Raphanus

sativus. Rzodkiew zwyczajna. (Oraz R. raphanistrum. Rzodkiew świrzepa.) N. O. Cruciferæ. Nalewka ze świeżego korzenia, sporządzana bezpośrednio przed kwitnieniem na wiosnę. Nalewka z całej świeżej rośliny.

Zastosowanie kliniczne

Alkoholizm / Niedowidzenie / Dół pachowy, zapalenie gruczołu w / Piersi, bóle pod nimi; między nimi / Katalepsja / Kaszel / Biegunka / Bolesne miesiączkowanie / Wychudzenie / Krwawienie z nosa / Zasłabnięcie / Gorączka / Wzdęcia / Uderzenia gorąca / Ból głowy / Serce, kołatanie / Pięta, ból / Przepuklina / Histeria / Bezsenność / Lienteria / Wątroba, choroby; ropień / Obfite krwawienia miesiączkowe / Krwawienia maciczne / Krótkowzroczność / Drętwienie / Nimfomania / Przełyk, choroby / Wyrostek łokciowy, ból / Pęcherzyca / (Priapizm.) / Ciąża, ból zęba podczas / Łojotok / Zapalenie migdałków / Ból zęba / Ziewanie

Charakterystyka

Nusser przeprowadził próby lekowe zarówno rzodkwi ogrodowej, jak i dzikiej (pierwsza jest prawdopodobnie jedynie uprawną odmianą drugiej); w przypadku rzodkwi ogrodowej przyjmował nalewki z odmian długiej, okrągłej i czarnej (ulubionej w Niemczech), a także spożywał same rzodkwie różnych odmian. Obraz leku obejmuje jego objawy, inne objawy powstałe wskutek jedzenia rzodkwi oraz próby lekowe Curiego, przeprowadzone u kobiety przy użyciu rozcieńczeń 15. i 30. Próby te wywołały wiele objawów, które okazały się

Charakterystyka

Rap. stanowi wyrazisty przykład pospolitego artykułu spożywczego, który jest zarazem trucizną i lekiem. Jeden z moich pacjentów, mężczyzna, doświadcza następujących objawów, ilekroć zje choćby jedną rzodkiewkę: „Uczucie pieczenia w nadbrzuszu, po którym następują gorące odbijania, utrzymujące się przez cały dzień i kończące się bólem głowy”. Rzepa (Brassica rapa) wywołuje u niego podobny skutek, lecz w mniejszym stopniu. Liście Rap. mają podobno neutralizować działanie jej korzeni, natomiast korzeń arum — działanie liści rzodkwi (Cooper). Objawy histeryczne, psychiczne i maciczne u osoby uczestniczącej w próbie Curiego były bardzo wyraźne; wywołano stan zbliżony do katalepsji: „Kiedy nieco odzyskała świadomość, nie była w stanie mówić ani się poruszyć”. Objawy „globus” są równie wyraźne jak w przypadku każdego innego leku: „Liczne kule wznoszą się z brzucha do gardła”. „Gorące ciało obce unosi się niczym kula z macicy i zatrzymuje się u początku gardła, gdzie jest odczuwane jak kęs zbyt duży, aby go połknąć; stamtąd opada do żołądka, powodując uczucie obecności czegoś trudnego do strawienia, po czym pozostawia uczucie pustki z głodem”. Wiele objawów Rap. zdaje się kierować ku gardłu, co potwierdza jeden z moich przypadków. Mężczyzna, lat 43, po przyjęciu Lyc. zgłosił następujący stan: „Dość silny ból pleców, boków i całego ciała, < po jedzeniu. Nie może leżeć na żadnym boku. Bardzo silne osłabienie o godz. 4 rano. Zaparcie. Oddawanie gazów po silnym bólu”. Zalecono Rap. 30 co trzy godziny. Tydzień później przekazał następującą relację: „Czuł, że pierwsza dawka Rap. tkwiła mu w gardle przez całą noc; stopniowo zeszła w dół, a bóle się zmniejszyły. Po dwóch lub trzech dniach jego mocz stał się gęsty jak mydliny. [Mętny mocz z osadem przypominającym drożdże jest charakterystyczny dla Rap.] Może lepiej leżeć na bokach. Zaparcie mniejsze. Mniej gazów”. Rap. należy do leków powodujących największe wzdęcia. Gazy gromadzą się w takim stopniu, że niemal zatrzymują oddychanie. Najbardziej charakterystyczną cechą jest niemożność oddania gazów zarówno górą, jak i dołem. Taki stan, występujący po operacjach w obrębie jamy brzusznej, ustępował po Rap. Wiele objawów fizycznych i psychicznych zdawało się wznosić z macicy, osiągając kulminację w bardzo wyraźnym napadzie nimfomanii. Towarzyszyła im niechęć do własnej płci i do dzieci, zwłaszcza dziewczynek. Inne objawy psychiczne obejmowały: kapryśne zachowanie, osłupienie, smutek i łzy; stan ten niekiedy występował naprzemiennie z pełnym nadziei usposobieniem. Pobudzenie mózgu. Jedna osoba uczestnicząca w próbie miała rano po przebudzeniu uczucie odurzenia. Inna czuła się odurzona po obiedzie, choć piła wyłącznie wodę. Powinno to zapewnić Rap. miejsce w leczeniu niektórych postaci alkoholizmu. Skrajny niepokój z poczuciem nadciągającej śmierci. Poniższy przypadek z Dodatku Allena jest dość typowym przykładem zatrucia Rap. Mężczyzna zjadł dużą ilość rzodkwi. Następnie zaczął odczuwać nudności i bóle ciągnące, promieniujące od mostka do środkowej części brzucha. Stan ten trwał około dwóch tygodni, aż 26 maja o godz. 19.00 poczuł się bardzo źle. Bóle stały się < i rozszerzyły się na plecy, lecz nie schodziły poniżej pępka. Przyjął pół uncji oleju rycynowego; w nocy jego stan stał się <; ból nadal był bardzo silny. O godz. 8 rano doszło do wypróżnienia, po którym ból i nudności stały się < niż kiedykolwiek wcześniej; został przyjęty do szpitala, a wkrótce potem umieszczony w ciepłej kąpieli. Podczas kąpieli zwymiotował ciemną, śluzowatą treść. Wymioty trwały do 29 maja. Wzdęcie bębenkowe oraz silny (wykręcający i skręcający) ból w okolicy okrężnicy wstępującej i poprzecznej oraz w lewej pachwinie. Ból < pod wpływem ucisku. Mała lewatywa spowodowała wydalenie grud kału z > bólu i nudności. Rekonwalescencja od 2 czerwca. Do Szczególnych objawów Rap. należą: obrzęk powiek dolnych. Kiedy zwraca oczy w kierunku ucha, odczuwa ból ucha, skroni i kości ciemieniowej. Zawroty głowy z utratą wzroku. Oczy nabiegłe krwią, utrata wzroku. Utrata wzroku i słuchu bezpośrednio przed wymiotami. Uczucie zatkania uszu. Zęby wydają się jakby wykonane z papier-mâché. Apetyt bez głodu o godz. 4 rano, w łóżku. Stałe, gwałtowne pragnienie. („Obudził się między godz. 3 a 4 rano z bólem głowy i wypił dużo wody”). „Pije więcej, niż oddaje moczu”. Także: „Bóle silniejsze, gdy pije płyny”. Uczucie, jakby włożyła zimne stopy do bardzo gorącej wody. Kaszel wstrząsający głową i klatką piersiową; wydaje się pochodzić z nadbrzusza; nie może kaszlem z głębi klatki piersiowej uruchomić flegmy; od śmiechu. Odkrztuszanie „bardzo dużej ilości ciągliwego, białego śluzu z gardła i przełyku, z uczuciem zwężenia gardła”. Podczas oddychania ból pod piersiami i w plecach. Uczucie ciężkiej bryły i chłodu pośrodku klatki piersiowej, między piersiami, uniemożliwiające sen. Uczucie żelaznej obręczy wokół talii. Uczucie sztywności. Drętwienie rąk; podeszw stóp i pośladków; części położonych w pobliżu bolesnych kości. Uczucie, jakby kości dłoni i ramion oraz oczy były obrzęknięte; stopy wydają się jednak małe. Obrzmienie brzucha. Uczucie gorącego ciała obcego, podobnego do kuli, unoszącego się z macicy do gardła. Gorący oddech; gorące odbijania. Uczucie licznych kul wznoszących się z brzucha do gardła. Wiele objawów przebiega ku górze: ból kręgosłupa, jakby ciało obce przesuwało się przez niego z góry na dół i w pewnych punktach było zatrzymywane przez przeszkody powodujące ból. Ostre bóle kości guzicznej; uczucie, jakby tworzył się ropień. Uczucie ropnia w wątrobie. Ucisk w podbrzuszu, jakby miała się uwypuklić przepuklina. Tętnienia w ciele, które przechodziły w bóle przeszywające. Dreszczowość wzdłuż pleców i tylnych powierzchni ramion. Lodowato zimne kolana. Uczucie gorączki, jakby zaczynało się przeziębienie. Poza objawami globus wiele innych objawów zdaje się mieć swoje siedlisko w przełyku, włącznie z bólami pleców podczas połykania. Niewiele jest leków, w których swoiste objawy stanowiłyby większą część obrazu niż w Rap. E. T. Blake opisuje (M. H. R., xxxi. 7) dwa przypadki bezsenności na tle seksualnym wyleczone Rap.; jeden z nich wskazuje, że Rap. wywiera na męską sferę płciową wpływ analogiczny do wpływu wywieranego na sferę żeńską. Młodemu mężczyźnie cierpiącemu na padaczkę odruchową usunięto napletek z rozległymi zrostami. Gojenie opóźniał gwałtowny priapizm, powodujący ciągnięcie w miejscach szwów. Rap. 1x, podawany każdej nocy, wyleczył chorego. Drugi przypadek Blake’a dotyczył czterdziestoletniej kobiety z dawnymi dolegliwościami w obrębie miednicy. Orig. zawiodła, a Plat. pomogła tylko nieznacznie. Rap. wyleczyła. Objawy są < w nocy i rano po przebudzeniu, < od godz. 3 do 4 rano. < Od dotyku (gruczoł w dole pachowym, brzuch, macica; nie znosi dotyku odzieży; ból kości). < Od wstrząsów: wstrząsy podczas chodzenia = obolałość i tkliwość jelit oraz mózgu. Kaszel = ból w klatce piersiowej. Chodzenie = wstrząsy w mózgu; odruchy wymiotne; wymioty; ból pięty. Chodzenie na świeżym powietrzu > objawy. Leżenie = nudności i zasłabnięcie; > objawy. Może leżeć tylko na plecach. Ruch < ból brzucha. Odchylenie głowy do tyłu > ból potylicy. Śmiech = kaszel. < od jedzenia i picia; lecz picie > ból w klatce piersiowej. Po śniadaniu ból serca. (Jazda powozem = ból serca). Dławienie, gdy zaczyna jeść lub pić. Zimna woda trzymana w ustach > suchość gardła. Wszystko, co zostanie połknięte, = ból pleców. Musi trzymać usta otwarte, aby oddychać; wpadające powietrze powoduje ból i pieczenie. Krwawienie z nosa > (ból głowy). Wymioty > (ślepota i głuchota).

Zależności

Działanie neutralizują: Obfite ilości zimnej wody wypijane dużymi łykami. (Mleko z wodą < bóle brzucha). Dobrze działa po: Lyc. Botan., Armor., Brassic., Cheiran., Thlasp. b. p., Matthiol., Sinap. Porównać: Przy wzdęciach, Carb. v. Nagromadzenie i zatrzymanie gazów, Lyc. (Rap.: gazy nie odchodzą; dochodzi do wypróżnienia, lecz gazy nie odchodzą). Ucisk powyżej nasady nosa, K. bi. Ból głowy > po krwawieniu z nosa, K. bi. Meli., Mill., Pso. Masturbacja u kobiet, Grat., Orig. Połykanie = ból pleców, Rhus. Globus, Ign., Asaf. Naprzemienne stany psychiczne, Ipec. < od wstrząsu, Bell., Nit. ac. < od godz. 3 do 4 rano, K. ca., K. bi., Thuj., Med. Skrajna nadwrażliwość, K. iod. Wrażliwość na stany elektryczne atmosfery, Rhod., Merc., Pho. Lodowate zimno kolan, Carb. v. Pieczenie języka, Sang. Śmiech = kaszel, Arg. n. Kaszel wstrząsa głową; skóra tłusta, Bry., Nat. m. > po odchyleniu głowy do tyłu, Seneg. Choroby macicy, Thlasp. b. p., Sep. Jakby odurzony, Querc. Ból zęba w ciąży, Rat., Mag. c. Bezsenność na tle seksualnym, K. bro.

1. Umysł

Nimfomania z niechęcią do własnej płci; dotknięcie kobiecej dłoni wywoływało znużenie, wstręt i furię. Kapryśna mania, osłupienie ze smutkiem i łzami, występujące naprzemiennie z pełnym nadziei usposobieniem. Pobudzenie mózgu; uczucie odurzenia po przebudzeniu; podczas obiadu, mimo że piła tylko wodę. Smutek, niepowstrzymane łzy, melancholia i odrętwienie. Zmęczenie umysłu i ciała; utrata pamięci; próba podążania za tokiem myśli = splątanie w głowie. Niechęć do dzieci, zwł. do dziewczynek (u kobiety). Brak energii; wydaje jej się, jakby była martwa, jakby nie potrafiła zdobyć się na ruch, aby odpędzić muchy siadające jej na twarzy. Wielka trwoga z lękiem przed śmiercią, którą uważa za tak bliską, że chora pragnie pociech religijnych.

2. Głowa

Rano po przebudzeniu splątanie, z tępym bólem (uciskiem) czoła. Zawroty głowy: z przyćmieniem wzroku; wieczorem uczucie, jakby głowę ciasno obandażowano. Ból głowy budzący ze snu; od godz. 3 do 4 rano. Ból głowy po obiedzie. O godz. 11 rano gwałtowne uderzenie krwi do głowy i klatki piersiowej, wywołujące kaszel, poprzedzone pieczeniem. Ból głowy; ucisk na oczy od zewnątrz ku wewnątrz, promieniujący za ucho. Podczas pisania odczuwa wstrząs w mózgu; przy gwałtownym siadaniu — wrażenie w uszach podobne do odczuwanego w senności. Rano ból głowy i splątanie odczuwane w czole i na szczycie głowy, po których następują uderzenia gorąca kończące się ochłodzeniem całej powierzchni ciała. Silny ból głowy w skroniach, oczach i u nasady nosa. Mózg obolały i tkliwy przy najmniejszym wstrząsie. Bardzo silny ból czoła. Ból (skóry) czoła, niekiedy przez całą noc albo ze splątaniem w głowie. Ból (ucisk) nad oczami z przyćmieniem wzroku, znikający po napadzie wymiotów. Ból powyżej nasady nosa. Przeszywające bóle na szczycie głowy. Napięcie skóry na szczycie głowy. Tępy ból potylicy, > po odchyleniu głowy do tyłu. Gryzący ból potylicy, po którym następuje drętwienie. Pot na głowie po wstaniu.

3. Oczy

Sine obwódki wokół oczu. Oczy głęboko zapadnięte. Zaczerwienienie oczu. Obrzęk powieki dolnej; źrenice nieznacznie rozszerzone. Kłucie w oczach; gorąco przy ich zamykaniu; chłód przy otwieraniu. Świąd lewego oka z głębokimi kłującymi bólami. Chłód w lewym oku. Oczy nabiegłe krwią, utrata wzroku. Wzrok silniejszy i utrzymujący się dłużej u pacjenta z krótkowzrocznością. Przekrwienie z niewyraźnym widzeniem po przebudzeniu. Ucisk nad oczami z utratą wzroku, > po wymiotach.

4. Uszy

W l. uchu bóle rwące i przeszywające, które zdają się umiejscowione w kości. Przeszywające bóle w p. uchu. Utrata wzroku i słuchu bezpośrednio przed wymiotami, po której następują wymioty z wielkim wysiłkiem. Świąd w muszli l. małżowiny usznej, bolesnej przy dotyku.

5. Nos

Nos spiczasty. Krwawienie z nosa ciemnoczerwoną krwią; > głowa. Tępy ból w nasadzie nosa, rozciągający się do potylicy. Ucisk na grzbiecie nosa, jak od ciężaru. Wydychane powietrze wydaje się paląco gorące w nosie. Zapach jak palącego się zepsutego oleju, zdający się dochodzić z wnętrza głowy lub z nasady nosa, gdzie występuje gryzące uczucie jak z obolałego miejsca. Niedrożność nosa. Zapach chrzanu. Częste kichanie albo przynajmniej częsta potrzeba kichnięcia.

6. Twarz

Twarz czerwona, posępna. Policzki palą i są czerwone; cała głowa i twarz czerwone. Twarz zniekształcona, ze spiczastym nosem i żółtymi policzkami albo z zapadniętymi oczami i siną cerą, tak iż chorego przeraża własny wygląd. Twarz blada, z wyrazem niepokoju, wielkim osłabieniem i znacznym cierpieniem. Żółta cera, zwł. rano po wstaniu. Ból rwący w p. kości policzkowej i łuku jarzmowym. Gruczoł pod żuchwą twardy i obrzęknięty.

7. Zęby

Przeszywający ból (l.) zębów trzonowych. Siekacze rozchwiewają się; dziąsła owrzodzone. Gryzące bóle zębów i dziąseł; zęby wydają się jakby wykonane z papier-mâché. Ropień na dziąśle. Dziąsła czernieją. Dziąsła wydają się jakby oddzielone; bolesne, objęte stanem zapalnym; owrzodzone. Ból zęba < podczas ciąży; wieczorem; w pozycji leżącej; > podczas chodzenia.

8. Jama ustna

Język: biały; pokryty grubym białym nalotem. Język blady i sinoczerwony, z głęboką bruzdą oraz drobnymi bladoczerwonymi plamkami pośrodku (gdy rozpoczyna się poprawa). Gorąco u nasady języka. Częste pieczenie przedniej części języka. Musi trzymać usta otwarte, aby oddychać; napływające powietrze = ból, piecze, jakby wszystko było żywe; języczek obrzęknięty i czerwony; język raczej biały, na brzegach czerwony.

9. Gardło

Gorąco i pieczenie w gardle, okresami, głównie w migdałkach, z przeszywającymi bólami. Obrzęk, zaczerwienienie i ból migdałków, jakby były odarte ze skóry. Nagromadzenie śluzu w gardle jak w nieżycie oskrzeli; obfite odkrztuszanie białego, bardzo lepkiego śluzu, który rano, po ciężkim śnie, odrywa się od gardzieli i przełyku, z bólem gardła jak od otarcia.

10. Apetyt

Smak: chrzanu; mdły; gorzki; bardzo nieprzyjemny; pieprzu. Wilczy apetyt; po jedzeniu brzuch wydaje się mniejszy i mniej napięty niż przedtem. Po obiedzie uczucie zapadnięcia i pustki; gorset wydaje się zbyt luźny. Apetyt bez głodu, o godz. 4 nad ranem, w łóżku. Brak apetytu. Wstręt do jedzenia. Wstręt do tytoniu (u osoby przyzwyczajonej do jego używania). Podczas braku apetytu pragnienie gotowanego mleka. Silne i stałe pragnienie. Pił znacznie więcej, niż chciał. Wszystko, co połyka, = bóle pleców. Pieczenie w przełyku i klatce piersiowej.

11. Żołądek

Częste odbijanie powietrzem z żołądka, o zgniłym smaku. Pieczenie w nadbrzuszu, po którym następują gorące odbijania, trwające cały dzień i kończące się bólem głowy (po zjedzeniu jednej rzodkiewki). Napady nudności z uczuciem jak przed omdleniem, takiego rodzaju, że chory musi siedzieć wyprostowany, nie mogąc się położyć, mimo skrajnego osłabienia. Rozluźnienie żołądka. Skłonność do wymiotów; częsta, niekiedy chwilowa; z utratą wzroku i słuchu albo z zaciemnieniem wzroku i przytępieniem słuchu; z cofaniem się wody i śluzu, niekiedy pasmowato podbarwionego krwią; podczas kaszlu, z uciskiem w klatce piersiowej i cofaniem się kwaśnego, bezbarwnego śluzu. Wymioty: gwałtowne, pokarmem; pokarmem zmieszanym z białym śluzem, niekiedy ze skrajnymi nudnościami, silnym uciskiem w klatce piersiowej i uczuciem zimna; śluzem i żółcią; początkowo zielonym, bardzo gorzkim płynem, następnie czystą wodą; każdorazowo przed wymiotami dreszcze przebiegające po plecach i ramionach; gwałtowne ruchy klatki piersiowej i uczucie zimna. Czarne wymiociny. Wymioty kałowe. Bóle żołądka zmuszające do ciągłego jedzenia. Silny ucisk w żołądku i dołku podsercowym; przeszywające bóle i kłucie w tych okolicach.

12. Brzuch

W okolicy wątroby przeszywające bóle albo pobolewanie z bólem jak od otarcia. Bardzo silny ból w p. płacie wątroby, przypominający uczucie ucisku. Szczypiące bóle brzucha, zwł. w okolicy pępkowej, czasem z przeszywaniami i uciskiem po p. stronie pępka. Gwałtowne bóle tnące i przeszywające w okolicy pępkowej, zwł. po p. stronie, po śniadaniu. Uczucie gorąca w brzuchu, zwł. w okolicy pępkowej. Pieczenie poniżej pępka. Wzdęcie i pełność brzucha, po których następuje szczypanie jak przed oddaniem stolca. Burczenie w brzuchu, zwł. w nocy albo tuż przed wymiotami. Oddawanie gazów w górę i w dół, o zapachu leku, zwł. po wypiciu wody. Przez długi czas nie dochodzi do oddawania gazów ani w górę, ani w dół (objaw charakterystyczny). Brzuch bardzo wzdęty, niezwykle twardy i bolesny przy ucisku, zwł. podbrzusze; chorej wydaje się, że udusi się wskutek wzdęcia. Wielkie wzdęcie brzucha rozpoczynające się w żołądku. Rano obudziła się ze skurczowymi bólami podbrzusza jak w miejscu odparzonym, rozdęciem i wielką tkliwością; nie mogła znieść dotyku ubrania; brak < przed stolcem i brak > po nim; bóle stałe, lecz znacznie < przy ruchu; jelita obolałe i tkliwe przy najmniejszym wstrząsie podczas chodzenia. Napadowe bóle od uwięzionych gazów; okrężnica i pozostałe jelita uwypuklają się na całym brzuchu w postaci małych bębenkowych guzów, a w przerwach brzuch jest wiotki; biegunka żółtobrunatnym płynem, bez oddawania gazów przez usta ani odbyt przez długi czas (22 dni po ovariotomii). Kiedy opiera się na boku, lędźwie natychmiast >, lecz jednocześnie ból uciskający w dolnej części jelit oraz uczucie okrągłego ciała, popychanego od dołu, które nagle unosi się i zatrzymuje w gardle, gdzie sprawia wrażenie kęsa zbyt dużego do połknięcia; stamtąd zdaje się zstępować do żołądka, gdzie = uczucie czegoś trudnego do strawienia, a następnie pozostawia uczucie pustki z głodem i przeszywającymi bólami w podbrzuszu; każdy przeszywający ból = uderzenie gorąca, jakby krew napływała do oczu; oczy pieką; zawroty głowy; burzenie krwi w całym ciele; zimne stopy z kłuciem; uczucie, jakby włożyła zimne stopy do bardzo gorącej wody, a następnie silne gorąco. Ból podbrzusza i nerek jak przed miesiączką; osłabienie w pachwinach i górnej części ud; ból z gorącem w bokach niemal przy każdym oddechu. Uczucie w podbrzuszu, jakby miała wysunąć się przepuklina. Gorąco w podbrzuszu, < po l. stronie.

13. Stolec

Częste parcie na stolec, zwł. w południe. Częste, płynne i obfite wypróżnienia, niekiedy gwałtownie wyrzucane, żółtawobrunatne albo brunatne i pieniste (objaw charakterystyczny). Przewlekła biegunka, zielona, płynna, z domieszką śluzu i krwi. Luźne stolce zawierające niestrawione resztki. Dziewięć stolców, głównie rano, płynnych, żółtawobrunatnych i dość obfitych. Twardy stolec. Brak stolca. Zaparcie: wzdęcie brzucha; brak oddawania gazów w górę i w dół; szybkie uczucie sytości podczas jedzenia; siedzący tryb życia.

14. Narządy moczowe

Ból rwący w okolicy nerek, zwł. przy pochylaniu się. Potrzeba oddania moczu z bólem w okolicy wzgórka łonowego, przypominającym ucisk na dno pęcherza. Skąpe oddawanie moczu albo ilość moczu większa niż ilość wypitego płynu. Parcie na mocz ze skąpym jego oddawaniem; trzeba długo czekać na rozpoczęcie oddawania moczu. Mocz blady, brudnożółty, z osadem przypominającym drożdże. Mocz mętny. Pieczenie w (przedniej części) cewki moczowej podczas oddawania moczu.

15. Męskie narządy płciowe

(Priapizm.). Bóle ciągnące i rwące w p. jądrze, następnie także w podeszwie p. stopy.

16. Żeńskie narządy płciowe

Ból macicy, pachwin przy dotyku oraz brzucha; ból ze stanem zapalnym; bóle kości, trzaskanie w stawach; osłabienie kręgosłupa. Uczucie okrągłego ciała obcego, które unosi się z dna macicy i zatrzymuje przy wejściu do gardła. Silny ból macicy i pachwin; silne gorąco, parcie na mocz w każdej chwili i niemożność jego oddania. Ból palący rozpoczyna się w macicy i zatrzymuje w dołku podsercowym, gdzie zmienia się w skurcz nerwowy i = uczucie, jakby miały wystąpić drgawki. Stałe łaskotanie w narządach płciowych, nasilające się do godz. 1.30 w nocy, kiedy ustępuje wraz z obfitym wypływem śluzu. Nerwowe podrażnienie narządów płciowych i łechtaczki, popychające do onanizmu. Obfity wypływ śluzu z pochwy bez pożądania. Codziennie między godz. 3 a 4 po południu wypływa z pochwy odrobina krwi przypominającej różową wodę, a nieco później przez około minutę — jeszcze bardzo mała jej ilość. Miesiączka bardzo obfita i długotrwała; krew w skrzepach jak przy poronieniu. Miesiączka obfita od samego początku; uderzenia gorąca wznoszą się z macicy do głowy, przechodzą do lędźwi i rozchodzą po całym ciele, wywołując uczucie, jakby miało wystąpić pocenie; kłucie w nogach i pod podeszwami; zanik myśli, omdlewanie; wielka trudność w mówieniu; uderzenia gorąca występują trzy lub cztery razy na godzinę. Nimfomania rozpoczynająca się rano i trwająca nieprzerwanie do godz. 11 wieczorem; ustępuje po bardzo silnym napadzie trwającym 2 1/2 godziny. Wielkie pobudzenie płciowe, gwałtowne pożądanie.

17. Narządy oddechowe

Kaszel z nagromadzeniem śluzu w gardle, jak w nieżycie oskrzeli. Oddech o zapachu leku. Łaskotanie w krtani, jakby w nagłośni. Chrypka. Kaszel i chrypka; klatka piersiowa wydaje się ściśnięta jak w imadle; chory ledwie może oddychać lub mówić. Kaszel; wydaje się, jakby coś wychodziło z nadbrzusza; występuje również podczas śmiechu; łaskotanie w dolnej części krtani, choć zdaje się rozpoczynać w nadbrzuszu. Uczucie, jakby w dolnej części gardła znajdował się lepki śluz, którego nie można odkrztusić; kaszel zdaje się do niego nie docierać. Po kaszlu kwaśne cofanie się treści jak gorzkiej wody. Odchrząkiwanie = podrażnienie wywołujące suchy kaszel, który powoduje bolesny wstrząs w głowie i po bokach klatki piersiowej. Plwocina: lepka; łatwe odkrztuszanie okrągłych mas śluzu. Niespokojne oddychanie; nie może długo pozostawać w żadnej pozycji. Podczas wydechu bóle między łopatkami i po obu bokach klatki piersiowej; podczas wdechu jedynie uczucie ucisku w klatce piersiowej. Bóle ciągnące w całej klatce piersiowej, jakby rozciągnięte włókna wracały na swoje miejsce, co = silny ból między łopatkami i po obu bokach klatki piersiowej. Utrudnione oddychanie, ucisk, pewna trudność w połykaniu; wydaje się, jakby woda miała powrócić przez nos; intensywne pieczenie w przełyku i klatce piersiowej; źle rano; > w południe; znacznie < wieczorem; > podczas chodzenia na świeżym powietrzu; wszystko, co połyka, = ból pleców. Dławienie, gdy zaczyna jeść i pić. Musi trzymać usta otwarte, aby oddychać. Wydychane powietrze wydaje się bardzo gorące.

18. Klatka piersiowa

Bolesne znużenie w klatce piersiowej i pod żebrami. Podczas oddychania silny ból pod piersiami i w plecach. Ból w klatce piersiowej stopniowo rozciągający się do kręgosłupa. Ucisk i kłucie biegnące od dołka podsercowego do dołka szyjnego oraz do pleców; < po jedzeniu; podczas kaszlu; nieco > po piciu. Ciężka bryła i uczucie zimna pośrodku klatki piersiowej, między piersiami, uniemożliwiające sen. Ostre kłucie i przeszywające bóle w małym punkcie na mięśniach piersiowych większych, od zewnętrznej strony w pobliżu pachy. Przeszywające bóle w klatce piersiowej podczas kaszlu lub głębokiego oddychania. Kłucie pośrodku mostka. Ucisk pośrodku klatki piersiowej. Uczucie grzechotania po jednej lub drugiej stronie klatki piersiowej, niemal pod pachami, jakby coś miało się oderwać, podczas oddychania. Jakby żelazna obręcz otaczała talię. Powierzchowne przeszywające bóle w mostku lub w jego pobliżu. Częste pieczenie w p. części klatki piersiowej. Silny skurcz (części obojczykowej) mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, po którym pozostaje długotrwały ból. Silne kłucia w l. części klatki piersiowej. Zewnętrzne gorąco w p. piersi. Małe, bezbolesne pęcherzyki na piersiach.

19. Serce i tętno

Gwałtowne, szybkie bicie (kołatanie) serca. Ból w okolicy serca: wieczorem; po zjedzeniu czekolady na śniadanie; oraz ból głowy podczas jazdy powozem. Tętno: przyspieszone; gorączkowe; wolne; małe, skaczące.

20. Plecy

Drętwienie mięśni szyi w pobliżu lewego ucha; uczucie zimna w lewym oku. Trzaskanie w karku. Bolesne osłabienie całego ciała, zwł. tylnej części głowy, szyi i lędźwi. Plecy słabe, musi nosić gorset jako podparcie; czuje, jakby środkowa część pleców była zmiażdżona, talia zapadnięta, a barki nierówne; nie mogła utrzymać równowagi. Ból rwący i napięcie wzdłuż grzebienia prawej łopatki. Osłabienie kręgosłupa: w okolicy grzbietowej; w lędźwiach. Ostre bóle kości guzicznej; jakby tworzył się ropień. Ból kręgosłupa, jakby ciało obce przechodziło przez niego od góry do dołu i w pewnych punktach zatrzymywało się na jakiejś przeszkodzie, co = ból w klatce piersiowej oraz w każdej części, przez którą przechodzi. Piekący świąd pleców. Ból rwący w okolicy lędźwiowej przy schylaniu się; ukłucia w lewym dole pachowym.

21. Kończyny

Wszystkie kości trzeszczą, zwł. w karku. Osłabienie i obolałość jak po stłuczeniu w kończynach już po krótkim spacerze, jak po długim. Uczucie w kończynach górnych i nogach, jakby podwiązki były zbyt ciasne. Drżenie kończyn.

22. Kończyny górne

Ból rwący na szczycie lewego barku. Bóle kłujące w lewym barku. Węzeł chłonny w prawej pachie, opuchnięty i bolesny przy dotyku. Na barku pojawia się mała czarna plamka, a na klatce piersiowej kilka czerwonawych plam. Ból ciągnący i rwący w lewej kończynie górnej oraz w stawie, z osłabieniem stawu łokciowego, jak po dźwiganiu dużego ciężaru. Piekące przeszywania w prawym stawie łokciowym, jakby w ścięgnie mięśnia dwugłowego ramienia. Kłucie w lewym wyrostku łokciowym. Przeszywania w lewym stawie łokciowym, jakby w kości. Osłabienie, bóle rwące i ukłucia tuż powyżej prawego nadgarstka. (Przejściowe) drętwienie rąk oraz nieznaczne drętwienie całego ciała, czasem w jednym miejscu, czasem w innym. Ból palców; paznokcie bolesne, zwł. lewej ręki; ból pod paznokciami jak przy oparzeniu lub wbitej szpilce.

23. Kończyny dolne

Przeszywania w lewym stawie biodrowym, za krętarzem. Drętwienie pośladka (< po prawej). Pieczenie małego obszaru uda, w górnej części po stronie zewnętrznej. Nogi ciężkie, jakby porażone; kolana słabe, jakby miały ulec zwichnięciu. Piszczel bolesna przy dotyku; punktowe pieczenie, jakby w pobliżu piszczeli trzymano rozżarzony węgiel. Drętwienie podeszew i pośladków. Przeszywania pod podeszwami; stopy najpierw zimne, później ciepłe. Przeszywające ukłucie ze świądem w prawej podeszwie. Bardzo silne bóle pięty podczas chodzenia, > w spoczynku, a zwł. po zdjęciu buta. Odciski zaczęły boleć. Uczucie porażenia lewej nogi po położeniu się. Uczucie zimna w kolanach i stopach, ze skłonnością do snu, zamętem w głowie, tępym bólem czoła i skłonnością do wymiotów. Kurcz łydki nocą, w łóżku. Bóle rwące po bocznej stronie prawej stopy. Przeszywania i mrowienie w podeszwie prawej stopy. Zaczerwienienie i obrzęk prawej pięty, z bardzo silnymi bólami szczypiącymi przy stawianiu stopy na ziemi oraz podczas chodzenia; później tworzy się tam pęcherz wypełniony przejrzystą, czerwonawą cieczą; pęcherz znika po wstaniu.

24. Objawy ogólne

Znaczne osłabienie i depresja, czasem z bólem jak po stłuczeniu we wszystkich kończynach. Dziecko kładzie się w ciągu dnia, ponieważ źle się czuje. Wyraźne wychudzenie. Napad histeryczny; po dojściu do siebie chora jest niezdolna do mówienia; ból niczym gorąca kula wznosi się od macicy do klatki piersiowej. Wydaje się, że liczne kule wznoszą się z brzucha do gardła. Napady histeryczne poprzedzone kurczami biegnącymi od macicy do klatki piersiowej. Wrażliwa na elektryczność atmosferyczną, która = bolesne doznania i przygnębienie. Uczucie obrzmienia; oczy, ręce i kończyny górne wydają się opuchnięte, lecz stopy zdają się mniejsze; w nadgarstkach uczucie, jakby były smagane biczem. Drętwienie, uczucie ciężkości, bóle porażenne. Ból kości przy dotyku; drętwienie części ciała w pobliżu bolesnych kości.

25. Skóra

Skóra na ogół wilgotna; uczucie pieczenia przenosi się z jednej części ciała na inną; ze wszystkich części ciała wydobywa się zapach chrzanu. Skóra tłusta. Świąd i gorąco skóry; gorączka; pryszcze pod skórą; plaster na nodze wydobywa liszaj na powierzchnię. Świąd całego ciała; drapanie powoduje pieczenie. Świąd w różnych miejscach, zwł. w wewnętrznych kątach oczu, na prawym nadgarstku, prawym udzie, mosznie, odbycie, plecach i skórze owłosionej głowy. (Bezbolesna pęcherzyca. Hansen.)

26. Sen

Nerwowe ziewanie. Skłonność do snu; senność przez niemal cały dzień, z mamrotaniem przez sen. Niespokojny sen, z częstym budzeniem się, bólem głowy, nudnościami i szczypaniem w okolicy pępkowej. Sen z marzycielskimi rojeniami. Bezsenność od 11 p.m. do 2 a.m., po czym niespokojny sen z zamętem w głowie. Uczucie zimna w kolanach i stopach ze skłonnością do snu. Sen kończący się o 3 a.m., z niepokojącymi snami. Budzenie się o 3 a.m. z gwałtownymi dreszczami przebiegającymi przez plecy i kończyny górne. Podczas snu obfity pot albo ciche szeptanie, jakby chory rozmawiał z przyjaciółmi lub się kłócił. Lubieżne sny.

27. Gorączka

Dreszcze, zwł. wzdłuż pleców oraz na tylnej powierzchni kończyn górnych i stóp, głównie po wypiciu zimnej wody. Częste dreszcze z gorącem wewnątrz głowy i na całej skórze; po dreszczach gorąco wewnętrzne albo naprzemienne dreszcze i gorąco. Budzi się o 3 a.m. z gwałtownymi dreszczami obejmującymi plecy i kończyny górne. Lodowate zimno kolan i stóp nocą, uniemożliwiające sen. Uczucie zimna wieczorem w łóżku, z osłabieniem stawów, zwł. łokciowych, po którym występuje obfity pot. Zimno wewnętrzne przy gorącej i wilgotnej skórze; chory stale uskarża się na zimno, podczas gdy skóra stale parzy w dotyku. Pot o zapachu leku (również oddech ma ten zapach). Obfite pocenie się podczas snu, zwł. nad ranem.