Bobrek trójlistkowy; Bitterklee. Gentianaceæ.

Bylina rosnąca na terenach bagiennych, rodzima dla Ameryki, Europy i północnej Azji. Kwitnie w maju i czerwcu; kwiaty różowe lub białawe. Nalewkę sporządza się ze świeżej rośliny, która właśnie zaczyna kwitnąć.

Hahnemann wprowadził ją do lecznictwa, a próby lekowe przeprowadzili on sam i jego probanci (Materia Medica Pura, t. 5, s. 15).

AUTORYTETY KLINICZNE.

Ból głowy, Dunham, Raue's Rec., 1870, s. 287; Amauroza, Teste, Hughes' Pharmacod., s. 517; Ból w klatce piersiowej z nudnościami, Hering, MSS.; Dolegliwość klatki piersiowej, Wells, Trans. World's Hom. Con., 1876, s. 554; Szarpnięcia nóg, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 581; Rwa kulszowa, Lilienthal, Times Retros., t. 1, s. 121; Kurcze nóg, Org., t. 3, s. 269; Gorączka przerywana, Chargé, Trans. World's Hom. Con., 1876, s. 418; Wells, Trans. World's Hom. Con, 1876, s. 554; Dunham, Raue's Rec., 1870, s. 314; Czwartaczka, Fisher, Allen's Int. Fever, s. 171; Zimnica, Douglas, Allen's Int. Fever, s. 172.

PSYCHIKA [1]

Milczący, skłonny do refleksji; smutny, płaczliwy; lubi samotność.

Niepokój o serce, jakby miało wydarzyć się coś złego.

Obojętność występująca naprzemiennie z nadmierną radością.

W złym humorze, rozdrażniony.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Stałe uczucie ciężkości głowy.

Bolesne otępienie w głowie po jedzeniu.

Ucisk w głowie od góry ku dołowi, > lepiej pod silnym uciskiem ręką.

Uciskający, oszałamiający ból głowy, obejmujący przeważnie czoło, w spoczynku i podczas ruchu.

Tępy ból głowy w pomieszczeniu, z utrudnionym tokiem myśli; > na świeżym powietrzu.

Ściskający ból szczytu głowy z obu stron podczas wchodzenia po stopniach; uczucie, jakby przy każdym kroku ciężar uciskał mózg.

Kłucia po lewej stronie mózgu, rozchodzące się ku szczytowi głowy.

Kłująco-rozdzierający ból po prawej stronie czoła, w pobliżu okolicy skroniowej.

Ból palący w czole.

Ból czoła, silniejszy po lewej stronie oraz w lewym oku i uchu, przechodzący przez potylicę; znacznie > od ucisku rękami.

Ból głowy < w pozycji leżącej, po śnie i od przykładania zimnej wody.

Uczucie zimna w obrębie głowy, jakby owiewał ją zimny wiatr.

SKÓRA GŁOWY [4]

Powierzchowne gryzienie na szczycie głowy.

WZROK I OCZY [5]

Podczas czytania wszystko czernieje przed oczami.

Amauroza.

Ucisk w oczach.

Powieki wydają się sztywne jak wskutek skurczów tonicznych.

SŁUCH I USZY [6]

Kłucia w uszach.

Uczucie zimna w uszach.

Trzaskanie w uchu podczas żucia.

Wyciek z ucha, szczególnie po osutkach.

WĘCH I NOS [7]

Napięcie u nasady nosa.

Subiektywne odczuwanie przyprawiającego o nudności zapachu, jak od zgniłych jaj.

GÓRNA CZĘŚĆ TWARZY [8]

Widoczne, choć niebolesne drgania mięśni twarzy, szczególnie po prawej stronie, bardziej < w spoczynku niż podczas chodzenia.

Gorąco i zaczerwienienie twarzy podczas snu.

Gorąco twarzy z zimnymi stopami.

Ból i trzaskanie w stawie żuchwowym podczas żucia.

Krostki na twarzy.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Gorzko-słodki smak w ustach.

JAMA USTNA [12]

Suchość podniebienia powodująca kłucie podczas przełykania.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Znaczna suchość gardła bez pragnienia.

Uczucie porażenia po lewej stronie gardła podczas ziewania i kaszlu.

Suchość i szorstkość w gardle uniemożliwiająca przełykanie.

Uczucie zimna wznoszące się wzdłuż przełyku, z silnymi nudnościami, następujące po ucisku w żołądku.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Puste odbijania.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Tętnienie w nadbrzuszu jak tętno.

Ciągłe burczenie w żołądku jak z głodu.

Ściskanie w żołądku.

Osłabienie żołądka, z uciskiem w głowie i twardymi stolcami.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Uczucie zimna w brzuchu, szczególnie przy uciskaniu go ręką, rano podczas wstawania.

Bolesność powłok brzusznych.

Wzdęcie i pełność brzucha, jakby był przepełniony pokarmem, przez cały dzień, bez zmniejszenia apetytu, wraz z uczuciem uwięzionych gazów i częstymi bezskutecznymi próbami ich oddania; wieczorem pełność znacznie < od palenia tytoniu.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Zaparcie; twardy stolec, ze szczypiącym bólem brzucha.

Krwawiące guzki krwawnicze.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Częste parcie na mocz, z oddawaniem skąpej ilości moczu.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Wzmożony popęd płciowy, bez miłosnych wyobrażeń ani wzwodów.

Oba jądra podciągnięte ku górze, prawe bardziej niż lewe.

Powrózek nasienny bolesny przy dotyku.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Głos szorstki, ochrypły; uczucie zatkania uszu, jakby coś było na nich rozpięte.

Kłucie w przedniej okolicy krtani, utrudniające przełykanie.

Kurczowy skurcz krtani; próba wykonania wdechu wywołuje kaszel.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ostry ból przebiegający od środka górnej prawej części klatki piersiowej do dolnej części barku, wywołujący nudności i uczucie omdlewania; chory ledwie może się poruszyć.

Ucisk po obu stronach klatki piersiowej, z ostrymi kłuciami, < przy wdechu.

Ściskanie i kłucia po obu stronach klatki piersiowej.

Kłucia w klatce piersiowej (po prawej stronie), < podczas ruchu i oddychania.

Mężczyzna w wieku około pięćdziesięciu lat zgłosił się do mnie z powodu dolegliwości klatki piersiowej; znaczne utrudnienie oddychania, z gwałtowną i niemiarową czynnością serca, < od niewielkiego wysiłku; stopy i nogi poniżej kolan nawykowo zimne, < około godz. 8 rano przez godzinę lub dwie, kiedy to objawy w klatce piersiowej również <. θ Dolegliwość klatki piersiowej.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Niepokój o serce, jakby miało wydarzyć się coś złego.

Kłucia w okolicy serca.

Tętno wolne podczas dreszczy, przyspieszone podczas gorąca.

SZYJA I PLECY [31]

Uczucie ciężkości i sztywność mięśni szyi i gardła.

Tępe, świdrujące kłucie w lewej łopatce.

Tępy, świdrujący ból kłujący w lewej łopatce, przechodzący w poprzek kręgosłupa.

Niezwykle bolesne rozdzieranie między łopatkami, rozchodzące się ku dołowi, szczególnie przy głębokim oddychaniu.

Ból w krzyżu jak przy stłuczeniu, < podczas schylania się, a także podczas chodzenia.

Ból pleców podczas nieruchomego siedzenia, ustępujący po dotknięciu; ucisk jakby kciukiem oraz mrowienie w plecach, które nasila ból, < przy schylaniu się; ból ciągnie ku górze.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Drgania mięśni prawego ramienia.

Kurczowy ból mięśni lewego przedramienia, rozchodzący się do dłoni, niemal jak ból porażenny.

(U chorego:) Mrowienie od łokci do dłoni i palców, o godz. 11 rano, podczas chodzenia na świeżym powietrzu.

Napięcie i porażenne rozdzieranie w ramionach, dłoniach i palcach.

Kurczowa sztywność ramion; palce mimowolnie zaciśnięte.

Bolesne miotające drgania mięśni prawego ramienia i małego palca.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Kłujący, ściągający ból w okolicy stawu biodrowego; kurczowe wciąganie przedniej części uda podczas siedzenia; w pozycji siedzącej uda i podudzia są kurczowo szarpane ku górze; ból > od ruchu i ucisku, < wieczorem, w spoczynku i w pozycji leżącej; po nadużywaniu chininy. θ Rwa kulszowa.

Uczucie stłuczenia ud.

Prawe udo i podudzie są kurczowo szarpane ku górze podczas siedzenia, lecz nie podczas stania.

Nogi są stale szarpane ku górze przez kurcze, co uniemożliwia sen.

Kurczowy ból mięśni prawej nogi, rozchodzący się od dołu ku górze, podobny do bólu porażennego.

Bolesne, kurczowe szarpnięcia kończyn dolnych u osób z dną moczanową, ze złogami wapiennymi w stawach.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Kłujący, szczypiący ból kończyn. θ Schorzenie artretyczne.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: uciskający, oszałamiający ból głowy; drgania mięśni twarzy <; ból uda <.

Pozycja leżąca: ból głowy <; ból ud <; pot w łóżku.

Nieruchome siedzenie: ból pleców; kurczowe wciąganie uda; udo i podudzie szarpane ku górze.

Schylanie się: ból krzyża <.

Niewielki wysiłek: niemiarowa czynność serca <.

Przełykanie: kłucie w podniebieniu.

Żucie: trzaskanie w uchu; ból i trzaskanie w stawie żuchwowym.

Ruch: uciskający, oszałamiający ból głowy; ruch niemal niemożliwy wskutek ostrych bólów przebiegających przez klatkę piersiową; kłucia w klatce piersiowej <; ból ud >.

Wchodzenie po stopniach: ściskający ból głowy.

Chodzenie: drgania mięśni twarzy >; ból krzyża <; mrowienie od łokci do dłoni i palców; znaczne osłabienie.

NERWY [36]

Znaczne osłabienie, szczególnie podczas chodzenia, często z dreszczowością.

Niebolesne drgania mięśni w różnych częściach ciała (twarz i udo), głównie w spoczynku.

Urazy nerwów (zęby złamane podczas wyrywania itd.).

SEN [37]

Żywe sny, których chory nie pamięta.

CZAS [38]

Rano podczas wstawania: zimno w brzuchu.

O godz. 8 rano, przez godzinę lub dwie: zimno stóp i nóg <.

O godz. 11 rano: mrowienie od łokci do dłoni i palców.

Przez cały dzień: wzdęcie i pełność brzucha.

Wieczorem: pełność brzucha < od palenia tytoniu; ból ud <; ogólne gorąco; pot w łóżku.

Przez całą noc: utrzymujący się pot.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepły piec: dreszcze ustępują.

Świeże powietrze: tępy ból głowy >; mrowienie od łokci do palców.

W pomieszczeniu: tępy ból głowy.

Zimna woda: ból głowy <.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze w górnej części ciała, z ziewaniem.

Wzdryganie się bez uczucia zimna (jak po usłyszeniu przerażających opowieści), tylko w górnej części ciała.

Zimno w brzuchu, szczególnie przy ucisku ręką.

Uczucie dreszczowego zimna w brzuchu. θ Gorączka przerywana.

Zimno wzdłuż grzbietowej części kręgosłupa, z drżeniem.

Ogólne dreszcze, które ustępują w pobliżu ciepłego pieca i pozostają jedynie na plecach.

Stopy i nogi zimne aż do kolan, jakby znajdowały się w zimnej wodzie.

Lodowate zimno dłoni i stóp, przy cieple pozostałej części ciała.

Żyły przedramion i dłoni rozszerzone, podczas gdy stopy są lodowato zimne.

Dreszczowość, szczególnie palców rąk i stóp.

Gorąco bez pragnienia.

Gorąca twarz, z zimnymi dłońmi i stopami.

Ogólne gorąco wieczorem, najsilniejsze w obrębie głowy, z towarzyszącymi zimnymi stopami.

Uczucie gorąca, szczególnie w plecach, przeplatające się z zimnem, szczególnie w brzuchu.

Pot wieczorem w łóżku, natychmiast po położeniu się, często utrzymujący się przez całą noc.

Gorączka przerywana, trwająca sześć dni, z dreszczowością w brzuchu; pojawia się nieprzyjemne uczucie gorąca, występujące naprzemiennie z dreszczowością lub z nią przemieszane, przy zimnych stopach i nogach oraz wolnym tętnie.

Napad gorączki codziennie o godz. 9 rano; gorąco, pragnienie, niepokój oraz zaczerwienienie twarzy i oczu utrzymywały się do godz. 15.

Niemiarowy napad gorączki przerywanej składa się głównie z nie w pełni rozwiniętego okresu zimna; jedynie dłonie lub końce palców rąk, palce stóp lub stopy oraz koniec nosa stają się bardzo zimne.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Naprzemiennie: gorąco i dreszczowość.

Codziennie o godz. 9 rano: gorączka.

Od godz. 9 do 15: gorąco, pragnienie, niepokój oraz zaczerwienienie twarzy i oczu.

Przez sześć dni: gorączka przerywana z dreszczowością.

STRONA I KIERUNEK [42]

Prawa: kłująco-rozdzierający ból po stronie czoła; drgania mięśni twarzy; jądro podciągnięte ku górze; ostry ból przebiegający przez górną część klatki piersiowej; kłucia w klatce piersiowej; drgania mięśni ramienia; udo i podudzie szarpane ku górze; kurczowy ból mięśni nogi.

Lewa: kłucia po stronie mózgu; ból po stronie czoła; uczucie porażenia po stronie gardła; tępe, świdrujące kłucie w łopatce; tępy, świdrujący ból kłujący w łopatce; kurczowy ból mięśni przedramienia.

Od góry ku dołowi: ucisk w głowie.

ODCZUCIA [43]

Jakby miało wydarzyć się coś złego; jakby ciężar uciskał mózg; jakby zimny wiatr owiewał głowę; brzuch jakby przepełniony pokarmem; jakby gazy były uwięzione; jakby coś było rozpięte na uszach; jakby kciuk uciskał plecy; jakby stopy znajdowały się w zimnej wodzie.

Ból: w czole; w stawie żuchwowym; w plecach.

Ostry ból: przez środek górnej prawej części klatki piersiowej.

Szarpiący i szczypiący ból: w częściach zewnętrznych.

Kłująco-rozdzierający ból: po prawej stronie czoła.

Porażenne rozdzieranie: w ramionach, dłoniach i palcach.

Powierzchowne bolesne rozdzieranie: między łopatkami.

Kłujący, ściągający ból: w okolicy stawu biodrowego.

Kłucia: po lewej stronie mózgu; w uszach; w przedniej okolicy krtani; w klatce piersiowej; po obu jej stronach; w okolicy serca.

Kłujący, szczypiący ból: w kończynach.

Kłucie: w podniebieniu.

Ból palący: w czole.

Szczypiący ból: w brzuchu.

Kurczowy ból: w mięśniach lewego przedramienia; w mięśniach prawej nogi.

Kurczowe ciągnięcie: w przedniej części uda.

Tępy, świdrujący ból kłujący: w lewej łopatce.

Ból jak przy stłuczeniu: w krzyżu; w udach.

Powierzchowne gryzienie: na szczycie głowy.

Bolesne, kurczowe szarpnięcia: kończyn dolnych.

Bolesne miotające drgania: mięśni ramienia i małego palca.

Drgania mięśni: w prawym ramieniu.

Tętnienie: w nadbrzuszu.

Niepokój: o serce.

Ból ściskający: na szczycie głowy.

Uciskający, oszałamiający ból głowy.

Tępy ból: w głowie.

Mrowienie: w plecach; od łokci do dłoni i palców.

Bolesność: powłok brzusznych.

Gorąco: twarzy; w głowie; w plecach.

Uczucie porażenia: po lewej stronie gardła.

Kurczowa sztywność: ramion; palców.

Uczucie sztywności: powiek; mięśni szyi i gardła.

Suchość: podniebienia; gardła.

Napięcie: u nasady nosa; w ramionach, dłoniach i palcach.

Ściskanie: w żołądku; po obu stronach klatki piersiowej.

Ucisk: w głowie; w oczach; w żołądku; po obu stronach klatki piersiowej; w plecach.

Uczucie ciężkości: głowy; w mięśniach szyi i gardła.

Pełność: brzucha.

Zimno: brzucha; grzbietowej części kręgosłupa; dłoni i stóp; końca nosa.

Uczucie zimna: w obrębie głowy; w uszach; wznoszące się wzdłuż przełyku; w brzuchu; w stopach i nogach.

Uczucie dreszczowego zimna: w brzuchu; w palcach rąk i stóp.

Dreszcze: w górnej części ciała.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: powrózek nasienny bolesny; dotknięcie pleców powoduje ustąpienie bólu.

Ucisk: ból czoła >; zimno w brzuchu >; ból ud >.

Silny ucisk: > ucisk w głowie.

Urazy nerwów.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Dziecko, æt. 22 miesiące; gorączka przerywana.

Mężczyzna, æt. 78 lat; kurcze nóg.

Mężczyzna, æt. około 50 lat; dolegliwości oddechowe i sercowe.

ZWIĄZKI [48]

Antidotum: Camphor.

Neutralizuje przewlekłe skutki działania Cinchon. i Quinia.

Zgodne: Capsic., Lycop., Pulsat., Rhus tox., które dobrze działają po nim.

Porównać: Mag. mur., Paris quad. i Pulsat. w bólach głowy; Carbo veg. i Lycop. w objawach żołądkowych; Laches. w dreszczach i gorączce; Calc. ostr. i Gelsem. przy lodowato zimnych stopach i nogach.