, bolesne drgania policzków i powiek. Częste, dokuczliwe drgania mięśni w środkowej części p. policzka. Czyraki na twarzy. Dziecko stale drapie twarz, która pokrywa się krwią. W nocy dziecko drapie twarz tak mocno, że rano łóżko jest pokryte krwią; twarz pokrywa strup, który dziecko bezustannie na nowo zrywa, a w pozostawionych w ten sposób żywych miejscach tworzą się duże, mięsiste krosty. Posoka ze zdrapanej twarzy powoduje otarcia innych części ciała. Strup podobny do miodu wokół ust. Skóra twarzy jest intensywnie zapalnie zaczerwieniona; wysypka jest wilgotna i tłusta. Otarcie i palenie warg oraz kącików ust. Wargi obrzmiałe i popękane, ze złuszczaniem; obrzmienie dolnej wargi ze szczelinami. Górna warga owrzodziała, z bólem palącym przy dotyku. Bóle przeszywające w gruczołach podszczękowych.

7. Zęby

Bóle zębów próchniczych. Zęby z ubytkami nagle się rozpadają. Ciągnące, palące lub wiercąco-przeszywające bóle zębów, sięgające kości policzkowych i skroni. Szarpiące i rwące bóle zębów. Uczucie, jakby zęby cierpły i były zbyt długie. Ból zęba < od dotyku i ruchu, a także podczas wieczornych dreszczy. Zęby bolą przy dotknięciu językiem. Gwałtowny napływ krwi do głowy, dreszcze i zaparcie podczas bólu zęba. Zęby pokryte cuchnącym śluzem. Zęby szybko ulegają próchnicy. Palące pęcherzyki na dziąsłach.

8. Jama ustna

Palące pęcherzyki w jamie ustnej i na języku. Język obrzmiały, wysunięty. Język całkowicie pozbawiony nabłonka. Stałe palenie w jamie ustnej. Palenie w jamie ustnej i gardle. Utrudniona mowa.

9. Gardło

Ból uciskający w gardle przy połykaniu. Szorstkość, otarcie, pieczenie, drapanie i ból przeszywający w gardle oraz na podniebieniu. Palenie w gardle (gardzieli) i przełyku. Zapalenie gardła. Ściśnięcie i skurcz gardła; podczas połykania pokarm uciska to miejsce.

10. Apetyt

Piwo ma gorzki smak i po wypiciu zostaje zwymiotowane. Wzmożony głód w południe. Wielki głód lub utrata apetytu. Gwałtowny głód po południu i wieczorem. Niezwykłe pragnienie tłuszczu z szynki. Palenie w żołądku, jamie ustnej i gardle, > podczas jedzenia (połykania pokarmu). Niechęć do jedzenia.

11. Żołądek

Częste, puste odbijania, zwłaszcza po piciu. Uczucie nudności w gardle. Uczucie, jakby tylna część gardła była pełna śluzu; tak samo po odchrząkiwaniu. Nudności z nagromadzeniem wody w ustach, wzdryganiem i drżeniem całego ciała. Gwałtowne wymioty zielonkawym, gorzkim śluzem, z towarzyszeniem bólu głowy. Wymioty krwią. Pobolewanie w żołądku. Palenie i uczucie gorąca w żołądku. Zapalenie żołądka. Skurcz przepony.

12. Brzuch

Brzuch twardy i napięty. Przewlekłe bóle brzucha: kurczowe, ostre, ciągnące, uciskające, ściskające i przeszywające. Kłucia w l. podżebrzu. Tępy ból w okolicy śledziony. Uczucie ciężkości w brzuchu. Uczucie gorąca i palenia w brzuchu. Zapalenie jelit. Rozpierający ucisk w pierścieniu pachwinowym. Ciągnięcie w węzłach pachwinowych. Kolka wzdęciowa z przelewaniem i burczeniem w brzuchu, utrudnionym oddychaniem oraz dreszczami. Liczne, krótkie odejścia cuchnących gazów, zwłaszcza przed stolcem.

13. Stolec i odbyt

Trudne wypróżnienia; stolec o konsystencji gęstej papki, z naglącym parciem. Zaparcie. Zaparcie; stolec ciemnobrązowy, grudkowaty, w postaci bardzo twardych kulek, wymagający znacznego parcia, lecz niebolesny. Stolce miękkie, brązowe, o kwaśnym zapachu. Wieczorem miękki, sfermentowany, niecałkowicie strawiony stolec o bardzo cuchnącym lub kwaśnym zapachu. Nadmierna biegunka (małe stolce) z nieznośną kolką. Brązowy kał zawierający białe, połyskujące ciała. Skąpe, miękkie, częste wypróżnienia. Gwałtowna biegunka z bólami brzucha nie do zniesienia. [Oddaje z jelit duże ilości krwi, z biegunką i nudnościami; cierpi na dolegliwości żółciowe (wyleczono). Mez. często łagodzi zaparcie, zwłaszcza przy atonii wątroby i macicy. R. T. C.]. Podczas (lub po) stolcu wypadnięcie odbytnicy z zaciśnięciem odbytu, przez co odprowadzenie odbytnicy jest bardzo trudne; ból jak w miejscu odparzonym i bolesność przy dotyku. Przed stolcem i po nim uczucie pełzania w odbytnicy, jak od glist. Kłucie w odbytnicy, skierowane ku górze (po południu). Gryzący ból jak w miejscu odparzonym w odbycie podczas chodzenia oraz palenie w odbytnicy. Ból odbytu i przedniej części prącia. Szczypanie w odbycie i w pobliżu odbytu po l. stronie. Pełzanie w odbycie; silny świąd. Parcie, bóle rwące i ciągnące w odbycie i kroczu oraz wzdłuż całej cewki moczowej. Zimno i wzdryganie przed wypróżnieniem i po nim.

14. Narządy moczowe

Zmniejszone wydzielanie moczu. Rano i przed południem częste oddawanie dużych ilości bladego moczu. Kłaczkowate zmętnienie i czerwonawy osad w moczu. Krwiomocz. Kłucie w nerce i ból jak przy rozdarciu. Ból jak od otarcia w cewce moczowej. Wyciek śluzu z cewki moczowej. Wyciek kilku kropli krwi po oddaniu moczu. Gryzące palenie w przedniej części cewki moczowej pod koniec mikcji. Po mikcji świąd napletka.

15. Męskie narządy płciowe

Rwące, szarpiące i przeszywające bóle prącia. Rwące i palące bóle przeszywające w końcu żołędzi. Gorąco i obrzmienie prącia. Gwałtowne erekcje i zwiększony popęd płciowy. Obrzmienie jąder. Drobne, kłujące ukłucia w prąciu i na końcu żołędzi. Obfite wydzielanie mastki za żołędzią, jak w gonorrhœa balani. Bezbolesne obrzmienie moszny.

16. Żeńskie narządy płciowe

Przewlekłe upławy, podobne do białka jaja (złośliwe, żrące), niekiedy również surowicze. Miesiączka: zbyt częsta i trwająca zbyt długo; skąpa, z upławami i prozopalgią; zahamowana. W czasie ciąży biegunka i wypadanie odbytnicy. Po porodzie zaparcie, pieczenie i kłucia w odbytnicy. (Uderzenia gorąca okresu klimakterium nie powracają przez kilka miesięcy.)

17. Narządy oddechowe

Chrypka z pieczeniem i suchością gardła, podrażnieniem wywołującym kaszel, uczuciem otarcia w klatce piersiowej i utrudnionym oddychaniem. Gwałtowny kaszel w pozycji leżącej. Suchy kaszel z odruchami wymiotnymi i wymiotami, wieczorem i w nocy. Potrzeba zaczerpnięcia długiego oddechu. Skurczowy, gwałtowny krztusiec, wywoływany przez podrażnienie w krtani, rozciągające się na klatkę piersiową; rano odkrztuszanie żółtego, białkowatego, lepkiego śluzu o słonym smaku. Kaszel < wieczorem aż do północy; albo występuje dniem i nocą, z napięciem w obrębie klatki piersiowej; podczas jedzenia lub picia czegoś gorącego (musi kaszleć, aż zwymiotuje pokarm); po piciu piwa. Gwałtowna skłonność do kaszlu głęboko w dolnej części tchawicy; kaszlem nie może niczego odkrztusić.

18. Klatka piersiowa

Utrudnione oddychanie. Ból w klatce piersiowej podczas wdechu, jakby w płucach były zrosty, a jama klatki piersiowej była zbyt wąska. Tępy ból w klatce piersiowej. Bolesne napięcie mięśni klatki piersiowej. Przy pochylaniu się klatka piersiowa wydaje się zbyt ciasna. Ból, jak od otarcia, i pieczenie w mostku. Kłucia w klatce piersiowej, < podczas wdechu; po p. stronie klatki piersiowej, < przy zaczerpnięciu długiego oddechu.

19. Tętno

Tętno przerywane; pełne, napięte, twarde.

20. Szyja i plecy

Bolesna sztywność karku oraz szyi i mięśni zewnętrznych; po p. stronie szyi i gardła, < przy ruchu. Rozdzierające szarpnięcia po bokach szyi. Bóle reumatyczne mięśni w okolicy łopatki; mięśnie wydają się napięte i obrzęknięte oraz uniemożliwiają ruch. Przeszywające bóle pleców. Kurczący ból z uczuciem napięcia w plecach, rozciągający się do okolicy krzyżowej. Bóle okolicy krzyżowej. (Kość guziczna tkliwa i obolała wskutek upadku).

22. Kończyny górne

Ból w stawie barkowym, jak przy zwichnięciu. Prawe ramię na szczycie barku wydaje się jakby skręcone. Ból, jak od otarcia, w dole pachowym (p.). Prawa ręka zimna (podczas pisania), lewa ciepła (w ciepłym pomieszczeniu). Zimne ręce. Drżenie prawej ręki. Końce palców pozbawione siły; nie może niczego utrzymać. Ręce (i stopy) nieustannie drętwieją. Ciągnięcie i reumatyczne napięcie w ramionach, z porażennym osłabieniem. Porażenie zginaczy. Szarpiące bóle barków, ramion, rąk i palców. Obrzęk i gorąco ramienia i ręki, z drganiami i kłuciem w mięśniach. Owrzodzenia na stawach palców.

23. Kończyny dolne

Szarpnięcia w stawie biodrowym, sięgające do kolana. Skurcz nogi. Podczas chodzenia prawy staw biodrowy wydaje się jakby skręcony. Drgania całej prawej nogi. Ból biodra; noga jest skrócona. Cała noga pokryta wyniosłymi białymi strupami. (Owrzodzenie nogi z intensywnym świądem otaczającej skóry i skóry owłosionej głowy, znacznie < w cieple; z nieznaczną biegunką). Trzeszczenie w prawym kolanie podczas wstawania rano. Nogi i stopy drętwieją. Kłucia w palcach prawej stopy. Ból okostnej kości długich, zwłaszcza piszczeli, < nocą w łóżku; wtedy nawet najlżejszy dotyk jest nie do zniesienia. Bóle kości ud i podudzi. Rozdzieranie, ciągnięcie i napięcie w udach, podudziach, stopach i palcach stóp. Napięcie i sztywność kolan. Szarpnięcia i ból uciskający w piszczeli. Twardy obrzęk łydek. Szarpiący ból palców stóp. Bardzo silne bóle kości stóp; w kościach śródstopia, < podczas chodzenia. Ból poduszki u nasady małego palca stopy.

24. Objawy ogólne

[Lek ten jest często użyteczny w przypadkach bardzo silnych bólów neuralgicznych w okolicy zębów lub twarzy, szczególnie gdy ból umiejscawia się w kości po l. stronie i biegnie ku uchu; także w nocnych bólach neuralgicznych zębów. Dolegliwości wszelkiego rodzaju pojawiające się na zewnętrznych powłokach głowy, głównie po p. stronie; zębów po l. stronie; czoła; kości piszczelowej. Gromadzenie się wodnistej śliny w ustach, tj. „ślina napływa do ust”. Mocz z wyraźnymi kłaczkami unoszącymi się na powierzchni. Subsultus tendinum, jak w durze brzusznym itd.; po przyłożeniu palców do nadgarstka lub innych części ciała wyczuwa się podskakiwanie i szarpanie ścięgien. Piekące, przeszywające odczucie w mięśniach, jakby przenikały je strzały ognia. H. N. G.]. Ciągnięcie, reumatyczne rozdzieranie i napięcie w kończynach, z porażennym osłabieniem. Przenikające bóle, które pozostawiają po sobie na długo dokuczliwe odczucie. Bóle ciągnące po jednej stronie ciała, z dreszczami. Bóle z towarzyszeniem dreszczy i wzdrygania się. Gryzące bóle błon śluzowych, jak od otarcia. Pieczenie w narządach trawiennych. Pieczenie części wewnętrznych z zewnętrzną dreszczowością. Zapalenie i obrzęk kości, zwłaszcza trzonów kości długich; próchnica kości po nadużywaniu rtęci. Owrzodzenie kości. Napięcie mięśni. Gorące, szarpiące kłucia w różnych częściach ciała. Szarpnięcia i drżenia mięśni. Ciągnięcie i uczucie osłabienia w stawach; stawy wydają się obolałe jak po stłuczeniu i znużone, jakby miały się ugiąć. Ból jak po stłuczeniu i uczucie ciężkości we wszystkich kończynach. Uczucie ciężkości i bezwładność ciała. Uczucie wielkiej lekkości ciała. Ogólne poczucie choroby. Pochylanie ciała podczas chodzenia. Wychudzenie albo obrzmienie ciała i twarzy, z powiększeniem brzucha u dzieci. Ból gruczołów. Ropnie tkanek włóknistych lub ścięgien. Przewaga dolegliwości po jednej stronie ciała.

< wieczorem; < przy dotykaniu chorej części oraz przy ruchu. Wielka wrażliwość na zimne powietrze. Wrażliwość na mycie zimną wodą rano.

25. Skóra

Wrażliwość na dotyk. Ogólne złuszczanie się skóry ciała; zwykłe plamy wątrobowe na klatce piersiowej i ramionach ciemnieją i złuszczają się. Czerwona wysypka, silnie swędząca; < w łóżku i od dotyku; po drapaniu pojawia się pieczenie, a świąd przenosi się w inne miejsce. Owrzodzenia skóry tworzą się nad wyniosłościami kostnymi. Owrzodzenia z grubymi, białawo-żółtymi strupami, pod którymi gromadzi się gęsta, żółta ropa. Skóra pokryta wyniosłymi białymi strupami. Świąd, zwłaszcza nocą (w łóżku), po drapaniu miejsc bardziej gwałtowny i bolesny (oraz przechodzący w pieczenie), niekiedy z obrzękiem podrapanej części. Gryzący świąd, jak od robactwa. Wykwity prosówkowe, niekiedy przewlekłe. Furunculi. Owrzodzenia objęte stanem zapalnym, z pieczeniem i przeszywającym bólem albo z gryzącym bólem jak od otarcia. Zapalenie i obrzęk kości, krzywica, próchnica kości. Owrzodzenia: z otoczką, tkliwe i łatwo krwawiące przy odrywaniu przyklejonego płótna, bolesne w nocy; ropa ma skłonność do tworzenia przylegającego strupa, pod którym gromadzi się jej znaczna ilość; pieczenie i kłucie z zapaleniem. Pęcherzyki wokół owrzodzeń, silnie swędzące i piekące jak ogień. Ropienie po zapaleniu.

26. Sen

Wielka senność w dzień, a nocą sen niespokojny i niepokrzepiający. Wstrząsy ciała podczas snu. Wczesne budzenie się (około godziny 2 lub 3 nad ranem) wskutek koszmaru sennego.

27. Gorączka

Tętno pełne i twarde; wieczorem przyspieszone; niekiedy przerywane. Dreszczowość, dreszcze i zimno całego ciała, zwłaszcza rąk i stóp, z gwałtownym pragnieniem, niekiedy bez potrzeby ogrzania się. Dreszcz przeważa nawet w ciepłym pomieszczeniu. Dreszcz z pragnieniem i potrzebą ciepła. Dreszcz rozpoczynający się w ramionach i rozciągający się na plecy i nogi. Gorąco w łóżku, głównie w głowie. Gorączka przerywana; dreszcz całego ciała z towarzyszeniem astmatycznego skurczu i ucisku klatki piersiowej z przodu i z tyłu. W okresie zimna szczególne pragnienie; suchość w tylnej części jamy ustnej, z nagromadzeniem śliny w części przedniej, bez chęci picia. W okresie zimna senność w ciepłym pomieszczeniu. Sen z potem po dreszczach (bez poprzedzającego gorąca). Gorączka z towarzyszeniem bólu głowy i bladości twarzy; okolica śledziony bolesna, obrzęknięta i twarda; osłabienie i wielka wrażliwość na zimne powietrze; gorączka trzeciaczkowa. Gwałtowna gorączka zapalna.