Digitalis Purpurea

Naparstnica purpurowa. Trędownikowate.

Digitalis uprawia się w ogrodach; rośnie też dziko w całej Europie, gdzie preferuje gleby krzemionkowe i na ogół omija obszary wapienne. Fakt ten wzmiankował Wm. Lewis już w 1768 roku w swoim dziele Materia Medica, pisząc: „W odniesieniu do tej rośliny daje się zauważyć, że rośnie wyłącznie na glebach żwirowych; rzadko albo nigdy na takich, pod którymi znajdują się warstwy wapiennej ziemi lub kamienia”.

Lek ten został poddany rozległym próbom lekowym przez Hahnemanna i jego probantów (zob. Chronische Krankheiten, v. 3), a także przez późniejszych probantów. Istnieją liczne doniesienia toksykologiczne oraz opisy działania u chorych, lecz — jak zwykle w naszym układzie — pierwszeństwo przyznaje się objawom potwierdzonym wyleczeniami.

Objawy wywoływane przez Digitaline i Digitoxinum, czynne składniki Digitalis, są tak podobne, że nie podjęto próby ich odrębnej klasyfikacji; dla drugiej z tych substancji dysponujemy fragmentaryczną próbą lekową Kopfe, zob. Allen's Encyclopædia, v. 4, s. 121, pierwszą zaś poddał próbie lekowej Baehr (zob. Baehr's Monograph). Jego objawy, wraz z innymi pochodzącymi z doświadczeń ogólnych i zatruć, uwzględniono w układzie Allena, Encyclopædia, v. 4, s. 75.

Nalewkę sporządza się ze świeżych liści dziko rosnącej rośliny.

Uwaga.- „Digitalis nie jest — przynajmniej w naszych czasach i w tym kraju — polichrestem; nie jest lekiem nadającym się do codziennego stosowania ani do większości przypadków; jest jednak lekiem nieodzownym w bardzo ciężkich przypadkach, w których zawiodłyby nas wszystkie posiadane polichresty”. C. Hering.

ŹRÓDŁA KLINICZNE.

• Delirium tremens, Kurtz, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 63; opisano 66 wyleczonych przypadków, B. J. H., v. 2, s. 139; uczucie gwałtownego trzasku w głowie, Dudgeon, Raue's Rec., 1870, s. 97; zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, Adams, Raue's Rec., 1870, s. 96; Hydrocephalus acutus, Battmann, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 42; zaburzenia żołądkowe, Schmid, B. J. H., v. 5, s. 267; Gage, Organon, v. 1, s. 324; wodobrzusze, Wolf, Rück. Kl. Erf., v. 4, s. 344; uwięźnięta przepuklina, 3 przypadki, Frank, Allg. Hom. Ztg., v. 16, s. 353; biegunka, Rockwith, Hom. Clin., v. 4, s. 65, także Raue's Rec., 1872, s. 138; polucje, 6 przypadków, Polle, Hom. Clin., v. 3, s. 36; następstwa częstych polucji, 2 przypadki (Digitaline), Bähr, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 531; nasieniotok i następstwa onanizmu, Bähr, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 531; wodniak jądra, Trinks, Altmüller, Cretin, B. J. H., v. 14, s. 170; Preston, Med. Inv., v. 6, s. 33; Emansio mensium, Bicking, Rück. Kl. Erf., v. 2, s. 230; krwotok maciczny (Digitaline), Bähr, Rück Kl. Erf., v. 5, s. 624; astma, Bähr, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 798; krztusiec, Deventer, Ægidi, Rück Kl. Erf., v. 5, s. 717; objawy sercowe, Hale, Am. Hom. Obs., v. 7, s. 531; dławica piersiowa, Ball, N. A. J. H., v. 5, s. 373; Bähr, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 852; zapalenie osierdzia, Bähr, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 853; kołatanie serca, Nankivell, Analytical Therap., v. 1, s. 216; 2 przypadki, Bähr, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 854; zapalenie wsierdzia, Bähr, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 853; zaburzenia czynnościowe serca z kołataniem, 2 przypadki, Black, B. J. H., v. 4, s. 277; przerost serca, Teller, Rück. Kl. Erf., v. 2, s. 855; choroba zastawki trójdzielnej z obrzękiem, Schrön, Rück. Kl. Erf., v. 3, s. 444; choroba serca i zastój krwi w płucu, Sterling, B. J. H., v. 22, s. 316; stłuszczenie serca, 2 przypadki, Bönninger, Rück. Kl. Erf., v. 5, s. 856; obrzęki pochodzenia sercowego, Chalmers, Raue's Rec., 1870, s. 197; sinica, Schüler, B. J. H., v. 4, s. 277; Morbus cæruli, Schüler, Rück. Kl. Erf., v. 3, s. 444; gorączka przerywana, Kreussler, Allg. Hom. Ztg., v. 9, s. 187; obrzęki po płonicy, Berridge, Organon, v. 1, s. 438; Lobethal, Rück. Kl. Erf., v. 4, s. 49; Newton, Raue's Rec., 1871, s. 208; Trinks, Rück. Kl. Erf., v. 4, s. 344; Icterus u starszych dzieci podczas epidemii cholery w 1831 roku, Knorre, Allg. Hom. Ztg., v. 5, s. 161; Icterus, Lobethal, Rück. Kl. Erf., v. 1, s. 694; żółtaczka i skurcze podczas epidemii cholery, Knorre, Rück. Kl. Erf., v. 1, s. 694.

UMYSŁ [1]

Osłabienie pamięci.

Myślenie utrudnione; natychmiast wszystko zapomina.

Otępienie w głowie jak po upojeniu, ze wzmożoną aktywnością umysłową.

Delirium tremens; w przypadkach rozwijających się powoli, ze stopniowo narastającym bólem w dołku podsercowym, ciągłymi nudnościami, pragnieniem, kołataniem serca, bólem i zawrotami głowy oraz bladością twarzy.

Napadowa mania z wściekłością, której towarzyszą znacznego stopnia majaczenie, zaburzenia trawienia i melancholia, a po niej następuje ból głowy.

(OBS :) Mania padaczkowa; podany na początku pobudzenia często przerywa napad.

Lubieżne fantazje dniem i nocą.

Pragnie być sam; niechętny do mówienia; skłonność do znużenia.

Płaczliwość, przygnębienie.

Głęboka melancholia, < pod wpływem muzyki, z częstym wzdychaniem i płaczem, które przynoszą ulgę; posępność, ponurość, rozdrażnienie, wielki lęk przed przyszłością; obłąkańczy upór i nieposłuszeństwo, z pragnieniem ucieczki.

Melancholijny, przygnębiony i stale dręczony lękiem przed śmiercią lub utratą rozumu. T Trzeciaczkowa gorączka przerywana.

Przygnębiony i niezdecydowany.

Silny niepokój, jak wskutek wyrzutów sumienia.

Posępny, rozdrażniony i nieufny.

SENSORIUM [2]

Sopor; utrata przytomności; źrenice rozszerzone, niewrażliwe na światło; ślepota; drgawki jednej połowy twarzy; tętno bardzo wolne, często twarde, z odpowiadającym mu silnym uderzeniem serca, czasami przerywane i słabe; oddech ciężki, wolny i głęboki; sen z częstymi wzdrygnięciami i snami o spadaniu; uogólnione drgawki.

Omdlenie z wolnym, nieregularnym tętnem; zimny pot; śmiertelny wygląd twarzy.

Ogólne osłabienie z napadami omdlenia.

Czynność serca tak słaba, że nie jest ono zdolne dostatecznie pobudzać mózgu, który odczuwa znużenie i osłabienie; silne zawroty głowy.

Zawroty głowy z niepokojącym uczuciem, jak gdyby podczas stania lub opierania się o krzesło miało nastąpić omdlenie.

Zawroty głowy: przy wstawaniu z pozycji siedzącej oraz z wyraźnym osłabieniem kończyn podczas chodzenia lub jazdy konnej; z drżeniem; z bardzo wolnym tętnem.

Stałe zawroty głowy i dzwonienie w uszach. θ Dławica piersiowa.

Splątanie w głowie.

Otępienie w głowie, z ograniczoną zdolnością myślenia.

Każdej nocy podczas zasypiania nagle budzi go z gwałtownym wzdrygnięciem głośny metaliczny trzask w głowie; powtarza się to kilkakrotnie, zanim zdoła spokojnie zasnąć.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Pulsujący ból głowy w czole albo u dna oczodołów.

Ucisk: w czole podczas wysiłku umysłowego; napadowo, czasami w skroniach, czasami w całej głowie.

Ukłucia: w czole, rozchodzące się do nosa, zwłaszcza po wypiciu czegoś zimnego; w skroniach (wieczorem i nocą).

Głowa ciężka, splątana, jakby pełna.

Ból głowy, ucisk i ciężar, jakby wywołane przekrwieniem głowy.

Ból głowy jak od fal uderzających z boku, < w pozycji leżącej; krew napływa, bulgocze i chlupocze, lecz nie jest gorąca.

Ciągnięcie po bokach głowy, wywołujące zawroty.

Mózg wydaje się luźny.

Przy pochylaniu się uczucie, jakby coś spadało ku przodowi wewnątrz głowy.

Nagły trzask w głowie podczas drzemki w południe, z wystraszonym zerwaniem się.

Budzi się ze snu przerażony hukiem w głowie, jak gdyby mózg był z delikatnego szkła i roztrzaskał się od jednego uderzenia.

Huk w głowie jak wystrzał z pistoletu.

Uczucie swędzenia wewnątrz głowy (jednostronne).

Gwałtowny, przeszywający ból głowy, zwłaszcza w potylicy i na szczycie głowy.

Nagły, ostry krzyk z chwytaniem za włosy albo twarz opiekunki, zezowaniem i pragnieniem odchylenia głowy możliwie najdalej ku tyłowi; nie może przyjąć żadnego pokarmu bez wymiotów; częste, dokuczliwe i niezwykle cuchnące wypróżnienia; brzuch płaski, łódkowaty; kończyny zimne, a jeśli nie są stale otulone, zimno rozszerza się na tułów. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Twarz blada; oczy zapadnięte, matowe; źrenice bardzo silnie rozszerzone; wzrok zupełnie utracony; powieki zamknięte, tylko w rzadkich odstępach na wpół otwierane; słuch upośledzony; łzawienie i wydzielanie gęstego śluzu z lewego oka; nagłe, ostre krzyki z gwałtownym miotaniem się, < nocą; skóra gorąca i sucha; mimowolne oddawanie moczu; zupełny brak stolca; tętno szybkie, skaczące, przerywane; język brunatny, suchy w części nasadowej; wargi i zęby pokryte brunatnym, zaschniętym nalotem. θ Hydrocephalus acutus.

Uczucie, jakby fale wody uderzały o czaszkę; < podczas stania, mówienia, potrząsania głową i odchylania jej ku tyłowi; > w pozycji leżącej albo przy pochyleniu głowy do przodu.

Wodogłowie ze skąpym moczem; głowa opada ku tyłowi wskutek osłabienia szyi; zezuje; ciągnie się za włosy; tętno wolne, słabe; powierzchnia ciała zimna i zimny pot; wciska głowę w poduszkę; osobliwy, ostry krzyk; łatwo wymiotuje, zwłaszcza po przyjęciu czegokolwiek do żołądka.

Apoplexia nervosa albo serosa; udar częściej niż porażenie.

SKÓRA GŁOWY [4]

Podczas siedzenia lub chodzenia głowa stale opada ku tyłowi, jak gdyby przednie mięśnie szyi były sparaliżowane i bezsilne. θ Wodogłowie.

WZROK I OCZY [5]

Przyćmienie wzroku.

Bezbolesne zmętnienie soczewki; zaćma.

Ślepota amaurotyczna przez trzy dni.

Przedmioty wydają się bledsze i mają zielonkawy odcień; są zielone, czerwone albo żółte; hemiopia, jak gdyby górną część pola widzenia zasłaniała ciemna chmura, wieczorami podczas chodzenia.

Rano po przebudzeniu wszystkie przedmioty wydają mu się pokryte śniegiem; twarze wyglądają śmiertelnie blado; rodzaj migotliwego światła złożonego z czerwieni, zieleni i żółci.

Złudzenia wzrokowe w jaskrawych albo pryzmatycznych barwach; widzi przed oczami włoski albo ciemne ciała podobne do much.

Oboje oczu ma skłonność zwracać się w lewo; przy zwracaniu ich w prawo odczuwa ból i widzi wszystko podwójnie albo potrójnie.

Podwójne widzenie.

Źrenice rozszerzone i niewrażliwe.

Źrenice reagują niezbyt żywo; na ogół są zwężone.

Odwarstwienie siatkówki; obraz faluje, wszystko wydaje się zielone albo żółte.

Powierzchowne zapalenie oka i jego przydatków; zapalenie gruczołów powiekowych.

Nieżytowe zapalenie oka po ustąpieniu kataru; spojówka czerwona, powieki obrzęknięte, silny światłowstręt, stałe łzawienie, < na świetle lub w zimnym powietrzu, obfite wydzielanie ropnego śluzu gromadzącego się nocą w kątach oczu, pieczenie oczu, uczucie piasku w oczach i przeszywające je ukłucia, z niedrożnością i suchością nosa.

Zapalenie gruczołów Meiboma.

Łzawienie < w pomieszczeniu; oczy matowe, gorące, przekrwione, z bólem uciskającym; śluz w kątach oczu.

Brzegi powiek nieznacznie obrzęknięte i bladoczerwone; wewnętrzna powierzchnia powiek żółtawoczerwona; pieczenie brzegów powiek; światłowstręt; łzawienie i wydzielina śluzowa.

Sinawe zabarwienie powiek.

Żółtawe zaczerwienienie spojówki powiekowej.

Sklejanie powiek rano.

Przewlekłe zapalenie spojówek.

Gorzej przy patrzeniu w dal.

Ból palący w prawej brwi.

SŁUCH I USZY [6]

Szum w uszach jak od wrzącej wody.

Syczenie w uszach z niedosłuchem.

Nagły, gwałtowny trzask w głowie podczas zasypiania; budzi się z wystraszonym wzdrygnięciem.

Pojedyncze ukłucia za uszami.

Bolesny obrzęk ślinianki przyusznej i okolicy za uchem.

WĘCH I NOS [7]

Zapach jedzenia wywołuje gwałtowne nudności, przy czystym języku i pragnieniu wody, bez jakiejkolwiek gorączki.

Ból nad nasadą nosa.

Katar: z chrypką; częściej suchy niż płynący.

Krwawienie z nosa.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Wyraz twarzy znamiennie chorobliwy.

Twarz blada; o wyglądzie śmiertelnym; sinoczerwona.

Blada twarz; sinawy odcień prześwitujący spod bladej skóry; sine wargi i powieki.

Zimna, sina skóra. θ Zapalenie żołądka.

Obrzmienie i bladość twarzy.

Żółte zabarwienie twarzy i spojówek.

Drgawki lewej połowy twarzy.

Czarne punkty w porach skóry ropieją i ulegają owrzodzeniu.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Wargi suche, spieczone.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Potworny ból zęba z ubytkiem, trwający trzy dni.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: mdły, śluzowaty; słodkawy, ze stałym ślinotokiem; chleb ma gorzki smak.

Gorzki smak. θ Icterus.

Czysty język z nudnościami wywołanymi zapachem jedzenia.

Język pokryty białym śluzem; nudności nawet po wymiotach. θ Icterus.

Język obłożony na biało.

Sinienie języka; obrzęk; owrzodzenie.

JAMA USTNA [12]

Bolesność jamy ustnej i gardła; uczucie otarcia.

Obfity wypływ pienistej śliny; nocny ślinotok.

Gwałtowny, cuchnący ślinotok; ślinotok podczas gorączki nerwowej.

Cuchnący lub słodkawy ślinotok z bolesnością jamy ustnej, dziąseł i języka; afty; zapalenie jamy ustnej.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Dławienie się przy próbie przełykania, skurcz głośni, biegunka i pragnienie.

Kłucie w gardle pomiędzy aktami przełykania.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Utrata apetytu.

Brak apetytu, język czysty, żołądek pusty.

Pragnienie; ciągłe, z suchością warg.

Pragnienie kwaśnych napojów i gorzkich pokarmów; piwa.

JEDZENIE I PICIE [15]

Poprawa na czczo; < po śniadaniu.

Pogorszenie: po posiłkach; od zimnych pokarmów; po piciu; od napojów spirytusowych.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Nudności: śmiertelne, jakby miała umrzeć; ciągłe i nie > po wymiotach; z udręką i wielkim przygnębieniem.

Zapach jedzenia wywołuje gwałtowne nudności i odruchy wymiotne, przy czystym języku, pragnieniu wody i braku gorączki.

Nudności, skłonność do wymiotów, z częstymi bezowocnymi odruchami wymiotnymi. θ Icterus.

Nudności wcześnie rano po wstaniu; gorzki smak w ustach; pragnienie; wymioty śluzem; biegunkowy stolec i znaczne osłabienie.

Uporczywe nudności nawet po wymiotach.

Wymioty: rano; treścią pokarmową; żółcią; śluzem.

Nudności i wymioty treścią pokarmową natychmiast po jedzeniu.

Nudności; konwulsyjne wysiłki wymiotne.

Jeżeli odpluwa, musi zwymiotować to, co zjadła.

Zarzucanie do gardła gryzącego lub pozbawionego smaku płynu.

Apetyt na jedzenie, lecz gdy tylko zaczyna jeść, zwraca pokarm ustami, kęs po kęsie, „kwaśniejszy niż jakikolwiek ocet”; po opróżnieniu żołądka przez jedną lub dwie godziny straszny ból i niepokój; bez zaparcia; wolne tętno.

Wymiotom towarzyszy niekiedy zewnętrzne gorąco przemieszane z dreszczami, po czym występuje pot z uczuciem zimna.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie skrajnego lęku umiejscowione w nadbrzuszu.

Skrajna wrażliwość okolicy nadbrzusza, wywołująca częste, głębokie westchnienia.

Omdlewanie lub uczucie zapadania w żołądku, jakby miał umrzeć, ze śmiertelnymi nudnościami i wymiotami.

Bolesność i wzdęcie dołka podsercowego.

Kłucia w dołku podsercowym, promieniujące do boków i pleców.

Pieczenie w żołądku, wstępujące w górę przełyku.

Bóle żołądka.

Brak apetytu; dyskomfort po zjedzeniu nawet niewielkiej ilości lekkiego pokarmu; rozdęcie i tkliwość okolicy żołądka; stopniowy zanik sił i naturalnego ciepła ciała; niespokojny, niepokrzepiający sen; depresja; intensywna żółtaczka; wstręt do jedzenia, częste nudności, odruchy wymiotne, a nawet wymioty niewielkimi ilościami pozbawionego smaku, wodnistego płynu; zaparcie; mocz skąpy i ciemny; wielkie wyczerpanie sił i zimno ciała; melancholia, skłonność do płaczu.

Nieżyt żołądka z uczuciem skrajnego osłabienia.

Dyspepsja z wolnym tętnem albo z tętnem szybkim, drżącym i słabym.

Osłabienie (uczucie zapadania) w żołądku; czuje się, jakby umierał.

PODŻEBRZA [18]

Tkliwość i ucisk w okolicy przedsercowej oraz w okolicy wątroby. θ Icterus.

Bolesność i stwardnienie w okolicy wątroby.

Wrażliwość na ucisk w okolicy wątroby.

Powiększenie wątroby wskutek organicznej choroby serca.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Uczucie pełności brzucha.

Rozdęcie brzucha. θ Wodobrzusze. θ Icterus.

Tnący i ściskający ból brzucha.

Kolka z nudnościami i wymiotami.

Puchlina wodna ze stłumieniem odgłosu opukowego sięgającym trzeciej przestrzeni międzyżebrowej; rozpoczęła się w stopach.

Uwięźnięta przepuklina; wywołał rozluźnienie pierścienia pachwinowego.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Zaparcie; stolce szare, gliniaste.

Częste, wyczerpujące i nadzwyczaj cuchnące stolce; brzuch całkowicie płaski i łódkowaty. θ Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Częsta potrzeba wypróżnienia, towarzysząca parciu na mocz; bardzo małe, miękkie stolce, nieprzynoszące ulgi.

Co drugi dzień, o tej samej godzinie, wcześnie rano, uczucie zimna i lekkie dreszcze, po których natychmiast następują wyczerpujące, wodniste, szarawe stolce, przechodzące w brunatne i zwarzone, przypominające fusy z kawy; brak synchronizacji między tętnem na tętnicy promieniowej a czynnością serca oraz między samymi większymi tętnicami; tętno wolne i przepuszczające; zimny, obfity, rzadki pot na całym ciele; objawy ze strony klatki piersiowej i jelit zdają się występować naprzemiennie — po kaszlu podczas jednego napadu choroby w następnym pojawia się biegunka i odwrotnie. θ Puchlina wodna.

Gwałtowna biegunka z wodnistymi, popielatoszarymi stolcami, bólami tnącymi i rwącymi oraz uczuciem zapadania w żołądku, jakby chory miał umrzeć.

Biegunce towarzyszy gwałtowne bicie serca — nie szybkie, lecz zbyt silne.

Biegunka: wodnista; złożona z kału i śluzu.

Stolce: popielate lub bardzo jasne; opóźnione, kredowe; bardzo jasne, niemal białe; żółtawobiałe, kałowe; mimowolne.

Białe wypróżnienia z wymiotami żółcią, żółtaczką i uczuciem zapadania w żołądku.

Wieczorny stolec z oddaniem wielkich ilości owsików.

Przed stolcem: kolka tnąca lub rwąca; uczucie zimna; omdlenie; wymioty.

Podczas stolca: tnący ból brzucha.

Po stolcu: ponowna potrzeba wypróżnienia; parcie w odbytnicy; omdlewanie.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Zapalenie nerek po okresie złuszczania, z uogólnionym obrzękiem i obrzękiem płuc. θ Płonica.

Pulsujący ból w okolicy szyi pęcherza podczas parcia przy próbach oddania moczu.

Ucisk na pęcherz z wrażeniem, jakby był przepełniony, utrzymujący się po mikcji.

Ściskający ból pęcherza podczas mikcji; w pozycji leżącej łatwiej powstrzymać mocz.

Mikcja utrudniona, jakby w pęcherzu prawie nie było moczu, a jednak występuje silne parcie na mocz; po mikcji ucisk w pęcherzu i pieczenie w cewce moczowej przez pół godziny.

Zapalenie pęcherza (szyi pęcherza).

Bezowocna próba oddania moczu.

Stałe parcie na mocz ze skąpym wydalaniem moczu.

Utrudniona mikcja, jakby cewka moczowa była zwężona.

Uczucie pełności utrzymujące się po oddaniu moczu.

Wzmożona potrzeba oddania moczu po wydaleniu kilku kropli, zmuszająca chorego do chodzenia w udręce, chociaż ruch nasila parcie; jednocześnie częsta potrzeba wypróżnienia; oddawanie bardzo małych, miękkich stolców bez ulgi.

Stałe nocne parcie na mocz.

Obfite i częste oddawanie przejrzystego, bladego moczu.

Po obfitym oddaniu moczu następuje jego zatrzymanie z nudnościami, wymiotami i biegunką.

Naprzemienne zmniejszenie wytwarzania moczu i obfite wydzielanie wodnistego moczu; moczenie mimowolne, wymioty i biegunka.

Mocz: gęsty, mętny, żółtawobrunatny, czarniawy, drażniący.

Osad barwy pyłu ceglanego w moczu.

Nieustanna potrzeba oddawania moczu; za każdym razem wydala się tylko kilka kropli; mocz ciemnobrunatny, gorący i piekący.

Kroplowe wydalanie moczu. θ Powiększenie gruczołu krokowego.

Wysoki ciężar właściwy moczu.

Puchlina wodna z zahamowaniem wydzielania moczu.

Zatrucie mocznicowe z sennością, utratą przytomności i przerażającymi drgawkami. θ Nerka marska.

Choroba Brighta; ogólne wyczerpanie nerwowe; przesięki wskutek osłabienia naczyń i zmniejszonej siły krążenia; żółtaczka i łatwo wywoływane wymioty; tętno wolne i przepuszczające.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Pragnienia miłosne bez zdolności odbycia stosunku.

Wielka drażliwość i osłabienie narządów płciowych; po polucji uczucie w cewce moczowej, jakby coś z niej wypływało; częste kołatanie serca i drżenie kończyn; podczas rozmowy z obcymi zaczyna się jąkać i wpada w zakłopotanie. θ Dolegliwości gruczołu krokowego.

Wielka drażliwość narządów płciowych; częste, osłabiające polucje; zmniejszona siła mięśniowa; osłabiona pamięć; utrata apetytu; zaparcie; kołatanie serca; nawet majaczenie i drgawki; utrudnione oddychanie; niespokojny sen; ból w okolicy przedsercowej; uderzenia gorąca; słabe tętno.

Nasieniotok; podrażnienie narządów płciowych z bolesnymi erekcjami w dzień i w nocy; polucjom zawsze towarzyszą lubieżne sny i późniejsze bóle prącia; gwałtowne bicie serca przy najmniejszym ruchu; przygnębienie i lęk przed przyszłością.

Starczy przerost gruczołu krokowego; wyraźne objawy sercowe.

Nocne polucje z wielkim osłabieniem narządów płciowych.

Nadmierne polucje wskutek onanizmu; polucje nocne trzy lub cztery razy w każdym tygodniu; wyczerpanie i zły humor następnego dnia; chory wyniszczony.

Po stosunku nocne polucje przez 8–12 nocy.

Wskutek nadmiernego oddawania się stosunkom płciowym i rozwiązłego trybu życia: wielkie osłabienie, zaburzone trawienie, nieprzyjemny smak w ustach; całkowita utrata apetytu; kołatanie serca, przemijające uderzenia gorąca, omdlenia, dzwonienie i szum w uszach, duszność w nocy, silny ból w okolicy przedsercowej z zaburzeniami gorączkowymi; polucje w dzień i w nocy.

Wskutek onanizmu: ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, ból głowy, niechęć do pracy, osłabienie pamięci, osłabienie nóg.

Kilka polucji w ciągu nocy; wielkie wyczerpanie sił; całkowita utrata apetytu; ból pleców; sen zakłócany przez koszmary. θ Nasieniotok.

Rzeżączka.

Zapalenie żołędzi, stulejka, z silnym pieczeniem podczas oddawania moczu; obrzęk wodny napletka.

Obrzęk wodny narządów płciowych.

Ból prawego jądra jak od stłuczenia; jądra obrzęknięte.

Wodniak jądra; moszna wygląda jak pęcherz wypełniony wodą.

Wodniak jądra; bardziej zajęta strona lewa; tętno bardzo wolne.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Lubieżne fantazje w dzień i w nocy; uderzająco wolne tętno; stolce bardzo jasne. θ Nimfomania.

Puchlina wodna macicy; znaczne współzajęcie serca; tętno przyspieszone lub przepuszczające; jasne stolce.

Krwotok miesiączkowy.

Bóle brzucha i pleców jak porodowe przed miesiączką.

Miesiączka skąpa i zbyt późna.

Zahamowanie miesiączki z kaszlem i zastępczym krwawieniem miesiączkowym z płuc.

Przez kilka lat miesiączka nieregularna, raz o połowę mniej obfita niż prawidłowo, to znów bardzo obfita, niekiedy utrzymująca się tygodniami jako krwotok; brak apetytu, nieprzyjemny smak w ustach, skrajne pragnienie, osłabienie, wychudzenie; twarz woskowa, blada, żółtawa, wyrażająca najwyższy lęk i cierpienie; oddech szybki, utrudniony, głos ledwie słyszalny, mówienie bardzo męczące; tętno bardzo szybkie i ledwie wyczuwalne; krańcowe osłabienie; stałe lodowate zimno mimo ciepłego okrycia i wysokiej temperatury pomieszczenia; zmniejszone wydzielanie moczu; stolce wodniste, biegunkowe; silne, niedające się określić bóle w całym ciele; stały niepokój; lęk przed śmiercią; obrzęk, wyraźne wodobrzusze, ogromny obrzęk warg sromowych, tak że pęcherz można opróżnić z wielkim trudem; silne pulsowanie żył szyjnych, głośne szmery żylne, obecne wyraźne zmiany organiczne w sercu.

Twarz ciemnoczerwona, przechodząca w sinawą barwę; żyły w okolicy oczu, uszu, warg i języka rozszerzone; dłonie sine i obrzęknięte, jakby odmrożone; ciepłota skóry obniżona, dreszczowość; tętno małe, słabe, 60–70; po skaleczeniu lub zranieniu następuje niezwykle powolny wypływ ciemnej, gęstej krwi; uczucie ciężkości w głowie, otępienie i splątanie, z częstym tętnieniem oraz uciskającym bólem czoła, > jedynie przy spokojnym leżeniu na plecach; suchy kaszel z łaskotaniem w klatce piersiowej; skurczowe ściśnięcie klatki piersiowej z dusznością, powolnym i utrudnionym oddychaniem, ciągłym ziewaniem oraz gwałtownym pulsowaniem serca, szczególnie w nocy, kiedy wielki niepokój i lęk przed uduszeniem zmuszają ją do opuszczenia łóżka; apetyt obniżony; nudności, sporadycznie poranne wymioty; uciskające kurcze i uczucie, jakby do żołądka przytwierdzony był ciężar; wypróżnienia nieregularne, czasem twarde, innym razem biegunkowe; częste parcie na mocz; obfite, drażniące upławy; brak objawów zapowiadających miesiączkę; bóle rwące kończyn; wielkie osłabienie; uczucie porażenia w udach; stopy i kostki obrzęknięte. θ Emansio mensium.

Upławy.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Chrypka wcześnie rano.

Częsta, bezbolesna chrypka.

Mowa pospieszna, urywana.

Głos ochrypły lub piskliwy, rzadko zanikający.

Dławienie się przy próbie przełykania (skurcz głośni).

ODDYCHANIE [26]

Oddychanie nieregularne, z częstymi głębokimi westchnieniami.

Stałe pragnienie zaczerpnięcia bardzo głębokiego oddechu, lecz przy próbie wydaje się, jakby klatka piersiowa mogła napełnić się tylko do połowy albo jakby w jej głębi istniała jakaś przeszkoda; suchy kaszel przy głębokim wdechu.

Oddychanie utrudnione, powolne i głębokie.

Oddychanie powolne, astmatyczne; napad wcześnie rano, szczególnie podczas zimnej pogody.

Ucisk oddechu podczas chodzenia i w pozycji leżącej.

Dręcząca duszność.

Szmer oddechowy słaby.

Kiedy zasypia, oddech stopniowo zanika i zdaje się ustawać, po czym budzi się, gwałtownie chwytając powietrze; obrzęk nóg, szczególnie lewej.

Lęk przed uduszeniem w nocy, z pragnieniem świeżego powietrza.

Między godz. 10 a 12 przed południem oraz 4 a 6 po południu nagły ucisk oddechu i uczucie, jakby ściany klatki piersiowej były ściskane; wielki niepokój i niepokój ruchowy; bez gorąca; niekiedy, u szczytu napadu, uczucie, jakby mostek był rozrywany na kawałki; spokojne leżenie w pozycji poziomej przynosi w końcu ulgę. θ Astma.

Mogła oddychać jedynie urywanymi haustami powietrza, z których każdy wydawał się ostatnim; musi usiąść. θ Puchlina.

Astma z obfitą, rzężącą wydzieliną w płucach.

Bolesna astma, gorsza podczas chodzenia.

Astma, szczególnie jeśli zależna od choroby serca.

Zapalenie błon surowiczych, szczególnie zapalenie opłucnej, prowadzące do niedokrwistości; odruchy wymiotne lub wymioty; ucisk w środkowej części klatki piersiowej; utrudnione oddychanie; początkowo tętno zahamowane, szybkie; paznokcie sine; twarz ściągnięta i zimna; mimo niedokrwistości chory nie znosi wysokiej temperatury, nawet w okresie reakcji; woli siedzieć niż leżeć. θ Diaphragmitis.

KASZEL [27]

Kaszel głuchy, głęboki, skurczowy, wywoływany uczuciem szorstkości i drapania na podniebieniu oraz w tchawicy; rano bez wydzieliny, wieczorem ze skąpym, żółtym, galaretowatym śluzem, odkrztuszanym z trudem.

Kaszel < około północy i nad ranem; od rozgrzania się; od jedzenia; od picia zimnych płynów; podczas mówienia lub chodzenia na świeżym powietrzu.

Plwocina przypomina gotowany krochmal; wielkie wyczerpanie po kaszlu.

Kaszel wywoływany mówieniem, chodzeniem, piciem czegokolwiek zimnego, pochylaniem tułowia do przodu albo występujący po jedzeniu.

Kaszel z obfitą, łatwo odkrztuszaną ropną plwociną.

Podczas kaszlu: kurczący ból w klatce piersiowej; astma; napinający ucisk w ramieniu i barku; wymioty; gorąco; pot.

Plwocina o słodkawym smaku; czasem z niewielką domieszką ciemnej krwi.

Lepki śluz w gardle, odrywający się podczas kaszlu.

Swoisty kaszel i dławienie, które zdawały się niemal ją uduszać; napad trwał godzinę lub dłużej i kończył się odkrztuszeniem masy plwociny barwy wątroby; napady często się powtarzają i zwykle pojawiają się przed miesiączką, z bólami w klatce piersiowej, trudnością poruszania ramionami, bólem w okolicy wątroby i przeszywającym plecy, promieniującym do kolan; ból w okolicy łopatkowej i prawej dłoni, z uczuciem porażenia; kaszel w nocy, dławiący i skurczowy, zmuszający ją do wyskoczenia z łóżka, z napadami dławienia oraz zastawkowym zwężeniem gardła przed odkrztuszeniem plwociny; odkrztuszanie zwartej, krwawej masy śluzu, które przynosi natychmiastową ulgę; sporadycznie upławy przed miesiączką, a także krwawienie z nosa; zmiany pogody wywołują napad, po którym w nocy następuje odkrztuszanie ciągliwego, nitkowatego śluzu; kaszel niekiedy jak w krztuścu; bolesność gardła i przełyku; wielka trudność w oderwaniu śluzu; śluz często ma wygląd rdzawy, czarny i przypominający skrzepy. θ Miesiączka zastępcza.

Krztusiec z utrzymującą się gorączką, która wprawia chorego w stan ciągłego pobudzenia nerwowego; skóra gorąca i sucha; krwawa plwocina; uczucie skrobania rozciągające się do krtani oraz uczucie ściśnięcia w klatce piersiowej i gardle.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Drżenie w klatce piersiowej.

Wielkie osłabienie w klatce piersiowej; nie może znieść mówienia.

Uczucie ciężkości i duszność w klatce piersiowej.

Duszenie się; bolesne ściśnięcie klatki piersiowej, jakby jej wewnętrzne części zrosły się ze sobą.

Uczucie bolesności w klatce piersiowej.

Krwioplucie: przed miesiączką, z bólem w klatce piersiowej, plecach i udach; wskutek zablokowania krążenia płucnego w następstwie choroby serca i gruźlicy; nabrzmiałe żyły w obrębie głowy, blada, sina cera, zimna skóra z zimnymi potami, nieregularne tętno i kołatanie serca.

Bierny zastój w płucach, zależny od osłabionego, rozszerzonego serca.

Swoiste, pozornie reumatyczne bóle i nieżytowe schorzenia płuc, z wysiękiem surowiczym.

Nagły, ciężki napad astmy w nocy; chory podparty wysoko w łóżku, boi się poruszyć lub odezwać; silny ból w poprzek przedniej części klatki piersiowej; częste odruchy wymiotne, niekiedy tak silne, że wraz z bolesnym, mozolnym oddychaniem grożą niemal natychmiastową śmiercią; tętno prawie niewyczuwalne; czynność serca tak burzliwa, że trudno rozróżnić pierwszy i drugi ton; oba tony ostrzejsze niż zwykle; bez szmerów sercowych; twarz zroszona zimnym potem; stopy i nogi zimne; porównawcze stłumienie odgłosu opukowego nad dolną połową prawego płuca; oddech oskrzelowy nad górną połową płuca; szmery oddechowe nad dolną połową słyszalne tylko przy próbie głębokiego wdechu; rozległy zastój, wyraźnie wynikający z utrudnionego krążenia; kaszel z krwiopluciem; chory odmawia wszelkiego pokarmu albo go zwraca; skąpe oddawanie moczu, bez białkomoczu; obrzęk nóg; wodobrzusze.

Przewlekłe nieżyty u chorych na gruźlicę, u suchotników, szczególnie w phthisis florida; skrócenie oddechu, niepokój i ucisk w klatce piersiowej, z bólami uciskającymi w klatce piersiowej; nie może siedzieć w pochylonej pozycji; suchy kaszel albo skąpa plwocina zawierająca drobne cząstki twardej, żółtej wydzieliny; również krwawa plwocina z bólami kłującymi w klatce piersiowej; nieprawidłowości czynności serca; > na świeżym powietrzu.

Starcze zapalenie płuc; odoskrzelowe zapalenie płuc z porażeniem nerwu błędnego; wilgotne rzężenia nad całą klatką piersiową, a mimo to kaszel suchy, męczący i nieprzynoszący ulgi; małe, nitkowate tętno; czasem purpurowa plwocina; powierzchnia ciała (szczególnie twarz i kończyny) sina i zimna; skrajne osłabienie i wyczerpanie; płuca wydają się ściśnięte i powiązane w pęczki.

Rozedma powikłana chorobą serca; chory czuje się > podczas całkowicie spokojnego leżenia w pozycji poziomej; napady wcześnie rano, szczególnie podczas zimnej pogody; < podczas chodzenia.

Zapalenie opłucnej, postać surowicza; szczególnie u chorego z dolegliwościami reumatycznymi, z towarzyszącą chorobą Brighta wskutek hiperemii nerek.

Płyn w jamie opłucnej.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Tępy, nieokreślony dyskomfort w różnych częściach okolicy serca, z uczuciem osłabienia w przedramieniu.

Nieprawidłowa czynność serca; uczucie ucisku, ze skłonnością do omdleń; tętno słabe lub skurczowe, z udręką; ucisk w klatce piersiowej; ból promieniujący do głowy i lewego ramienia.

Stały ból lub udręka w okolicy serca, z mniej lub bardziej nasilonym kołataniem; niekiedy ból i kołatanie znacznie się nasilają, < od wysiłku fizycznego i wzruszenia; innym razem dolegliwości znacznie < bez widocznej przyczyny, podczas całkowicie spokojnego siedzenia; napadom towarzyszy uczucie zapadania się, twarz purpurowa; omdlenie, chora sądzi, że umiera; stałe zawroty głowy i dzwonienie w uszach; kłujący ból w lewym barku i lewym ramieniu, mrowienie w ramieniu i palcach; uczucie pełzania po całej skórze; niekiedy napady występują w nocy, kiedy wydaje się jej, że się dusi, i budzi się w wielkiej udręce; przerażające sny.

Uciskające, ściskające uderzenia serca, z niepokojem i skurczowym bólem w mostku oraz między żebrami.

Silne pulsowanie serca, z niewyraźnymi i stłumionymi tonami serca; przyspieszone oddychanie. θ Reumatyzm.

Uderzenia serca o metalicznym brzmieniu.

Gwałtowne, słyszalne kołatanie serca, z niepokojem i kurczącymi bólami pod mostkiem.

Gwałtowne, lecz niezbyt szybkie bicie serca.

Szybkie, skaczące, przerywane bicie serca; zawroty głowy podczas chodzenia lub wstawania; tętno 90, przerywane; bezsenność i uczucie wielkiego niepokoju w nocy.

Nagłe, gwałtowne bicie serca z zaburzonym rytmem; uczucie zbliżającej się śmierci, z przerażeniem i niepokojem; najmniejszy ruch nasila niepokój i kołatanie.

Kołatanie serca z głęboką depresją i stałym lękiem przed utratą rozumu; pełna lęku i samooskarżeń; napady krótkie i niezbyt ciężkie, lecz z niepokojem.

Kołatanie serca powstałe z żalu; ból po lewej stronie klatki piersiowej i w lewym ramieniu; powiększenie serca.

Wzmożona czynność serca przy wolnym tętnie.

Od dwunastu do dwudziestu silnych uderzeń serca, a następnie cztery lub pięć bardzo słabych.

Nagłe uczucie, jakby serce się zatrzymało, z wielkim niepokojem i koniecznością wstrzymania oddechu.

Trzy lub cztery szybkie, małe uderzenia, po których następuje kilka powolnych, silnych i pełnych.

Trzepotanie serca po nagłych, energicznych ruchach, szczególnie ramion ku górze, albo podczas leżenia na lewym boku.

Serce utraciło siłę; jego uderzenia są częstsze i przerywane, czasem nieregularne.

Uderzenia serca słabsze i mniej energiczne albo ledwie wyczuwalne.

Duszność z kaszlem; czynność serca nieregularna i słaba, bez szmerów sercowych ani innych oznak zmian strukturalnych.

Najmniejszy wysiłek mięśniowy sprawia, że czynność serca staje się mozolna i przerywana.

Serce jest tak osłabione, że zmiana pozycji chorego albo podniesienie go do pozycji pionowej wywoływały śmiertelne omdlenie.

Osłabione serce bez powikłań zastawkowych.

Dławica mięśniowa z wiotkim rozszerzeniem serca.

Ciągnące, rwące bóle po lewej stronie klatki piersiowej i wzdłuż lewego brzegu mostka, promieniujące do karku i barku; wielki niepokój i lęk przed śmiercią; wolne tętno. θ Dławica piersiowa.

Nagły napad dławicy piersiowej wywołany nieostrożnymi, szybkimi ruchami, szczególnie ramion ku górze, albo bez uchwytnej przyczyny; niewysłowiony niepokój z omdleniem; przez chwilę serce zdaje się stać, po czym następuje kilka szybkich i gwałtownych uderzeń, z uczuciem, jakby serce wyrwało się z miejsca i kołysało tam i z powrotem, zawieszone na cienkiej nitce; odczucia te powtarzają się w nieregularnych odstępach, a napad kończy się wreszcie wyczerpaniem graniczącym z utratą przytomności; bez zmian organicznych.

Czynność serca bardziej energiczna niż tętno; śmiertelna trwoga odczuwana w dołku podsercowym; zawroty głowy i omdlenia; tętno słabe, nieregularne, wolne. θ Dławica piersiowa.

Częste napady utraty przytomności; tętno pełne, silne, lecz tylko 28 uderzeń na minutę; brak objawów apopleksji. θ Przerost serca.

Rozstrzeń komory wskutek zmian zastawkowych, z kołataniem serca.

Obrzęki pochodzenia sercowego i znaczny obrzęk uogólniony; kończyny zimne i sine; uczucie zamierania serca.

Wielka trudność w oddychaniu, niekiedy zbliżająca się do ortopnoe, z krótkim, suchym, łaskoczącym kaszlem; częste napady omdlenia; znaczny obrzęk uogólniony, szczególnie obrzęknięte nogi, prącie i moszna; stopy zimne i ciemno zabarwione; na nogach i udach po ucisku pozostają głębokie dołki; język biały i wilgotny; mocz skąpy; tętno niewyczuwalne; czynność serca bardzo słaba i nieregularna, zwykłe tony serca niesłyszalne; dokuczliwe uczucie zamierania w okolicy serca; twarz blada i niespokojna; wargi sine; ledwie może mówić; brak apetytu; silne pragnienie; szmery oddechowe osłabione. θ Obrzęki sercowe.

Reumatyczne zapalenie wsierdzia, rytm serca nieregularny, obecne objawy wodopiersia, mocz pozostawia osad barwy pyłu ceglanego.

Szumiące, dmuchające szmery zwrotne, synchroniczne z uderzeniem serca; co cztery tygodnie po miesiączce obrzęk twarzy i kończyn dolnych, z niemal całkowitym bezdechem; najmniejszy ruch grozi uduszeniem i powoduje sinożółte zabarwienie twarzy; wielki niepokój i cierpienie; mocz skąpy, ciemny i mętny; tętno słabe, przepuszczające uderzenia i tak szybkie, że nie można go policzyć; chory musi leżeć z wysoko uniesioną głową; ledwie może mówić; bezsenność; wypróżnienia rzadkie; opukowo obszar stłumienia sercowego powiększony; pulsowanie niemal niesłyszalne.

Reumatyzm serca z nieregularnym tętnem.

Starcze zapalenie płuc, zanikająca czynność serca; bierna hiperemia mózgu, bierne przekrwienie płuc, zależne od osłabionego, rozszerzonego serca.

Tętno początkowo wolne, później szybsze i proporcjonalnie słabsze.

Tętno nitkowate, wolne i przepuszczające uderzenia.

Tętno bardzo wolne i słabe.

Tętno nieregularne, małe.

Tętno bardzo wolne, często twarde, z odpowiadającym mu silnym uderzeniem serca, niekiedy przepuszczające uderzenia i małe; oddech ciężki, wolny i głęboki; sen z częstymi zrywaniami i snami o spadaniu.

Podczas poruszania się tętno przyspiesza, a w spoczynku wkrótce ponownie zwalnia do swej zwykłej częstości.

Najmniejszy ruch natychmiast przyspiesza tętno; przy przejściu z pozycji leżącej do siedzącej tętno w jednej chwili staje się szarpiące oraz znacznie mniejsze i słabsze.

Brak synchronizmu między tętnem promieniowym a sercem, jak również między pulsowaniem samych większych tętnic (udowej, szyjnej i promieniowej); tętno słabe i przerywane. θ Biegunka.

Uczucie wrzenia w klatce piersiowej i słyszalne kołatanie serca.

Bierny zastój żylny, z bladym lub sinym zabarwieniem twarzy; zimna skóra; obrzęk i bolesność stóp; wszystko wskutek nieprawidłowości serca.

Sinica wskutek niezarośnięcia otworu owalnego; objawy >.

Dziecko trudno obrócić lub zmienić jego pozycję bez wywołania omdlenia albo stanu bliskiego omdleniu, a prawie zawsze także wymiotów; powieki, wargi, język i paznokcie stają się bardzo sine; tętno nierówne albo bardzo wolne. θ Sinica.

Rozszerzone żyły w obrębie oczu, uszu, warg i języka; ciemnoczerwone, sinawe zabarwienie twarzy; nieregularna czynność serca; w okresie dojrzewania.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Tępe, zaciskające kłucia wzdłuż dolnego brzegu żeber, poniżej prawej pachy.

SZYJA I PLECY [31]

Rwące, ostre kłucia, pobolewanie i bóle tnące w karku.

Ciągnięcie z uciskiem w karku.

Sztywność karku i bocznej powierzchni szyi.

Rozdzierające bóle i ostre kłucia w krzyżu.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Ból kłujący w lewym barku i ramieniu, mrowienie w ramieniu i palcach. θ Dławica piersiowa.

Uczucie ciężkości albo porażenna słabość lewego ramienia.

Obrzęk prawej ręki i palców, ze skąpym, intensywnie zabarwionym moczem. θ Obrzęki po płonicy.

Palce często i łatwo „drętwieją”.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Ból stawu biodrowego.

Porażenne odczucie w kończynach.

Słabość i znużenie kończyn dolnych.

Chwiejny chód.

Znużenie nóg i kolan.

Uczucie ucisku w zgięciach kolan; obrzęk kolana z kłującym bólem.

Naciek obrzękowy kończyn dolnych.

Obrzęk i bolesność stóp.

Obrzęk stóp w ciągu dnia, zmniejszający się nocą.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE [34]

Bóle w klatce piersiowej; trudność w posługiwaniu się ramionami; ból w okolicy wątroby, przechodzący przez plecy i sięgający kolan; ból w okolicy łopatki i prawej ręki, z odczuciami porażennymi. θ Miesiączka zastępcza.

Bóle neuralgiczne po płonicy.

Kłujący ból w mięśniach kończyn górnych i dolnych.

Zimno kończyn.

Sprężysty obrzęk nóg, a następnie rąk i ramion.

Zimno rąk i stóp.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Siedzenie: głowa stale opada do tyłu; duszność >; ból w okolicy serca i kołatanie serca niekiedy znacznie <.

Leżenie: ból głowy <; uczucie, jakby fale wody uderzały o czaszkę >; mocz łatwiej się zatrzymuje; napady astmatyczne >; kołatanie serca <.

Leżenie na plecach: tylko bóle czoła >; woli leżeć na plecach z nisko ułożoną głową albo musi leżeć z głową wysoko uniesioną.

Pozycja leżąca: utrudnione oddychanie; rozedma >.

Stanie: zawroty głowy z uczuciem niepokoju; uczucie, jakby fale wody uderzały o czaszkę <.

Opieranie się: zawroty głowy z uczuciem niepokoju.

Zmiana pozycji: omdlenie zagrażające życiu.

Ruch: gwałtowne bicie serca; kołatanie serca i niepokój <; trzepotanie serca po nagłym i energicznym ruchu; groźba uduszenia; tętno przyspieszone; sinica <; ruch wywołuje dławicę piersiową.

Pochylanie się: jakby coś opadało do przodu w głowie; nie może siedzieć.

Pochylenie głowy do przodu: uczucie, jakby fale wody uderzały o czaszkę >.

Odchylenie głowy do tyłu: uczucie, jakby fale wody uderzały o czaszkę <.

Potrząsanie głową: uczucie, jakby fale wody uderzały o czaszkę <.

Pochylenie tułowia do przodu: wywołuje kaszel.

Wstawanie z pozycji siedzącej: zawroty głowy i osłabienie kończyn.

Wstawanie z pozycji leżącej: tętno staje się szarpiące, mniejsze i słabsze.

Chodzenie: zawroty głowy; głowa stale opada do tyłu; wieczorem jakby górną część pola widzenia zakrywała ciemna chmura; parcie na mocz i stolec zmusza do chodzenia; parcie na mocz i stolec <; utrudnione oddychanie; bolesna astma <; kaszel <; napady rozedmowe <.

Wysiłek: ból w okolicy serca i kołatanie serca <.

Unoszenie ramion: trzepotanie serca; wywołuje dławicę piersiową.

Jazda konna: zawroty głowy.

NERWY [36]

Niepokój i znaczne osłabienie nerwowe.

Znużenie psychiczne i fizyczne.

Omdlewanie i osłabienie, z poceniem się.

Napady znacznego osłabienia, szczególnie po śniadaniu i obiedzie.

Omdlewanie; krańcowe wyczerpanie; skrajne osłabienie.

Drgawki z odgięciem głowy do tyłu, omdleniem i zapaścią sił życiowych. θ Gorączka plamista.

Padaczka wywołana onanizmem.

Wstrząs: bardzo wolne tętno; omdlewanie i osłabienie z potem; sinawa bladość; brak reakcji źrenicy, złudzenia wzrokowe.

Omdlenie.

SEN [37]

Letarg, wielka senność.

Uczucie wielkiej pustki w żołądku, często poprzedzające zaśnięcie.

Niespokojny sen nocą wskutek stałego parcia na mocz; osoby nerwowe.

Częste budzenie się nocą z przestrachem wskutek snów o spadaniu z wysokości albo wpadaniu do wody.

Częste budzenie się nocą ze wzdrygnięciem.

Częste budzenie się jakby z niepokoju i jakby nadeszła pora wstawania.

Sen niespokojny i niepokrzepiający.

Woli leżeć na plecach z nisko ułożoną głową.

PORA [38]

Rano: po przebudzeniu wszystkie przedmioty wyglądają, jakby były pokryte śniegiem, twarze wydają się blade; migoczące światło przed oczami; sklejenie powiek; nudności przy wstawaniu; wymioty; biegunka; wcześnie chrypka; wcześnie napad astmatyczny; suchy kaszel; wcześnie napady w rozedmie.

W ciągu dnia: obrzęk stóp.

W południe: nagły trzask w głowie podczas drzemki.

Między godz. 10 a 12 przed południem oraz 4 a 6 po południu: astma.

Wieczorem: kłucia w skroniach; jakby górną część pola widzenia zakrywała ciemna chmura; wypróżnienie i wydalanie robaków; kaszel z odkrztuszaniem.

Nocą: nagłe budzenie przez huk w głowie; kłucia w skroniach; objawy w hydrocephalus acutus <; nagromadzenie ropnego śluzu w oku; ślinotok; stałe parcie na mocz; polucje; duszność; ziewanie i gwałtowne pulsowanie serca <; niepokój i lęk przed uduszeniem wypędzają ją z łóżka; odkrztuszanie gęstego, ciągliwego śluzu; nagły napad astmatyczny; napady kołatania serca i bólu w jego okolicy; bezsenność i uczucie wielkiego niepokoju; niespokojny sen; częste budzenie się z przestrachem, sny o spadaniu; częste budzenie się ze wzdrygnięciem; zimny pot.

Ku północy: kaszel <.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Rozgrzanie się: kaszel <.

W pomieszczeniu: łzawienie <.

Na świeżym powietrzu: lęk przed uduszeniem i pragnienie świeżego powietrza; kaszel < podczas chodzenia na świeżym powietrzu; objawy nieżytu >.

Zimno: wielka wrażliwość na.

Zimny pokarm: < po.

Zimne napoje: kłucia w czole, przechodzące do nosa, < po; kaszel <.

Zimne powietrze: łzawienie <.

Zimna pogoda: napady astmatyczne <; napady w rozedmie <.

Zmiany pogody: wywołują kaszel.

GORĄCZKA [40]

Dreszczowość i dreszcze wzdłuż całych pleców.

Dreszcz rozpoczynający się w palcach, dłoniach i podeszwach stóp, a stamtąd rozprzestrzeniający się na całe ciało.

Najpierw zimno rąk i ramion.

Zimne kończyny.

Nadmierne zimno rąk i stóp, z zimnym potem.

Wewnętrzne uczucie zimna w całym ciele.

Wielkie zimno skóry.

Dreszcz wcześnie rano, trwający do godziny 10, po którym ku południu następują gorąco i cuchnący pot; zupełna utrata apetytu ze wstrętem do jedzenia, cuchnące odbijania, gorzki smak, język pokryty żółtym nalotem i utrudnione wypróżnienie; sen niespokojny i niepokrzepiający; tętno słabe i wolne; twarz żółta; wargi i powieki sinawe. θ Gorączka przerywana typu trzeciaczki.

Wielka wrażliwość na zimno.

Dreszcz bardziej wewnętrzny, z ciepłem twarzy, rozpoczynający się zimnem kończyn, a następnie rozprzestrzeniający się na ciało.

Wewnętrzny dreszcz z zewnętrznym gorącem.

Dreszcz z gorącem i zaczerwienieniem twarzy.

Dreszcze występujące naprzemiennie z gorącem. θ Żółtaczka.

Jedna ręka gorąca, druga zimna.

Gorąco ciała z zimnym potem na twarzy.

Nagłe uderzenia gorąca, po których następuje znaczne osłabienie.

Gorąco bez pragnienia.

Silne ogólne gorąco, z obrzękniętymi żyłami i szybkim tętnem.

Gorąco z jednoczesnym obfitym potem.

Pot natychmiast po dreszczu, bez poprzedzającej fazy gorąca.

Ciało pokryte obfitym potem, bez złagodzenia objawów sercowych.

Pot nocą, na ogół zimny i nieco lepki.

Zimny pot na ciele, ciepły pot na dłoniach.

Pot: na górnej części ciała; na twarzy.

Tyfus plamisty, z cuchnącą wonią z nosa i niedosłuchem.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Napadowe: mania z furią; ucisk w skroniach i w głowie; pragnienie.

Przejściowe: uderzenia gorąca.

Przez pół godziny: ucisk w pęcherzu i pieczenie w cewce moczowej po oddaniu moczu.

Przez godzinę: napad kaszlu.

Przez jedną lub dwie godziny: straszny ból i niepokój w żołądku po wymiotach.

Stałe: lęk przed śmiercią albo utratą rozumu; zawroty głowy i dzwonienie w uszach; opadanie głowy do tyłu; łzawienie; nudności; parcie na mocz; lodowate zimno; niepokój; ziewanie i gwałtowne pulsowanie serca; pragnienie głębokiego oddechu; pobudzenie nerwowe; ból albo trwoga w okolicy serca; lęk przed utratą rozumu; męczący kaszel z dusznością.

Dniem i nocą: lubieżne wyobrażenia; bolesne wzwody; polucje.

Przez trzy dni: ślepota amaurotyczna; ból zęba.

Przez osiem do dwunastu nocy: polucje po stosunku płciowym.

Nagłe: budzenie się w nocy wskutek huku w głowie; odgłos trzaskania w głowie podczas południowej drzemki; przenikliwy krzyk i chwytanie za włosy lub twarz piastunki, z zezem i odciąganiem głowy ku tyłowi; napady astmatyczne; gwałtowne bicie serca; uczucie, jakby serce się zatrzymało; napad dławicy piersiowej; uderzenia gorąca.

Stopniowe: narastający ból w dołku podsercowym; ubytek sił i ciepła ciała.

Każdej nocy: budzi się wskutek huku w głowie; polucje.

Co drugi dzień: biegunka o tej samej godzinie rano.

Co trzeci dzień: gorączka przepuszczająca.

Trzy lub cztery razy w tygodniu: polucje.

Co cztery tygodnie: po miesiączce; obrzęk twarzy i kończyn dolnych.

Od kilku lat: krwotok miesiączkowy.

Przewlekłe: zapalenie spojówek; nieżyty u chorych gruźliczych.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: bolesne uczucie przy zwracaniu oczu w prawo; pieczenie w brwi; ból jak od stłuczenia w jądrze; ból w okolicy łopatki i dłoni; stłumienie nad dolną połową płuca; kłucia wzdłuż dolnego brzegu żeber poniżej pachy; obrzęk dłoni i palców.

Lewa strona: łzawienie i wydzielina śluzowa z oka; oboje oczu ma skłonność do zwracania się w lewo; drgawki po jednej stronie twarzy; jądro bardziej dotknięte wodniakiem; obrzęk szczególnie zajmuje nogę; ucisk w klatce piersiowej rozciągający się na ramię; kłujący ból w barku i ramieniu, mrowienie w ramieniu i palcach; ból w klatce piersiowej i ramieniu; kołatanie serca < podczas leżenia na tym boku; ciągnięcie i rozdzieranie w boku klatki piersiowej i przy brzegu mostka, rozciągające się ku karkowi i barkowi; kłujący ból w barku i ramieniu; mrowienie w ramieniu i palcach; uczucie ciężkości lub porażenna słabość ramienia.

Jedna połowa: twarzy objęta drgawkami.

Jednostronne: świąd w obrębie głowy.

ODCZUCIA [43]

Jakby miało dojść do omdlenia; jakby głowa była pełna; jakby fale uderzały w głowie z boku na bok; jakby krew bulgotała i przelewała się w głowie; jakby mózg był luźny; jakby przy schylaniu się coś opadało w głowie ku przodowi; jakby mózg był zrobiony z cienkiego szkła i roztrzaskał się od uderzenia; jakby fale wody uderzały o czaszkę; jakby w oczach był piasek; jakby pęcherz moczowy był przepełniony; jakby cewka moczowa była zwężona; jakby coś wypływało z cewki moczowej; jakby do żołądka przytwierdzono ciężar; jakby podczas wdechu klatka piersiowa mogła napełnić się tylko do połowy albo jakby głęboko w niej istniała jakaś przeszkoda; jakby ściany klatki piersiowej były ściskane; jakby mostek był rozrywany na kawałki; jakby każdy oddech miał być ostatnim; jakby części wewnętrzne zrosły się ze sobą; jakby płuca były ściśnięte i powiązane w pęczki; jakby serce się zatrzymało; jakby serce wyrwało się z umocowania i kołysało tam i z powrotem na cienkiej nici; jakby żołądek miał zapaść się w brzuch.

Ból: nad nasadą nosa; straszliwy, po wymiotach; w żołądku; w okolicy przedsercowej; w prąciu; w klatce piersiowej; w plecach; silny, nieokreślony, w całym ciele; w okolicy wątroby i poprzez plecy, rozciągający się do kolan; w okolicy łopatki i prawej dłoni; w poprzek przedniej części klatki piersiowej; w okolicy serca; skurczowy, w mostku i między żebrami; w lewej połowie klatki piersiowej i ramieniu; kłujący, w lewym barku i ramieniu; w stawie biodrowym; w okolicy wątroby i poprzez plecy, rozciągający się do kolan; w okolicy łopatki i prawej dłoni.

Dojmujący lęk: w okolicy serca.

Cięcie: w brzuchu; z biegunką; kolka przed oddaniem stolca; w brzuchu podczas oddawania stolca; w karku.

Rozdzieranie: z biegunką; kolka przed oddaniem stolca; w kończynach; w lewej połowie klatki piersiowej i przy brzegu mostka, rozciągające się ku karkowi i barkowi.

Rozrywający ból: w okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

Przewiercający ból: w stawach.

Przeszywający: ból głowy w potylicy i na szczycie głowy.

Kłucia: w czole, rozciągające się do nosa; w skroniach; przeszywające oczy; za uszami; w dołku podsercowym, rozciągające się na boki i plecy; w klatce piersiowej; tępe, jakby chwytające szponem, wzdłuż dolnego brzegu żeber poniżej prawej pachy; rozdzierające, ostre, w karku; ostre, w okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

Żądlenie: w gardle.

Ciągnięcie: po bokach głowy; w lewej połowie klatki piersiowej i przy brzegu mostka, rozciągające się ku karkowi i barkowi; w karku.

Gryzienie: w częściach zewnętrznych.

Ściskanie: w klatce piersiowej i gardle; duszące, bolesne, klatki piersiowej.

Uciskające, ściskające uderzenia serca.

Uciskające kurcze: w żołądku.

Ból ściągający: w klatce piersiowej.

Ból kurczowy: w brzuchu, w pęcherzu moczowym; pod mostkiem.

Bóle jak porodowe: w brzuchu; w plecach.

Bóle neuralgiczne: po płonicy.

Straszliwy ból: w zębie z ubytkiem.

Pulsowanie: w czole albo na dnie oczodołów; w okolicy szyi pęcherza moczowego; w każdej części ciała przy dotknięciu.

Huk: w głowie.

Ból jak od stłuczenia: w prawym jądrze.

Mrowienie: w mięśniach kończyn górnych i dolnych.

Pieczenie, kłucie: w skórze.

Pieczenie: w oczach; brzegu powieki; w prawej brwi; w żołądku; w cewce moczowej; podczas oddawania moczu.

Ból uciskający: w oczach.

Ból uciskający: w klatce piersiowej.

Napinający ucisk: w ramieniu i barku.

Ucisk: w czole; w skroniach; w głowie; w okolicy przedsercowej i okolicy wątroby; na pęcherz moczowy; w karku.

Bolesność: jamy ustnej i gardła; dziąseł i języka; dołka podsercowego; w okolicy wątroby; przełyku; w klatce piersiowej.

Bóle reumatyczne: w klatce piersiowej.

Pobolewanie: w karku.

Pełzanie: po całej skórze.

Szorstkość: podniebienia i tchawicy.

Uczucie otarcia: w jamie ustnej i gardle.

Uczucie skrobania: rozciągające się do krtani.

Drapanie: w podniebieniu i tchawicy.

Ucisk: w środku klatki piersiowej; w okolicy serca; w klatce piersiowej, rozciągający się ku głowie i lewemu ramieniu.

Ciężar: w głowie.

Uczucie ciężkości: głowy; w klatce piersiowej.

Dyskomfort: w żołądku po wymiotach.

Tępy dyskomfort: w różnych częściach okolicy serca.

Splątanie: w głowie.

Niepokój: w nadbrzuszu.

Uczucie zapadania się: w żołądku, jakby miał umrzeć; z kołataniem i bólem w okolicy serca; w sercu.

Uczucie pustki: w żołądku przed zaśnięciem.

Słabość: w przedramieniu.

Osłabienie: w kończynach dolnych; w nogach i kolanach.

Dyskomfort: po zjedzeniu niewielkiej ilości pokarmu.

Otępienie: w głowie.

Uczucie porażenia: w udach; w okolicy łopatki i prawej dłoni; w kończynach.

Świąd: w obrębie głowy; skóry; żrący, przeszywający, w skórze; gryzący, w skórze.

Łaskotanie: w zajętych częściach.

TKANKI [44]

Wypływająca krew krzepnie powoli albo nie krzepnie wcale.

Skóra i mięśnie wiotkie.

Wzmacnia i reguluje czynność serca, gdy utraciło ono energię, a jego rytm stał się nieregularny.

(OBS :) Jest środkiem tonizującym serce i jest użyteczny w majaczeniu alkoholowym wskutek niedokrwistości mózgu lub osłabionej czynności serca; w omdleniach histerycznych z tych samych przyczyn; we wstrząsie z zapaścią.

Nie jest lekiem moczopędnym per se, lecz dzięki wzmożonej czynności lewej komory zwiększa napływ krwi do nerek i wywołuje w ten sposób diurezę.

Działa głęboko na tkankę mięśniową serca i tętnic za pośrednictwem nerwów błędnych i naczynioruchowych, wywołując osłabienie tych tkanek aż do porażenia, powodując zwolnienie krążenia i przerwy w tętnie; wtórnie wywołuje także zaburzenia czynnościowe mózgu, nerek i układu trawiennego; główną cechą jest skrajnie wolne, przepuszczające tętno.

(OBS :) Wady zastawkowe, gdy w okresie zaburzenia kompensacji tętnice promieniowe wykazują nieprawidłowo niskie napięcie; lek należy jednak podawać tylko do chwili wzrostu napięcia; wówczas pojawia się prawidłowa diureza, a puchlina wraz z objawami towarzyszącymi ustępuje.

Poszerzone żyły w obrębie oczu, uszu, warg i języka.

Sine zabarwienie skóry, szczególnie powiek, warg, języka i paznokci; sinica.

U alkoholików przekrwienie głowy i serca.

Ma swoiste powinowactwo żylne do nerek i może działać paliatywnie w morbus Brightii.

Częste oddawanie skąpego moczu o czarnym zabarwieniu; opuchnięte dolne powieki, rozdęty brzuch i obrzęknięte nogi; tętno 120, drobne; język pokryty brudnobiałym nalotem; stały męczący kaszel z dusznością; œdema pulmonum. θ Puchlina po płonicy.

Wszelkiego rodzaju puchliny, z utrudnioną mikcją, bladą twarzą, przepuszczającym tętnem i ciastowatym obrzękiem, łatwo ustępującym pod uciskiem palca; objawy sinicze z omdleniem, gdy występują organiczne choroby serca.

Puchlina części wewnętrznych i zewnętrznych.

Wiotki obrzęk całego ciała.

Przewiercające bóle stawów.

Skrofuliczne powiększenie gruczołów.

Guzki dnawe.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: skóra przy nim bolesna; przy dotknięciu pulsowanie w ciele.

Ucisk: okolica wątroby wrażliwa na ucisk; na nogach i udach pozostają dołki.

Przy uniesieniu do pozycji pionowej: śmiertelne omdlenie.

Jazda konna: zawroty głowy.

Po skaleczeniu lub zranieniu: powolny wypływ ciemnej, gęstej krwi.

SKÓRA [46]

Powierzchnia ciała, szczególnie kończyny, zimna; wolne tętno.

Ogólna bladość skóry.

Zażółcenie ciała, szczególnie spojówek.

Stolce niemal białe; skąpy brunatny mocz, częste bezowocne odruchy wymiotne; znaczne osłabienie. θ Żółtaczka.

Sinica.

Sprężysty, biały obrzęk całego ciała.

Świąd skóry.

Żrący świąd z przeszywającymi ukłuciami; gryzący świąd nasilający się aż do nieznośnego, piekącego kłucia, na przemian nasilający się i słabnący; skóra bolesna przy dotyku; łaskotanie w zajętych częściach.

Pełzanie po całej skórze. θ Dławica piersiowa.

Czarne ujścia porów skóry; gruczoły łojowe ulegają owrzodzeniu.

Krostki na plecach; wysypka na dłoniach; złuszczanie skóry.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

W okresie przekwitania nagłe uderzenia gorąca, po których następuje znaczne osłabienie, nieregularne tętno; słaba czynność serca; najmniejszy ruch wywołuje kołatanie serca.

Konstytucje nerwowo-limfatyczne.

Dzieci o bardzo białej cerze, jasnych włosach i mniej lub bardziej wyraźnej skłonności do skrofulozy; puchlina po płonicy.

Dziewczynka, æt. 1 1/2 roku, skrofuliczna; puchlina po płonicy.

Dziewczynka, æt. 3, dobrze odżywiona i zdrowa, po 8 dniach ogólnego złego samopoczucia; ostre wodogłowie.

Mężczyzna, æt. 18; częste nocne polucje.

Młoda kobieta, æt. 19, silna, dobrze zbudowana; emansio mensium.

Mężczyzna, æt. 20, następstwa nadmiernych stosunków płciowych i rozwiązłości.

Mężczyzna, æt. 20, rzeźbiarz, niskiego wzrostu, lecz silny, poza tym zdrowy; astma.

Pani R. R., æt. 26, blondynka, o dobrej budowie ciała, z dziedziczną skłonnością do chorób płuc; miesiączka zastępcza.

Pani B., młoda mężatka, cierpiąca na częste napady kołatania serca, została wystawiona na wilgoć i zimno; wystąpił u niej ostry ból stawu biodrowego, który trwał około dwunastu godzin, a następnie, jak sama to wyraziła, „przeszedł jej do głowy”; przez kolejnych 6 lub 8 tygodni cierpiała na dławicę piersiową.

Josepha N., æt. 30; zaburzenia żołądkowe.

Kobieta, æt. 30, temperament limfatyczny; gorączka przepuszczająca.

Kobieta, æt. 41, dwukrotnie zamężna w ciągu 5 lat, jedno dziecko z pierwszego małżeństwa, drugie małżeństwo bezdzietne; ma przerost serca i rozszerzenie prawej komory, z niedomykalnością zastawki mitralnej i trójdzielnej; krwotok maciczny.

Kobieta, æt. 48, niezamężna, skaza dnawa, przebyła dwa napady dny, w następstwie których rozwinęły się nieprawidłowości w obszarach zastawki trójdzielnej.

Kobieta, æt. 50, niezamężna, sentymentalna i bardzo pobudliwa, skłonność reumatyczna; kołatanie serca.

Mężczyzna, æt. 60; przerost serca.

John F. C., æt. 65, osłabiony częstymi chorobami; biegunka.

JT., æt. 65, prowadzący nieumiarkowany tryb życia, od 3 miesięcy nie opuszcza domu i poddawany intensywnemu leczeniu alopatycznemu; puchlina sercowa.

Kobieta, æt. 66; sinica trwająca od miesiąca.

Kobieta, æt. 66, chora od 6 tygodni; morbus ceruleus.

Sarah H., æt. 66; kołatanie serca powstałe wskutek żalu.

Pani F., æt. 69; choroba serca z rozległym przekrwieniem płuca.

ZWIĄZKI [48]

Działanie neutralizują: słodkie mleko z Fœnum græcum; kwasy roślinne, ocet, napar z galasów, eter, Camphor., Serpentaria. Pacjent powinien pozostawać w pozycji leżącej i otrzymywać alkohol. Zalecano taninę w celu wytrącenia digitaliny w żołądku. Działanie małych dawek można znieść za pomocą Nux vom., Opium.

Neutralizuje działanie: wina; Myrica cerifera (wywołaną przez nią żółtaczkę).

Zgodne: Bellad., Bryon., Chamom., Cinchon., Lycop., Nux vom., Opium, Phosphor., Pulsat., Sepia, Sulphur, Veratr.

Niezgodne: Cinchon. (nasila niepokój), Spir. nitr. dulc.

Porównać: Alkaloidy o podobnym działaniu, takie jak Oleandrin, Scilliain, Adonidin, Neriin, Convalamarin, Antiarin, Helleborein. Acon . (niepokój, tętno) ; Ant. tart . (śmiertelne nudności) ; Apocynum (puchlina sercowa) ; Arsen . (niepokój, osłabienie) ; Bellad . (pulsujący ból głowy, rozszerzone źrenice) ; Bryon . (żołądek, pragnienie) ; Camphor . (zimno) ; Cinchon . (niepokój, oddychanie) ; Conium (przerywana i częsta czynność serca) ; Ferrum (pęcherz moczowy) ; Kalmia (serce, reumatyzm) ; Laches . (sen) ; Lobelia, Lycop . (osłabiona czynność serca) ; Natr. mur . (częsta i przerywana czynność serca) ; Nux vom . (jako antidotum) ; Phosphor . (narządy płciowe) ; Pulsat . (przygnębienie i depresja) ; Spigel . (serce) ; Sulphur (zawroty głowy, oczy) ; Tabac . (śmiertelne nudności) ; Veratr . (osłabienie, zimno).