Kwas chlorowodorowy. HCl.

Wprowadzony przez Hahnemanna; próbę lekową przeprowadzili on sam, Gutmann, Haynel, Hartmann, Langhammer, Nenning, Rummel, Stapf i Wislicenus (Chronische Krankheiten).

Nasz układ obejmuje rękopiśmienną próbę lekową Hacketta, której nie zawiera Encyclopædia Allena.

AUTORYTETY KLINICZNE.

Rak języka, Cooper, Gilchrist's Surg., s. 162; U. S. Med. and Surg. Journ., t. 4, s. 270; wrzodziejące zapalenie jamy ustnej u niemowląt karmionych piersią, Williamson, Raue's Rec., 1872, s. 7; błonica, Pemerl, N. A. J. H., t. 25, s. 80; zaburzenia żołądkowe, Kurtz, Rück. Kl. Erf., t. 5, s. 273; biegunka, Berridge, Raue's Rec., 1871, s. 114; oddawanie stolca podczas mikcji, Schleyel, Allg. Hom. Ztg., t. 106, s. 165; hemoroidy, Gillet, Helfrich, Knorre, Rück. Kl. Erf., t. 1, s. 999; krztusiec, A. R., Rück. Kl. Erf., t. 5, s. 726; zastosowanie w gruźlicy płuc, Cotton, B. J. H., t. 19, s. 168; obrzęk na ścięgnie Achillesa, Rückert, Org., t. 3, s. 268; dur brzuszny, Gross, Müller, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 754; Nash, Raue's Rec., 1875, s. 281; Trinks, B. J. H., t. 29, s. 284; szkarlatyna, Lorbach, Lobeth, Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 57; róża, Thorer, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 145; wyprysk słoneczny, Neidhard, Hom. Times, 1852.

UMYSŁ [1]

Utrata przytomności; jęczenie. θ Tyfus plamisty.

Małomówny, zamknięty w sobie i spokojny; pełna lęku troska o przyszłość.

Drażliwy, skłonny do gniewu i rozgoryczenia; zrzędliwość.

Niepokój, częste zmienianie pozycji.

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy: < przy poruszaniu oczami; nieznacznie < podczas chodzenia, chociaż chodzenie > ból głowy; z chwiejnym chodem; z rwącym bólem szczytu głowy i uczuciem, jakby włosy ciągnięto ku górze — na świeżym powietrzu przedmioty wirują wokół niej; z nudnościami o 1 A. M., < podczas leżenia na prawym boku lub na plecach.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ból głowy napadami, regularnie każdego dnia od 9 A. M. do 1 P. M.; zaczyna się bolesnością nad lewym okiem, następnie obejmuje gałkę oczną i lewą połowę nosa, czoło i skroń, sięgając do potylicy.

Uczucie, jakby mózg był luźny.

Rwanie i kłucia w głowie, występujące okresowymi wstrząsami.

Ból głowy, jakby mózg był rozdzierany lub rozbijany na kawałki; < przy poruszaniu oczami lub siadaniu w łóżku; > od umiarkowanego wysiłku fizycznego.

Ból głowy, jakby mózg ściskała dłoń, skręcając go i rozdzierając.

Rwanie w prawej kości ciemieniowej.

Uczucie ciężkości w tylnej części głowy, z przyćmieniem widzenia, < przy wysiłku wzrokowym; obrzęknięte gruczoły.

Stały, ostry ból w tylnej części głowy, z uczuciem ciężkości, jakby potylica była wypełniona ołowiem.

Ból głowy < przy podnoszeniu się w łóżku i poruszaniu oczami; > przy poruszaniu ciałem; od chodzenia na świeżym powietrzu, zwłaszcza przy zimnym wietrze.

Rozmowy słyszane z oddali wywołują ból głowy.

SKÓRA GŁOWY [4]

Uczucie obumarcia i drętwienia czoła.

Uczucie sztywności i bolesności potylicy, < przy dotyku, oraz po lewej stronie głowy i w dół kręgosłupa, < w pozycji leżącej.

Rwanie w prawej kości ciemieniowej.

Gorąco na szczycie głowy.

Uczucie, jakby włosy stawały dęba.

WZROK I OCZY [5]

Widzenie pionowej połowy obrazu.

Przyćmienie widzenia; ból potylicy.

Źrenice zwężone.

Ostry, palący ból, przechodzący z lewego do prawego oka, rano > po umyciu. θ Astenopia mięśniowa.

Kłucia wychodzące z oczu.

Świąd oczu; świąd i szczypanie w kącikach oczu.

Powieki czerwone, obrzęknięte.

Gorzej od światła, > w ciemności.

SŁUCH I USZY [6]

Nadmierna ostrość słuchu; nadwrażliwość na hałas

Niedosłuch; głośne trzaski w nocy; brak woskowiny albo woskowina sucha, łuszcząca się płatkami, także sucha, twarda i brunatnoczerwona lub ciemna, z brzęczeniem, < w prawym uchu.

Odległe dźwięki (rozmowy) wywołują ból głowy; dźwięk głosu nie do zniesienia.

Brak czucia w wewnętrznym przewodzie słuchowym.

Mrowienie, buczenie, świstanie w uchu; pulsowanie lub stukanie.

Ból ucha z bólem uciskającym.

Mrowienie, pełzanie i ból z uczuciem zimna, biegnące od uszu ku szczytowi głowy; ostry, świdrujący ból w okolicach skroniowych.

WĘCH I NOS [7]

Krwawienie z nosa. θ Krztusiec.

Bolesność nozdrzy z bólem kłującym; niedrożność nosa.

Częste kichanie.

Nieżyt nosa: wydzielina rzadka, drażniąca, powodująca bolesne nadżerki; wydzielina gęsta, żółta.

Wypływ z nosa rzadkiej ropy, powodującej nadżerki.

Nos zatkany.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Gorąco twarzy, policzki rozpalone i czerwone podczas chodzenia na świeżym powietrzu; bez pragnienia.

Nagłe zaczerwienienie twarzy ze śpiączką. θ Szkarlatyna.

Twarz nagle się czerwieni albo staje się blada i zapadnięta.

Czerwone, swędzące krosty na czole, policzkach i wokół ust; cała twarz czerwona; każdego lata. θ Wyprysk słoneczny.

Strupy na twarzy, czole i skroniach; krosty; piegi.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Żuchwa opada. θ Tyfus plamisty.

Krosty wokół ust tworzą łuszczący się strup.

Brzegi warg żywoczerwone i obnażone, skóra sucha i popękana.

Palenie warg.

Obrzęknięta dolna warga; wydaje się ciężka, pali.

Ból poniżej lewej połowy dolnej wargi, od 4 P. M. do północy.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ból zęba: (pulsujący) od zimnych napojów; z bólem ucha; mrowiący, > od ciepłych okładów.

Dziąsła obrzęknięte, krwawiące, owrzodziałe. θ Szkorbut.

Zęby wysuwają się z zębodołów.

Długotrwałe, ciężkie zapalenie dziąseł. θ Szkarlatyna.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Wszystko smakuje słodko; piwo smakuje jak miód.

Smak: gryzący i gnilny, jak zgniłe jaja, ze ślinotokiem; w gardle jak zjełczały tłuszcz.

Język: ciężki jak ołów, utrudnia mówienie; wydaje się bezwładny i bolesny; zanika, atrofia; bolesny, sinawy; głębokie owrzodzenia o czarnym dnie i pęcherzyki; gruby, ciemny, niemal cała jama ustna i cieśń gardzieli pokryte szarawobiałą błoną; bolesne pęcherze z paleniem.

Brzegi owrzodzenia i otaczające tkanki sine. θ Rak języka.

Język bolesny i sinawy; głębokie owrzodzenie o czarnym dnie i podwiniętych brzegach; zanik języka powodujący niewyraźną, ochrypłą mowę; twardy guzek na bocznej powierzchni języka, przekształcający się w twarde, głębokie, brodawkowate owrzodzenie wielkości mniej więcej fasoli, o powierzchni lekko pobrużdżonej z góry na dół i od przodu ku tyłowi, położone raczej bliżej dolnej powierzchni lewej strony języka; bez widocznej wydzieliny; język wokół niego jest jednak tak stwardniały, że mówienie i odkrztuszanie są bardzo trudne. θ Rak języka.

JAMA USTNA [12]

Silna suchość jamy ustnej.

Zaczerwienienie wewnętrznej powierzchni policzków i łuku podniebienia.

Błona śluzowa warg objęta stanem zapalnym, czerwona i bolesna, na znacznej powierzchni pozbawiona nabłonka i usiana białawymi punktami. θ Zapalenie jamy ustnej.

Wrzodziejące zapalenie jamy ustnej u niemowląt karmionych piersią; ognisko po prawej stronie języka rozległe i nieregularne, lecz bardzo głębokie; cuchnący oddech.

Zapalenie jamy ustnej ze skrajną suchością, obrzękiem dziąseł i znaczną adynamią.

Cuchnący oddech. θ Szkarlatyna.

Usta jakby sklejone mdłym śluzem; dużo śliny.

Ślinianki tkliwe, obrzęknięte.

Jama ustna usiana owrzodzeniami o czarnym lub ciemnym dnie, sięgającymi głęboko i wykazującymi skłonność do perforacji; tętno przerywane; mimowolne oddawanie stolca i moczu; skrajne wyczerpanie. θ Złośliwa szkarlatyna lub błonica.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Uczucie otarcia i szczypania w cieśni gardzieli; palenie.

Suchość gardła z paleniem w klatce piersiowej.

Błona śluzowa gardła czerwona i obrzęknięta.

Rozlane, głębokie zaczerwienienie podniebienia miękkiego i gardła.

Obrzęk języczka; migdałki obrzęknięte.

Cieśń gardzieli obrzęknięta, chory nie może przełykać; próba przełknięcia wywołuje gwałtowny skurcz i dławienie.

Stale wsuwa palec w głąb gardła albo drapie jamę ustną, jakby trzeba było wyciągnąć z gardła jakąś przeszkodę.

Szarawobiałe naloty na błonie śluzowej gardła, po których powstają owrzodzenia.

Wyraźnie odgraniczone, martwobiałe plamy różnej wielkości na podniebieniu miękkim, łukach podniebiennych, migdałkach i tylnej części gardła, podobne do błony rzekomej w błoniczym zapaleniu gardła.

Rzadka, powodująca nadżerki wydzielina z nosa, tętno przerywane i utrata apetytu. θ Błonica.

Zgorzelinowe zapalenie gardła; części wewnętrzne sinoczerwone, ciemne; owrzodzenia aftowe; nabłonek języka schodzi dużymi brunatnymi płatami; fetor oris. θ Szkarlatyna.

Podczas napadu szkarlatyny, trzeciego dnia, migdałki i cieśń gardzieli pokryte wysiękiem; ślinianki podżuchwowe obrzęknięte do wielkości gołębich jaj; chory może trzymać głowę tylko pochyloną do przodu; ciągła potrzeba odchrząkiwania z trudnym odkrztuszaniem ciągliwego śluzu; przełykanie niemal niemożliwe. θ Błonica.

Stale odchrząkuje ciągliwą, cuchnącą plwocinę; głos ochrypły, nosowy; rzężenie śluzu; ślinianki podżuchwowe obrzęknięte do wielkości kurzych jaj; głowa pochylona do przodu, ponieważ przy trzymaniu jej prosto lub podczas leżenia śluz w cieśni gardzieli powoduje trudności w oddychaniu i dławienie; cała tylna część stanowi zgorzelinowe owrzodzenie pokryte ciągliwym śluzem, wyciągającym się w nitki; fetor oris; przełykanie wody bardzo trudne, wywołuje kaszel; tętno słabe, bardzo szybkie; twarz blada, zalękniona. θ Błonica.

Krwawienie z nosa, krew ciemna i cuchnąca; brudne naloty na zębach; wargi bolesne i pokryte strupami; gnilny zapach z ust; znaczne ogólne wyczerpanie; stan durowy. θ Błonica.

Błonica bez znacznej gorączki, lecz z wielkim wyczerpaniem.

APETYT, PRAGNIENIE, UPODOBANIA I AWERSJE [14]

Nadmierny głód i pragnienie albo brak apetytu.

Niechęć do mięsa.

Chorobliwe pragnienie napojów alkoholowych.

JEDZENIE I PICIE [15]

Po jedzeniu: pogorszenie; biegunka.

Lepiej podczas picia i po nim.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka (przed obiadem i po nim).

Odbijania: gorzkie, gnilne.

Wymioty z odbijaniem i kaszlem; mimowolne połykanie; gwałtowne cofanie się zawartości żołądka do przełyku, niekiedy z ponownym opadaniem do żołądka.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie pustki w nadbrzuszu, szczególnie w przełyku, bez > po jedzeniu.

Uczucie pustki w żołądku, rozciągające się na cały brzuch, bez głodu; uczucie osłabienia żołądka od 10 A. M. do wieczora.

Żołądek ani nie przyjmuje, ani nie trawi pokarmu; osłabienie żołądka < mniej więcej od 10 do 11 A. M.

Ostra drażliwość żołądka, często z towarzyszeniem zaburzeń żółciowych; silne pragnienie, szczególnie po kwaśnych produktach; gorzki, częściej kwaśny smak w ustach; gorączka żółciowa; biegunka żółciowa.

Nawykowo utrudnione trawienie; język lekko obłożony białym nalotem; częste odbijanie i znaczne wzdęcia; odbijania cuchnące; pragnienie; przemijające napady zasłabnięcia; skłonność do zaparcia; splątanie w głowie; senność, szczególnie po obiedzie; skłonność do herpes furfuraceus; u dzieci skłonność do aft i biegunki, przy czym stolce bezpośrednio po oddaniu mają białe, a później zielonkawe plamy i powodują nadżerki odbytu.

PODŻEBRZA [18]

Ucisk i napięcie w podżebrzach.

Marskość wątroby; senność; wychudzenie; suchość jamy ustnej lub afty; wypróżnienia często wodniste i mimowolne; żołądek tak słaby i drażliwy, że nie zatrzymuje żadnego pokarmu; puchlina.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Pełność i wzdęcie brzucha po niewielkiej ilości pokarmu.

Burczenie i uczucie pustki.

Kolkopodobne ściskanie w brzuchu; kurcze.

Przepuklina.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Stolec: oddawany z trudnością, jak wskutek bezczynności jelit; zbyt cienki, lecz okrągły; rzadki, wodnisty, mimowolny podczas mikcji; zielonkawy w durze brzusznym; rzadki, wodnisty, oddawany bez zauważenia; wodnisty, ciemnobrunatny, poprzedzony niepokojącymi bólami brzucha; wydalany podczas mikcji; z domieszką krwi.

Biegunka: z dużą ilością gazów; < rano i wieczorem; nieznośny świąd odbytu, bez > po drapaniu, szczypanie i palenie odbytu; < po posiłku; po owocach; od picia piwa typu lager; podczas duru brzusznego; < po nadużywaniu opium.

Gdy tylko zaczyna się poruszać, pojawia się silne parcie, zmuszające do pośpiechu ; stolce obfite, ciemne, brunatnawe, zielone, galaretowate ; po nich ciągnące uczucie ciężkości w brzuchu.

Mowa utrudniona ; pojękiwanie i jęczenie podczas snu ; zsuwanie się w łóżku. θ Cholera.

Czerwonka, krew i śluz oddzielone od siebie.

Przed stolcem : burczenie, kolka.

Podczas stolca : szczypanie i cięcie w odbycie ; pieczenie w odbycie ; kolka ; prolapsus ani.

Po stolcu : pieczenie w odbycie ; nieznośny świąd, tkliwość i bolesność odbytu ; wysunięcie ciemnych, purpurowych żylaków, nieco > po zastosowaniu ciepłej wody, znacznie < po obmywaniu zimną wodą.

Parcie na stolec podczas oddawania moczu, zmuszające go do przerwania mikcji z obawy przed wydaleniem kału.

Prolapsus ani podczas oddawania moczu.

Świąd odbytu.

Biegunka z wysunięciem sinych lub ciemnopurpurowych hemoroidów, zwłaszcza u słabowitych dzieci cierpiących na atonię żołądka, osłabienie mięśni i zagrożonych wyniszczeniem.

Co osiem do czternastu dni wypływ jasnej krwi z odbytu, ze stolcem lub bez niego, często tak obfity, że powoduje znaczne osłabienie ; boi się schylać ; kłucia nisko w lewym boku i gryzienie w odbycie ; miesiączka regularna, obfita, trwa cztery dni, z towarzyszeniem ogólnego niedomagania ; ból głowy z przekrwieniem głowy ; nudności ; oziębienie kończyn i ich drętwienie podczas nieruchomego siedzenia. θ Hemoroidy.

Hemoroidy : obrzęknięte, sine ; bolesne przy dotyku ; pojawiają się nagle u dzieci ; wysunięte, czerwonawosine, piekące ; tak bolesne, że nie znoszą najlżejszego dotyku, nawet prześcieradło sprawia dyskomfort.

Otwór odbytu otoczony grubym, okrągłym obrzmieniem, podzielonym na trzy nierówne części: jedna wielkości kurzego jaja, dwie pozostałe mniej więcej wielkości gałek muszkatołowych ; obrzmienie sinoczerwone, twarde, gorące, lśniące, bardzo wrażliwe na dotyk ; ból jak w miejscu odparzonym, świąd, silne napadowe kłucia, wywołujące krzyk ; nie może siedzieć i tylko z wielkim trudem może się obrócić. θ Hemoroidy objęte stanem zapalnym po porodzie.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Częste oddawanie małych albo dużych ilości moczu.

Oddaje duże ilości moczu, czemu za każdym razem towarzyszy niewielki stolec.

Powolne oddawanie moczu ; pęcherz moczowy słaby ; musi długo czekać ; musi przeć tak silnie, że odbyt się uwypukla.

Mimowolne oddawanie moczu. θ Tyfus plamisty.

Mocz : czerwony ; fioletowy ; podobny do mleka.

Pieczenie i cięcie podczas oddawania moczu ; następnie parcie w cewce moczowej.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Impotencja ; prącie wiotkie ; popęd słaby.

Wodnisty, krwawy przewlekły wyciek z cewki moczowej.

Moszna sinoczerwona.

Świąd moszny, nieustępujący po drapaniu.

Brzeg napletka obolały.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Ucisk na narządy płciowe, jakby miała wystąpić miesiączka.

Miesiączka zbyt wczesna i obfita ; przygnębiona, milczy, jakby miała umrzeć ; kolka ; bolesne hemoroidy.

Kłujący ból w pochwie.

Owrzodzenia narządów płciowych z gnilną wydzieliną, znaczną wrażliwością i ogólnym osłabieniem.

Nie znosi najlżejszego dotyku narządów płciowych, nawet prześcieradła.

Upławy z bólem pleców ; odbyt bolesny z powodu hemoroidów lub szczelin.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Gorączka połogowa.

Głos oraz krtań, tchawica i oskrzela.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Chrypka ; z uczuciem obolałości w klatce piersiowej ; krztusiec.

ODDYCHANIE [26]

Oddech głęboki, jękliwy ; pojękiwanie ; głębokie wzdychanie.

Oddech zdaje się pochodzić z żołądka.

Krótki oddech z rzężeniem po piciu, mówieniu i kaszlu.

Duszność i zwężenie klatki piersiowej. θ Krztusiec.

Ucisk w poprzek klatki piersiowej (wieczorem).

KASZEL [27]

Kaszel : szorstki, z rzężeniem w klatce piersiowej, po którym następuje skurcz żołądka ; krótki oddech ; z gorącem twarzy.

Krztusiec : po napadach słyszalne burczenie i bulgotanie schodzące w dół klatki piersiowej ; wywoływany łaskotaniem w klatce piersiowej ; po południu i wieczorem bez odkrztuszania, rano z nieznacznym oderwaniem żółtego lub wodnistego śluzu o tłustawym smaku, który musi zostać połknięty ; z odkrztuszaniem ciemnej krwi.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Kłucia w klatce piersiowej i w okolicy serca przy głębokim wdechu i gwałtownym ruchu ; palące kłucia.

Napięcie i ból mostka.

Rozpierający ból w klatce piersiowej ; ból jak po pobiciu.

Zapalenie opłucnej ; stupor ; bezcelowe ruchy rękami ; pojękiwanie ; zsuwanie się w łóżku.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Kołatanie serca odczuwane w twarzy.

Kłucia w sercu.

Tętno : wolne i słabe, czasem przerywane ; wolne w dzień, częstsze w nocy ; co trzecie uderzenie wypada ; szybkie i słabe ; bardzo drobne i częste ; bardzo słabe.

SZYJA I PLECY [31]

Ból uciskający w plecach ; jak wskutek nadwerężenia albo jakby długo pozostawał pochylony.

Ból uciskający, ciągnący, jak ze zmęczenia, w okolicy lędźwiowej.

Ból kości guzicznej.

Ciągnięcie i palenie wzdłuż pleców, rozpoczynające się przy kości guzicznej, jakby pod skórą ; palące ukłucie w kości krzyżowej, wywołujące wzdrygnięcie.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Uczucie ciężkości ramion, zwłaszcza przedramion.

Strupiejąca wysypka na grzbietach rąk i palców.

Drętwienie, oziębienie i uczucie martwoty palców w nocy.

Obrzęk i pieczenie opuszek palców.

Świąd dłoni.

Częste ciągnące napięcie w stawie łokciowym.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Chwiejny chód wskutek osłabienia ud.

Ból prawego uda ze świądem odbytu.

Obrzęk kończyn dolnych z przeszywającym bólem.

Kończyny dolne ciemniej zabarwione.

Gnilne owrzodzenia podudzi z pieczeniem wokół nich.

Obrzmienie prawego ścięgna Achillesa, długości około dwóch cali (5 cm), tak bolesne, że utrudnia chodzenie ; ból, jakby to miejsce zostało wgniecione, z uczuciem niezwykłego gorąca w nim ; < podczas siedzenia, > w pozycji leżącej.

Zimne stopy.

Sine stopy. θ Płonica.

Odmroziny (alkohol stosowany zewnętrznie).

Obrzęk i pieczenie opuszek palców stóp.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Bóle rwące kończyn podczas spoczynku, > od ruchu.

Wszystkie stawy jak stłuczone.

Uciskające ciągnięcie w ramionach i kolanach.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek : bóle rwące kończyn <.

Pozycja leżąca : uczucie sztywności głowy i kręgosłupa < ; ból ścięgna Achillesa >.

Leżenie na prawym boku lub na plecach : zawroty głowy <.

Leży nieruchomo w łóżku : dur brzuszny.

Chce ciągle leżeć : krańcowe osłabienie.

Często zmienia pozycję.

Pozycja wyprostowana : ból napinający w głowie <.

Boi się schylać : wypływ krwi z odbytu.

Może trzymać głowę jedynie pochyloną do przodu : ponieważ przy trzymaniu jej prosto lub w pozycji leżącej flegma w gardzieli powoduje trudności w oddychaniu i napady krztuszenia się.

Nieruchome siedzenie : drętwienie kończyn ; ból ścięgna Achillesa.

Siedzenie w łóżku : ból głowy <.

Nie może siedzieć i tylko z wielkim trudem może się obrócić : hemoroidy objęte stanem zapalnym.

Gdy tylko usiądzie : oczy mu się zamykają.

Nogi zgięte, stopy podciągnięte : dur brzuszny.

Zsuwanie się w łóżku : cholera ; zapalenie opłucnej ; tyfus plamisty ; płonica.

Ruch : ruchy oczu, zawroty głowy < ; ruchy oczu, ból głowy < ; wywołuje silne parcie na stolec ; bóle rwące > ; senność ustępuje.

Cały czas wpycha palec w gardło albo drapie ręką okolice ust.

Umiarkowany wysiłek : ból głowy >.

Chodzenie : zawroty głowy < ; ból ścięgna Achillesa utrudnia chodzenie.

Gwałtowny ruch : kłucia w klatce piersiowej.

NERWY [36]

Krańcowe osłabienie.

Krańcowe osłabienie i senność przez cały dzień ; chce ciągle leżeć.

Znaczne osłabienie : gdy tylko usiądzie, oczy mu się zamykają ; żuchwa opada ; zsuwa się w łóżku.

Osłabienie mięśni po stosowaniu opium lub syropów uspokajających.

Porażenie zazwyczaj jednostronne.

Porażony język i zwieracz odbytu.

SEN [37]

Senność w ciągu dnia, ustępująca, gdy tylko zaczyna się poruszać.

Bezsenność przed godz. 12 w nocy, majaczeniowe rzucanie się.

Niespokojny po położeniu się do łóżka, jęczy, chrapie, mówi przez sen.

Niespokojne sny ; częste budzenie się ; < po przebudzeniu.

CZAS [38]

Rano : ból palący oka ; biegunka < ; krztusiec z nieznacznym oderwaniem śluzu ; dreszcze budzą go ; pot.

Dzień : tętno wolne ; krańcowe osłabienie i senność.

Przed obiadem i po nim : czkawka.

Po obiedzie : senność.

Popołudnie : napady krztuśca.

Wieczór : biegunka < ; ucisk w poprzek klatki piersiowej ; napady krztuśca ; dreszcze z zimnem w plecach ; zimny pot na stopach ; podczas płonicy chce się odkryć.

Noc : trzaski w uchu ; tętno częste ; drętwienie, oziębienie i uczucie martwoty palców ; gorąco z kołataniem serca ; pot.

Przed godz. 12 w nocy : bezsenność ; pot.

O godz. 1 w nocy : zawroty głowy z nudnościami.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Rozgrzanie się w łóżku : świąd krostek.

Ciepłe okłady : mrowienie w zębach > ; wysunięcie żylaków >.

Świeże powietrze : przedmioty wirują ; chodzenie, ból głowy > ; podczas chodzenia gorąco twarzy.

Chce się odkryć : podczas nasilenia gorączki.

Obmywanie : ból palący oczu >.

Zimna woda : żylaki <.

Zimne napoje : ból zębów.

Zimny wiatr : ból głowy >.

GORĄCZKA [40]

Więcej dreszczy niż gorąca ; budzą go rano ; wieczorem z zimnem w plecach i zewnętrznym ciepłem ; paląca twarz ; suchość w ustach ; dreszcze całego ciała z gorącymi policzkami i zimnymi rękami ; dreszcze i gorąco bez pragnienia, rzadko występuje pragnienie w fazie dreszczy.

Kończyny zupełnie zimne.

Gorączka o powolnym przebiegu.

Wewnętrzne gorąco, chce się odkryć ; niepokój ruchowy całego ciała.

Gorąco w nocy z kołataniem serca.

Pieczenie, głównie dłoni i podeszew.

Pot : podczas pierwszego snu, do godz. 12 w nocy, < na głowie i plecach ; w nocy i rano.

Zimny pot na stopach, wieczorem w łóżku.

Gorzej podczas pocenia się ; małomówny ; chce się odkryć.

Gorączka przerywana z bólami okostnowymi.

Gorączka przybiera ciężki, adynamiczny charakter ; znaczne krańcowe osłabienie ; osuwanie się w łóżku ; oznaki owrzodzenia jelit. θ Gorączka remitentna u dzieci.

Tyfus plamisty : stały niepokój albo otępiały sen ; nieprzytomny ; głośne jęki lub splątana mowa ; chce się odkryć ; żuchwa opadnięta ; aftowe owrzodzenia w jamie ustnej, cuchnące, o kwaśnym zapachu ; język obłożony na brzegach, skurczony, suchy jak skóra, porażony ; rzadkie, cuchnące wypróżnienia ; mimowolne stolce podczas oddawania moczu ; szybki, słaby, rzężący oddech ; zsuwanie się w łóżku ; mocz ciemny, lecz przejrzysty ; krwawienie z odbytu ; krwotok ciemną, płynną krwią ; jama ustna pełna ciemnych, sinawych owrzodzeń ; co trzecie uderzenie tętna wypada ; nogi zgięte, stopy podciągnięte ; skóra gorąca i sucha. θ Dur brzuszny.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Okresowe wstrząsy : bóle rwące i kłucia w głowie.

Od godz. 10 do 11 rano : osłabienie żołądka <.

Od godz. 10 rano do wieczora : uczucie słabości w żołądku.

Od godz. 4 po południu do północy : ból dolnej wargi.

Codziennie : od godz. 9 rano do 1 po południu : ból głowy.

Trzeciego dnia podczas napadu płonicy : migdałki i gardziel pokryte wysiękiem.

Trwa cztery dni : miesiączka.

Co osiem do czternastu dni : wypływ jasnej krwi z odbytu.

Każdego lata : czerwone, swędzące krostki na twarzy, policzkach i wokół ust.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona : ból rwący kości ciemieniowej ; brzęczenie w uchu < ; plama na boku języka ; ból uda ; obrzmienie ścięgna Achillesa.

Lewa strona : bolesność nad okiem i w połowie nosa ; uczucie obolałości po stronie głowy ; ból poniżej połowy dolnej wargi ; owrzodzenie ku bocznej części języka ; kłucia nisko w boku.

Od lewej do prawej : ból oczu.

ODCZUCIA [43]

Utrata pobudliwości cielesnej.

Bóle rwące i kłucia w całym ciele.

Jakby włosy ciągnięto ku górze ; jakby mózg był luźny, rozrywany lub rozbijany na kawałki ; jakby dłoń ściskała mózg, skręcając go i rozrywając ; jakby potylica była wypełniona ołowiem ; jakby włosy stawały dęba ; jakby usta były sklejone mdłym śluzem ; jakby trzeba było wyciągnąć z gardła jakąś przeszkodę ; jakby miała wystąpić miesiączka ; jakby miała umrzeć ; ból w klatce piersiowej jak po pobiciu ; ból pleców jak wskutek nadwerężenia albo jakby długo pozostawał pochylony ; palenie jakby pod skórą w okolicy kości guzicznej ; jakby miejsce na ścięgnie Achillesa było wgniecione ; stawy jak stłuczone.

Ból : w potylicy ; poniżej lewej połowy dolnej wargi ; w zębach ; w brzuchu ; na mostku ; w kości ogonowej ; w prawym udzie ; w okostnej.

Stały, kłujący ból : w tylnej części głowy.

Rozdzieranie : na szczycie głowy ; w głowie ; w prawej kości ciemieniowej ; w kończynach.

Bóle przeszywające : w kończynach dolnych.

Kłucia : w głowie ; wychodzące z oczu ; nisko w lewym boku ; w klatce piersiowej ; w okolicy serca ; w odbycie.

Palące kłucia : w klatce piersiowej ; w kości krzyżowej.

Kłujący, palący ból : od lewego do prawego oka.

Ostry, wiercący ból : w okolicy skroniowej.

Cięcie : w odbycie.

Ból kłujący : w nosie.

Rozpierający ból : w klatce piersiowej.

Ból uciskający : w uchu ; w plecach.

Bicie lub stukanie : w uchu.

Pulsujący ból : w zębach.

Kurcz : w żołądku.

Ból jak od ukłuć : w pochwie.

Ból jak od otarcia : w odbycie.

Ból uciskający, z uczuciem napięcia : w głowie.

Bolesne ciągnięcie : w okostnej.

Ból uciskający, ciągnący, jak ze zmęczenia : w okolicy lędźwiowej ; w ramionach i kolanach.

Mrowiący, pełzający, zimny ból : od uszu do szczytu głowy.

Gryzienie : w odbycie.

Pieczenie : warg ; pęcherzy na języku ; cieśni gardzieli ; w klatce piersiowej ; odbytu ; opuszek palców rąk ; wokół wrzodów na kończynach dolnych ; koniuszków palców stóp ; dłoni i podeszew.

Ciągnięcie i pieczenie : wzdłuż pleców.

Szczypanie : cieśni gardzieli ; odbytu.

Bolesność : nad lewym okiem ; gałki ocznej i lewej połowy nosa, od skroni do potylicy ; w małym punkcie błony śluzowej podniebienia ; odbytu ; w klatce piersiowej.

Gorąco : na szczycie głowy ; w twarzy ; całego ciała.

Ściskanie : klatki piersiowej.

Napięcie : w podżebrzach ; na mostku ; w stawie łokciowym.

Ucisk : w podżebrzach ; w narządach płciowych.

Uczucie pustki : w nadbrzuszu ; w przełyku ; w żołądku ; w brzuchu.

Uczucie ciągnięcia i ciężkości : w brzuchu.

Uczucie ciężkości : w tylnej części głowy ; kończyn górnych.

Bezczucie i drętwienie : w czole ; w palcach rąk.

Suchość : w ustach.

Łaskotanie : w klatce piersiowej.

Świąd i szczypanie : w kątach oczu.

Świąd : oczu ; kątów oczu ; wyprysków na czole, policzkach i wokół ust ; odbytu ; moszny ; dłoni.

TKANKI [44]

Stan tyfoidalny, szkorbut ; krwotoki.

Czyraki krwiste u osób ze skazą szkorbutową, z wrzodami na dziąsłach i obfitym wydalaniem przejrzystego moczu.

Bolesne ciągnięcie w okostnej ; gorączka napadowa.

Obrzęki wodniste.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk : bolesność potylicy < ; hemoroidy bolesne ; obrzęk wokół odbytu bardzo wrażliwy ; nie do zniesienia na narządach płciowych ; czyraki krwiste kłują.

Drapanie : nie > świądu odbytu ; świąd moszny nie >.

Wyprysk słoneczny.

SKÓRA [46]

Piegi ; wyprysk słoneczny.

Wysiew wyprysków tworzących strupy na czole, małżowinie usznej, wargach, rękach lub grzbietach palców ; świąd przy rozgrzaniu się w łóżku.

Czyraki krwiste, kłujące przy dotknięciu.

Wrzody : bolesne, głębokie, cuchnące zgnilizną ; pokryte strupami ; na podudziach, z pieczeniem na obwodzie.

Czarne krosty.

Erysipelas ambulans, pozostający w miejscu po Bellad. i Rhus. ; ból uciskający, z uczuciem napięcia w głowie, < przy podnoszeniu chorego do pozycji wyprostowanej.

Płonica ; zaczerwienienie intensywne i szybko się szerzące ; wysypka skąpa, usiana wybroczynami ; skóra fioletowawa.

Płonica ; w chwili pojawienia się wysypki lub na kilka godzin przedtem chory leży w stanie otępienia ; wysypka intensywnie czerwona, szybko się szerząca, od razu pokrywa twarz, szyję i całe ciało ; znaczna trudność w połykaniu (zgodny Bellad.).

Płonica ; zsuwanie się w łóżku ; palące gorąco całego ciała, z niepokojem i stałym pragnieniem odkrywania się, zwłaszcza podczas wieczornego nasilenia gorączki ; stały niepokój ruchowy całego ciała z wyjątkiem stóp, wielki niepokój ruchowy kończyn górnych, chory musi stale nimi poruszać ; tętno z regularnymi przerwami ; ciemne zaczerwienienie policzków ; oczy matowoczerwone ; sinawa barwa skóry ; wysypka skąpa, usiana licznymi wybroczynami ; znaczne zapalenie gardła, z wielką skłonnością do owrzodzeń migdałków i sąsiednich części ; oddech jęczący, łkający ; gnilny zapach z ust ; wypływ drażniącej ropy z nosa, powodującej bolesność i powstawanie pęcherzy na otaczających częściach.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Czarne oczy, ciemne włosy.

Dziewczynka, æt. 4, silna, zdrowa ; róża.

Chłopiec, æt. 14, słaby, niedostatecznie rozwinięty ; dur brzuszny.

Chłopiec, æt. 15, przez pięć dni stosowano Bellad. i Mercur. ; błonica.

Młody mężczyzna, æt. 17, w przebiegu płonicy ; błonicze zapalenie gardła.

Kobieta, æt. 30, brunetka, cierpiąca od dłuższego czasu ; hemoroidy.

Kobieta po szóstym porodzie ; hemoroidy.

Mężczyzna, æt. 40, silny ; błonica.

Mężczyzna, æt. 50 ; obrzęk ścięgna Achillesa.

Kobieta, æt. 60, niezamężna, wyniszczona, z wykwitami na kończynach dolnych ; dur brzuszny.

Mężczyzna, æt. 65, otyły, pełnokrwisty, nadużywający jedzenia i picia, cierpiący na przewlekły nieżyt oskrzeli powikłany nieznaczną rozedmą, którą usunęła Dulcam. ; oddawanie kału podczas oddawania moczu.

RELACJE [48]

Antidota : węglany sodu, potasu, wapnia i magnezu oraz sapo medicinalis w zatruciu dużymi dawkami ; przy małych dawkach Camphor, Bryon.

Neutralizuje działanie : Opium. Leczy osłabienie mięśniowe następujące po nadmiernym używaniu opium.

Zgodny : po Bellad., Bryon., Mercur., Rhus tox.