Rosiczka okrągłolistna. Droseraceæ.

Rośnie na omszałych, torfiastych bagnach Europy, północnej Azji i Ameryki.

Nalewkę sporządza się ze świeżej rośliny w okresie jej aktywnego wzrostu.

W XVI wieku lekarze stosowali ją empirycznie (Dodoens), głównie zewnętrznie przeciw wykwitom skórnym.

Do naszej Materia Medica wprowadził ją Hahnemann, który wraz z innymi przeprowadził jej próbę lekową. Zob. Allen's Encyclopædia, t. 4, s. 170.

Zasłynęła jako lek na krztusiec z polecenia samego Hahnemanna, opartego na obserwacjach Wislicenusa, jednego z uczestników próby lekowej.

AUTORYTETY KLINICZNE.

Zapalenie krtani, Macfarlan, Raue's Rec., 1870, s. 156; Chrypka po nieżycie, Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 167; Podrażnienie krtani z kaszlem, Baumann, Raue's Path., s. 319; Kaszel, Pemerl., Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 12; Kaszel skurczowy, Hannes, Allg. Hom. Ztg., t. 106, s. 66; Becker, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 12; Jousset, B. J. H., t. 26, s. 210; Kaszel nieżytowy, Gross, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 12; Krztusiec, Hahnemann, Hrg., Hartman, Lobeth, Schrön, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 12; Neumann, Nenning, Mühlenbein, Trinks, Schindler, Bethmann, Knorre, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 73; Englehardt, Becker, Rück, Kl. Erf., t. 3, s. 74; Schindler, Tietze (6 przypadków), Neumann, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 75; Gross, Bethmann, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 76; Müller, Rück. Kl. Erf., t. 5, s. 718; Cretin, Allg. Hom. Ztg., t. 106, s. 39; Skinner (2 przypadki), Allg. Hom. Ztg., t. 106, s. 53; Kaszel nocny, Hale, Hom. Clinics, t. 1, s. 82; Kaszel podczas odry, Stapf, Tietze, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 95; Kaszel i chrypka po odrze, Stapf, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 167; Kaszel u chorych gruźliczych, Lobeth, Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 366; Nieżytowe schorzenia klatki piersiowej, Hrg., Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 12; Gorączka nieżytowa, Hartmann, Rück. Kl. Erf., t. 3, s. 12; Gorączka przerywana, Knorre, Rück. Kl. Erf., t. 4, s. 917; Allen's Int. Fever, s. 98.

UMYSŁ [1]

Niepokój umysłowy; podczas czytania nie może długo skupić się na jednym temacie, musi przejść do czegoś innego.

Przygnębiony prześladowaniami ze wszystkich stron, a także zniechęcony i pełen troski o przyszłość.

Lęk: z uderzeniami gorąca; gdy jest sam, szczególnie wieczorem, także po przebudzeniu w nocy; jakby miał popchnąć go do samobójstwa przez utonięcie.

Lęk przed duchami i pozostawaniem samemu.

Wielka nieufność.

Bardzo drażliwy; byle drobiazg wytrąca go z równowagi; porywczy, traci panowanie nad sobą ze złości.

Samowolny; uparty; nalega na realizację swoich planów.

SENSORIUM [2]

Otępienie i uczucie ciężkości głowy.

Zawroty głowy podczas chodzenia na świeżym powietrzu, ze skłonnością do upadania w lewo.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Przeszywający ból w przedniej części mózgu, < przy poruszaniu oczami, > przy podparciu głowy rękami.

Przeszywający, napinający, czołowy ból głowy, < przy pochylaniu się.

Ból uciskający w czole i kości jarzmowej, od wewnątrz ku zewnątrz.

Świdrujący ból w czole.

Ból głowy nad oczodołem przy pochylaniu się, ustępujący podczas chodzenia.

Uciskający ból głowy (w skroniach), z odurzeniem i nudnościami (rano); < przy pochylaniu się i od ciepła; > od ruchu i w zimnym powietrzu.

Tępy, uporczywy ból nad prawą skronią.

Bolesność skroni.

Ból ciągnący po lewej stronie głowy.

Uciskający ból głowy.

Każdy krok wywołuje bolesny wstrząs mózgu.

SKÓRA GŁOWY [4]

Szczypiący, palący ból skóry głowy.

Uczucie bolesności skóry prawej skroni.

Świąd i gryzienie w przedniej części skóry głowy, > od pocierania.

Żrący świąd skóry głowy.

WZROK I OCZY [5]

Częste zanikanie wzroku, zwłaszcza podczas czytania; litery wydają się blade i zamazane; światłowstręt; światło lub blask ognia oślepia oczy; oczy są bardzo suche; nos suchy i zatkany, kłucia w oczach.

Jakby gaza przed oczami; podczas czytania litery zlewają się ze sobą. θ Niedowidzenie.

Dalekowzroczność; osłabienie oczu przy uważnym oglądaniu drobnych przedmiotów; drżenie przed oczami; olśnienie; < od światła, światła dziennego i światła świecy.

Źrenice początkowo zwężone, później rozszerzone.

Wytrzeszcz oczu.

Silne kłucia w oczach, od wewnątrz ku zewnątrz.

Powieki sine.

SŁUCH I USZY [6]

Utrudnione słyszenie ze wzmożonym szumem w uszach.

Huczenie, szum i dudnienie w uszach.

Ból w prawym uchu wewnętrznym, jakby było ściśnięte.

Ból kłujący i tępy, uporczywy, szczególnie przy połykaniu.

Ból ucha z bólem kłującym w uchu wewnętrznym.

Kłucia w uszach.

WĘCH I NOS [7]

Nos suchy i zatkany.

Krwawienie z nosa, < rano lub wieczorem oraz przy pochylaniu się.

Krwawienie z nosa i ust. θ Krztusiec.

Obfity katar z wodnistą wydzieliną, szczególnie rano.

Częste kichanie, z katarem z obfitą wodnistą wydzieliną lub bez niego; < od kichania.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Twarz blada, oczy zapadnięte; twarz obrzękła i sina.

Policzki i oczy zapadnięte.

Mrowiący, palący ból skóry policzka poniżej lewej powieki.

Zimno lewej połowy twarzy, z bólem kłującym i suchym gorącem prawej połowy twarzy.

Gorąco twarzy przy zimnych dłoniach.

Twarzoból, nasilony przez ucisk i dotyk.

Drobne krosty, gdzieniegdzie na twarzy, z uczuciem delikatnego kłucia, < przy dotknięciu.

Zimny pot na czole.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Kłujący, rwący ból lewej części żuchwy, jakby w okostnej.

Pieczenie skóry przy prawym kąciku ust.

Dolna warga pęknięta pośrodku.

Suchość warg i słabe odczuwanie smaku.

Zaskórniki na brodzie.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Uczucie zimna we wnętrzu siekacza.

Kłujący ból zęba rano, po ciepłym napoju.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: gorzki w gardle po jedzeniu; gnilny; chleb smakuje gorzko; pokarm wydaje się pozbawiony smaku.

Delikatne ukłucia na grzbiecie języka.

Kłujący, szczypiący ból po prawej stronie i na końcu języka.

Mały, okrągły, niebolesny obrzęk pośrodku języka.

Białawe owrzodzenie na końcu języka.

JAMA USTNA [12]

Szczypiący ból na wewnętrznej powierzchni lewego policzka, jak od pieprzu.

Gnilny, ropny smak w ustach. θ Gruźlica.

Obfite wydzielanie wodnistej śliny (zgaga wodna).

Krwawa ślina.

Krwotok z ust.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Trudność w połykaniu pokarmów stałych; przełyk jakby zwężony.

Owrzodzenie podniebienia miękkiego.

Uczucie suchości w cieśni gardzieli i gardle, z pragnieniem.

Uczucie w gardle, jakby pozostały tam okruszyny chleba.

Kłucie w gardle podczas połykania.

Palące, szorstkie uczucie głęboko w gardle, bezpośrednio po obiedzie.

Drapanie w gardle po spożyciu słonego pokarmu.

Odchrząkiwanie zielonego lub żółtego śluzu.

Szorstkie, drapiące uczucie suchości głęboko w cieśni gardzieli i w okolicy podniebienia miękkiego, wywołujące krótki, męczący kaszel, z odkrztuszaniem żółtego śluzu i chrypką; głos ma niski, basowy ton. θ Gruźlica krtani.

Gardło ciemne, miedzianoczerwone, suche, lecz bez połysku; mięśnie gardła obrzmiałe, połykanie niezwykle bolesne; nieustanny kaszel, czasem kończący się wymiotami.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Pragnienie rano.

Niechęć do wieprzowiny.

JEDZENIE I PICIE [15]

Gorzki smak w ustach podczas jedzenia. θ Ciąża.

Bezpośrednio po obiedzie palące uczucie otarcia.

Kaszel, < po piciu; po dymie tytoniowym. θ Krztusiec.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Częsta czkawka.

Odbijanie o gorzkim lub kwaśnym smaku; zgaga wodna.

Nudności z otępiającym uciskiem w czole.

Nudności po tłustym pokarmie; < od północy do rana.

Nudności i odruchy wymiotne.

Wymioty: krwią, żółcią, rano; śluzem, wodą lub pokarmem podczas kaszlu; po piciu; zwłaszcza w nocy lub przed obiadem; najpierw pokarmem, następnie śluzem pod koniec napadu (krztusiec).

Wymioty śluzowatą treścią.

Gorzej po wymiotach.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie szarpania jak pazurami w dołku podsercowym.

Kurczowe napięcie w dołku podsercowym, jakby wszystko miało zostać wciągnięte do środka, szczególnie podczas głębokiego wdechu i przy kaszlu.

PODŻEBRZA [18]

Niepokojące uczucie w podżebrzach.

Podżebrza bolesne przy dotyku i podczas kaszlu.

Podczas kaszlu musi podtrzymywać podżebrza rękami. θ Krztusiec.

Ból zaciskający w obu podżebrzach, utrudniający kaszel; z powodu bólu nie może kaszleć, chyba że przyciśnie ręką dołek podsercowy.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Bolesne zaciskanie nadbrzusza.

Tępe kłucie przebiegające przez brzuch od prawej ku lewej stronie, niemal odbierające oddech podczas chodzenia.

Kłucia po prawej stronie brzucha podczas siedzenia.

Kłucie od lewej okolicy lędźwiowej do prącia.

Zaciskanie w brzuchu z wymiotami. θ Krztusiec.

Ból brzucha po kwaśnym pokarmie.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Ból wypierający ku zewnątrz, niezależny od wypróżnienia.

Częste wypróżnienia z kolką.

Stolce: miękkie, płynne; luźne; papkowate; białe, śluzowate i cuchnące, z wodnistym, bezwonnym moczem.

Luźne stolce niemal bez przerwy, jednak raczej < po północy; stolce krwawe, śluzowe lub cuchnące, po których występują bóle brzucha i okolicy krzyżowej.

Przed wypróżnieniem i po nim: napinający ból w górnej części brzucha podczas wstrzymywania oddechu.

Po wypróżnieniu: bezskuteczne parcie; stałe parcie na stolec; bóle brzucha i pleców.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Częste parcie na mocz, z oddawaniem skąpej ilości, często tylko kroplami.

Częste, obfite oddawanie moczu.

Mocz ciemny, o silnym zapachu.

Mocz wodnisty, bezwonny, z cuchnącym śluzowym stolcem.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Ciągnące kłucia od lewej okolicy lędźwiowej do prącia.

Swędzące kłucia w żołędzi prącia.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Opóźnienie pierwszej miesiączki.

Miesiączka zbyt późna; zbyt skąpa; zatrzymanie miesiączki; krew ciemna.

Upławy z bólami jak porodowe.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Głos: ochrypły, niski, mówienie wymaga wysiłku; chrapliwy; głuchy, bezdźwięczny; załamujący się.

Chrypka nieżytowa, z katarem lub kaszlem albo bez nich; może mówić jedynie głosem basowym; chrypka po odrze.

Przewlekła, uporczywa chrypka będąca następstwem nawracających napadów nieżytowych.

Silna chrypka z kaszlem skurczowym po odrze.

Nagłośnia pozostaje w ciągłym ruchu tam i z powrotem, nieustanne usiłowanie kaszlu; krtań bardzo sucha; podczas połykania lub kaszlu chory mimowolnie podtrzymuje chrząstkę tarczowatą; w obrębie krtani zdaje się występować stałe naprężenie, ze skłonnością do wymiotów. θ Zapalenie krtani.

Stałe łaskotanie w krtani, wywołujące kaszel i uniemożliwiające sen w nocy.

Uczucie jak od piórka w krtani, pobudzające do kaszlu.

Uczucie pełzania w krtani, wywołujące męczący kaszel, z wrażeniem, jakby znajdowała się w niej miękka substancja, oraz delikatnymi kłuciami rozchodzącymi się stamtąd ku prawej stronie gardła.

Uczucie stłuczenia krtani podczas wdechu.

Zaciskanie krtani podczas mówienia.

Śluz w krtani, twardy albo miękki.

Objawy ze strony klatki piersiowej i gardła gorsze od mówienia lub śpiewania.

Gruźlica krtani z chrypką i szybkim wyniszczeniem.

ODDYCHANIE [26]

Uczucie ucisku; przy każdym wypowiadanym słowie gardło się zaciska; nie występuje to podczas chodzenia.

Oddychanie powolne; przeważnie z wilgotnym szmerem.

Nieznośne kłucia podczas kaszlu i głębokiego wdechu, w górnej części klatki piersiowej w pobliżu pachy, > od uciskania chorego miejsca ręką, z ropną plwociną zmieszaną z krwią.

Podczas wdechu odczuwał silne, tępe i uporczywe bóle w obu obojczykach i poniżej nich, na niewielkim obszarze płuc; ból podobojczykowy rozszerzył się następnie dokoła ku łopatkom; występowało również uczucie stłuczenia krtani.

Uczucie, jakby coś w klatce piersiowej uniemożliwiało wydech podczas mówienia lub kaszlu.

Ucisk w klatce piersiowej, jakby kaszel lub mówienie uniemożliwiały wydech.

Wieczorem podczas wydechu, gdy leży w łóżku, nagły skurcz brzucha wywołujący odruch wymiotny, jakby miał zwymiotować, i sprowadzający kaszel.

Utrudnione oddychanie, < po północy.

Duszność, szczególnie podczas mówienia; przy każdym słowie gardło się zaciska; brak duszności podczas chodzenia.

Silna duszność grożąca uduszeniem; sinienie twarzy i warg; zimny pot na czole; wymioty lepkim śluzem. θ Krztusiec.

Ucisk w klatce piersiowej jak wskutek wstrzymywania oddechu.

Napad duszenia się; nie może złapać oddechu; chwyta powietrze.

Astma, szczególnie podczas mówienia, ze skurczem gardła przy każdym wypowiadanym słowie.

Nieprzyjemny, cuchnący oddech podczas kaszlu.

KASZEL [27]

Głęboko brzmiący, ochrypły, szczekający kaszel.

Szorstkie, drapiące uczucie suchości głęboko w gardzieli i podniebieniu miękkim, wywołujące męczący kaszel z odkrztuszaniem żółtego śluzu i chrypką; mówi tylko z wysiłkiem i głębokim basowym głosem; ucisk w klatce piersiowej, jakby podczas mówienia i kaszlu zatrzymywało się powietrze, tak że nie mógł wykonać wydechu.

Krztusiec; napady co jedną do trzech godzin, ze szczekającym albo głucho brzmiącym kaszlem i duszącym oddechem, wywołane łaskotaniem lub suchością w gardle bądź uczuciem miękkiego piórka w krtani; odkrztuszanie tylko rano, wydzielina żółta i gorzka; musi połykać śluz.

Napady kaszlu poprzedza przez piętnaście lub dwadzieścia minut rzężenie śluzu w oskrzelach, któremu chory wyłącznie przypisuje występowanie napadów. θ Krztusiec.

Krztusiec z uczuciem zaciskania w klatce piersiowej i podżebrzach, wskutek czego chory próbuje podtrzymywać te okolice rękami; < po północy; poci się po przebudzeniu ze snu.

Kaszel występuje napadami w długich odstępach; między napadami jest krótki, nie wyczerpuje, a chory uważa go za błahy w porównaniu z dręczącymi napadami; napady rozpoczynają się łagodnie i są krótkie, lecz nasilają się w przebiegu choroby, aż kaszel staje się nieustanny, napady następują szybko jeden po drugim i zmuszają chorego do siadania; zawsze zaczynają się od łaskotania i ponownego wdechu, aż wreszcie występują wymioty śluzem (rzadko treścią pokarmową), kończące napad; wielkie wyczerpanie po napadzie; często < w nocy po położeniu się. θ Krztusiec.

Napadowy suchy kaszel, którego bodziec wyzwalający zdaje się znajdować w brzuchu, z obfitym potem na całym ciele, osiągający kulminację w napadzie silnych nudności.

Kaszel skurczowy, nerwowy i odruchowy.

Kaszel skurczowy u dziewcząt chorych na suchoty.

Podczas kaszlu uczucie, jakby coś zatrzymywało powietrze w klatce piersiowej; nie może należycie odkaszlnąć ani mówić.

Krztusiec z krwawieniem z ust i nosa, udręką, siną twarzą, świszczącym oddechem i duszeniem się.

Podczas kaszlu: twarz blada lub sina; odruchy wymiotne; wymioty wodą, śluzem i treścią pokarmową; kłucia w mięśniach klatki piersiowej; krwawienie z nosa lub ust; musi podtrzymywać klatkę piersiową i podżebrza; chrypka; cuchnący oddech; podnosi się na łóżku z lękiem i drżeniem.

Napady cechujące się pewnymi stanami o charakterze durowym, z silnym skurczowym wciągnięciem brzucha, po którym następują wymioty treścią pokarmową, śluzem i wodą. θ Krztusiec.

Kaszel stanowiący następstwo odry, szczególnie gdy występuje napadami i jest < po południu oraz wieczorem; nawet gdy towarzyszy mu krwiste i ropne odkrztuszanie.

Bardzo ochrypły kaszel, < po północy, podczas odry lub po niej.

Kaszel skurczowy, któremu towarzyszą odruchy wymiotne i wymioty.

Kaszel podczas śpiewania, wywołujący szczypanie w krtani.

Męczący, łaskoczący kaszel u dzieci, niewystępujący wcale w dzień, lecz rozpoczynający się w nocy, gdy tylko głowa dotknie poduszki.

Kaszel wieczorem, natychmiast po położeniu się.

Gorączka i bardzo ochrypły kaszel nasilają się po północy. θ Bronchitis infantum.

Budzi się w nocy około godziny 2, kaszle przez krótki czas, po czym ponownie zasypia.

Nocny kaszel u chorych na suchoty.

Silny kaszel u młodych osób chorych na suchoty, z krwistym i ropnym odkrztuszaniem.

Kaszel brzmi mokro, lecz nic się nie odkrztusza. θ Nieżyt.

Kaszel z odkrztuszaniem jasnoczerwonej, pienistej krwi albo czarnej, skrzepłej krwi.

Krwawe i ropne odkrztuszanie po odrze.

Bardzo gwałtowny kaszel; odkrztuszanie krwi i ropy, z bardzo silnymi bólami w klatce piersiowej. θ Suchoty.

Odkrztuszana wydzielina: żółta; gorzka; cuchnąca; krwista; ropopodobna; słona; musi być połykana.

Kaszel nasila się: pod wpływem ciepła; podczas picia; od dymu tytoniowego; przy śmiechu; podczas śpiewania; podczas płaczu; po położeniu się; po północy lub rano.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Zaciskanie w klatce piersiowej i podżebrzach.

Kaszel z uczuciem zaciskania w klatce piersiowej, które zdaje się wstrzymywać oddech i uniemożliwiać kaszel, z bólem żeber, wskutek czego chory musi podtrzymywać te okolice rękami; wymioty treścią pokarmową, następnie śluzem i wodą.

Uczucie ucisku w klatce piersiowej, szczególnie podczas mówienia lub nawet wypowiadania pojedynczego słowa; > podczas chodzenia; gardło zdaje się zaciskać.

Silne kłucia w klatce piersiowej podczas kichania lub kaszlu; dla ulgi musi uciskać klatkę piersiową rękami.

Gwałtowny uciskający ból kłujący w poprzek klatki piersiowej, ustępujący podczas ruchu.

Uczucie ucisku w klatce piersiowej, jakby podczas kaszlu zatrzymywało się powietrze i jakby nie można było wykonać wydechu.

Uczucie pieczenia pośrodku klatki piersiowej.

Zapalenie oskrzeli w podeszłym wieku, związane z rozedmą albo rozstrzeniem oskrzeli; napady nocne; < w pozycji leżącej; kaszel zdaje się pochodzić z brzucha i wstrząsa wszystkimi mięśniami klatki piersiowej oraz ciała, z dużym wyczerpaniem po napadzie; odkrztuszanie żółtego śluzu lub ropy; napady kaszlu w odstępach od jednej do dwóch godzin.

Suchoty z silnymi bólami w klatce piersiowej, ropnym odkrztuszaniem i cuchnącym, ropopodobnym smakiem w ustach.

Gruźlica.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Kłucia w mięśniach klatki piersiowej podczas oddychania lub kaszlu.

Mostek bolesny przy ucisku, jak wskutek ropienia pod skórą.

Czarne pory na klatce piersiowej i barku.

SZYJA I GRZBIET [31]

Szyja i grzbiet

Szyja sztywna i bolesna podczas ruchu.

Kark bolesny przy dotyku.

Ból między łopatkami, ciągnący do okolicy krzyżowej.

Kłujący, rwący ból od kręgosłupa do przedniego kolca lewej kości biodrowej podczas siedzenia.

Rano ból grzbietu jak po stłuczeniu.

Swędzące ukłucie w kości guzicznej podczas siedzenia.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Drganie w prawym barku w spoczynku.

Nocne bóle kości ramiennej, ustępujące w dzień podczas ruchu.

Zimne ręce.

Głębokie owrzodzenie na grzbiecie prawej ręki, wydzielające krwistą, wodnistą ciecz.

Czerwone plamy na grzbiecie ręki i za nadgarstkiem.

Palce skurczowo przykurczone, sztywne podczas chwytania.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Ból w prawym stawie biodrowym i udzie powodujący utykanie, z bólem w kostce jak po skręceniu; utyka podczas chodzenia.

Gwałtowne ukłucie w kości kulszowej przy wstawaniu z siedzenia.

Ból uciskający w tylnych mięśniach uda, < pod wpływem ucisku i schylania się; w nocy nie mógł leżeć na tej okolicy; ustępuje po wstaniu.

Okresowe ukłucia z przodu, w środkowej części lewego uda.

Delikatne tnące ukłucie w prawej łydce, pojawiające się podczas siedzenia i ustępujące podczas chodzenia.

Ból rwący w prawej kostce, jak po skręceniu, tylko podczas chodzenia.

Sztywność kostek.

Stopy wydają się chłodne i są pokryte zimnym potem.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

We wszystkich kończynach uczucie jak przy kulawiźnie i stłuczeniu, jakby po pobiciu; są też bolesne od zewnątrz. θ Gorączka nieżytowa.

Gryzący i kłujący ból w kościach kończyn, szczególnie silny w stawach; silne kłucia w stawach; mniej bolesne podczas ruchu niż w spoczynku.

Bolesny kłujący ucisk w mięśniach kończyn górnych i dolnych, w każdej pozycji.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

W spoczynku: drganie w prawym barku; kłucia w stawach <; dreszcze; wewnętrzne uczucie zimna.

Leżenie: w łóżku, podczas wydechu, nagły skurcz brzucha; wielkie wyczerpanie po napadzie kaszlu; na boku < ból w mięśniach uda; na plecach, chrapanie; musi się położyć z powodu dreszczowości; w nocy wywołuje łaskoczący kaszel u dzieci; kaszel wieczorem <; ból owrzodzeń < podczas leżenia na bolesnym boku.

Wstawanie z siedzenia: gwałtowne ukłucie w kości kulszowej.

Siedzenie: ból z boku brzucha; kaszel zmusza chorego do siadania; ból rwący od kręgosłupa do przedniego kolca lewej kości biodrowej; swędzące ukłucie w kości guzicznej; delikatne tnące ukłucie w prawej łydce <; ból owrzodzeń <.

Podtrzymywanie: głowy rękami > bóle w mózgu; podżebrzy rękami podczas kaszlu; chrząstki tarczowatej podczas połykania.

Schylanie się: czołowy ból głowy <; ból w skroniach <; krwawienie z nosa <; ból w mięśniach uda <.

Stąpanie: boleśnie oddziałuje na mózg.

Chodzenie: zawroty głowy; skłonność do upadania; ból głowy >; ból w poprzek brzucha; > ucisk i skurcz gardła; duszność >; wywołuje pocenie się; ból w kostce <; > ukłucia w prawej łydce; ból w kostce tylko podczas chodzenia; ból owrzodzeń.

Śpiewanie: < objawy gardła i klatki piersiowej.

Kaszel: wywołuje szczypanie w krtani.

Mówienie: zaciskanie krtani; < objawy klatki piersiowej i gardła; uczucie, jakby coś uniemożliwiało wydech; uczucie ucisku w klatce piersiowej; duszność; zaciskanie gardła; astma.

Ruch: oczu < bóle w mózgu: ból w skroniach >; nagłośni stale tam i z powrotem; > gwałtowny ból kłujący w poprzek klatki piersiowej; szyja bolesna; ból w kości ramiennej >; kłucia w stawach >; > dreszcze.

NERWY [36]

Osłabienie całego ciała z zapadniętymi oczami i policzkami.

Wielkie wyczerpanie po napadach kaszlu. θ Krztusiec.

Ospałość; napady z odrętwieniem.

Napady padaczkowe: ze sztywnością; z drganiami kończyn; po napadzie krwioplucie i sen.

SEN [37]

Częste ziewanie i przeciąganie się.

Senność natychmiast po zachodzie słońca.

Częste zrywanie się ze snu w nocy, jak ze strachu, jednak po przebudzeniu chory nie odczuwa lęku.

Bezsenność lub częste budzenie się ze snu.

Chrapanie podczas snu w pozycji na plecach.

Sny: wyraziste; częściowo przyjemne, częściowo lękowe; irytujące, o przewinieniach innych osób; o pragnieniu i piciu — budzi się spragniony i musi się napić.

Po przebudzeniu wielkie znużenie.

Poci się natychmiast po przebudzeniu ze snu. θ Krztusiec.

CZAS [38]

Rano: ból głowy w skroniach; krwawienie z nosa <; obfity katar z wodnistą wydzieliną; ból zęba; pragnienie; wymioty; odkrztuszanie; ból grzbietu; ból owrzodzeń <.

O 2 w nocy: budzi się z kaszlem.

Przed południem: dreszcze.

Po południu: kaszel <; pod wieczór ciepło w górnej części ciała.

Trwa do godziny 15: pragnienie po dreszczowości; ból głowy; gorąco twarzy.

W dzień: ból w kości ramiennej >; dreszcze.

Natychmiast po zachodzie słońca: senność.

Wieczorem: niepokój; uderzenia gorąca; krwawienie z nosa <; podczas wydechu nagły skurcz brzucha; kaszel <; pragnienie, ból głowy i gorąco twarzy po dreszczowości >.

W nocy: niepokój; uderzenia gorąca; wymioty po piciu; wielkie wyczerpanie po napadzie kaszlu; napady zapalenia oskrzeli; ból kości ramiennej; częste zrywanie się ze snu; w łóżku dreszczowość; wewnętrzne uczucie zimna; gorąco; tylko w nocy u dzieci męczący, łaskoczący kaszel; kaszel chorych na suchoty; ciepły pot.

Po północy: nudności po tłustym pokarmie; stolce <; utrudnione oddychanie <; kaszel <; ochrypły kaszel <; zimno lewej połowy twarzy, prawa połowa gorąca i sucha; gorączka i kaszel <; gorąco <; ciepły pot <; bóle tnące w owrzodzeniach <.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Na świeżym powietrzu: zawroty głowy podczas chodzenia.

Ciepły napój: wywołuje ból zęba.

Ciepło: < kaszel; < ból owrzodzeń.

Po ogrzaniu się w łóżku: kaszel; ból kości długich.

Gorąco: ból w skroniach <.

Zimne powietrze: > ból w skroniach; > ból owrzodzeń.

Po rozebraniu się: świąd.

GORĄCZKA [40]

Napady wstrząsających dreszczy lub drżenia.

Dreszcze z lodowato zimnymi rękami, sinymi paznokciami, zimną, bladą twarzą i zimnymi kończynami; chory musi się położyć.

Dreszcze przed południem.

Stale jest mu zbyt zimno, nie może się rozgrzać; w nocy w łóżku odczuwa zimno; dreszcze podczas spoczynku, nie występują podczas ruchu.

Częste ciarki przebiegające po ciele, z zimnymi dłońmi i gorącą twarzą.

Nie może powstrzymać dreszczy ani uczucia zimna, chociaż ciało jest ciepłe w dotyku.

Wewnętrzne uczucie zimna w nocy, w łóżku i podczas spoczynku.

Dreszcze w dzień, gorąco w nocy.

Jednostronne dreszcze lub uczucie zimna, głównie po lewej stronie.

Krztusiec z dreszczami i skłonnością do zapaści podczas dreszczu.

Po dreszczowości niewielkie pragnienie, uczucie ciężkości głowy, pulsujący ból potylicy oraz gorąco twarzy; pozostała część ciała ma zwykłą ciepłotę; utrzymuje się to do godz. 3 P. M.; wieczorem czuje się dobrze.

Po północy uczucie zimna lewej połowy twarzy, z kłującymi w niej bólami; prawa połowa gorąca i sucha.

Gorączkowe dreszcze na całym ciele, z gorącem twarzy i lodowatym zimnem dłoni, bez pragnienia.

Ciepło w górnej części ciała pod wieczór.

Gorąco i zaczerwienienie twarzy.

Gorąco, < po północy.

Zimny pot na czole, stopach, twarzy i brzuchu.

Ciepły pot w nocy, szczególnie po północy i w godzinach porannych, najobfitszy na twarzy i brzuchu.

Pot na całym ciele, z kaszlem wywołującym gwałtowne odruchy wymiotne.

Silne dreszcze z zimną twarzą, lodowatym zimnem dłoni i stóp oraz żółciowymi wymiotami; gorączce towarzyszą bardzo silne uciskające i pulsujące bóle głowy oraz skurczowy kaszel; okresowi bezgorączkowemu towarzyszą objawy żołądkowe.

Gorączka przerywana, z bolesnością gardła i nudnościami.

Napad każdego ranka przed godz. 9 A. M. θ Gorączka przerywana.

Gorączki występujące podczas epidemii krztuśca.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Piętnaście lub dwadzieścia minut przed napadami kaszlu — rzężenie śluzu w oskrzelach.

Częste: zanikanie widzenia; kichanie; czkawka; stolec z kolką; parcie na mocz; obfite oddawanie moczu; wielkie wyczerpanie po napadzie kaszlu; ziewanie; przeciąganie się; zrywanie się ze snu; budzenie się ze snu; ciarki przebiegające po ciele; wstrząsające dreszcze na całym ciele.

Napady: wymiotów; kaszlu występującego w długich odstępach; kaszlu następującego szybko jeden po drugim; silnych nudności po kaszlu; osłupienia z drętwieniem; padaczkowe.

Wieczorem przez jedną do trzech godzin: napady krztuśca.

Napady: kaszlu; nocnego zapalenia oskrzeli.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Lewa strona: skłonność do upadania na tę stronę; ból bocznej części głowy; ból skóry policzka pod powieką; uczucie zimna połowy twarzy; ból żuchwy; ból wewnętrznej strony policzka; ból od okolicy lędźwiowej do prącia; ból rwący od kręgosłupa do przedniego kolca kości biodrowej; ukłucia w środkowej części uda; dreszcze głównie po lewej stronie; zimna strona twarzy.

Prawa strona: ból nad skronią; bolesność skóry skroni; ból w uchu wewnętrznym; ból i gorąco po tej stronie twarzy; pieczenie w kącie ust; ból bocznej części i koniuszka języka; ból bocznej części brzucha; kłucia w bocznej części gardła; drżenie na barku; głębokie owrzodzenie grzbietu ręki; ból stawu biodrowego i uda powodujący utykanie; tnące ukłucie w łydce; ból rwący w kostce; strona twarzy gorąca i sucha.

Od prawej do lewej: ukłucia w poprzek brzucha.

Od wewnątrz na zewnątrz: ból czoła; ukłucia w oczach.

Na zewnątrz: ból odbytnicy.

ODCZUCIA [43]

Ból ucha, jakby było ściśnięte; przełyk jakby skurczony; w gardle jakby pozostały okruszyny chleba; odczucie w dołku podsercowym, jakby wszystko miało zostać wciągnięte do wewnątrz; odczucie w gardle jak od piórka; jakby w krtani znajdowała się miękka substancja; jakby coś w klatce piersiowej uniemożliwiało wydech; ucisk w klatce piersiowej jak od wstrzymywania oddechu; jakby coś zatrzymywało powietrze w klatce piersiowej; kończyny jak zbite i obolałe, jak od zbyt twardego łóżka.

Ból: w prawym uchu wewnętrznym; w gardle podczas połykania; w brzuchu; w okolicy krzyżowo-lędźwiowej; w żebrach; między łopatkami, ciągnący do okolicy krzyżowo-lędźwiowej; w kości ramiennej; w kostce.

Ból rwący: w lewej części żuchwy; od kręgosłupa do przedniego kolca lewej kości biodrowej; w prawej kostce.

Bardzo silne bóle: w klatce piersiowej.

Ból przeszywający: w przedniej części mózgu.

Tnące ukłucie: w prawej łydce.

Ukłucia: w oczach; w uszach; w prawej części brzucha; od lewej okolicy lędźwiowej do prącia; od krtani do gardła; w górnej części klatki piersiowej; w mięśniach klatki piersiowej; w klatce piersiowej; w środkowej części lewego uda; w stawach.

Ból kłujący: w lewej części żuchwy; w zębach; w prawej części i koniuszku języka; w poprzek klatki piersiowej; od kręgosłupa do przedniego kolca lewej kości biodrowej; w kości kulszowej; w kościach kończyn; w stawach; w mięśniach kończyn górnych i dolnych.

Ból żądlący: po prawej stronie twarzy; w gardle; w stawach; w kościach długich; w skórze.

Ból ciągnący w lewej części głowy.

Ból gryzący: w przedniej części skóry głowy; w kościach kończyn; w stawach; w skórze.

Ból ściskający: w obu podżebrzach; w nadbrzuszu.

Ból chwytający jak szponami: w dołku podsercowym.

Bóle jak porodowe: w brzuchu.

Ból uciskający: w skroniach; w głowie; w odbytnicy; w tylnych mięśniach uda.

Ból uciskowy: w czole.

Ból jak od ukłucia: w uchu; w twarzy.

Ból pulsujący: w potylicy.

Ból świdrujący: w czole.

Ból palący: w skórze głowy; w skórze policzka.

Ból mrowiąco-kłujący: w skórze lewego policzka; na grzbiecie języka.

Ból szczypiący: w skórze głowy; w bocznej części i u nasady języka; po wewnętrznej stronie policzka.

Swędzące ukłucia: w żołędzi prącia; w kości guzicznej.

Tępe ukłucie: w poprzek brzucha.

Odczucie jak po stłuczeniu: w krtani; w plecach.

Odczucie jak po skręceniu: w kostce.

Ból ćmiący: nad prawą skronią; w uchu; w twarzy; w brzuchu; w obu okolicach podobojczykowych i poniżej nich, rozciągający się do łopatek.

Bolesność: w skroniach; w skórze prawej skroni.

Drapanie: w gardle; w okolicy podniebienia miękkiego.

Odczucie kłucia: w krostach na twarzy.

Pieczenie: w skórze przy kącie ust; głęboko w gardle; w środku klatki piersiowej.

Ból powodujący utykanie: w prawym stawie biodrowym; w udzie.

Ból napinający: w górnej części brzucha.

Skurcz: brzucha; nadbrzusza.

Kulawizna obejmująca wszystkie kończyny.

Uczucie ciężkości: głowy; wszystkich kończyn.

Otępienie głowy.

Napięcie w głowie; w dołku podsercowym.

Sztywność: szyi; kostek.

Ucisk: w gardle; w klatce piersiowej.

Ściskanie: w brzuchu; w krtani; gardła; w klatce piersiowej; w podżebrzach.

Parcie: w czole; w mięśniach kończyn górnych i dolnych.

Suche gorąco: po prawej stronie twarzy.

Brzęczenie: w uszach.

Dudnienie w uszach.

Huczenie: w uszach.

Drżenie: na prawym barku.

Suchość: warg; w gardzieli; w gardle; krtani.

Uczucie szorstkości: w gardle; w okolicy podniebienia miękkiego.

Świąd: w przedniej części skóry głowy; w skórze.

Uczucie pełzania: w krtani.

Łaskotanie: w krtani.

Uczucie zimna: lewej połowy twarzy; dłoni; trzonu siekacza.

TKANKI [44]

Działa silnie na układ oddechowy poprzez wpływ na nerw błędny, wywołując skurczowy suchy kaszel przypominający kaszel krztuścowy.

Napady kaszlu mają charakter spastyczny, zależą od podrażnienia nerwu błędnego i obejmują oskrzela; krztusiec, nieżyt oskrzeli, zapalenie oskrzeli w wieku starczym, rozedma płuc i rozstrzenie oskrzeli.

Krwawienia; krew jasnoczerwona.

Gwałtowne wychudzenie przy ostrej phthisis laryngealis.

Gryzące, żądlące bóle stawów i kości długich.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: odczucie kłucia w krostach na twarzy <; bolesne podżebrza; bolesny kark.

Ucisk: ból twarzy <; ucisk dłonią na dołek podsercowy > ból podczas kaszlu; > ukłucia w klatce piersiowej; ucisk na klatkę piersiową podczas kaszlu lub kichania > ukłucia; ból mięśni uda <.

Pocieranie: świąd skóry głowy >; > ból owrzodzeń.

SKÓRA [46]

Mrowienie, pieczenie, żądlenie, świąd i ból gryzący w skórze.

Świąd > od drapania, pocierania lub przecierania dłonią.

Silny świąd podczas rozbierania się; przy drapaniu naskórek łatwo się złuszcza.

Wysypka jak w odrze.

Wysypka z bolesną obolałością lub żądleniem.

Czarne pory na klatce piersiowej, barku i podbródku.

Krwawiące, piekące owrzodzenia; bóle tnące; ropa krwista, rzadka i wodnista, posokowata; < rano i w drugiej połowie nocy; także podczas leżenia na chorym boku, siedzenia oraz ogrzewania się w łóżku; > od zimna, pocierania i podczas chodzenia; prawa strona.

Odra; bardzo chrapliwy kaszel następuje po chorobie lub jej towarzyszy, < po północy.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Chłopiec, æt. 1, po wyleczeniu przez Chamom. biegunki czerwonkowej; krztusiec.

Dziewczynka, æt. 1 1/2, od pół roku cierpi na kaszel, który stopniowo staje się coraz silniejszy.

Wrażliwe dziecko, æt. 2; krztusiec.

Chłopiec, æt. 10; dziewczynka, æt. 3; dziecko, æt. 4; chłopiec, æt. 3; chłopiec, æt. 28 tygodni; dziecko, æt. 10 tygodni; krztusiec.

Flegmatyczna, ospała dziewczynka, æt. 14, ze skazą krwotoczną; krztusiec.

Uboga kobieta, æt. 60, po przeziębieniu; kaszel.

ZALEŻNOŚCI [48]

Antidotum: Camphor .

Zgodne: Calc., Pulsat., Veratr., Sulphur .

Lek uzupełniający: Nux vom .

Porównać: Bellad., Chelid, Cina, Corall. rub., Cuprum, Hyosc., Ipecac., Nux vom., Samb ., w kaszlu skurczowym.