Octan lub węglan manganu.

Odkryty w 1774 r., w tym samym roku, w którym Priestley odkrył tlen.

Wprowadzony przez Hahnemanna, który przeprowadził próbę lekową na sobie i swoich probantach (zob. Chronische Krankheiten); próbę lekową przeprowadził również Nenning (Hartlaub and Trinks' Annalen, t. 2, s. 201).

ŹRÓDŁA KLINICZNE.

Niedosłuch, Times Retros, t. 2, s. 63; Otalgia, Bowie, Trans. Hom. Med. Soc. Pa., 1874, s. 186; Schorzenie uszu, Rück. Kl. Erf., t. 1, s. 367; Schorzenie języka, Hansen, Allg. Hom. Ztg., t. 113, s. 13; Ból jelit, Berridge, Hom. Clin., t. 3, s. 119; Kolka, Berridge, Raue's Rec., 1871, s. 122; Chrypka, schorzenia krtani, Hahnemann, Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 169; Zapalenie krtani, Lobethal, Rück. Kl. Erf., t. 5, s. 788; Schorzenie krtani i tchawicy, Müller, Rück. Kl. Erf., t. 5, s. 418; Kaszel, Ockford, Raue's Rec., 1875, s. 114; Martin, Trans. Hom. Med. Soc. Pa., 1886, s. 95; Krwioplucie, Farrington, Org., t. 3, s. 91; Ropień płuca, Ockford, Times Retros., t. 1, s. 68; Schorzenie stawu skokowego, Guernsey, Trans. Hom. Med. Soc. Pa., 1881, s. 162; Podagra, Hauptmann, Raue's Rec., 1872, s. 205; Wędrujące zapalenie stawów, Gross, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 523; Zapalenie okostnej w okolicy stawów, Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 435; Gorączka przerywana, Elb, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 943; Niedokrwistość, Madden, B. J. H., t. 8, s. 195; Łupież, Cramoisy, N. A. J. H., t. 7, s. 235; Łuszczyca, Cramoisy, N. A. J. H., t. 7, s. 234; Liszaj, Cramoisy, N. A. J. H., t. 7, s. 234.

UMYSŁ [1]

Nieustanne zawodzenie, jęczenie i stękanie.

Milczący, skryty, opryskliwy.

W złym humorze, rozdrażniony drobiazgami; zgorzknienie, zawziętość.

Przygnębiony, płaczliwy, zrozpaczony; nagłe kołatanie serca.

Wesoła muzyka nie sprawia mu przyjemności, natomiast najsmutniejsza natychmiast go porusza.

Wszystko, o czym choćby pomyśli, czyni ją drażliwą.

SENSORIUM [2]

Wszystkie zmysły mniej ostre.

Głowa wydaje się ciężka i jakby większa.

Zawroty głowy podczas siedzenia lub stania; omal nie upada do przodu; bolesne wstrząsanie mózgu przy potrząsaniu głową i podczas chodzenia, z pobolewaniem w głowie, a zarazem w nadbrzuszu; podczas ruchu napływ krwi od karku przez szczyt głowy ku czołu, z oszołomieniem i splątaniem zmysłów podczas stania.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Głowa tak ciężka, że ledwie może ją utrzymać; drażliwy.

Ściskający, kłujący ból, tu i ówdzie w całej przedniej części głowy, zwłaszcza w skroniach, przeważnie na świeżym powietrzu.

Uciskający, wiercący ból głowy w skroniach, rozciągający się ku oczom i czołu, ustępujący po pochyleniu do przodu, nawracający po wyprostowaniu się w pozycji siedzącej lub po odchyleniu głowy do tyłu.

Kłucia (jak igłami) i przeszycia po lewej stronie czoła.

Wstrząsanie mózgu przy poruszaniu głową.

Ciągnący, żądlący lub naprężający ból głowy na świeżym powietrzu, > w pomieszczeniu.

Bóle głowy pojawiające się w pomieszczeniu, > na świeżym powietrzu, albo odwrotnie.

Palący, uciskający ból głowy, > na świeżym powietrzu.

SKÓRA GŁOWY [4]

Uczucie zimna w małym punkcie na szczycie głowy.

Ciągnący skurcz mięśni w okolicy lewego wyrostka sutkowatego; musi przechylić głowę na prawą stronę.

WZROK I OCZY [5]

Krótkowzroczność.

Astenopia z tępym, uporczywym bólem oczu podczas patrzenia na bliskie przedmioty, wskutek czego musi je zamykać; < przy patrzeniu z bliska na światło.

Źrenice bardzo silnie zwężone; rozszerzone.

Pieczenie oczu i zamglone widzenie w ciągu dnia.

Ucisk w oczach podczas czytania przy świetle świecy.

Palące gorąco i suchość oczu.

Powieki obrzęknięte i bolesne przy dotyku.

Sklejanie się powiek rano.

Powieki bolesne przy najmniejszym ruchu; podczas patrzenia na jasne światło oczy stają się nadmiernie suche, z uczuciem jak po przebudzeniu ze snu.

SŁUCH I USZY [6]

Świsty i szumy w uszach.

Skrzeczący dźwięk w prawym uchu podczas chodzenia.

Głuchota, jakby uszy były zatkane.

Przytępiony słuch: > po wydmuchaniu nosa; < podczas zimnej i deszczowej pogody.

Pełność w uszach, z utrudnionym słyszeniem i trzaskaniem podczas wydmuchiwania nosa lub przełykania.

Nagły kłujący ból w głuchym uchu.

Ból w uszach jak od owrzodzenia.

Bóle z innych części ciała rozciągają się ku uchu i skupiają się w nim.

Kłucia w uchu podczas mówienia, przełykania, śmiechu i chodzenia.

Częsta otalgia, z bólem rozdzierającym i kłującym, rozciągającym się do błony bębenkowej.

Ucho zewnętrzne bolesne przy dotyku; ból prawego ucha od zębów; palenie uszu, jakby stało się przy piecu; ból < rano i na świeżym powietrzu; ucho tak obolałe, że nie może leżeć na tym boku. θ Otalgia.

Nieżyt trąbki Eustachiusza, z bólami kłującymi i świstami w uszach.

Ciągnący skurcz mięśni w okolicy lewego wyrostka sutkowatego; musiał przechylić głowę na prawą stronę.

WĘCH I NOS [7]

Suchy nieżyt nosa, całkowite zatkanie nozdrzy; kurczowy ból u nasady nosa; < przy wilgotnej, zimnej pogodzie.

Niekiedy zatkanie nosa; niekiedy płynny katar.

Suchość i zatkanie nosa; rano z tylnych nozdrzy łatwo odchrząkuje żółtawe lub zielonkawe grudki.

Przewlekły nieżyt nosa; nozdrza silnie zatkane; bolesne przy dotyku i < wieczorem; krwista wydzielina.

Bolesne, kurczowe rozdzieranie między nasadą nosa a brwią.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz blada, zapadnięta; wyraz cierpienia.

Drgające kłucia od żuchwy do skroni podczas śmiechu.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Kurczowy ból szczęki i żuchwy po jedzeniu.

Wykwity i owrzodzenia w kącikach ust.

Suche, spieczone wargi, z pomarszczoną skórą, bez pragnienia.

Przejrzyste pęcherzyki na górnej wardze.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Szczypiący ból zęba, stający się nie do zniesienia, gdy zęba dotknie cokolwiek zimnego.

Gwałtowny ból zęba, nagle przenoszący się z miejsca na miejsce i wstępujący do uszu.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Tłusty smak w ustach.

Piekące pęcherzyki po lewej stronie języka.

Guzki na języku; brodawki.

Po zabliźnieniu małego, powierzchownego owrzodzenia po lewej stronie języka, na które zastosowano kamień piekielny, silne bóle kłujące i palące wzdłuż lewej krawędzi języka oraz na wewnętrznej powierzchni odpowiadającego jej policzka; żucie niemożliwe; bóle palące, < w języku, nocą w pomieszczeniu, > na świeżym powietrzu.

JAMA USTNA [12]

Zapach z ust jak glina lub ziemia (wczesnym rankiem po wstaniu).

Suchość podniebienia i warg.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Bolesność jak po otarciu, z bólami tnącymi, niezależna od przełykania; podniebienie i wargi suche, < na świeżym powietrzu; podczas przełykania kłucia w obu uszach; < podczas kaszlu, z matowym, ochrypłym głosem; stopy i stawy skokowe obrzęknięte.

Gardło suche, drapiące, z uczuciem, jakby tchawica była zamknięta liściem.

Tnąca bolesność gardła pomiędzy aktami przełykania.

Przewlekły ból gardła.

APETYT, PRAGNIENIE, UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Niechęć do jedzenia wskutek uczucia sytości.

Brak pragnienia.

JEDZENIE I PICIE [15]

Podczas jedzenia: ucisk w żołądku i brzuchu, większy po zimnym pokarmie, zwłaszcza u osłabionych kobiet.

Po jedzeniu: kurczowy ból szczęk; ból odbytnicy (po obiedzie).

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Podchodzenie z żołądka, jak przy zgadze.

Nudności i wymioty.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Palenie w żołądku, rozciągające się do klatki piersiowej; niekiedy z wielkim niepokojem ruchowym.

Uciskowa bolesność w nadbrzuszu.

Silny ból żołądka po jedzeniu; u osób wątłych.

Ciągnięcie w okolicy żołądka, z uczuciem, jakby dołek podsercowy był powiększony, oraz z nudnościami.

Ból żołądka i zgaga.

PODŻEBRZA [18]

Ucisk w podżebrzach.

Żółtaczka wskutek zapalenia wątroby.

Kamienie żółciowe.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Uczucie ciepłego skurczu, rozciągającego się od środka brzucha do klatki piersiowej, z nudnościami.

Cięcie w okolicy pępka podczas długiego wdechu.

Uciskowa bolesność w nadbrzuszu i dołku podsercowym.

Intensywny ból, jakby jelita były ściągane razem, rozpoczynający się w żołądku i zstępujący do brzucha, głównie po lewej stronie; zaczyna się godzinę i kwadrans po jedzeniu, osiąga największe nasilenie po dwóch godzinach; > po zgięciu się wpół, zwłaszcza podczas siedzenia w pochyleniu nad ogniem, a także po jedzeniu i odbijaniu; < w zimnym pomieszczeniu lub przy zimnej pogodzie; ból skupia się wokół pępka i powyżej niego; trwał ponad trzy tygodnie.

Podczas chodzenia uczucie, jakby jelita były luźne i obijały się wewnątrz.

Brzuch rozdęty, wzdęty; obfite gazy.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Oddaje dużo gazów.

Stolce: luźne i lepkie; papkowate; żółte, ziarniste, z parciem i zwężeniem odbytu; zaparte; rzadkie, suche, guzowate, trudne do oddania.

Ściskający ból odbytu podczas siedzenia.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Częste parcie na mocz.

Cięcie w środkowej części cewki moczowej pomiędzy oddawaniem moczu.

Mocz obfity; osad fioletowy, ziemisty.

Przeszywanie w cewce moczowej podczas oddawania gazów.

(OBS.:) Pityriasis nigra, czyli choroba Addisona nadnerczy.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Osłabienie płciowe, z bólem powrózka nasiennego i parciem na mocz.

Uczucie osłabienia narządów płciowych, z paleniem i ciągnięciem w powrózkach nasiennych, rozciągającym się do żołędzi.

Niekiedy palące ciągnięcie od pęcherzyków nasiennych do żołędzi prącia.

Świąd: na koronie żołędzi; wewnątrz moszny, bez > po szczypaniu i pocieraniu.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Miesiączka: zbyt wczesna i skąpa u osób z niedokrwistością; silny ból z parciem w dół; o sześć dni za wcześnie, skąpa, trwająca tylko dwa dni.

Krwawienie między miesiączkami, ucisk w narządach płciowych.

Nagłe uderzenia gorąca w okresie klimakterium.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Chrypka: z nieżytem nosa; z łaskoczącym kaszlem; szorstki głos wczesnym rankiem lub wieczorem na świeżym powietrzu; towarzysząca napadowi nieżytu nosa albo utrzymująca się długo po nim; w przewlekłych schorzeniach krtani.

Głos nieczysty, jakby od flegmy, szorstki rano.

Uczucie zdarcia w krtani; głos ochrypły; oddech gorący, palący.

Tępe kłucia po obu stronach krtani, rozciągające się do ucha podczas przełykania.

Szorstkość i zwężenie krtani.

Zapalenie krtani, bóle umiarkowane, znaczne nagromadzenie śluzu i długo utrzymująca się chrypka; u śpiewaków.

Nieżyt krtani u osób osłabionych, z niedokrwistością, albo u osób ze złogami gruźliczymi w płucach; ochrypły głos rano, stopniowo odzyskujący czystość po wydaleniu grudek gęstego śluzu.

Gruźlica krtani.

Przewlekła choroba krtani, z głuchotą wskutek niedrożności trąbki Eustachiusza.

Uczucie zdarcia w gardle, z uczuciem, jakby podczas odchrząkiwania tchawica była zamknięta błoną.

Przewlekłe schorzenie krtani i tchawicy; uczucie zdarcia i chrypka; suchy kaszel, < po mówieniu; odkrztuszanie zielonkawych mas lub czerwonawego śluzu; znaczna niedokrwistość; chory gruźliczy.

Poszerzenie żył w gardle i gardzieli; częściowe przekrwienie fałdów przedsionkowych; ochrypły głos rano, > po odchrząknięciu grudkowatego śluzu. θ Przewlekłe nieżytowe zapalenie krtani.

ODDYCHANIE [26]

Oddech gorący i palący, z nieprzyjemnym gorącem w klatce piersiowej.

Ból w drugim żebrze po lewej stronie, od mówienia.

Bóle głowy, uszu, ramion i żołądka, < podczas oddychania, mówienia lub śmiechu.

KASZEL [27]

Kaszel: powoduje przeszycia w kościach ciemieniowych; suchy, nieustanny, wskutek podrażnienia na wysokości środka mostka; > w pozycji leżącej; suchy kaszel od czytania na głos, z bolesną suchością, szorstkością i zwężeniem krtani; < od mówienia, śmiechu, chodzenia i głębokiego wdechu.

Odkrztuszanie skąpej, grudkowatej, żółtej, lepkiej wydzieliny, której usunięcie wymaga długotrwałych wysiłków kaszlowych. θ Zapalenie oskrzeli.

Głęboki kaszel z odkrztuszaniem, ustępujący po położeniu się.

Kaszel około godziny 17, trwający niemal bez przerwy do położenia się, które przynosi ulgę; podrażnienie w okolicy środka mostka; trudne odkrztuszanie grudek ciągliwego śluzu; rano łatwe odkrztuszanie żółtawozielonkawych grudek, nawet bez kaszlu.

Plwocina: zielonkawe lub żółte grudki; trudny do odkrztuszenia, ciągliwy śluz; czerwonawa flegma; krwista.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Nieprzyjemne gorąco w klatce piersiowej, oddech gorący i palący.

Kłucia w klatce piersiowej i mostku, biegnące w górę i w dół.

Tętnienie w klatce piersiowej.

Uczucie ciepłego skurczu, rozciągającego się od środka brzucha do klatki piersiowej, z nudnościami.

Ból jak przy stłuczeniu w górnej części klatki piersiowej podczas pochylania się, > po uniesieniu głowy.

Ropień płuca i kaszel.

Krwioplucie; z bólami kłującymi przebiegającymi przez prawe płuco i suchym kaszlem, zawsze ustępującym po położeniu się; ze znaczną niedokrwistością i kołataniem serca.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Kołatanie serca, silne, nieregularne, drżące, bez nieprawidłowych szmerów.

Nagłe wstrząsy w okolicy serca i po lewej stronie klatki piersiowej, z góry ku dołowi.

Tętno: bardzo nierówne i nieregularne, ledwie wyczuwalne, czasem szybkie, czasem wolne, lecz stale miękkie i słabe.

SZYJA I PLECY [31]

Czerwone, obrzęknięte pasmo po lewej stronie szyi.

Sztywność karku.

Rozdzieranie wzdłuż całego kręgosłupa, z góry ku dołowi.

Ból okolicy krzyżowej przy odchylaniu się do tyłu.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Ból w stawie barkowym jak przy skręceniu.

Bóle reumatyczne promieniujące od barków do palców.

Gryzienie i wiercenie w kości ramiennej, jakby w szpiku kostnym.

Świąd zewnętrznej powierzchni prawego ramienia, tuż nad łokciem, > po drapaniu.

Napięcie w stawie łokciowym, jakby był zbyt krótki.

Opryszczka na przedramieniu.

Napięciowy ból stawów ramion i nadgarstków.

Pęknięcia skóry w zgięciach palców.

Dłonie podczas zaciskania i prostowania wydają się obrzęknięte.

Przewlekły obrzęk i ropienie małego palca.

Złośliwe owrzodzenie o niebieskim brzegu, powstałe po lekkim zadrapaniu paznokciem.

Złośliwe owrzodzenie palca wskutek lekkiego zadrapania.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Krostki na udzie ze strupkami na szczytach.

Napięciowe, ciągnące kłucia w udzie.

Drgania mięśni nóg przy najmniejszym wysiłku.

Szarpnięciowy ból kłujący nad kolanem.

Drżenie i niestabilność kolan.

Rozdzieranie w kolanach.

Świąd kolan i wzdłuż kości piszczelowej.

Napięcie i sztywność nóg.

Przyjemny, niemal rozkoszny świąd dolnej części prawej łydki; po drapaniu pojawia się wiele głęboko osadzonych krostek, które po rozdrapaniu aż do krwi wkrótce przestają swędzieć; następnie miejsce to jeszcze długo swędzi i piecze.

Zapalenie i obrzęk obu kostek lewego stawu skokowego, z kłuciami w nodze, zawsze podczas chodzenia wstępującymi od kostki bocznej, a czasami występującymi również bez chodzenia. θ Choroba stawu skokowego.

Rozdzierające bóle silnie obrzękniętego lewego palucha, promieniujące ku górze; bóle nie do zniesienia w nocy; < od najlżejszego dotyku; chory musi stale zmieniać pozycję; utrata apetytu i snu. θ Podagra.

Reumatyzm stóp; chory nie może oprzeć ciężaru ciała na pięcie.

Pieczenie podeszew stóp.

Bolesne odparzenie między palcami stóp.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Ciągnięcie i napięcie kończyn jak wskutek skrócenia ścięgien, zwłaszcza przy przeciąganiu się.

Osłabienie i drżenie, zwłaszcza stawów.

Reumatyzm przenosi się ze stawu na staw, zazwyczaj na przemian na przeciwną stronę; czerwone, lśniące obrzęki; < od dotyku, ruchu lub w nocy.

Arthritis vaga; palące miejsca wokół stawów, zmuszające chorego do ciągłego jęczenia i stękania.

Bolesne zapalenie okostnej oraz zapalenie końców stawowych kości; uczucie wiercenia lub gryzienia w kości ramiennej, jakby w szpiku kostnym; w nocy bóle są nie do zniesienia; < przy dotykaniu zajętych części; > na świeżym powietrzu.

Nieznośne bóle skóry kończyn dolnych i stawów.

Kończyny bardzo tkliwe i wrażliwe na dotyk; zajęta część, uznawana za przyczynę utykania, jest wrażliwa na ucisk. θ Kulawizna pochodzenia miednicznego.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Leżenie: kaszel >; głęboki kaszel ustaje; chory nie może leżeć na stronie bolesnego ucha.

Odchylanie głowy do tyłu: powraca ból głowy w skroniach.

Musi przechylać głowę na prawą stronę; skurcz w okolicy wyrostka sutkowatego.

Unoszenie głowy: ból w klatce piersiowej jak po stłuczeniu >.

Siedzenie: zawroty głowy; ból głowy w skroniach <; zaciskający ból odbytu.

Stanie: zawroty głowy; oszołomienie i splątanie zmysłów.

Schylanie się: ból w górnej części klatki piersiowej jak po stłuczeniu.

Pochylanie się do przodu: ból głowy w skroniach >.

Zginanie się wpół: ból brzucha >.

Odchylanie się do tyłu: ból okolicy krzyżowej.

Przy zaciskaniu i prostowaniu palce wydają się obrzęknięte.

Musi stale zmieniać pozycję: ból palucha.

Przy najmniejszym wysiłku: drgania mięśni nóg.

Ruch: napływ krwi do głowy; ruch głowy wywołuje wstrząsanie mózgu; najmniejszy ruch powoduje bolesność powiek; obrzęki stawów <.

Śmiech: kłucia w uchu; szarpiące kłucia od żuchwy do skroni; bóle głowy, uszu, ramion i żołądka <; kaszel <.

Mówienie: kłucia w uchu; ból drugiego lewego żebra; bóle uszu, głowy, ramion i żołądka <; kaszel <.

Przełykanie: kłucia w uszach; między przełknięciami tnąca bolesność gardła.

Żucie: niemożliwe z powodu bólu języka.

Przeciąganie się: ciągnięcie i napięcie kończyn.

Chodzenie: wstrząsanie mózgu; rechoczący odgłos w prawym uchu; kłucia w uchu; wrażenie, jakby jelita były luźne i kołysały się wewnątrz; kaszel <; kłucia w nodze; dzieci niezdolne do chodzenia.

NERWY [36]

Osłabienie i drżenie, zwłaszcza stawów.

Porażenie wskutek zwyrodnienia przedniej części rdzenia kręgowego.

SEN [37]

Częste ziewanie.

Senność wcześnie wieczorem.

Wiele wyrazistych snów, dobrze zapamiętywanych.

CZAS [38]

Rano: sklejanie się oczu; ból ucha <; wydalanie żółtawo-zielonkawych grudek z tylnych nozdrzy; wcześnie po wstaniu zapach z ust jak glina lub ziemia; chropowata mowa; ochrypły głos; łatwe odkrztuszanie.

W ciągu dnia: pieczenie oczu i przyćmione widzenie.

Po obiedzie: ból odbytnicy.

O 5 po południu: kaszel.

Wieczorem: przewlekły nieżyt nosa <; wcześnie pojawia się senność; dreszcze.

W nocy: ból palący języka <; bóle palucha nie do zniesienia; czerwone, lśniące obrzęki stawów <; bóle kości nie do zniesienia; poty; ryjące bóle stawów; zapalenie okostnej niezwykle bolesne; świąd grudek na szyi <.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Przy ogniu: siedzenie w pochyleniu, > ból brzucha.

W pomieszczeniu: ból głowy >; pieczenie języka <.

Na świeżym powietrzu: kurczowy ból głowy <; przekrwienie głowy >; ciągnący, żądlący, napięciowy ból głowy; palący, uciskający ból głowy >; ból ucha; bóle palące języka >; suchość warg i podniebienia <; wieczorem chropowata mowa; bóle kości >.

Zimna i deszczowa pogoda: niedosłuch <; kurczowy ból u nasady nosa <.

Zimno: przy dotknięciu zębów ból nie do zniesienia; zimne jedzenie, ucisk w żołądku i brzuchu <; zimny pokój lub zimna pogoda, ból brzucha <.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze zazwyczaj wieczorem, przeszywający ból głowy, lodowato zimne dłonie i stopy.

Dreszcze ze wstrząsaniem, z gorącem głowy i kłuciem w czole, utrzymującym się po ustąpieniu dreszczy.

Nagłe fale gorąca na twarzy, klatce piersiowej i plecach.

Częste wstępowanie gorąca do głowy, z pragnieniem.

Obfity pot, z krótkim, niespokojnym oddechem.

Poty nocne; świąd często tylko na szyi i podudziach.

Niepełna gorączka okresowa, składająca się wyłącznie z fazy gorąca i potu, z umiarkowanym pragnieniem.

Tyfus plamisty z obrzękiem ślinianki przyusznej i bardzo dużą wrażliwością kości na dotyk.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Godzinę i kwadrans po jedzeniu: rozpoczyna się ból brzucha, osiągający największe nasilenie po dwóch godzinach.

Sześć dni za wcześnie: miesiączka, trwająca tylko dwa dni.

Ponad trzy tygodnie: ból brzucha.

Między miesiączkami: krwawienie.

W okresie klimakterium: nagłe fale gorąca.

Czas trwania sześć tygodni: lichen circumscriptus; cztery tygodnie później dwie koliste grupy różowych, nieznacznie spiczastych grudek.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: musi przechylać głowę na tę stronę, skurcz w okolicy lewego wyrostka sutkowatego; rechoczący odgłos w uchu; ból ucha; ból kłujący przebiegający przez płuco; świąd zewnętrznej powierzchni ramienia; przyjemny, niemal rozkoszny świąd dolnej części łydki.

Lewa strona: kłucia i nagłe przeszycia w bocznej części czoła; ciągnący skurcz mięśni w okolicy wyrostka sutkowatego; piekące pęcherzyki na bocznej powierzchni języka; małe powierzchowne owrzodzenie na bocznej powierzchni języka; ból palący bocznej powierzchni języka i wewnętrznej powierzchni policzka; silny ból bocznej części brzucha; ból drugiego żebra; nagłe wstrząsy w bocznej części klatki piersiowej; czerwone, obrzęknięte pasmo po bocznej stronie szyi; zapalenie i obrzęk obu kostek; rozdzierające bóle palucha; małe guzki na pośladku; ciemnoczerwone, wyraźnie odgraniczone plamy pokryte małymi, luźno przylegającymi łuskami na barku.

Z góry ku dołowi: nagłe wstrząsy w sercu i klatce piersiowej; rozdzieranie wzdłuż całego kręgosłupa.

W górę i w dół: kłucia w klatce piersiowej i mostku.

Ku górze: bóle promieniują w lewym paluchu.

Ku dołowi: silny ból od żołądka do brzucha.

DOZNANIA [43]

Głowa jakby większa; czuje się jak po przebudzeniu ze snu; jakby uszy były zatkane; gardło jakby odarte ze skóry; jakby tchawicę zamykał liść lub błona; jakby dołek podsercowy był powiększony; jakby jelita zostały ściągnięte; jakby jelita były luźne i kołysały się wewnątrz; głos niewyraźny, jak od śluzu; ból w stawie barkowym jak przy skręceniu; wiercenie jakby w szpiku kostnym; jakby staw łokciowy był zbyt krótki; jakby ścięgna były skrócone.

Bóle: z innych części promieniują do ucha i w nim się skupiają; w prawym uchu od zębów; w odbytnicy; w żołądku; wokół pępka i nad nim; w powrózku nasiennym; w krtani; w drugim lewym żebrze; w głowie, uszach, ramionach i żołądku; w okolicy krzyżowej; w stawie barkowym.

Rozdzierające bóle: w silnie obrzękniętym lewym paluchu.

Ból nie do zniesienia: w paluchu.

Nieznośne bóle: w skórze kończyn dolnych i stawach.

Ból nie do zniesienia: w zębach; ryjący, w kościach.

Silny ból: od żołądka do brzucha, < po lewej stronie.

Bardzo silny ból: w zębach, przenoszący się z miejsca na miejsce i wstępujący do uszu.

Niezwykle bolesne: zapalenie okostnej.

Rozdzieranie: wzdłuż całego kręgosłupa; w kolanach.

Rozdzieranie i kłucie: sięgające błony bębenkowej.

Silne kłucie i pieczenie: wzdłuż lewej krawędzi języka i na wewnętrznej powierzchni policzka.

Ból kłujący: w uszach; przebiegający przez prawe płuco.

Nagły ból kłujący: w uszach.

Napięciowe, ciągnące kłucia: w udzie.

Bóle tnące: w gardle; w okolicy pępka; w środkowej części cewki moczowej.

Tnąca bolesność: w gardle.

Pulsowanie: w głowie.

Bicie: w klatce piersiowej.

Ból jak przy owrzodzeniu: w uchu dotkniętym głuchotą.

Nagłe przeszycia: w lewej części czoła; w cewce moczowej; w kościach ciemieniowych.

Szarpiące kłucia: od żuchwy do skroni.

Kłucia jak igłą: w lewej części czoła.

Kłucia: w uchu; w klatce piersiowej i mostku; w nodze.

Szarpnięciowy ból kłujący: nad kolanem.

Tępe kłucia: po obu stronach krtani, sięgające ucha.

Bolesne, kurczowe rozdzieranie: między nasadą nosa a brwią.

Bóle kurczowe: u nasady nosa; w szczęce i żuchwie.

Ciągnący skurcz: w mięśniach w okolicy lewego wyrostka sutkowatego.

Gryzienie i wiercenie: w kości ramiennej.

Uciskający, wiercący ból głowy: w skroniach, sięgający oczu i czoła.

Kurczowy ból kłujący: w przedniej części głowy, < w skroniach.

Zaciskający ból: w odbycie.

Pobolewanie: w głowie; w nadbrzuszu; w oczach.

Bóle reumatyczne: od barków do palców; w stopach; przenoszą się ze stawu na staw.

Ból party ku dołowi: podczas miesiączki.

Ból ciągnący, żądlący lub napięciowy: w głowie.

Bolesne wstrząsanie: mózgu podczas chodzenia.

Szczypiący ból: w zębach.

Palące ciągnięcie: od pęcherzyków nasiennych do żołędzi prącia.

Palące gorąco: w oczach.

Palący, uciskający: ból głowy.

Ból napięciowy: w stawach ramion i nadgarstkach.

Uciskowa bolesność: w nadbrzuszu; w górnej części brzucha i dołku podsercowym.

Ból jak po stłuczeniu: w górnej części klatki piersiowej.

Nagłe wstrząsy: w okolicy serca i po lewej stronie klatki piersiowej.

Wstrząsanie: mózgu.

Bolesność: gardła.

Uczucie żywej rany: w krtani; w gardle; między palcami stóp.

Pieczenie: w oczach; uszu; pęcherzyków na języku; ból języka; od żołądka do klatki piersiowej; w powrózku nasiennym; w dolnej części prawej łydki; podeszew stóp; w miejscach wokół stawów, na klatce piersiowej, ramionach, dłoniach i stopach.

Gorąco: głowy.

Uciskanie: w narządach płciowych; w żołądku i brzuchu.

Ciągnięcie: w okolicy żołądka; w powrózku nasiennym; w kończynach.

Uczucie obrzmienia: dłoni.

Podrażnienie: w środkowej części mostka.

Ucisk: w oczach; w podżebrzach.

Uczucie ciężkości: w głowie.

Uczucie pełności: w uszach.

Zaciskanie: odbytu; krtani.

Napięcie: w stawie łokciowym; w nogach; w kończynach.

Drgania: mięśni nóg.

Nieprzyjemne gorąco: w klatce piersiowej.

Uczucie ciepłego skurczu: od środkowej części brzucha do klatki piersiowej.

Sztywność: karku; nóg.

Drżenie i niepokój: kolan; stawów.

Osłabienie: narządów płciowych; stawów.

Suchość: oczu; nosa; bolesna w gardle.

Przyjemny, niemal rozkoszny świąd: w dolnej części prawej łydki.

Świąd : na koronie żołędzi ; po wewnętrznej stronie moszny ; na zewnętrznej powierzchni prawego ramienia ; na kolanach i piszczelach ; w dolnej części prawej łydki ; na szyi i podudziach ; w dole podkolanowym i na goleni ; na dłoniach.

Uczucie zimna : w małym miejscu na szczycie głowy.

TKANKI [44]

Niedokrwistość ; suchoty krtaniowe ; gruźlica.

Blednica, jeśli przeważają objawy żołądkowe i utrata apetytu.

Każda część ciała przy dotyku wydaje się niezwykle obolała.

Zapalenie kości lub stawów, z występującymi nocą nieznośnymi bólami świdrującymi.

Obrzęki zapalne i ropienie.

Kości są bardzo wrażliwe ; czerwone plamy na skórze wskutek zapalenia kości ; szczególnie zajęte są kostki ; dzieci nie mogą chodzić.

Zapalenie okostnej, niezwykle bolesne w nocy.

Wrzody o złośliwym przebiegu, z siną obwódką, powstające po lekkim urazie.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk, ruch bierny, urazy

Dotyk : bolesność powiek ; bolesność ucha zewnętrznego ; tkliwość nozdrzy ; ból palca u nogi < ; czerwone, lśniące obrzęki stawów < ; bóle kości < ; kończyny bardzo tkliwe i wrażliwe ; kości wrażliwe ; każda część ciała niezwykle obolała.

Nie może oprzeć ciężaru ciała na pięcie ; reumatyzm.

Ucisk : kończyny wrażliwe.

Drapanie : świąd na prawym ramieniu > ; powoduje pojawianie się głęboko osadzonych krostek na prawej łydce.

Uszczypywanie i pocieranie : świąd po wewnętrznej stronie moszny nie >.

Lekkie zadrapanie : po nim powstaje wrzód o złośliwym przebiegu.

Lekki uraz : po nim powstają wrzody o złośliwym przebiegu, z siną obwódką.

SKÓRA [46]

Świąd tu i ówdzie, > po drapaniu.

Świąd w dole podkolanowym i na goleni, < podczas pocenia się.

Świąd dłoni, z czerwonymi plamami ; wargi obolałe.

Pieczenie w małych czerwonych plamach na klatce piersiowej, ramionach, rękach i stopach, towarzyszące reumatyzmowi.

Rozpadliny w zgięciach stawów, z bolesnością.

Swędzące wykwity opryszczkowe.

Skóra nie chce się goić.

Po drapaniu pojawiają się małe pęcherzyki lub drobne, głęboko osadzone wykwity.

Drobne guzki na piersi i lewym pośladku.

Przewlekłe ropienia skóry, zwłaszcza w okolicy stawów.

Pityriasis rubra u mężczyzny, l. 22, o zdrowym wyglądzie, wstrzemięźliwego i nigdy niechorującego na kiłę ; trzy tygodnie wcześniej rozpoczęła się wysypka złożona z ciemnoczerwonych, wyraźnie odgraniczonych plam, pokrytych drobnymi, luźno przylegającymi łuskami, rozprzestrzeniająca się na klatkę piersiową i lewy bark ; łuski naskórka złuszczają się w ogromnych ilościach, odsłaniając czerwoną, suchą powierzchnię.

Lichen circumscriptus, trwający od sześciu tygodni, na szyi krzepkiej kobiety, l. 44 ; rozpoczął się świądem ; cztery tygodnie później pojawiły się dwie koliste grupy różowych, nieznacznie spiczastych grudek, zlewających się u podstawy i bez jakiejkolwiek wydzieliny ; świąd < w nocy niż w dzień i ustępuje po drapaniu.

Psoriasis inveterata u mężczyzny, l. 45, nadużywającego brandy ; osiem lat wcześniej został wyleczony z amaurozy za pomocą elektryczności, a sześć miesięcy później rozpoczęła się choroba skóry ; chorobliwy wygląd ; muskularny, lecz szczupły, o ciemnej karnacji ; przebył rzeżączkę, szankry i dymienice, a podczas pierwszej konsultacji był pijany ; wysypka pojawiła się najpierw na łokciach, następnie na kolanach i łydkach ; w miejscach chorobowo zmienionych skóra najpierw zgrubiała, potem pojawiły się pęknięcia, a w końcu białe, lśniące, twarde, przylegające łuski, które stale tworzyły się na nowo ; prawie bez świądu, sporadycznie bóle reumatyczne.

Lepra vulgaris, łuszczyca i łupież.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Chłopiec, l. 8 ; niedosłuch.

Dziewczynka, l. 13, niedokrwista, ogniska gruźlicze w szczytach obu płuc ; choroba krtani i tchawicy.

Mężczyzna, l. 22 ; łupież.

Kobieta, cierpiąca od ponad trzech tygodni ; ból jelit.

Kobieta, cierpiąca od trzech tygodni ; kolka.

Kobieta, l. 44, zdrowa ; liszaj.

Mężczyzna, l. 45, pijący, przebył rzeżączkę, szankier i dymienice ; łuszczyca.

Mężczyzna, l. 60, bez kiły w wywiadzie, po przyłożeniu lapisu do niewielkiego wrzodu na języku, który utrzymywał się przez poprzednie trzy miesiące ; bóle języka i policzka.

Starzec ; podagra.

ZWIĄZKI [48]

Odtrutki : Coffea, Merc. sol .

Zgodne : Pulsat., Rhus. tox., Sulphur .

Porównać : Am. mur . (reumatyzm) ; Arg. nitr . (kaszel krtaniowy, gruźlica).