Chamomilla

Matricaria Chamomilla. Compositæ.

Nalewka przygotowana ze świeżej rośliny w okresie kwitnienia; kwiaty zawierają substancje czynne łączące właściwości środków gorzkich i olejków eterycznych. Roślina pochodzi z Europy, lecz sporadycznie uprawia się ją w naszych ogrodach; jej liście i kwiaty są małe, czym różni się od Anthemis nobilis, czyli rumianku rzymskiego; nie należy jej mylić z Anthemis cotula, czyli rumianem psim, rosnącym obficie przy drogach i na nieużytkach w tym kraju. Odwar z tej rośliny w postaci herbaty jest powszechnie stosowany i nadużywany jako lek domowy, szczególnie w Niemczech. Hahnemann zaliczył Chamomilla do polichrestów. Dwieście siedemdziesiąt dwa objawy zaobserwowane przez niego samego oraz trzy opisane przez innych autorów opublikowano w jego Fragmenta; w tomie iii drugiego wydania Materia Medica Pura ich liczba wzrosła do czterystu sześćdziesięciu jeden, ponadto zamieszczono tam trzydzieści dodatkowych objawów zaobserwowanych przez Stapfa. Późniejsze próby lekowe tej substancji — zob. Allen's Encyclopædia, vol. 3, p. 89. Obserwacje kliniczne są rozproszone w całym naszym piśmiennictwie; prawdopodobnie nie ma w naszym gronie lekarza, który nie wypróbował skuteczności Chamomilla w preparatach o wysokiej lub niskiej potencji. Wśród autorów prac dotyczących Chamomilla odsyłamy do:

Hoffmann, H. H., Post Partum Hemorrhage, Trans. Hom. Soc. of Pa., 2, p. 433; Van Cutsem, Mental Symptoms the result of Poisoning, Rev. Hom., p. 100, Raue's Record, 1875, marked t; Norton, Geo. J., Pustular Ophthalmia, Trans. N. Y. S., 1874, 1, p. 419; Gross, W., Eclampsia, Archives, p. 104, and Intermittent, Archives, 3, p. 52; Schubert, Ad., Archives, 1, 3, p. 158; Rummel, Fr., Intermittent, Archives, 8, 1, p. 34; Kaemerer, etc., see A. H. Z., 83, p. 149.

UMYSŁ [1]

Dziecko leży nieprzytomne, całkowicie pozbawione świadomości; częste zmiany wyglądu twarzy, wywracanie oczu, skurcz mięśni twarzy, rzężenie w klatce piersiowej z nasilonym kaszlem; bardzo dużo ziewa i przeciąga się.

Nieprzytomność.

Roztargnienie.

Podczas pisania lub mówienia pomija całe słowa.

Otępienie.

Bezradosne otępienie zmysłów z sennością, jednak bez możliwości zaśnięcia.

Otępienie zmysłów, obniżona zdolność pojmowania.

Zamęt w głowie z przejściowym bolesnym uciskiem oczu, po południu.

Niedołęstwo umysłowe.

Wyobraża sobie, że nocą słyszy głosy nieobecnych osób; nie może się uspokoić i zasnąć.

Ekstazy i majaczenie.

Usiłuje uciec od przyjaciół, gdy próbują ją pocieszyć.

Dziecko płacze; uspokaja się tylko wtedy, gdy jest noszone.

Po przebudzeniu ze snu wydaje nagłe, przerażające i przenikliwe krzyki; zarzeka się, że pod łóżkiem albo w pokoju znajduje się jakieś straszne zwierzę, i nie daje się uspokoić, dopóki nie zapali się światła gazowego i nie przeszuka pokoju; chłopiec, æt. 4. θ Koszmar nocny.

Żałosne pojękiwanie dziecka, ponieważ nie może dostać tego, czego chce.

Pojękiwanie z powodu bardzo błahej obrazy, która wydarzyła się dawno temu.

Marudny niepokój; dziecko żąda raz tego, raz tamtego, lecz gdy mu się to podaje, odmawia albo odpycha.

Mimowolne pojękiwanie z gorącem twarzy.

Rzuca się po łóżku, z gorączkowym żarem i zaczerwienieniem policzków, oraz mówi bezładnie z otwartymi oczami.

Nocą niespokojnie rzuca się po łóżku, pełen dziwnych wyobrażeń.

Dziecko sztywnieje i wygina się w tył, podczas noszenia kopie nogami, krzyczy bez umiaru i wszystko z siebie zrzuca.

Niechęć do rozmowy; odpowiada krótko i opryskliwie.

Nie chce rozmawiać; złości się, gdy ktoś się do niej odzywa.

Zamyka się w sobie; nie można jej nakłonić, by powiedziała choć słowo.

Nie znosi, gdy się do niego mówi ani gdy przerywa mu się wypowiedź, zwłaszcza po przebudzeniu.

Dziecko nie chce, aby je dotykano.

Chory nie znosi niczyjej obecności w pobliżu i odpowiada opryskliwie.

Nie znosi muzyki.

Smutek.

Melancholia z ciągłym pojękiwaniem i mamrotaniem do siebie; przez cały czas chodzi ze spuszczonym wzrokiem.

Beznadziejność.

Bardzo niespokojna; wszystko, czego się podejmuje, jest dla niej wysoce niezadowalające; jest niezdecydowana, z uderzeniami gorąca na twarzy i chłodnym potem na dłoniach.

Napady lęku.

Przepełnia ją lęk, z wielkim niepokojem ruchowym.

Niepokój z bezskutecznym parciem na mocz, mimo że w pęcherzu nie ma wiele moczu.

Myśli o umieraniu.

Obojętność.

Kapryśne usposobienie; nic jej nie zadowala.

Rozdrażniona wszystkim, z dusznością.

Kłótliwa.

Drażliwość; we wszystkim szuka powodu do rozdrażnienia; nie potrafi odpowiedzieć uprzejmie.

Zrzędliwa i łatwo się irytuje.

Zrzędliwa, w złym humorze i uparta aż do kłótliwości, gdy pojawia się miesiączka.

Posępna zrzędliwość; wszystko, co robi ktoś inny, jest niewłaściwe; nikt nie robi niczego tak, by go zadowolić.

W duchu złości się o każdy drobiazg.

Bardzo drażliwe i marudne dziecko; trzeba je nosić.

Bardzo drażliwa; pojękuje i jęczy.

Drażliwy, niecierpliwy nastrój.

Wielka niecierpliwość; wszystko zdaje się postępować zbyt wolno.

Jest bezsenna i opryskliwa.

Przez cały dzień jest w złym humorze i drażliwa.

Zawsze jest w złym humorze, szczególnie podczas miesiączki, kiedy staje się uparta aż do kłótliwości.

Nie znajduje zastosowania u osób, które pod wpływem bólu zachowują cierpliwość.

Bóle są bardzo dokuczliwe; czuje, że ledwie może je znieść; chciałaby uciec od samej siebie. θ Poród.

W każdym jej cierpieniu pobrzmiewa nuta złego humoru; ledwie potrafi mówić uprzejmie; ma ochotę złorzeczyć z powodu wszystkiego; często daje upust złemu humorowi mimo wszelkich prób powstrzymania się.

Z powodu bólu niemal wpada we wściekłość; nie może znieść, by ubranie dotykało chorego miejsca.

Łatwo czuje się urażona lub wpada w gniew.

Usposobienie obraźliwe, opryskliwe i nieuprzejme.

Wielka skłonność do kłótni i mówienia w krzykliwy sposób.

Upór.

Nieufność.

Dziecko można uspokoić jedynie przez noszenie go na ręku.

Wielki niepokój ruchowy i lęk.

Niespokojny ruchowo i niecierpliwy, z gorączką.

Nadmierny niepokój ruchowy, lęk i rozpaczliwe rzucanie się, z bólami rwącymi brzucha.

Wielki niepokój ruchowy i wewnętrzne uczucie zimna.

Nadmierna wrażliwość na ból, który wydaje się nie do zniesienia i doprowadza do rozpaczy.

Wszelkie złe następstwa gniewu. θ Drgawki. θ Dreszcze. θ Gorączka. θ Dolegliwości żółciowe.

Szarpnięcia i drgania podczas snu; albo mamka mogła wpaść w napad gniewu, który wywołuje drgawki u dziecka.

Złe następstwa urażenia uczuć.

STAN ŚWIADOMOŚCI [2]

Otępienie zmysłów z sennością, lecz bez możliwości zaśnięcia.

Zawroty głowy: z zanikaniem myśli; po jedzeniu; po wypiciu kawy; z zataczaniem się rano przy wstawaniu z łóżka; z omdleniem; z przyćmieniem wzroku podczas siadania w łóżku; w łóżku, z nudnościami; przy schylaniu się; przy wstawaniu po siedzeniu; podczas wyprostowanego siedzenia; podczas mówienia.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Uczucie ciężkości, otępienia, ucisku, ściągnięcia lub pieczenie w czole.

Rwący ból głowy w czole, z wrażeniem, jakby jakaś bryła opadała do przodu, podczas siedzenia albo obracania się w łóżku.

Nawracający, napadowy, rwący ból głowy w czole.

Kłująco-rwący ból głowy w czole, promieniujący do klatki piersiowej.

Szarpiący ból głowy w czole, zwłaszcza po jedzeniu.

Ból uciskający w obu skroniach, jak od silnego nacisku kciukami, przed południem.

Ucisk ciągnący się od szczytu głowy do czoła i skroni; < gdy o nim myśli, przy nagłym schylaniu się albo wysiłku umysłowym.

Uciskający ból głowy, jakby od kamienia w czole; głowa gorąca; < wieczorami.

Ból głowy, zwłaszcza w skroniach; ucisk jak od mocnego naciskania palcami.

Ból rwący w skroniach.

Ból rwący i kłujący po lewej stronie głowy, szczególnie w skroni oraz w oku i wokół niego.

Kłucia w skroniach.

Rwący ból głowy z uczuciem ciężkości głowy, < około południa, po rozdrażnieniu albo błędzie dietetycznym.

Gwałtowne bóle kłujące po lewej stronie głowy, od potylicy do szczęki, po rozdrażnieniu.

Ucisk naprzemiennie narastający i słabnący, zwłaszcza w prawej połowie czoła i prawej skroni, gdzie odczuwa się również bardzo częste tępe ukłucia, niekiedy biegnące ku potylicy jak iskry elektryczne.

Uciskający i wiercący ból głowy, zwłaszcza w czole i skroniach.

Ból rwący i kłujący, promieniujący na zewnątrz ku skroniom.

Wędrujące bóle w skroniach, często nawracające i zawsze < na początku.

Ucisk i napieranie od szczytu głowy, rozchodzące się po czole i skroniach, < gdy tylko uwaga kierowała się na ten objaw, a także przy nagłym schylaniu się lub wysiłku umysłowym, jak podczas rozmyślania, a nawet czytania.

Pulsujący ból głowy.

Kłucia przeszywające głowę, od podniebienia twardego do szczytu głowy.

Ból głowy z ukłuciami jak od igieł, jakby oczy miały wypaść z głowy.

Przejściowe napady pulsowania w jednej połowie mózgu.

Jednostronny, ciągnący ból głowy.

Uczucie ściśnięcia mózgu albo jakby wskutek skurczu opon mózgowych.

Uczucie ciężkości głowy: z otępieniem; z bólem w skroniach; szczególnie w potylicy po przebudzeniu rano; z ciągnięciem głowy ku przodowi; z uczuciem obolałości jak po stłuczeniu.

Zamęt w głowie: z niechęcią do pracy umysłowej; ze skłonnością do odchylania głowy do tyłu; z kłuciem i wierceniem, szczególnie w prawej skroni, rano; z napadowym uciskiem po południu, zwłaszcza podczas chodzenia.

Przekrwienie głowy: po gniewie; z uciskiem podczas leżenia; na szczycie głowy; z gorącem twarzy i uciskiem w klatce piersiowej; z kłuciami w głowie i klatce piersiowej.

Ból głowy, jakby miała pęknąć, po przebudzeniu ze snu.

Ma bardzo silny ból szczytu głowy, jak od ucisku od wewnątrz, oraz uczucie, jakby szczyt głowy miał zostać oderwany; t.

Uczucie pełności i gorąca w głowie.

Ból głowy: odczuwany nawet podczas snu; rano w łóżku; z zawrotami głowy; po jedzeniu; w nocy.

Migrena.

SKÓRA GŁOWY [4]

Obrzęk skroni z bolesnością przy dotyku.

Ból reumatyczny głowy. θ Czerwonka.

Skłonność do odchylania głowy do tyłu.

Porusza głową do tyłu i do przodu.

Ciepły pot na głowie, moczący włosy.

Gorący, lepki pot pokrywający czoło i owłosioną skórę głowy.

Uczucie, jakby włosy stawały dęba, z dreszczami. θ Gorączka żołądkowo-żółciowa.

WZROK I OCZY [5]

Nieruchome, wpatrzone oczy.

Niechęć do światła.

Silny światłowstręt; najmniejsze światło jest nie do zniesienia. θ Ophthalmia scrofulosa.

Migotanie przed oczami: nie widziała, gdzie się znajduje; podczas leżenia.

Rano wzrok przyćmiony i słaby; przy świetle świecy wydawało się, jakby promienie światła biegły od oczu ku płomieniowi.

Boczne zaciemnienie pola widzenia podczas skupiania wzroku na białym przedmiocie.

Przyćmienie wzroku z zawrotami głowy podczas siadania w łóżku; z uczuciem zimna.

Silne pieczenie i gorąco w oczach.

Silne kłucia w oczach.

Uczucie, jakby gałka oczna była mocno odciągana ku tyłowi.

Zapalenie oczu; powieki sklejone rano; wypływ krwi z oczu; zapalenie wywołane narażeniem na zimne, wilgotne powietrze albo < przy każdej zmianie pogody na chłodną.

Oczy obrzęknięte rano; sklejone ropnym śluzem.

Żółte spojówki.

Zapalenie spojówek u niemowląt.

Krosty na rogówce ze znacznym unaczynieniem, obfitym łzawieniem i niezbyt nasilonym światłowstrętem; dziecko spragnione i marudne. θ Ząbkowanie.

Keratitis pustulosa, ze znacznym światłowstrętem i wilgotną osutką na twarzy i głowie; dziecko bardzo rozdrażnione.

Wielka suchość brzegów powiek albo obfita wydzielina śluzowa.

Obfita, drażniąca wydzielina z oczu i nosa. θ Ophthalmia scrofulosa.

Skurczowe zaciskanie powiek albo znaczne uczucie ich ciężkości.

Ból uciskający pod górną powieką, przy poruszaniu oczami i potrząsaniu głową.

Powieki sklejone po śnie.

Wielka suchość gruczołów Meiboma na brzegach powiek.

Znaczny obrzęk i sinawoczerwone zabarwienie powiek, najpierw lewych, potem prawych, tak że dziecko nie może ich otworzyć.

Przy rozsuwaniu powiek uciskiem spojówka wydaje się obrzęknięta i ciemnoczerwona.

Wewnętrzna powierzchnia powiek, podobnie jak gałka oczna, pokryta jest obfitą wydzieliną: częściowo żółtym śluzem ropnym, częściowo krwistym płynem.

Najlżejszy ucisk powoduje wypływ spomiędzy powiek czystej krwi i dużej ilości śluzowo-ropnej wydzieliny.

W kątach oczu i wzdłuż brzegów powiek zaschnięta wydzielina śluzowo-ropna.

Obrzęk i sinoczerwone zabarwienie skóry, z wypływem czystej krwi z oka.

Bolesność kątów oczu.

Rano kąty oczu wypełnione są ropną wydzieliną.

Kłucia w okolicy oczodołu.

Silny ucisk w okolicy oczodołu; wrażenie, jakby gałka oczna była ze wszystkich stron mocno ściskana, z chwilowym przesłonięciem widzenia.

Oczy są wytrzeszczone i stale obracają się w oczodołach. θ Drgawki tężcowe po odrze.

Ophthalmia neonatorum; stolce biegunkowe, odparzenie narządów płciowych, wiotkość mięśni, wysypka, niespokojny sen; dziecko chce być noszone.

Nieżytowe i skrofuliczne zapalenie oczu u rozdrażnionych, marudnych dzieci w okresie ząbkowania.

Zapalenie oczu o podłożu artretycznym, pierwszy okres.

SŁUCH I USZY [6]

Wielka wrażliwość na hałas, szczególnie na muzykę. θ Ból ucha.

Złudzenia słuchowe w nocy, jakby słyszała głosy nieobecnych osób.

Szum w uszach jak od rwącej wody.

Dzwonienie w uszach. θ Krwotok poporodowy.

Nie znosi muzyki.

Wrażenie, jakby uszy były zatkane.

Wrażenie, jakby z prawego ucha wypływała gorąca woda.

Tępy ucisk w uchu wewnętrznym, jak od uderzenia, przy pochylaniu się.

Ostre ukłucia w prawym przewodzie słuchowym.

Pojedyncze, silne ukłucia w uchu, szczególnie przy pochylaniu się, ze złym humorem i rozdrażnieniem z błahych powodów.

Ukłucia promieniujące z żuchwy do ucha wewnętrznego.

Częste ukłucia oraz nagłe, przejściowe wrażenie skurczowe przed prawym uchem, w okolicy skrawka; wrażenie to niekiedy rozciągało się do przewodu słuchowego.

Ukłucia w uchu, szczególnie przy pochylaniu się.

Okresowy ból rwący w lewym uchu. θ Hemikrania.

Napadowy uciskający ból ucha z bólem rwącym, wymuszający krzyk.

Ból ucha: z gorącym, spoconym czołem; przeszywające bóle albo napinające bóle ciągnące, promieniujące do płatków uszu.

Wilgotna woskowina uszna albo jej niedobór, prowadzący do suchości.

Ostre zapalenie ucha środkowego, gdy chory jest wyczerpany przeszywającymi, ciągnącymi bólami i nie może ich znieść; małżowina uszna zwykle gorąca i czerwona; przewód słuchowy czerwony, lecz nieobrzęknięty; błona bębenkowa niezbyt przekrwiona.

Prawe ucho czerwone i bolesne. θ Gorączka przerywana.

Tępe ukłucia w prawym wyrostku sutkowatym.

Okolica uszu szczególnie wrażliwa na świeże powietrze.

Obrzęk ślinianki przyusznej.

WĘCH I NOS [7]

Niezwykle wrażliwy na wszystkie zapachy.

Krwawienie z nosa łagodzące splątanie w głowie.

Krwawienie ze skrzepłą lub ciemną krwią. θ Krwawienie z nosa.

Drażnienie wywołujące kichanie, z mrowieniem, suchym gorącem i uczuciem zatkania nosa; wrażenie, jakby miał wystąpić katar; także z uciskiem w czole.

Katar: płynny, wodnisty; lepki; żrący; z utratą węchu; z suchym, pokasłującym kaszlem.

Nieżyt z suchym, wyczerpującym kaszlem, bolesnym uczuciem jak po stłuczeniu w okolicy pępkowej, bolesną wrażliwością na dotyk i < w nocy. θ Ząbkowanie.

Zatkanie nosa.

Suchość oraz uczucie pełności i ciężkości w nosie, po których następuje krwawienie z nosa.

Nieżyty z owrzodziałymi nozdrzami i spękanymi wargami; jeden policzek blady, drugi czerwony; z dreszczami i pragnieniem.

Mrowienie w nosie, aż oko zaczyna łzawić.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Konwulsyjne ruchy i drgania mięśni twarzy oraz warg.

Neuralgia twarzy; ból powoduje gorący pot w obrębie głowy i wymusza krzyk; ból kłujący, promieniujący z lewej strony potylicy do szczęki.

Palenie twarzy.

Gorąca twarz z zaczerwienieniem policzków.

Napadowo nawracające zaczerwienienie jednego policzka, bez dreszczy ani wewnętrznego gorąca. θ Hemikrania.

Czoło gorące, lecz wilgotne. θ Ból ucha.

Pomarszczone czoło.

Czerwona twarz albo zaczerwienienie i gorąco jednego (l.) policzka, podczas gdy drugi jest blady.

Twarz blada, zapadnięta, wykrzywiona bólem.

Twarz żółta lub obrzękła.

Jeden policzek czerwony i gorący, drugi blady i zimny.

Gorąco twarzy, podczas gdy reszta ciała jest chłodna.

Bladość twarzy z zimnymi policzkami.

Twarz poci się po jedzeniu lub piciu.

Obrzęk twarzy i policzków.

Ognistoczerwona wysypka na twarzy. Ophthalmia scrofulosa.

Róża twarzy po bólu zęba.

Skóra czoła pomarszczona nad nosem.

Obrzęk, stwardnienie i sinienie jednego policzka. θ Neuralgia.

Jednostronny obrzęk policzka, zwykle lewego.

Róża rozpoczynająca się na lewym policzku, w pobliżu nosa, i stopniowo szerząca się na twarz i głowę.

Ukłucia w prawym stawie żuchwowym, promieniujące do górnych tylnych zębów, silne, lecz przejściowe.

Osutka na twarzy.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Dziecko porusza ustami w przód i w tył albo z boku na bok. θ Ząbkowanie. θ Drgawki.

Pojedyncze ukłucia w żuchwie, promieniujące do ucha wewnętrznego.

Wargi pękają i łuszczą się; rozpadliny pośrodku dolnej wargi.

W nocy wargi wysychają i sklejają się, bez pragnienia.

Obrzęk ślinianek podżuchwowych. θ Ból zęba. θ Róża twarzy.

Uczucie ciężkości w żuchwie.

Ból przy otwieraniu szczęk, jakby mięśnie żwacze były boleśnie skurczone; ból promieniuje także do zębów.

Uczucie osłabienia mięśni żucia, ze skłonnością do trzymania ust otwartych i zwiększonym wydzielaniem śliny.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ból zęba jest tak silny, że chora rzuca się, stale jęczy i skarży się na drążący, gryzący ból w zębach z ubytkami; < w nocy, uniemożliwiając sen; < po kawie.

Bardzo silny ból pozornie zdrowego zęba; pojedyncze ukłucia przeszywające lewą część szczęki, ze świądem i mrowieniem w zębach. θ Brak miesiączki.

Ból zęba: kłujący; drążący; gryzący; wskutek zahamowania pocenia się; wskutek przeziębienia; podczas jedzenia lub po nim; jeżeli do ust weźmie się coś ciepłego, szczególnie po kawie, < podczas mówienia ; na świeżym powietrzu; w pomieszczeniu; przy rozgrzewaniu się w łóżku; podczas miesiączki i ciąży; przeważnie po lewej stronie i w dolnych zębach; < w nocy; dotyczy głównie kobiet i dzieci; po nadużywaniu rtęci.

Ciągnący ból zęba (bez możliwości określenia, który ząb boli); znika podczas jedzenia, lecz szczególnie dokucza w nocy, a przy tym zęby wydają się zbyt długie.

Ból ciągnący w zębach po jedzeniu i piciu.

Lekkie drążenie i uczucie ciężkości w zębodołach niektórych tylnych zębów; „wrażenie to wydaje się nieznośne i czyni go bardzo rozdrażnionym”.

Uczucie pełności i ciężkości w zębodołach pierwszych i drugich tylnych zębów po obu stronach szczęki, z lekkim drążeniem i świdrowaniem w ich korzeniach oraz wrażeniem, jakby zębodoły były rozdęte i tworzyły twardy, napięty obrzęk.

Tętniący ból zęba, nie do zniesienia w nocy, < od ciepła łóżka; chory przewraca się i nieustannie jęczy.

Tępy, ciągnący ból zęba w obrębie szczęki.

Bardzo silny ból zębów po lewej stronie szczęki, zawsze po zjedzeniu ciepłej potrawy.

Ból zęba nawracający w przerywanych napadach, z obrzękiem policzków i nagromadzeniem śliny; bóle przeszywają tam i z powrotem, promieniując nawet do oka i ucha; < po piciu zimnej wody.

Ból zęba rozpoczyna się na nowo po wejściu do ciepłego pomieszczenia lub wypiciu czegoś ciepłego.

Jednostronny ból zęba oraz ból rwący w głowie i szczęce.

Ból zęba jak wskutek przeziębienia, gdy spocony chory wystawi się na zimne powietrze.

Ból zęba od przeciągu, promieniujący w kierunku ucha. θ Ból ucha.

Napadowy ból zęba ze ślinotokiem.

Napady bardzo silnego bólu promieniującego od korzenia górnego kła do policzka, nosa i skroni.

Tępe pobolewanie i mrowienie w zębach szczęki.

Okresowy, bardzo silny ból zęba trzonowego w lewej części żuchwy; ząb z ubytkiem; ból ciągnący i szarpiący; < przed północą, > po jedzeniu.

Reumatyczny ból zęba: szczególnie jednostronny, < w nocy; bóle nie do zniesienia, policzek czerwony, chory nie potrafi wskazać bolącego zęba; ból szarpiący, rwący, często promieniujący do ucha; często < po jedzeniu i piciu, często > po zanurzeniu palca w zimnej wodzie i przyłożeniu go do bolącego miejsca; znacznie < po piciu zimnych napojów; ciepło łóżka nie do zniesienia.

Zęby wrażliwe na dotyk, szczególnie niektóre tylne zęby z ubytkami.

Zęby wydają się zbyt długie.

Rozchwianie zębów.

Zęby pokryte śluzem.

Dziąsła czerwone i bolesne. θ Ząbkowanie.

Palenie obrzękniętych dziąseł.

Wrażenie, jakby dziąsła wokół niektórych tylnych zębów obrzmiewały.

Rwący ból zęba promieniujący do ucha, z obrzękiem policzka i obrzękiem okostnej.

Bolesny obrzęk lewego policzka spowodowany zębem próchnicowym z wadliwym wypełnieniem; ból przeszywający, < w nocy.

Ząbkujące dzieci: wodniste, zielonkawe, a także przypominające posiekane stolce biegunkowe, cuchnące jak zgniłe jaja; szarpnięcia kończyn lub wzdrygnięcia; drgawki; dziecko zgina się wpół i podciąga nogi do brzucha; jęczy; chce być noszone; suchy kaszel; jest niespokojne w nocy; chce pić; szybki, rzężący oddech.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak: śluzowaty, gorzki; kwaśny; jak zjełczały tłuszcz; zgniły; odrażający w nocy.

Chleb smakuje kwaśno.

Rano gorzki smak w ustach.

Palenie języka.

Język czerwony pośrodku, biały po bokach. θ Trzeciaczkowa gorączka przerywana.

Język: pokryty białym nalotem; żółtawym; albo biały po bokach, czerwony pośrodku; czerwony, popękany; suchy.

Silne szczypanie tylnej części języka i sklepienia podniebienia.

Język suchy, z pragnieniem wody, utratą apetytu, napadami gorąca, potem twarzy i kołataniem serca, po których następował nienaturalny głód.

Pęcherzyki na języku i pod nim, z bólem kłującym.

Konwulsyjne ruchy języka.

JAMA USTNA [12]

Gorąco w jamie ustnej, gardle i przełyku, sięgające żołądka.

Suchość w jamie ustnej rano, po której następują rozdęcie brzucha i niepełne wypróżnienie.

Skrajna suchość w jamie ustnej z kulawizną kończyn.

Nagromadzenie śliny o metalicznym, słodkawym smaku.

Odrażający smak w ustach w nocy.

Odkrztuszana wydzielina ma odrażający smak.

Kwaśnawy zapach z ust.

Cuchnący oddech.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Ból po lewej stronie cieśni gardzieli podczas połykania; podniebienie miękkie było nieco zaczerwienione, a ucisk zewnętrzny tuż pod kątem żuchwy wywoływał ból w cieśni gardzieli.

Skurczowy ból ciągnący w podniebieniu, promieniujący do cieśni gardzieli.

Ból w tylnej części gardła, < przy poruszaniu gardłem i połykaniu.

Skurczowe zwężenie gardła.

Ukłucia w gardle, w pobliżu ucha.

Tętnienie w tylnej części gardła.

Zapalenie gardła z wrażeniem, jakby coś w nim utkwiło i należało to usunąć przez odchrząkiwanie; gorąco w gardle i pragnienie; ciemnoczerwone zabarwienie zajętych części.

Nieżytowe zapalenie gardła, migdałków lub gardła właściwego, z ostrym, kłująco-palącym bólem krtani; zwykle chrypka, pewna duszność i łaskoczące podrażnienie wywołujące kaszel.

Ból gardła z obrzękiem ślinianek przyusznych lub podżuchwowych albo migdałków.

Utrudnione połykanie pokarmów stałych oraz połykanie w pozycji leżącej.

Ból gardła wskutek zahamowania czynności skóry.

APETYT, PRAGNIENIE, UPODOBANIA I NIECHĘCI [14]

Nienaturalny głód wieczorem.

Brak apetytu.

Gdy stawia się przed nim jedzenie, wzdryga się, tak wielki budzi ono wstręt.

Silne pragnienie zimnej wody i ochota na kwaśne napoje.

Pragnienie z gorączkowym gorącem i zaczerwienieniem policzków.

Nieugaszone pragnienie z suchością języka.

Wzmożone pragnienie z wieczorną gorączką i bolesną biegunką.

Podczas picia lubi długo trzymać zimną wodę w ustach. θ Ząbkowanie.

Ochota na: kwaśne produkty; kiszoną kapustę.

Niechęć do: piwa; kawy i ciepłych napojów; bulionu.

JEDZENIE I PICIE [15]

Uczucie pełności podczas jedzenia, z nudnościami po jedzeniu.

Po jedzeniu i piciu gorąco i pot na twarzy.

Po jedzeniu: zawroty głowy; wzdęty brzuch.

Podczas bólów odczuwa pragnienie i gorąco.

Rano, po wypiciu kawy, gorąco w całym ciele i poty, z wymiotami gorzkiego śluzu, po których następują gorzki smak w ustach, osłabienie w głowie i nudności.

Po wypiciu kawy: zawroty głowy.

Ból tnący i osłabienie po piciu.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka.

Odbijania: kwaśne; stałe, puste; nasilają ból .

Odbijania gazem o zapachu zepsutych jaj.

Odbijania i oddawanie gazów.

Odbijania nasilają istniejący ból.

Wstręt, uczucie mdłości, > po jedzeniu.

Nudności: z zawrotami głowy podczas leżenia w łóżku; i skłonnością do wymiotów; i gorzkimi wymiotami; po wypiciu kawy; po śniadaniu; z nagromadzeniem śliny w ustach; jakby miała zemdleć.

Nudności po porannej kawie, z napadami duszenia się.

Skłonność do wymiotów: z biegunką i gorączką w nocy; jakby chory miał zemdleć.

Bezskuteczne wysiłki wymiotne.

Vomituritio, z lekkim bólem kłującym w okolicy wątroby, po wzburzeniu.

Wymioty: żółcią; pokarmem; wypitym płynem; śluzowatą treścią; kwaśne.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Silny, bolesny ucisk w nadbrzuszu sprawia, że w rozpaczy rzuca się niespokojnie. θ Intermittens tertiana.

Ból uciskający w żołądku i pod krótkimi żebrami, utrudniający oddychanie, szczególnie po wypiciu kawy.

Nadbrzusze rano boleśnie wzdęte, z uczuciem, jakby jego zawartość przemieszczała się do klatki piersiowej; odbijanie gazów jest bolesne.

Ucisk i ból tnący w nadbrzuszu, z lękiem.

Palący ból kłujący w dołku podsercowym.

Ucisk w żołądku, jakby kamień naciskał ku dołowi.

Ucisk w żołądku po zjedzeniu niewielkiej ilości pokarmu.

Palenie rozchodzące się poprzez żołądek do obu podżebrzy.

Ból żołądka: u osób bardzo drażliwych lub po wzburzeniu; ucisk jak od kamienia w dołku podsercowym i pod krótkimi żebrami po lewej stronie oraz krótki oddech, lęk, strach, niepokój, rzucanie się, niekiedy tętniący ból szczytu głowy, wypędzający chorego z łóżka; < po posiłku lub w nocy.

Kurczowy ból żołądka u osób pijących kawę.

Ból żołądka ustępujący po wypiciu kawy.

PODŻEBRZA [18]

Bóle kłujące w podżebrzach.

Kłucia w okolicy wątroby, z odruchami wymiotnymi i częstą dreszczowością, po wzburzeniu. θ Hemicrania.

Ucisk w podżebrzach i żołądku po jedzeniu.

Ciągły ból napinający w okolicy podżebrowej, z napięciem wokół mózgu.

Uczucie pełności i rozpieranie w podżebrzach.

Uwięźnięcie gazów w podżebrzach.

Zapalenie przepony.

Zapalenie wątroby po wzburzeniu lub przeziębieniu, z dolegliwościami żołądkowymi i objawami żółtaczkowymi.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Kolka uciskająca wokół pępka.

Chwytająco-rwąca kolka w okolicy pępka i niżej, po obu stronach, z bólem w krzyżu, jakby był złamany.

Okolica pępka wrażliwa.

Kolkowe bóle tnące w brzuchu, z silnym dreszczem; ból wydaje się nie do zniesienia, chce wyskoczyć z łóżka.

Kolka raczej tnąca niż kłująca, z nagromadzeniem śliny w ustach.

Stała, rwąca kolka w bocznej części brzucha, jakby narządy zwinęły się w kulę.

Ból rwący w brzuchu.

Ból ściskający w brzuchu i plecach; kopie, zgrzyta zębami i krzyczy.

Kolka powraca od czasu do czasu, gazy gromadzą się w podżebrzach, a kłucia przeszywają klatkę piersiową.

Bulgotanie w boku, szerzące się do brzucha.

Kurcze brzucha, szczególnie kolka wzdęciowa; gazy gromadzą się w różnych miejscach i usiłują utorować sobie drogę; rozdęcie podżebrzy i nadbrzusza; chory cierpi z powodu lęku, niepokoju i lepkiego potu.

Uczucie, jakby jelita zostały ściągnięte w kulę, a brzuch był pusty.

Kolka wzdęciowa, brzuch rozdęty jak bęben, gazy odchodzą w małych ilościach bez ulgi; > po przykładaniu ciepłych okładów.

Kolka wzdęciowa, z bębnicą i odruchami wymiotnymi.

Kolka wzdęciowa, z uczuciem, jakby miała pojawić się przepuklina.

Kolka histeryczna.

Ból brzucha, z częstym oddawaniem dużych ilości bladego, bezbarwnego moczu.

Kolka podczas oddawania moczu.

Kolka o wschodzie słońca.

Kolka, z bardzo silnym bólem w lewym biodrze podczas leżenia na prawym boku

Brzuch rozdęty, lecz miękki; przy ucisku chory skarży się na nasilenie ucisku w klatce piersiowej i lęku.

Rozdęcie brzucha po posiłku lub rano.

Brzuch bębniczy i wrażliwy na dotyk. θ Agalactia. θ Peritonitis.

Brzuch wrażliwy na dotyk, szczególnie w okolicy pachwinowej.

Uczucie, jakby cały brzuch był pusty w środku, ze stałym ruchem w jelitach.

Ból ściskający w brzuchu.

Ból brzucha jak przy opóźnionym wypróżnieniu wskutek zaparcia.

Ból mięśni podbrzusza jak przy stłuczeniu.

Ból brzucha uniemożliwia oddawanie moczu.

Ciągnięcie ku pierścieniom pachwinowym, jakby tkanki były zbyt słabe i miała pojawić się przepuklina.

Zapalenie otrzewnej.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Gazy: o kwaśnym zapachu; cuchnące; gnilne.

Stolce: zielone, śluzowate; śluzowate, mieszane zielono-białe; śluzowate, posiekane, białe i żółte; zielone lub żółtawe; wodniste, częste, poprzedzone tnącym, ściskającym bólem brzucha, < w nadbrzuszu; śluzowate, z kolką i vomituritio; żółciowe, z pieczeniem odbytu; bolesne, rzadkie, zielone, złożone z kału i śluzu; zielone, wodniste, drażniące, z kolką, pragnieniem, gorzkim smakiem i gorzkimi odbijaniami; jak posiekane lub roztrzepane jaja, o kwaśnym zapachu; gorące, o zapachu zgniłych jaj; zmienne; zawierające niestrawiony pokarm; śluzowo-krwiste.

Gwałtowna biegunka żółciowa, z bardzo silną kolką i pieczeniem odbytu, po wzburzeniu.

W biegunce, zwłaszcza wodnistej i śluzowatej, wypróżnienia poprzedza bardzo silny ból tnący poniżej pępka; > po stolcu.

Biegunka z bardzo silną kolką, zmuszającą do krzyku.

Codziennie cztery lub pięć krwistych, śluzowatych stolców, poprzedzonych bólem brzucha i parciem; dziecko jednoroczne.

Kilka śluzowatych wypróżnień, z kolką i vomituritio. θ Odra zahamowana wskutek przeziębienia.

Biegunka każdej nocy, z kolką zmuszającą ją do zgięcia się wpół.

Biegunka po przeziębieniu lub ze złości; bardzo bolesne, tnące szarpnięcia od prawego barku ku głowie, z pragnieniem i osłabieniem.

Wodnista biegunka; sześć do ośmiu wypróżnień dziennie, poprzedzonych tnącym, ściskającym bólem brzucha, < w nadbrzuszu.

Biegunka śluzowata. θ Wysypka szkarlatynowa.

Bezbolesna, zielona, wodnista biegunka, będąca mieszaniną kału i śluzu.

Biegunka zielona, wodnista i śluzowata albo przypominająca posiekane jaja i szpinak.

Zielony, cuchnący stolec, wodnista wydzielina.

Wypróżnienia początkowo zielonkawe, później jak woda ryżowa. θ Biegunka.

Żółtawobrunatny stolec, kwaśny, cuchnący; gryzie wszystko, bawi się językiem i dziąsłami; kwaśne wymioty; bezsenność. θ Ząbkowanie.

Biała, śluzowata biegunka, z kolką.

Dolegliwości biegunkowe nasilone: podczas ząbkowania; po przeziębieniu; po złości lub rozdrażnieniu; w nocy; po tytoniu; w połogu; wskutek ruchu ku dołowi; po zahamowaniu pocenia.

Opieszałe wypróżnienie.

Zaparcie; oddawany stolec jest żółty i twardy, kruszący się wskutek nadmiernej suchości. θ Ząbkowanie.

Zaparcie wskutek bezczynności odbytu.

Ból kłujący w odbytnicy po każdym stolcu.

Hemoroidy: ślepe; bolesne, krwawiące, piekące, zapalne.

Kłucia w odbytnicy po stolcu.

Bolesność odbytu, szczególnie po stolcu.

Swędzący ból odbytu.

Owrzodziałe szczeliny odbytu.

Otarcie skóry wokół odbytu.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Ciągnięcie ku moczowodom jak przy bólach porodowych, z bardzo częstym parciem na mocz.

Ból kłujący w szyi pęcherza poza oddawaniem moczu.

Pieczenie w szyi pęcherza podczas oddawania moczu.

Bezskuteczne parcie, z udręką; uczucie szczypania lub ból palący w cewce moczowej podczas mikcji.

Częsta potrzeba oddawania moczu; mocz jest obfity i blady. θ Zaburzenia nerwowe.

Gryzący ból w cewce moczowej podczas oddawania moczu.

Oddawanie moczu niemożliwe z powodu bólu brzucha.

Siła skurczu pęcherza jest osłabiona, mocz wypływa słabym strumieniem.

Mimowolne oddawanie moczu, który wydaje się gorący.

Mimowolne oddawanie moczu w nocy.

Mocz: gorący; żółty, z kłaczkowatym osadem; skąpy; mętny, wkrótce po oddaniu przybiera barwę gliny; mętny, gęstnieje podczas stania, osad żółty; obfity i jasny; czerwony jak krew.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Gwałtowne erekcje i pobudzenie popędu płciowego; także nocne polucje.

Swędzący, kłujący ból na brzegu napletka.

Obrzęk napletka i bolesność jego brzegu. θ Sycosis.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Przekrwienie macicy.

Ciągnąco-rwący ból w macicy, bolesnej przy dotyku; ma wrażenie, że nie zniosłaby nawet najlżejszego dotknięcia. θ Stwardnienie macicy.

Miesiączka: zbyt wczesna; zbyt obfita; krew o odrażającym zapachu; krew skrzepła, ciemna.

Miesiączka zahamowana.

Zahamowanie miesiączki, z obrzmieniem dołka podsercowego i bólem, jakby serce miało zostać zepchnięte ku dołowi, z obrzękiem brzucha, bólami jak porodowe i uogólnionym obrzękiem.

Nadmierne krwawienie miesiączkowe, krew ciemna, niemal czarna, skrzepła, z bólem przebiegającym od pleców ku przodowi, napadami omdlenia, zimnem kończyn i silnym pragnieniem.

Obfite wydalanie skrzepów krwi, z silnymi bólami macicy jak porodowe; bóle rwące w nogach.

Kolka tnąca i ciągnięcie w udach przed miesiączką.

Bóle jak porodowe przed miesiączką lub w jej trakcie.

Podczas miesiączki: obrzmiałe piersi, bolesne brodawki sutkowe, biegunka z kolką, omdlenie, krótki, suchy kaszel, bóle jak porodowe.

Wypływ krwi przed właściwym terminem.

Wypływ krwi między miesiączkami.

Krwotok maciczny, nawet u starych kobiet.

Krwotok maciczny z ciemną, skrzepłą krwią, wypływającą obficiej napadami; silne pragnienie; zimno kończyn.

Krwotok maciczny, z wydalaniem cuchnącej krwi w grudach.

Parcie ku narządom płciowym; oddawanie dużych ilości bezbarwnego moczu.

Ciągnięcie od krzyża ku przodowi, chwytanie i szczypanie w macicy, po których następuje wydalenie dużych skrzepów krwi.

Kolka miesiączkowa po złości.

Bolesne miesiączkowanie błoniaste.

Gryząca, szczypiąca, wodnista wydzielina z pochwy, szczególnie po posiłku.

Żółte, szczypiące upławy.

Szczypiące pieczenie w pochwie, jakby była otarta.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Ból zębów podczas ciąży; bóle doprowadzają ją do szaleństwa.

Krwista wydzielina z bólami jak porodowe podczas ciąży.

Zagrażające poronienie, z wypływem ciemnej krwi; częste oddawanie moczu, mocz obfity i blady; wielki niepokój i udręka; drażliwość; uczucie ciężkości całego brzucha; częste ziewanie, dreszcze i wstrząsanie ciałem.

Krwotok maciczny po poronieniu, napadowy; bóle brzucha kurczące i uciskające ku zewnątrz, wychodzące od pleców; < przy leżeniu na plecach; dzwonienie w uszach; ból czoła.

Bóle porodowe uciskają ku górze; jest jej gorąco, ma pragnienie, jest zrzędliwa i skłonna do łajania.

Bóle porodowe skurczowe i wyczerpujące; bóle rwące w dół nóg; jest nadmiernie wrażliwa na ból, pragnie uciec od samej siebie; jest drażliwa i opryskliwa, pragnie świeżego powietrza; mówi, że musi i na pewno wstanie.

Skurczowe, wyczerpujące bóle jak porodowe podczas ciąży, uniemożliwiające sen; drażliwość.

Gwałtowne bóle porodowe i rwanie w żyłach nóg, z wypływem ciemnej, skrzepłej krwi.

Bóle porodowe, z mniej lub bardziej obfitym wypływem ciemnej krwi i częstym oddawaniem moczu; mocz jest obfity i blady.

Klepsydrowaty skurcz macicy; drażliwa; spragniona; pragnienie świeżego powietrza; niespokojna.

Sztywność ujścia macicy; ledwie jest w stanie znieść bóle.

Bóle poporodowe bardzo ostre i wyczerpujące.

Stałe, bardzo silne bóle poporodowe w drugim dniu po urodzeniu czwartego dziecka; stają się nie do zniesienia, gdy dziecko ssie pierś, tak że chora krzyczy.

Nadmiernie długo utrzymujące się bóle poporodowe.

Krwotok poporodowy : macica, wyczuwana z zewnątrz przez powłoki brzuszne, jest obkurczona w małe węzły lub pęczki wielkości orzecha włoskiego ; zaczerwienienie jednego policzka, bladość drugiego.

Gorączka mleczna po gniewie.

Zapalenie macicy po gwałtownym gniewie, zwłaszcza po porodzie ; odchody połogowe na ogół zwiększone.

Gorączka połogowa, z wielkim niepokojem ruchowym, pobudzeniem, bolesnością piersi i brakiem mleka ; śluzowa, zielonkawa, wodnista, mleczna biegunka, obfite odchody połogowe, z bólami jak porodowe, przechodzącymi od pleców ku przodowi.

Drgawki połogowe po gniewie ; albo jeden policzek czerwony, drugi zaś blady.

Wysypka u położnic i niemowląt karmionych piersią, wywołana gorącem lub błędami dietetycznymi, z wodnistą, zielonkawą biegunką przypominającą posiekane jajo, nadżerającą odbyt.

Odchody połogowe zbyt obfite i krwiste.

Zahamowanie odchodów połogowych, po którym występują podrażliwość, biegunka, kolka i ból zębów.

Ciemna wydzielina połogowa.

Nadmierne pocenie się po porodzie.

U kobiet karmiących mleko samo wypływa.

Mleko jest serowate albo zmieszane z krwią lub ropą.

Zahamowanie wydzielania mleka wskutek napadu gniewu.

Niepokój po karmieniu piersią.

Pierś twarda i tkliwa na dotyk, z bólami ciągnącymi ; chora jest rozkapryszona, bezsenna i opryskliwa.

Stwardnienie gruczołów sutkowych, bardzo tkliwe na dotyk ; ciągnące, rozdzierające bóle. θ Rak twardy.

Piersi bardzo tkliwe, brodawki objęte stanem zapalnym i obrzęknięte.

Róża piersi, brodawki nadmiernie bolesne.

Niemowlęta : krzyczą dniem i nocą, często bez przyczyny ; początek wodogłowia ; zatkanie nosa albo wypływ wodnistej wydzieliny z nosa ; zapalenie jelit, gdy stolce są rzadkie, wodniste, z towarzyszeniem silnego bólu, < w nocy ; skąpy sen nocny zaburzony przez częste zrywania ; początek wyniszczenia, częste stolce biegunkowe, niekiedy obrzmienie gruczołów, brzuch napięty i twardy ; przepuklina ; krzyk podczas kolki ; częsty stolec biegunkowy nadżerający odbyt ; krzyk z wielkim niepokojem ruchowym, rzucaniem się, kolką i podciąganiem nóg ; dokuczliwy, suchy kaszel ; zapalenie płuc ; podrażnienie nieżytowe, wilgotny kaszel, rzężenie przy oddychaniu ; dojmujący lęk w okolicy serca ; stwardnienie gruczołów sutkowych, tkliwych na dotyk ; różowate zapalenie i obrzmienie piersi ; konwulsyjne drgania kończyn podczas zasypiania ; rozpoczynające się skurcze ; napady padaczkowe ; stan gorączkowy z podrażnieniem nerwów, niepokojem i niemożnością pozostania w spoczynku, łatwe przestrachy ; otarcia i odparzenia ; wysypka.

Dzieci mają skurcze wskutek ssania mleka zmienionego szkodliwie przez napad gniewu.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Palenie w krtani.

Uczucie bolesnego podrażnienia i drapania w krtani.

Uczucie bolesnego podrażnienia w górnej części dróg oddechowych.

Uczucie lekkiego ucisku na drogi oddechowe, z pewnym podrażnieniem wywołującym kaszel.

Łaskotanie w dołku nadmostkowym, wywołujące drapiący, suchy kaszel.

Głos ochrypły.

Chrypka nieżytowa, z suchością powiek, uczuciem palenia lub kłucia w krtani oraz bolesnością w jednym miejscu, ustępującą dopiero po długim kaszlu i odkrztuszeniu niewielkiej ilości plwociny.

Chrypka wskutek ciągliwego śluzu w krtani, który można usunąć jedynie silnym odchrząkiwaniem.

Chrypka z gwałtownym, uporczywym kaszlem, bardzo silnym gorącem każdego wieczoru i rozkapryszeniem po przebudzeniu ; dziecko kaprysi i łaja, prosi o jedną rzecz, a potem o inną.

Chrypka po przeziębieniu.

Zapalenie gardła, z kłującym, wrzodziejącym bólem nagłośni, który wywołuje kaszel i utrudnia połykanie.

Świsty, furczenia i rzężenia w tchawicy podczas oddychania.

Uczucie sznura opasującego tchawicę, ze stałą potrzebą kaszlu.

Krup u dzieci ; kurcz klatki piersiowej z napadami duszenia po gniewie ; dziecko chce być noszone.

Nerwowa astma oskrzelowa.

ODDYCHANIE [26]

Niespokojny oddech.

Utrudnione oddychanie, jakby klatka piersiowa nie była dostatecznie szeroka.

Duszność, uczucie zaciskania w dole nadmostkowym, ze stałym podrażnieniem wywołującym kaszel.

Duszność jak wskutek nieżytu powodującego duszenie (krtań wydaje się zaciśnięta) w okolicy dołka nadmostkowego, ze stałym podrażnieniem wywołującym kaszel.

Duszność z uczuciem uduszenia, jakby sznur zaciskał się wokół tchawicy ; stała potrzeba kaszlu.

Napady duszenia wskutek cofnięcia się wysypki odrowej po przeziębieniu.

Szybki, głęboki oddech, ze znacznym unoszeniem klatki piersiowej.

Krótki, dyszący oddech.

Krótki oddech z rzężeniem.

Krótki, skrzeczący oddech.

Nabiera krótkich, głębokich oddechów, ze znacznym unoszeniem klatki piersiowej.

Rzężenie przy oddychaniu, z kaszlem.

Rzężenie przy oddychaniu, powolny wdech i szybki wydech.

Oddech o kwaśnym zapachu lub cuchnący.

Głośne, rzężące, wzdychające lub nierównomierne oddychanie.

Chrapliwe wdechy podczas snu, krótsze od wydechów, z otwartymi ustami oraz gorącym, lepkim potem na czole.

Astma po napadzie gniewu.

Napad astmy, najwyraźniej wywołany nagromadzeniem gazów, > przy odchyleniu głowy do tyłu, na zimnym powietrzu i po piciu zimnej wody ; < przy suchej pogodzie i od ciepłych pokarmów.

Astma od oparów siarki, po Pulsat.

KASZEL [27]

Dziecko wpada w gniew, a następnie kaszle.

Kaszel i chrypka z rzężącym śluzem w tchawicy, zwłaszcza zimą.

Stałe podrażnienie wywołujące kaszel, poniżej górnej części mostka.

Stała potrzeba kaszlu, z uczuciem sznura opasującego tchawicę.

Kaszel wywołany podrażnieniem w dolnej części dróg oddechowych, w nocy.

Kaszel od łaskotania w klatce piersiowej.

Napady kaszlu około północy, podczas których coś zdaje się podchodzić do gardła, jakby chora miała się udusić.

Kaszel, szczególnie w nocy, z ciągliwą, śluzową plwociną o gorzkim i zgniłym smaku.

Suchy kaszel < w nocy i podczas snu.

Kaszel z odkrztuszaniem w dzień, bez odkrztuszania w nocy.

Suchy kaszel wskutek przeziębienia.

Szorstki, drapiący kaszel u dzieci zimą, z łaskotaniem w dole nadmostkowym, < w nocy.

Suchy kaszel utrzymujący się podczas snu.

Kaszel suchy i pokasłujący ; dziecko jest bardzo rozkapryszone.

Drapiący, suchy kaszel, wywołany łaskotaniem w dołku nadmostkowym, < w nocy, nawet podczas snu, zwłaszcza u dzieci po przeziębieniu zimą.

Szorstki, suchy kaszel. θ Następstwo odry.

Kaszel z uderzeniami gorąca w obrębie twarzy, a jednocześnie dreszczowością kończyn i pleców.

Kaszel grozi rozerwaniem klatki piersiowej. θ Reumatyzm.

Kaszel łagodnieje po rozgrzaniu się w łóżku.

Odkrztuszana wydzielina krwista, ciemna i skrzepła.

Kaszel z rzężeniem w klatce piersiowej.

Plwocina : drażniąca, z krwią skrzepłą ; ciemna ; śluzowa ; lepka ; wodnista.

Smak plwociny : gorzki, zgniły albo kwaśny.

Nieżytowy okres krztuśca, ze stałym, drażniącym, suchym kaszlem.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ból palący pod mostkiem i wznoszący się spod mostka do ust.

Palenie w klatce piersiowej, z otępieniem w głowie, jakby chory nie wiedział, gdzie się znajduje, oraz z niepokojem.

Ściskanie w górnej części klatki piersiowej, bolesne podczas kaszlu.

Ból napinający w poprzek klatki piersiowej podczas oddychania.

Nagłe kłucia i przeszywające bóle przechodzące na wskroś przez klatkę piersiową, wywołujące krzyk ; duszność odbierająca głos i grożąca uduszeniem. θ Reumatyzm.

Pojedyncze, silne kłucia w klatce piersiowej, występujące niekiedy.

Kłucia przechodzące z brzucha do klatki piersiowej po każdym wzdrygnięciu, jak ze strachu, na jawie lub we śnie.

Ból klatki piersiowej podczas kaszlu.

Kłucia po bokach klatki piersiowej.

Kłucia przeszywają od brzucha do środka klatki piersiowej, jak wskutek wzdęcia.

Kłucia w boku klatki piersiowej, pod żebrami i łopatkami, podczas oddychania.

Ból w klatce piersiowej przy każdym głębokim oddechu. θ Reumatyzm.

Klatka piersiowa obolała wewnątrz, jakby była stłuczona.

Ucisk w klatce piersiowej jak od gazów nagromadzonych w górnej części brzucha.

Uczucie ciężkości w klatce piersiowej.

Ból uciskający pod mostkiem, utrudniający oddychanie.

Ból ciągnący albo uczucie, jakby prawa strona klatki piersiowej była raz po raz wciągana do środka.

Ucisk w klatce piersiowej, krótki, jękliwy oddech, z bólem w klatce piersiowej, niekiedy z kłuciami przy głębokim wdechu.

Rzężenie śluzu w klatce piersiowej.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Kołatanie serca i uczucie omdlewania.

Niepokój w okolicy serca, częste omdlenia ; drgania kończyn ; ucisk w klatce piersiowej. θ Wstrząs po urazie.

Ból serca, jakby coś je przygniatało. θ Kardialgia.

Pewnego rodzaju omdlewanie ; choremu robi się niedobrze i mdło w okolicy serca, stopy nagle wydają się sparaliżowane, z uczuciem ciężkości wszystkich kończyn, jakby były zupełnie wyczerpane.

Przeszywające kłucia w okolicy przedsercowej, promieniujące stamtąd do różnych części ciała.

Szybko następujące kłucia w okolicy serca podczas ruchu, utrudniające oddychanie.

Tętno małe, lecz napięte i przyspieszone. θ Neuralgia.

Tętno często bardzo nierówne, a przez pewien czas słabe.

Tętno najpierw pełne, potem znów słabe i małe.

Tętno małe i nierówne.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Ból rwący w okolicy obojczyka i gardła.

Cała klatka piersiowa wydaje się jak zbita. θ Reumatyzm.

Twardy guzek pod brodawką sutkową, bolesny przy dotyku, z ciągnącym, rwącym bólem.

Twarde nacieczenie rakowe gruczołów sutkowych.

SZYJA I PLECY [31]

Napięta sztywność mięśni szyi.

Gruczoły obrzmiałe i często bardzo tkliwe ; bolesne przy obracaniu szyi.

Ból ciągnący w łopatkach.

Ból ciągnący, kłujący albo rwący w plecach.

Silny ból pleców, niekiedy przechodzący przez brzuch ku przodowi i do narządów płciowych. θ Zagrażające poronienie.

Uczucie stłuczenia mięśni lędźwi i pleców.

Okolica krzyżowa wydaje się stłuczona.

Uczucie ściągania w kręgosłupie.

Ból okolicy krzyżowej, zwłaszcza w nocy.

Uczucie pełności, niepokój i ból rwący w plecach po jedzeniu ; następnie ból przechodzi do brzucha.

Ból pleców, < przy schylaniu się i chodzeniu oraz po kawie.

Nieznośny ból lędźwi i stawu biodrowego w nocy, gdy chory leży na stronie przeciwnej do bolesnej.

Sztywny ból lędźwi po siedzeniu.

Ból pleców. θ Trzeciaczkowa gorączka przepuszczająca.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Nieprzerwany, delikatny, bolesny ucisk w więzadłach stawowych i okostnej kończyny górnej, od barku po palce, o charakterze ciągnąco-rwącym, < po północy, podczas leżenia na plecach, > podczas leżenia na bolesnym ramieniu.

Szarpane kłucia jak iskry elektryczne w lewym barku, przechodzące do mięśni szyi.

Kłucia przechodzące przez prawe ramię aż do barku.

Ból ramion ; chory nie znosi najmniejszego ruchu.

Ból rwący w mięśniach ramion, szczególnie w zginaczach przedramienia, rano wkrótce po przebudzeniu, < w chłodnym wieczornym powietrzu.

Sztywność ramienia, jakby miało zdrętwieć, gdy chwyta się coś dłonią.

Pełzający, rwący ból w kościach ramienia, przechodzący do palców, jakby ramię było zdrętwiałe.

Kłujące uczucie drętwienia w prawym ramieniu, budzące chorego ze snu w nocy.

Ramiona natychmiast drętwieją, gdy chora mocno coś chwyta ; musi pozwolić im opaść.

Uciskające uczucie jak przy porażeniu, biegnące wzdłuż nerwów ramienia aż do końców palców.

Ciągnący i porażenny ból w łokciach i dłoniach.

Ból ciągnący po wewnętrznej stronie ramienia, od łokcia do końców palców, późnym wieczorem.

Ból łokci jak po niesieniu dużego ciężaru przy zgiętych ramionach, nasilony przez prostowanie ramion, < po prawej stronie.

Ból ciągnący i kłucia w nadgarstku.

Lewe ramię zdrętwiało, mimo że chory na nim nie leżał.

Drgawki ramion z zaciskaniem kciuków.

Konwulsyjne drgania palców.

Silne kłucia w ramionach wzdłuż kości, zwłaszcza w przedramionach i kościach śródręcza.

Kłucia w dłoniach i stawach palców.

Ból palący dłoni po południu.

Palce stają się zimne i mają skłonność do „drętwienia” podczas siedzenia.

Palce „drętwieją” rano.

Zimne dłonie, z zimnym potem na ich powierzchni dłoniowej. θ Reumatyzm.

Ból kciuka i palca wskazującego, jak po skręceniu lub nadwerężeniu, wskutek nadmiernego wysiłku albo jak przy złamaniu ; odczuwany podczas ruchu.

Stawy palców czerwone i obrzmiałe.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Ból stawu biodrowego, jak po skręceniu, podczas chodzenia po wcześniejszym siedzeniu, wieczorem.

Rodzaj gwałtownego bólu porodowego, promieniującego od kości krzyżowej do uda, ciągnący ból porażenny.

Gwałtowne ciągnące, rwące bóle od lewej kości kulszowej do kości piętowej i podeszwy, z kurczowym napięciem mięśni. θ Rwa kulszowa.

Kłucia w pośladkach i udach.

Ból na tylnej powierzchni prawego uda podczas chodzenia.

Ból w udach jak po stłuczeniu.

Bóle rwące w dół nóg.

Krótkie napady wyczerpania, szczególnie kończyn dolnych.

Nieopisany ból uda przy wstawaniu po siedzeniu oraz podczas leżenia z wyprostowanym udem.

Porażenna sztywność ze znużeniem uda, jak po stłuczeniu.

Kłucia w udach.

Ból w udach jak po stłuczeniu.

Uczucie ciężkości i osłabienie nóg. θ Krwotok poporodowy.

Niepokój nóg i stóp w nocy.

Musiał od czasu do czasu wyprostować nogi, aby mogły odpocząć.

Drżenie podudzia przy zasypianiu.

Ból rwący w udach i podudziach.

Kłucia przeskakujące z miejsca na miejsce, szczególnie w kolanach i stawach skokowych, ustępujące podczas ruchu.

Napięcie w kolanach.

Trzaskanie w kolanie podczas ruchu.

Z powodu bólu łydek i kolan musiała podciągać stopy; gdy wyciąga nogi, łydki i kolana „drętwieją”.

Ból ciągnący, promieniujący późnym wieczorem od kolana przez podudzie.

Ból ciągnący i rwący, promieniujący od kolana do stawu skokowego.

Gwałtowne podciąganie kolan ku klatce piersiowej natychmiast po zaśnięciu; śni mu się, że spada w otchłań.

Kłucia poniżej głowy kości strzałkowej.

Kurcz nóg i łydek.

Mrowienie i uczucie ciężkości łydek.

Uczucie w nogach, jakby miały zdrętwieć.

Zaczerwienienie i obrzęk wokół kostek. θ Reumatyzm.

Uczucie zaciskania w stawach skokowych.

Ból rwący w stopach; nie może pozwolić, by w łóżku je przykryto.

Ból rwący w stopach po silnym dreszczu; musi się położyć i pozostawać w bezruchu; ból w stawie skokowym, < przy każdym ruchu.

Stopy wydawały się sparaliżowane, a podeszwy przy stąpaniu — gąbczaste; < w nocy.

Świądowy ból wewnątrz bocznej części pięty.

Podczas siedzenia wydaje się, jakby palce stóp miały odginać się ku górze i drętwieć, szczególnie paluch.

Skurczowe ściąganie palców stóp z bólem rwącym w kończynach.

Ból rwący w stopach po silnym dreszczu; musi się położyć i pozostawać w bezruchu; każdy ruch wywołuje ból w stawie skokowym.

Stopy wydają się sparaliżowane, z uczuciem omdlewania. Zob. 29 .

Napięcie w stopach, wznoszące się ku łydkom.

Pieczenie podeszew w nocy; wystawia stopy z łóżka.

Uczucie drętwienia palców stóp.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Ból okostnej z porażennym osłabieniem.

Bóle ciągnące i rwące w kończynach, < w nocy.

Rwący (neuralgiczny) ból we wszystkich kończynach; > jedynie przy nieustannym rzucaniu się w łóżku.

Ból we wszystkich kończynach z osłabieniem.

Ból kończyn z osłabieniem i powolnym, powłóczystym chodem.

Ciągnąco-rwące szarpnięcia w kościach długich kończyn lub w ścięgnach.

Nocny ból rwący w kończynach, powodujący kulawiznę, z uczuciem drętwienia.

Kończyny wydają się ciężkie. θ Zagrożone poronienie.

Sztywność kończyn.

Konwulsyjne drgania kończyn. θ Zagrożone poronienie.

Pojedyncze konwulsyjne szarpnięcia kończyn tuż przy zasypianiu.

Dłonie i stopy łatwo sztywnieją na zimnie, jakby miały zamarznąć.

Stawy bolesne jak po stłuczeniu i zupełnie wyczerpane; brak siły w dłoniach i stopach.

Bóle wszystkich stawów podczas ruchu, jakby były sztywne i miały się złamać.

Trzaskanie w stawach, szczególnie kończyn dolnych, z bólem w tych stawach jak po stłuczeniu.

Gwałtowne bóle reumatyczne wypędzają go nocą z łóżka i zmuszają do chodzenia.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Skłonność do leżenia.

Leżenie: ucisk w głowie; na płasko, migotanie przed oczami; utrudnione połykanie; w łóżku, nudności z zawrotami głowy; na plecach, ból uciskający w brzuchu, wychodzący z pleców; ucisk w więzadłach stawowych; nieopisany ból ud, gdy są wyprostowane; musi się położyć z powodu bólu rwącego w stopach; < ból neuralgiczny; czuwanie.

Leżenie na przeciwległym boku: ból w lędźwiach i stawie biodrowym.

Siedzenie: wyprostowany w łóżku, zawroty głowy; rwący ból głowy; w łóżku, przyćmienie wzroku; palce rąk stają się zimne; palce stóp odginają się ku górze; senność; wywołuje ból ze sztywnością w lędźwiach.

Siedzi sztywno na krześle, niczym posąg, i zdaje się niczego nie zauważać.

Wstawanie: z łóżka, zawroty głowy; po siedzeniu, zawroty głowy; po siedzeniu, ból uda; nasila owrzodzenia.

Schylanie się: ucisk od szczytu głowy ku czołu; tępy ucisk jak od uderzenia w uchu wewnętrznym; kłucia w uchu; ból pleców.

Odginanie głowy do tyłu: napad astmatyczny.

Potrząsanie głową: ból uciskający pod górną powieką.

Obracanie się: w łóżku, rwący ból głowy; bolesność szyi.

Chwytanie dłonią: sztywność ramienia; ramiona „drętwieją”.

Wyciąganie się: podczas leżenia wywołuje ból uda; musi prostować nogi, aby odpoczęły; uczucie „zdrętwienia” w łydkach i kolanach.

Dziecko przeciąga się.

Rzucanie się w łóżku, < ból wszystkich kończyn.

Rzuca się w łóżku jak w rozpaczy: kolka.

Musi i chce wstać.

Chodzenie: ból pleców; > bóle reumatyczne.

Noszenie przynosi dziecku ulgę.

Poruszanie: oczami, ból uciskający pod górną powieką; głową do tyłu i do przodu, bóle gardła.

Ruch: najmniejszy, ból ramion; kłucia w kończynach, przeskakujące z miejsca na miejsce; trzaskanie w kolanie; ból rwący w stopach; ból wszystkich stawów; nasila owrzodzenia; szybki, kłucia w okolicy serca.

NERWY [36]

Nadmierna wrażliwość na bodźce i podrażliwość układu nerwowego.

Nadwrażliwość po nadużywaniu kawy lub opium.

Podrażliwość, szczególnie po gniewie, postępująca aż do najgwałtowniejszych skurczów klatki piersiowej i gardła.

Silny niepokój i skurczowe drgania kończyn. θ Zagrożone poronienie.

Dziecko nagle usztywnia ciało i wygina się do tyłu, kopie podczas noszenia, wrzeszczy bez umiaru i wszystko z siebie zrzuca. θ Ząbkowanie.

Drżące zrywanie się; drgania kończyn i powiek.

Pojedyncze drgania kończyn i głowy podczas porannej drzemki.

Drgawki u dzieci: dziecko sztywnieje, przewraca oczami, wykrzywia twarz, drga, miota kończynami, zaciska kciuki, wygina ciało do tyłu lub na bok, oddycha rzężąco, z pianą na ustach; porusza nogami naprzemiennie w górę i w dół, chwyta dłońmi i wyciąga ręce, usta są przeciągane z boku na bok, oczy wpatrzone albo oczy i twarz wykrzywione; stupor. θ Ząbkowanie.

Stan drgawkowy u małych dzieci, z rozdętym brzuchem, zielonkawymi, białawymi, rozdrobnionymi, częstymi stolcami; wymioty płynem o kwaśnym zapachu.

Drgawki tężcowe po odrze.

Drgania powiek, gałek ocznych, warg i mięśni twarzy.

Ból kończyn z osłabieniem i powolnym, powłóczystym chodem.

Ogólny upadek sił, uczucie omdlewania.

Wielkie, obezwładniające osłabienie natychmiast po rozpoczęciu się bólu. θ Neuralgia.

Osłabienie rano po przebudzeniu.

Omdlenie, szczególnie histeryczne.

Uczucie drętwienia.

Neuralgia: chory dziki i nieposkromiony, żąda natychmiastowej ulgi; gorąco z lękiem i niepokojem; gorący pot, szczególnie na twarzy i owłosionej skórze głowy; < w nocy, podczas leżenia; musi wstać i biegać; zajmuje głównie lewą stronę.

SEN [37]

Skarży się na senność z powodu uczucia stłuczenia w kończynach, ze skłonnością do płaczu i rozdrażnieniem.

Częste ziewanie. θ Zagrożone poronienie.

Ziewanie i przeciąganie się.

Senność z otępieniem zmysłów.

Sen z półotwartymi oczami.

Chrapliwy oddech podczas snu.

Senny, lecz nie może zasnąć.

Ospałość z krótkim oddechem, jękami i zrywaniem się.

Jeśli w dzień usiądzie, chce mu się spać, lecz gdy się położy, nie może zasnąć i pozostaje przytomny.

Nie mógł zasnąć do godziny 2 w nocy, częściowo z powodu bolesnego osłabienia kończyn, częściowo wskutek uczucia gorąca i niepokoju, które każą mu rzucać się w łóżku.

Bezsenność i niepokój w nocy.

Niespokojny sen z płaczem, wyciem, jękami i rzucaniem się.

Bezsenność z gorączką i dusznością.

Zrywanie się i szarpnięcia podczas snu.

Prawie nie śpi, a przy zasypianiu dręczą go żywe, fantastyczne, lękowe i przerażające sny.

Straszliwa zmora nocna; dziecko budzi się trzy lub cztery razy każdej nocy w śmiertelnym przerażeniu, wydając nagłe, przeszywające krzyki, które przyprawiają o przestrach, i zapewnia, że pod łóżkiem lub w pokoju znajduje się jakaś straszna bestia; nerwowe, drażliwe i marudne.

Podczas snu: pojękiwanie; płacz i zawodzenie; chrapliwe wdechy przez otwarte usta; zrywanie się, krzyki, rzucanie się i mówienie; odczuwa ból głowy i inne bóle; gorący, lepki pot na czole; drgania mięśni.

Coma vigil, a właściwie niemożność otwarcia oczu; półsen bez właściwego snu, przyspieszony wydech i rwący ból głowy w czole, z nudnościami.

Podczas snu leży z rozstawionymi kolanami.

Nasilenie dolegliwości przy zasypianiu i budzeniu się.

Sny: lękowe; widzi straszliwe zjawy i zrywa się; o śmiertelnych wypadkach.

CZAS [38]

W nocy: uczucie gwałtownego gorąca, z pieczeniem, nieugaszonym pragnieniem, suchym językiem i oszołomieniem.

Noc: ból głowy po jedzeniu; złudzenia słuchowe; okolica pępkowa wrażliwa na dotyk; ból zęba <; ból zęba przed północą; reumatyczny ból zęba; bolesny obrzęk policzka; dzieci chcą być noszone; smak śluzowaty, gorzki, kwaśny, zjełczały, gnilny, odrażający; skłonność do wymiotów; ból żołądka <; biegunka; niekontrolowane oddawanie moczu; zapalenie jelit <; kaszel bez odkrztuszania; ból w krzyżu; nieznośny ból lędźwi; niepokój nóg; stopy wydają się sparaliżowane; pieczenie podeszew; ciągnące, rwące bóle kończyn; gwałtowne bóle reumatyczne wypędzają go z łóżka; neuralgia <; bezsenność; reumatyzm; palące i piekące albo przeszywające, rozdzierające bóle w owrzodzeniu; świąd wysypki.

Północ: napady kaszlu.

Po północy: ból ramienia.

O godzinie 2 w nocy: kaszel; nie może spać.

Rano: zawroty głowy przy wstawaniu; kłucie i wiercenie w prawej skroni; ból głowy; oczy zamglone i słabe; zapalenie oczu; oczy obrzęknięte; kąciki oczu wypełnione ropną wydzieliną; gorzki smak; po wypiciu kawy gorąco, poty, wymioty; nadbrzusze boleśnie wzdęte; kolka o wschodzie słońca; uczucie ciężkości; palce rąk „drętwieją”; pojedyncze drgania kończyn.

Wczesnym rankiem w łóżku: oczy półotwarte i skierowane ku dołowi, źrenice nieco rozszerzone, sopor.

Od godziny 9 do 12: ogólne gorąco, następnie gwałtowny pot.

Przed południem: ból uciskający w obu skroniach.

W południe: < rwący ból głowy.

Po południu: ucisk w głowie; ból palący dłoni; napady gorączki.

Wieczorem: uciskowy ból głowy; pieczenie policzków; przelotne dreszcze; nienaturalny głód; chrypka z gwałtownym kaszlem; ból ciągnący po wewnętrznej stronie ramion; ból stawu biodrowego; ból ciągnący w kolanie; gorączka.

Dzień: kaszel z odkrztuszaniem.

Dzień i noc: krzyk.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepłe rzeczy brane do ust: < ból zęba.

Ciepły pokój: rozpoczyna się w nim ból zęba.

Rozgrzanie się w łóżku: < ból zęba; > kaszel.

Ciepło łóżka: < owrzodzenia.

Bóle nasilają się pod wpływem ciepła.

Ciepła odzież: > kolka brzuszna.

Zimno: > owrzodzenia.

Zimna woda: < ból zęba; reumatyczny ból zęba.

Przeciąg: ból zęba.

Świeże powietrze: pragnienie przebywania na nim; nasila owrzodzenia.

Nadwrażliwość na świeże powietrze, niechęć do wiatru, szczególna wrażliwość okolicy uszu.

Zimne powietrze: bardzo duża wrażliwość na nie; uczucie zimna.

Nagłe ochłodzenie pogody: < zapalenie oczu.

Wrażliwość na wilgotne powietrze.

Wilgotna, zimna pogoda: < zapalenie oczu.

Wielki lęk przed wiatrem.

Wietrzna pogoda: < owrzodzenia.

Sucha pogoda: napady astmatyczne.

GORĄCZKA [40]

Ogólna dreszczowość i zimno; zimno wewnętrzne; jednostronny dreszcz z pragnieniem lub bez niego.

Dreszcz i zimno całego ciała, z palącym gorącem twarzy i gorącym oddechem.

Zimne kończyny, z palącym gorącem twarzy, palącym gorącem w oczach i paląco gorącym oddechem.

Zimno twarzy, dłoni i stóp.

Dreszcz tylnej części ciała z gorącem części przedniej albo odwrotnie.

Natychmiast po odkryciu gwałtowny dreszcz.

Dreszcz z drżeniem ciała, nudnościami i gorzkimi wymiotami.

Dreszcz i dreszcze, zazwyczaj tylko pojedynczych części ciała, podczas gdy inne są gorące.

Dreszcz, po którym następuje gorąco z gryzącym potem o kwaśnym zapachu.

Dreszczowość i wrażliwość na zimne powietrze; nocą musi być dobrze okryta.

Dreszcze przy odkrywaniu się i od zimnego powietrza.

Lekkie dreszcze, występujące naprzemiennie z gorącem, pełzną po grzbiecie i brzuchu.

Dreszcze w tylnej części ciała, na tylnej powierzchni ramion i ud oraz na grzbiecie, powracające napadowo, bez zewnętrznego zimna, lecz raczej z gorącem wewnętrznym i zewnętrznym, zwłaszcza czoła i twarzy.

Dreszcze od przeciągu.

Stałe naprzemienne występowanie gorąca i zimna w różnych częściach ciała; raz dłonie były zimne, innym razem ciepłe; raz zimne było podudzie, innym razem udo, a jeszcze innym razem były one ciepłe; raz czoło było zimne, a policzki gorące itd.

Naprzemienne zimno i gorąco w różnych częściach ciała, zwłaszcza na twarzy.

Gorąco przemieszane z dreszczami, najczęściej z jednym policzkiem czerwonym, a drugim bladym.

Pobudzenie gorączkowe i nadwrażliwość na drgania oraz kurcze.

Gorąco wewnętrzne z dreszczami.

Gorąco z lękiem i potem na twarzy oraz owłosionej skórze głowy.

Palące gorąco w lekko okrytych częściach ciała, które po odkryciu są niemal zimne.

Pieczenie policzków z przelotnymi dreszczami wieczorem.

Gorąco pełzające po głowie i twarzy, utrzymujące się przez długi czas.

Gorąco i pot na twarzy po jedzeniu i piciu.

Gryzące gorąco.

Długotrwałe gorąco z gwałtownym pragnieniem i częstymi zrywaniami się podczas snu.

Gorąco, zaczerwieniona twarz, silne pragnienie, ból głowy, kolka, brzuch wrażliwy na dotyk i bębenkowo wzdęty; pokarm zanikł.

Gorączka z zaczerwienieniem jednego policzka i bladością drugiego.

Ogólne gorąco od godz. 9 do 12 przed południem, następnie gwałtowny pot.

Gorączka wieczorna z biegunką.

Silne gorąco i bezsenność w nocy.

Dziecko jest silnie rozgorączkowane i rozdrażnione. θ Ząbkowanie.

Podczas bólów choremu jest gorąco i odczuwa pragnienie.

Obfity pot na okrytych częściach ciała.

Gorący pot wskutek bólu. θ Neuralgia.

Pot podczas snu, najsilniejszy na głowie, zwykle o kwaśnym zapachu.

Pot ze szczypaniem skóry.

Obfite poty nocne z bezsennością.

Ból ustępuje po spoceniu się, lecz nie podczas pocenia.

Zahamowanie potu i wynikający stąd jego całkowity brak.

Dolegliwości wskutek zahamowania pocenia albo napadu gniewu.

Zimny pot.

Podczas pocenia się silne swędzenie spoconych części ciała.

Napad po południu, zwykle występujący każdego dnia o dwie godziny wcześniej.

Gorączka przerywana, niewywołana miazmatem bagiennym, lecz występująca wiosną u osób nerwowych oraz tam, gdzie rozrastają się wielkie miasta.

Gorączka przerywana; dreszczowi towarzyszy gorąco zewnętrzne i wewnętrzne.

Zamiast zwykłego napadu gorączki gwałtowna kolka żółciowa z wymiotami i biegunką wskutek wzburzenia.

Gorączka żołądkowa lub żółciowa: szczególnie po gwałtownym wybuchu gniewu; gorąca twarz; nieugaszone pragnienie; żółciowy smak; vomituritio; lęk; niepokój itd.

Gorączka robaczycowa z kurczami.

Gorączka żołądkowo-reumatyczna po przeziębieniu, po którym występują dolegliwości żołądkowe, vomituritio, gorzki smak itd., albo najpierw dolegliwości żołądkowe, a następnie reumatyczne, takie jak bóle rwące kończyn, kolka, dreszczowość, gorąco, kwaśny pot, niepokój i bezsenność w nocy.

Gorączka połogowa z silnym niepokojem i podrażliwością; brak mleka w piersiach.

Zwiastuny gorączki śluzowej.

Gorączka nerwowa.

Dur brzuszny wskutek gniewu, trosk, żalu i przeziębienia; objawy skurczowe, biegunkowe stolce z fermentacją w brzuchu; napady omdlenia, drgania, bezsenność z lękiem i żywymi wyobrażeniami; ciało zimne, a twarz paląco gorąca.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Bóle powracają wieczorem i nasilają się przed północą.

Napady: zaczerwienienia jednego policzka; bólu zęba ze ślinotokiem; bólu głowy; neuralgii; gorączki, która zwykle występuje o dwie godziny wcześniej.

Przerywane napady bólu zęba.

Od czasu do czasu: kolka wskutek wzdęcia.

Zimą: szorstki, drapiący kaszel.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Lewa strona: rwący i piekąco-kłujący ból po lewej stronie głowy; znaczny obrzęk i sinoczerwone zabarwienie powiek; okresowy ból rwący w uchu; neuralgia twarzy; policzek czerwony i gorący; obrzęk policzka; róża policzka; silne kłucia w szczęce; ból zęba w żuchwie; gwałtowny ból zęba w szczęce; okresowy ból zęba w żuchwie; bolesny obrzęk policzka; ból i obrzęk cieśni gardzieli; ból żołądka; ból biodra; zdrętwienie ramienia; gwałtowne ciągnące bóle rwące od lewej kości kulszowej; neuralgia owłosionej skóry głowy i twarzy.

Prawa strona: ucisk po prawej stronie głowy, na przemian narastający i słabnący; znaczny obrzęk i sinoczerwone zabarwienie powiek; w uchu uczucie, jakby spływała po nim gorąca woda; częste kłucia w uchu; ucho czerwone i bolesne; kłucia w stawie żuchwowym; ból łokcia; tnące szarpnięcia w barku; podczas leżenia na prawym boku ból lewego biodra; kłujący, wiercący ból w skroni; uczucie ciągnięcia po prawej stronie klatki piersiowej.

Od prawej ku lewej: ból brzucha.

Jednostronny dreszcz.

Z boku na bok: dziecko wykrzywia usta.

Od tyłu ku przodowi: ból żeńskich narządów płciowych.

Ku tyłowi: skłonność do odginania głowy ku tyłowi; porusza głową w tył i w przód; dziecko wykrzywia usta w tył i w przód; bóle porodowe uciskają.

ODCZUCIA [43]

Nadwrażliwość zmysłów, zwłaszcza wywołana kawą lub środkami narkotycznymi.

Jakby guz opadał w głowie ku przodowi; jak od silnego ucisku palcami na czoło; jak od kamienia w czole; jakby oczy miały wypaść z głowy; jakby głowa miała pęknąć; jakby czubek głowy został zdmuchnięty; jakby włosy stawały dęba; jakby gałkę oczną silnie ciągnięto ku tyłowi; jakby okolica oczodołu była silnie ściskana ze wszystkich stron; jakby uszy były zatkane; jakby gorąca woda spływała po prawym uchu; ucisk w uchu wewnętrznym jak od uderzenia; jakby dziąsła wokół dolnych tylnych zębów były obrzęknięte; jakby coś tkwiło w gardle; jakby zawartość żołądka przechodziła do klatki piersiowej; jakby krzyż był złamany; jakby brzuch zwinięto w kulę; jakby miała pojawić się przepuklina; jakby serce było spychane w dół; jakby tchawicę opasywał sznur; jakby miała się udusić; ucisk w klatce piersiowej jak od wzdęcia; jakby kończyny były zupełnie wyczerpane; klatka piersiowa jak po pobiciu; jakby ramiona były zdrętwiałe; jakby kciuk był złamany; kończyny jak po skręceniu podczas chodzenia; jakby nogi miały „zasnąć”; stawy jak po stłuczeniu i skrajnym przemęczeniu; jakby brzuch był pusty; zęby jakby były zbyt długie; jakby prawa strona klatki piersiowej była wciągana do wewnątrz.

Ból nie do zniesienia: w lędźwiach i stawie biodrowym.

Przeszywające ukłucia: w uszach; w zębach; we wrzodach.

Tnący: ból i osłabienie po piciu; w nadbrzuszu; bóle brzucha; ból poniżej pępka; szarpnięcia od prawego barku ku sercu; kolka przed miesiączką.

Strzelający: w uchu środkowym; w okolicy przedsercowej.

Kłucia: w skroniach; po lewej stronie głowy; rozchodzące się ku potylicy jak iskry elektryczne; od podniebienia do szczytu głowy; w głowie i klatce piersiowej; w oczach; w prawym przewodzie słuchowym podczas pochylania się; w prawym wyrostku sutkowatym; w prawym stawie żuchwowym, promieniujące do ucha; przeszywające lewą szczękę; w gardle w pobliżu ucha; w podżebrzach; w okolicy wątroby; przeszywające klatkę piersiową; kłucia i nagłe dźgnięcia przeszywające klatkę piersiową od brzucha; po bokach klatki piersiowej; w okolicy przedsercowej; w ramionach wzdłuż kości; w nadgarstku; w dłoniach i stawach palców; w udach; przeskakujące od kolan do kostek; w odbytnicy; jak iskry elektryczne w lewym barku; w pośladkach.

Piekące kłucie: ból w skroni; w twarzy; ból pod językiem; palące bóle krtani; ból w okolicy wątroby; ból w dołku podsercowym; na brzegu napletka; w krtani; w skórze; przy nagłośni; w grzbiecie.

Wbijający się ból: rwący ból głowy; ból odbytnicy po oddaniu stolca; ból szyi pęcherza moczowego.

Ból rwący: w czole; w skroniach; po lewej stronie, w skroni oraz w oku i wokół niego; w lewym uchu; w głowie i szczękach; ból zęba; kolka w brzuchu; w macicy; ból w żyłach nóg; ból w okolicy obojczyka; pod brodawką sutkową; w grzbiecie po jedzeniu; w mięśniach ramion od barku do palców; od lewej kości kulszowej do kości piętowej; w dół nóg; ból w udach i podudziach; ból stóp; w grzbiecie; w kościach ramienia.

Odczuciom bezwładności zawsze towarzyszy ból ciągnący lub rwący, a bóle ciągnące lub rwące rzadko występują bez odczucia bezwładności albo drętwienia danej części ciała.

Szarpanie: szarpiący ból głowy w czole; szarpiący ból zęba; w kościach długich kończyn.

Wiercenie: w korzeniach zębów; w prawej skroni.

Drążenie: ból głowy w czole i skroniach; w głowie; w zębodołach dolnych tylnych zębów.

Szczypanie: w macicy.

Dłubiący ból: w zębach i dziąsłach.

Ogryzający ból: w zębach z ubytkami.

Głuche pobolewanie: zęba.

Chwytający ból: rwąca kolka w okolicy pępka; wewnątrz brzucha; w macicy.

Ciągnięcie: ku pierścieniom pachwinowym.

Ból ciągnący: głowy; w uszach; zęba; w macicy; w udach; w podniebieniu; od okolicy krzyżowej; po prawej stronie klatki piersiowej; pod brodawką sutkową; w łopatkach; od barku do palców; w ramionach i dłoniach; w łokciach i dłoniach; w nadgarstkach; gwałtowny, od lewej kości kulszowej do kości piętowej, przez podudzia i kostki; w gruczole sutkowym.

Gryzienie: na tylnej części języka; w cewce moczowej; w wykwitach na karku.

Szczypanie: w pochwie; w skórze; w cewce moczowej.

Pieczenie: w czole; w oczach; w twarzy; w obrzękniętych dziąsłach; na języku; piekąco-kłujący ból w gardle; w żołądku; w odbycie; w szyi pęcherza moczowego; w cewce moczowej; w pochwie; w krtani; ból pod mostkiem; w klatce piersiowej; w dłoniach; w ręce; w podeszwach; w twarzy; palące gorąco w lekko okrytych częściach ciała; w skórze; w policzkach.

Pobolewanie: we wszystkich kończynach.

Drapanie: w krtani.

Uczucie otarcia: w krtani.

Ból uciskający: w obu skroniach; pod górną powieką; w żołądku; pod mostkiem.

Uciskanie: ból głowy; od szczytu głowy nad czołem; ból ucha; w nadbrzuszu; ku narządom płciowym.

Ucisk: w głębi głowy; rozchodzący się od szczytu głowy ku czołu; w prawej połowie czoła; od szczytu głowy nad czołem podczas leżenia; w głowie, od wewnątrz na zewnątrz; w okolicy oczodołu; w czole; silny w nadbrzuszu; w żołądku po zjedzeniu niewielkiej ilości; jak od kamienia w dołku podsercowym; w podżebrzach; na drogi oddechowe; w więzadłach stawowych ramion.

Bolesność: odbytnicy po oddaniu stolca; krtani; wewnątrz klatki piersiowej; kącików oczu; brzegu napletka; brodawek sutkowych; stawów.

Jak po stłuczeniu: odczucie w głowie; uczucie w okolicy pępkowej; ból mięśni podbrzusza; odczucie w mięśniach; ból ud; uczucie w kończynach; w skórze.

Bóle wędrujące: w skroniach.

Ból neuralgiczny: twarzy.

Reumatyczny: ból głowy; ból zęba; bóle kończyn wypędzają go z łóżka.

Jak po skręceniu: ból kciuka i palca wskazującego; w stawie biodrowym.

Ból ze sztywnością: w lędźwiach.

Jak od owrzodzenia: ból przy nagłośni.

Nieopisany: ból uda.

Ból: w skroniach; zębów, przebiegający napadowo w tył i w przód; brzucha, przechodzący z boku na bok; w brzuchu, uniemożliwiający oddawanie moczu; po lewej stronie cieśni gardzieli; podobny do porodowego, w macicy; w klatce piersiowej przy każdym głębokim oddechu; w sercu; w okolicy krzyżowej; nie do zniesienia w lędźwiach; w ramionach; w kciuku; w stawie biodrowym; w łydkach; w okostnej kończyn; w stawach.

Tętnienie: ból głowy; w jednej połowie mózgu; ból zęba; w tylnej części gardła.

Uczucie ciężkości: w głębi głowy; w nosie; w całym brzuchu; w klatce piersiowej; jakby serce było obciążone; kończyn; powiek; żuchwy; w zębodołach niektórych tylnych zębów; w nogach; łydek.

Uczucie zatkania: w nosie.

Pełność: w głowie; w nosie; oraz rozdęcie w podżebrzach; po jedzeniu; w zębodołach pierwszego i drugiego tylnego zęba; po obu stronach szczęki.

Pustka: w brzuchu.

Niepokój: w okolicy serca.

Rozpieranie: zębodołów.

Napięcie: ciągnące w uszach; ból w podżebrzach; wokół mózgu; sztywność mięśni karku; w kolanach; stopach i łydkach; ból w poprzek klatki piersiowej.

Ściskanie: w czole; opon mózgowych; gardła; ból brzucha i grzbietu; we wcięciu nadmostkowym; w górnej części klatki piersiowej; w kostkach.

Ściskający: ból brzucha.

Kurczenie: bóle brzucha skierowane na zewnątrz; odczucie w kręgosłupie.

Uczucie ściśnięcia: mózgu; ból brzucha.

Uczucie kurczu: szczęki; nóg i łydek.

Uczucie skurczowe: przed prawym uchem.

Znużenie: uda.

Osłabienie: mięśni żucia; kończyn.

Drętwienie: palców rąk; palców stóp; całego ciała; z kłuciem w ramieniu.

Gąbczastość: takie wydają się podeszwy stóp.

Uczucie porażenia: wzdłuż nerwów ramienia aż do końców palców; w stopach; bolesne, od kości krzyżowej do uda; sztywność uda; ból łokci i dłoni; stóp; osłabienie kończyn.

Uczucie pełzania: w nosie; w lewej górnej szczęce; w kościach ramion; w łydkach.

„Zasypianie”: ramion; palców rąk, kolan i łydek.

Łaskotanie: u nasady gardła; w klatce piersiowej.

Świąd: lewej górnej szczęki; ból odbytu; na brzegu napletka; palców stóp; pocących się części ciała; wysypki; skóry; z boku pięty.

Zimno: wewnątrz brzucha; kończyn; twarzy, dłoni i stóp.

Dreszczowość: wewnątrz brzucha.

Wzdryganie się: przebiegające przez skórę.

Gorąco: na twarzy; w głowie; w oczach; w małżowinie usznej; w nosie; w lewym policzku; twarzy; w ustach; w gardle; oraz niepokój; czoła i twarzy; oraz jednoczesne zimno w różnych częściach ciała; w różnych częściach ciała; oraz dreszcze; oraz niepokój; rozpełzające się po głowie i twarzy; z bólem.

Suchość: ust; powiek; nosa.

TKANKI [44]

Działa bardziej na sferę czuciową niż ruchową.

Zapalenie wynikające z napadu gniewu.

Nadmierna wrażliwość i drażliwość włókien.

Skurczowe drżenie, związane z objawami drażliwości nerwowej.

Reumatyzm mięśniowy lub stawowy, z wielką pobudliwością nerwową.

Neuralgia w napadach o niezwykle gwałtownym charakterze.

Reumatyzm; bóle ciągnące, rwące, z towarzyszącym uczuciem kulawizny lub drętwienia; bóle bardziej w ścięgnach, więzadłach i kościach (nie w mięśniach), bez obrzęku zajętych części; ból < w nocy; bóle nie zmieniają umiejscowienia.

Phlegmasia alba dolens.

Wzburzenia krwi i krwotoki.

Początkowa dna; dnawe zapalenie oka.

Zapalenie, obrzęk, stwardnienie i zanik gruczołów.

Stwardnienia gruczołu sutkowego.

Surowicze zapalenia bez ropienia albo ropienie tkanki łącznej; ropa skąpa, rzadka i żrąca.

Żeńskie narządy płciowe: upławy; zaburzenia miesiączkowe; bolesne miesiączkowanie; krwotok miesiączkowy itd.

Zwiększa wydzielanie błony śluzowej dróg oddechowych.

Wymioty żółciowe; podostre zapalenie wątroby; biegunka śluzowa.

Reumatyzm więzadeł i okostnej.

Gorączka powstająca wskutek podrażnienia fizycznego, takiego jak ząbkowanie lub obecność niestrawnych ciał obcych w jelitach; układ nerwowy silnie pobudzony, lecz sensorium tylko nieznacznie zaburzone.

Wszelkie dolegliwości nieżytowe, z gorączką lub bez niej, szczególnie po przeziębieniu, występujące najczęściej u dzieci i kobiet o nerwowym, pobudliwym temperamencie.

Nieżytowe schorzenia błon śluzowych oczu, uszu, przewodu żołądkowo-jelitowego, układu moczowo-płciowego i dróg oddechowych.

Nieżyt jelit z dolegliwościami wątroby i pęcherza moczowego.

Przewód pokarmowy: zwiększona i zmieniona wydzielina, nagromadzenie gazów w okresie ząbkowania.

Rozluźnienie stolca z kolką, następujące po gniewie albo występujące u dzieci.

Na skórze wywołuje osutkę prosówkową, odosobnione grudki i krosty oraz chorobliwą skłonność, wskutek której rany nie goją się łatwo, lecz stają się bardzo bolesne.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Bolesne przy dotyku: skóra głowy; okolica pępkowa; brzuch wrażliwy; zęby; macica; sutek; twardy guzek pod brodawką sutkową; wrzody.

Wrażliwa na dotyk: skóra.

Ucisk: powoduje wypływanie czystej krwi z powiek; na kąt żuchwy wywołuje ból w gardzieli; na klatkę piersiową — uczucie ucisku.

Przykrycie: < ból stóp.

Urazy: łatwo ropieją.

Wstrząs po urazie: rozstrojony przez ból; < od rozmowy lub dotyku; jęczenie; ból piekący i jakby rozdzierający; skóra blada, zimna i wilgotna albo ogólny pot; czoło i kończyny zimne; > po gorących okładach.

Dzieci doznają ulgi, gdy są noszone.

SKÓRA [46]

Żółta skóra.

Skóra wilgotna i piekąco gorąca.

Ból kłujący, po drapaniu pozostawiający bolesność.

Pieczenie skóry.

Szczypanie skóry.

Uczucie pełzania po skórze; skóra wrażliwa na dotyk.

Ból jak po stłuczeniu i szczypanie skóry.

Suchość skóry.

Świąd skóry.

Wzdryganie się odczuwane na całej skórze.

Skóra chorobliwa, każdy uraz ropieje.

Osutka trudno się gojąca.

Osutka prosówkowa.

Wysypka prosówkowa na policzkach.

Czerwona wysypka na policzkach i czole.

Róża twarzy.

Róża towarzysząca bólowi zęba.

Pokrzywka u zrzędliwych, marudnych dzieci.

Wykwit na karku, tylko nieznacznie wyniosły, powodujący uczucie gryzienia i zmuszający ją do drapania.

Małe czerwone plamy na skórze, pokryte wysypką podobną do pokrzywki.

Wysypka niemowląt i położnic. Małe czerwone plamy na skórze pokryte krostkami.

Czerwona wysypka złożona z grubych krost, skupionych w czerwonej plamie na skórze nad kręgami lędźwiowymi i z boku brzucha; swędzą szczególnie w nocy, z pewnym uczuciem gryzienia; od czasu do czasu wokół całej plamy odczuwa się wzdryganie.

Cofnięcie się wysypki odrowej po przeziębieniu; widoczne tylko sinawe plamy, z wodnistymi wypróżnieniami, nudnościami i kolką.

Skóra skłonna do stanów zapalnych.

Nadmierna wrażliwość skóry u dzieci.

Odparzenia między udami u dzieci i niemowląt.

Pieczenie i szczypanie albo przeszywający, rozdzierający ból wrzodu w nocy, z uczuciem pełzania oraz bolesną nadwrażliwością na dotyk i powietrze, szczególnie na wiatr.

Zaczerwienienie i obrzęk wrzodów.

Przeszywanie i strzelanie w obrębie wrzodów.

„Dzikie mięso” we wrażliwych wrzodach o zapalnie zmienionych brzegach.

Wrzody ulegają nasileniu: w nocy; na świeżym powietrzu; podczas miesiączki; wskutek ruchu zajętej części; od wilgotnych okładów; od ucisku po stronie kończyny przeciwnej do wrzodu; przy wstawaniu z krzesła lub łóżka; po piciu kawy; od ciepła łóżka oraz podczas wietrznej pogody.

Wrzody poprawiają się pod wpływem zimna.

Krosty ropne na twarzy.

Swędzące krosty pokryte strupami i owrzodziałe wokół wrzodu.

Silny świąd pocących się części ciała.

Rozpadliny skóry.

Skóra żółta, żółtaczkowa.

Następstwa płonicy.

Odmroziny.

Wokół wrzodu pojawiają się swędzące krosty; wrzód jest pokryty strupem i ropieje, a brzeg wokół jego podstawy jest bardzo czerwony.

Zapalny obrzęk gruczołów.

Objawy skórne ulegają nasileniu: wieczorem i w nocy; gdy dziecko jest trzymane w nadmiernym cieple; po przeziębieniu; po płonicy; podczas krwawienia miesiączkowego; w czasie ciąży; podczas pocenia się i po zahamowaniu potu.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Jasne lub brązowe włosy, nerwowy, pobudliwy temperament.

Dzieci, noworodki oraz dzieci w okresie ząbkowania.

Choroby dzieci, szczególnie dotyczące narządów jamy brzusznej albo od nich zależne.

Dorośli, nawet osoby w podeszłym wieku, ze skazą artretyczną lub reumatyczną.

Dziecko, æt. 6 tygodni; zapalenie oka.

Niemowlę płci męskiej, w wieku ośmiu tygodni, z zaparciem od urodzenia; ząbkowanie.

Dziecko, æt. 9 miesięcy; rzucawka.

Roczne dziecko; biegunka.

Chłopiec, æt. 1 rok; czerwonka.

Chłopiec, æt. 4 lata, o jasnej karnacji, niebieskich oczach i włosach koloru piaskowego; koszmary nocne trwające od dwóch lat.

Dziewczynka, æt. 5 lat; ból ucha.

Chłopiec, æt. 13 lat; odra.

Drobna, krzepka dziewczyna, æt. 17 lat, dotąd nie miesiączkowała; ból zęba.

Młoda służąca, chorująca od czterech tygodni; gorączka przerywana trzeciaczkowa.

Służąca, po wzburzeniu; wymioty żółciowe, biegunka i kolka.

Dziewczyna, æt. 20 lat, krzepkiej budowy, niskiego wzrostu, o spokojnym, zrównoważonym temperamencie; reumatyzm.

Kobieta, æt. 25 lat; drgawki tężcowe po odrze.

Kobieta, æt. 25 lat, delikatnej konstytucji, karmiąca piersią od trzech miesięcy; bezmleczność.

Kobieta, æt. 26 lat; poronienie zagrażające.

Kobieta, æt. 26 lat, krzepkiej budowy, w trzeciej ciąży; poronienie zagrażające.

Kobieta, æt. 28 lat, o wrażliwym usposobieniu; biegunka z kolką.

Kobieta, æt. 30 lat, silnej konstytucji; ból zęba.

Wdowa, æt. 30 lat; bolesne miesiączkowanie.

Kobieta, æt. 34 lata, po wzburzeniu; migrena połowicza.

Kobieta, æt. 34 lata; krwotok poporodowy.

Krzepka kobieta, æt. 34 lata; złe następstwa gniewu.

Porywcza, szczupła młoda kobieta; gorączka żółciowa.

Kobieta, æt. 40 lat, o wyczerpanym, cierpiącym wyglądzie; neuralgiczny ból zęba.

Mężczyzna, æt. 40 lat, krzepki i dobrze odżywiony; rwa kulszowa.

Kobieta, æt. 50 lat, biegunka po przeziębieniu; zaburzenia żołądkowe.

Mężczyzna, æt. prawie 60 lat, uzależniony od opium; drgania mięśniowe.

Mężczyzna cierpiący na bolesny obrzęk lewego policzka, spowodowany zębem próchnicowym i źle wypełnionym.

Rolnik, po gorączce przerywanej i wzburzeniu; kolka żółciowa.

Kobieta, æt. 83 lata; biegunka.

ZWIĄZKI [48]

Działanie znoszą: Acon., Alum., Borax, Camphor ., Coccul ., Coffea, Coloc., Conium, Ignat., Nux vom ., Pulsat .

Sam stanowi antidotum dla: Coffea, Opium . (Już w 1830 roku podawałem Chamom . w przypadkach pogorszonych wskutek stosowania Opium lub Morphia , przynajmniej jako lek interkurencyjny przed podaniem innych leków, i najczęściej ze znakomitymi wynikami. Odpowiada wtórnym objawom Opium , lecz zupełnie nie pierwotnym, i działa lepiej w niższych rozcieńczeniach. C. Hg.)

Zgodny z: Merc. sol . i Sulphur w biegunce; Pulsat .

Uzupełniający: Bellad . w chorobach dzieci. (Chamom. działa bardziej na nerwy jamy brzusznej, Bellad. bardziej na nerwy czaszkowe.)

Porównać: Acon ., Alum ., Arnic ., Arsen ., Bellad ., Borax, Bryon., Calc. ostr . (ząbkowanie), Caustic ., Cina , Coccul ., Coffea (nadwrażliwość na ból), Coloc., Conium (zawroty głowy w łóżku), Cypripedium (bezsenność), Hepar, Hyosc., Ignat . (pobudzenie nerwowe, nadwrażliwość itd.), Lycop., Magn. carb., Mercur . (biegunka, obrzęk ślinianki przyusznej), Nux vom . (oddech o kwaśnym zapachu, kurczowy ból żołądka u osób pijących kawę), Pulsat . (objawy żołądkowe i jelitowe, temperament i nastrój), Rheum, Silica (dzieci karmione piersią), Sulphur (pieczenie podeszew stóp w nocy w łóżku, biegunka).