Rhododendron chrysanthum

chrysanthum. Różanecznik syberyjski. Żółta róża śnieżna. N. O. Ericaceæ. Nalewka ze świeżych liści.

Zastosowanie kliniczne

Brak miesiączki / Astenopia / Bóle kości / Paluch koślawy / Pląsawica / Neuralgia rzęskowa / Nieżyt nosa / Majaczenie / Biegunka / Porażenie pobłonicze / Ból ucha / Krwawienie z nosa / Choroby oczu / Gorączka / Uwięźnięte gazy / Świąd dziąseł / Wodniak jądra / Lienteria / Lumbago / Osłabienie pamięci / Neuralgia / Koszmar nocny / Torbiel jajnika / Reumatyzm / Ból śledziony / Skręcenia / Kręcz szyi / Choroby jąder / Szumy uszne / Ból zębów / Pochwa / Torbiele w / Bóle nadgarstków

Charakterystyka

Złocistokwiatowy Rhododendron jest mało znany w medycynie ogólnej, lecz Treasury of Botany podaje, że „ma właściwości narkotyczne i jest stosowany leczniczo”. Rośnie pośród mgieł i burz syberyjskich gór; jego próby lekowe (przeprowadzone przez Seidela, Wahlego, Herzoga, Helbiga i innych) wykazują, że wywołuje wrażliwość na burze i zmiany pogody; stanowi to wielki objaw kluczowy jego zastosowania w lecznictwie. Rhod. zaburza wszystkie części ustroju, wywołując majaczenie, gorączkę, ból głowy, neuralgie (ból ucha, ból zębów), reumatyzm i zapalenia, lecz główną cechą rozstrzygającą jest występowanie lub nasilenie objawów < przed nadejściem burzy, podczas burzy albo w wilgotną pogodę. Wrażliwość na zmiany elektryczne. Jest odpowiedni dla osób nerwowych, które lękają się burzy, a szczególnie grzmotów; < przed burzą; dolegliwości pojawiających się wiosną i jesienią, w porach zmian. Jest to główna modalność i w pewnym stopniu będzie obecna w wielu przypadkach wymagających Rhod. Rhod. ma jednak również inne cechy. Należy do nich utrata pamięci: opuszczanie wyrazów podczas pisania; nagłe znikanie myśli; chory zapomina, o czym mówi, i musi chwilę pomyśleć, zanim sobie to przypomni. Zawroty głowy i splątanie; „mózg jakby otaczała mgła”. Narkotyczną reputację Rhod. potwierdzają próby lekowe, gdyż wywoływał rzeczywiste odurzenie, a także czynił probantów nadzwyczaj wrażliwymi na działanie wina. Zawroty głowy występują podczas leżenia w łóżku i są > od poruszania się. Lek wywołał wyjątkowo nasilone szumy uszne, co w połączeniu z zawrotami głowy wyznacza Rhod. miejsce w chorobie Ménière’a. Szczególny objaw brzmi: „Głośne dźwięki długo rozbrzmiewają echem w uszach”. Podobnie jak inne Ericaceæ, Rhod. silnie działa na nerki, zwiększając ilość moczu, który ma nieprzyjemny zapach i jest przejrzysty, brunatnoczerwony albo zielonkawy; niezależnie od barwy zawsze ma przykry zapach. Ten przykry zapach pojawia się ponownie w pocie pachowym. Pot ogólny może jednak mieć aromatyczną, nieprzykrą woń. Charakterystyczne jest „mrowienie z potem”. Rhod. wywołuje biegunkę, a także porażenny stan odbytnicy, wskutek czego wydalenie miękkiego stolca wymaga wysiłku. Bóle odbytnicy promieniują do narządów płciowych; najsilniejsze działanie leku zaznacza się w męskich narządach płciowych. Moszna kurczy się; jądra zostają podciągnięte albo puchną (zwłaszcza w nocy) i są siedliskiem bólu jak po stłuczeniu, jakby zostały gwałtownie zgniecione. Bóle te są < od dotyku; < podczas siedzenia; > od poruszania się. Mogą być tak gwałtowne, że wstrzymują oddech. Miesiączka pojawia się zbyt wcześnie i jest zbyt obfita; zawsze towarzyszą jej gorączka i ból głowy. Miesiączka powraca wkrótce po ustaniu. U jednej probantki Rhod. przywrócił miesiączkę po sześciu miesiącach jej braku. Wyleczył torbiele pochwy i spowodował pęknięcie torbieli jajnika. Wyleczył pląsawicę lewej nogi, ręki i lewej połowy twarzy, < przed nadejściem burzy. Porażające działanie Rhod. uwidoczniło się w zatruciu stada owiec, które zjadły jego liście. Wiele z nich padło natychmiast po podaniu środków pobudzających, a sekcja wykazała, że przyczyną śmierci było porażenie mięśni połykania (T. C. Collings, cytowany w H. W., xxix. 158). Cooper przytacza analogiczny przypadek śmierci wskutek porażenia pobłoniczego obejmującego mięśnie gardła, do której doszło kilka minut po wypiciu herbaty. W obu przypadkach płyn dostał się do tchawicy zamiast do przełyku i spowodował uduszenie. Rhod. działa na obie strony. Objawy często występują naprzemiennie: w lewym i prawym nozdrzu; pieczenie w macicy i bóle kończyn; dreszczowość i gorąco. Bóle biegną od wewnątrz na zewnątrz. H. S. Budd (H. R., xv. 300) opisuje przypadek pani X., lat 44, zamężnej od dziesięciu lat, matki trojga dzieci. Neuralgia od trzech lat. Napady występowały zwykle w piątek lub sobotę i trwały do poniedziałku albo wtorku, lecz w dowolnym czasie wywoływał je silny wiatr, wilgotna pogoda lub nadciągająca burza. Ammonol, Phenacetin, Antikamnia okazały się nieskuteczne, a Passif. przynosił tylko częściową ulgę, niekiedy pozwalając chorej zasnąć. Ból był < po ciężkiej pracy; podczas każdego ruchu; przy bardzo zimnej pogodzie; od gorących okładów. Niezwykle silna bolesność całej prawej połowy głowy. Chora nie może oprzeć głowy na poduszce ani znieść nawet najlżejszych spinek do włosów, gdy ból jest najgorszy. < W nocy. Niezwykle nerwowa i histeryczna, gdy jest dotykana, nawet przypadkowo. Podczas bólu wzmożona czynność nerek, ustępująca wraz z bólem. Ból najsilniejszy w prawej połowie żuchwy. Niekiedy > przez godzinę od żucia gumy lub jedzenia. Lęk przed grzmotami. Opuszcza wyrazy podczas pisania. Dnia 12 maja podano Rhod. 16x co godzinę. Każda dawka powodowała natychmiastowe <. Następnego ranka bóle nagle ustały i nie powróciły. Dnia 7 czerwca pojawiło się zapowiadające ukłucie; podano jeden proszek Rhod. 1m, po którym nastąpiło całkowite uwolnienie od napadów. E. V. Moffat (cytowany w Am. H., xxiii. 268) leczył dziesięcioletnią dziewczynkę z powodu neuralgii trwającej od kilku lat. Chora miała wyraźne dziedziczne obciążenie dną i była leczona przez czołowych nowojorskich lekarzy starej szkoły. Latem czuła się dobrze, lecz zimą cierpiała niezwykle dotkliwie. Bóle były uogólnione i wędrujące, czasem międzyżebrowe, czasem kulszowe; przy złej pogodzie nigdy nie ustępowały. Ostatnią postacią był wyczerpujący ból głowy, uniemożliwiający jej naukę szkolną. Oczy były prawidłowe. Kiedy świeciło słońce, czuła się dobrze. Jeśli trwała burza lub zanosiło się na nią, czuła się fatalnie. Jeżeli podczas burzowego dnia bolała ją głowa, a wychodziło słońce, w ciągu dziesięciu minut odczuwała ulgę; ból natychmiast powracał, gdy zaczynał padać śnieg lub deszcz. Zimny dzień, zwłaszcza wilgotny, był niemal równie zły jak burza. Rhod. Ø, podawany w powtarzanych, zwiększających się dawkach, wyleczył ją w ciągu trzech tygodni. Powróciły prawidłowa barwa skóry, pogoda ducha i siła; pogoda już jej nie przeszkadzała i nie opuszczała szkoły. Szczególne odczucia: mózg jakby we mgle. Skóra głowy jakby stłuczona. Jakby robak w uchu. Jakby woda wlewała się gwałtownie do ucha. Jakby gardło było wysłane śluzem. Jak od napięcia pod dolnymi żebrami. Jądro jakby gwałtownie stłuczone lub zgniecione. Jakby pięść silnie naciskała na żołądek. Jakby krew przestała krążyć w ramionach. Jakby ramiona zdrętwiały. Jakby stopy i nogi zdrętwiały. Jakby u stóp wisiały duże ciężary. Jak przy owrzodzeniu tkanki podskórnej. Falujące odczucie wznoszące się z brzucha. Ciepłe fale w sercu. Bóle jak po stłuczeniu. Bóle przeskakujące z miejsca na miejsce. Odczucia pełzania. Szczególny objaw dotyczący oczu: jedna źrenica rozszerzona, druga zwężona. Podczas szybkiego chodzenia występuje kłucie w śledzionie. Uwięźnięte gazy odczuwa się w podżebrzach i okolicy lędźwiowej. W przypadkach niestrawności z wzdęciem objaw „gazy odczuwane w plecach” bynajmniej nie jest rzadkością. Innym szczególnym objawem jest „wzmożone ciepło rąk nawet przy zimnej pogodzie”. Objawy są < od dotyku (ból zębów, jądra, klatka piersiowa; nadwrażliwość ta jest ogólna). Spoczynek <; ruch (zwłaszcza rozpoczęcie ruchu) >. (Chodzenie = kłucie w śledzionie; ruch < ból uszu oraz nerwoból twarzy). Ból reumatyczny barku, na którym chory leży; ustępuje po odwróceniu się. < Podczas siedzenia. > Po wstaniu. < Podczas stania. < Podczas pisania. < Wiatr; wiatr wschodni; burzliwa pogoda; wilgotna, zimna pogoda; przemoczenie. < Przed burzą (neuralgia rzęskowa; bóle biegnące z głowy przez oko; ból zębów; biegunka; czerwonka; ból mięśni naramiennych; napadowa pląsawica). > Ciepło. > Otulenie. (Lecz ciepło łóżka < mrowienie odbytu oraz ból zębów). Suche ciepło >. < Zmiana. < Grzmoty. Ból zębów > podczas jedzenia i po nim oraz od ciepła. Ból po lewej stronie > od jedzenia. Picie zimnej wody = ucisk w żołądku. < Picie wina; łatwo się upija. Odbijanie >. Ogólne pocenie się >. < Nocą; rano w łóżku i po wstaniu.

Związki

Odtrutki: Bry., Camph., Clem., Rhus. Porównać: Arbut., Kalm., Led., Uva ursi i inne Ericaceæ. < Wilgotna pogoda; < zmiany pogody, < spoczynek, > ruch: Rhus (Rhus działa na okostną silniej niż Rhod.; Rhod. > od rozpoczęcia ruchu, Rhus <). < Podczas burzy z piorunami: Nat. c., Phos., Pso., Sil. < Od wina: Zn. Gorąco w sercu: Croc., Lchn., Op. Zapalenie jądra przechodzące w stan przewlekły, stwardnienie jądra: Clem., Puls. (Rhod. ma skłonność do zaniku oraz uczucie zgniecenia jąder). Zapalenie jądra, uczucie zgniecenia: Aur., Cham. Wędrujący reumatyzm < w wilgotną i burzową pogodę; neuralgia prawostronna: Kalm. Włókniste złogi w paluchu: Colch., Led. (Led. ma > od zimna). < W burzową, wilgotną pogodę: Dulc., Nat. s., Nux m. (Rhod. najbardziej przed burzą). Biegunka po owocach: Rhe. > Od otulenia głowy: Sil. Uczucie owrzodzenia tkanki podskórnej: Pul., Ran. b. Bóle jak po stłuczeniu: Arn., Con. Jedna źrenica zwężona, druga rozszerzona: Cad. s., Phys. Wodniak jądra: Bry. Odurzenie: Querc. Dźwięki rozbrzmiewają echem: Caust., Pho., Ph. ac., Sars.

Przyczyny

Burzowa pogoda. Grzmoty. Skręcenia. Jedzenie owoców. Przemoczenie. Przeziębienie.

1. Umysł

Majaczenie; zatacza się; zasypia na kolanach; zrywa się i wydaje przerażony podczas snu, lecz budzi się pogodny. Zaburzenia umysłowe. Przerażające wizje. Ponury, posępny nastrój. Nadmierna obojętność połączona z niechęcią do wszelkiej pracy. Osoby nerwowe, które lękają się burzy, zwł. grzmotów. Nadmierna niepamięć. Nagła utrata myśli. Opuszcza całe wyrazy podczas pisania. W trakcie rozmowy zapomina, o czym mówi.

2. Głowa

Uczucie zataczania się w głowie; mózg jakby otaczała mgła. Rano po wstaniu zamęt w głowie z sennością. Odurzenie. Zawroty głowy z udręką. Wirowe zawroty głowy w łóżku, jakby głowa miała zostać odgięta do tyłu. Ból głowy (w czole i skroniach), wywoływany lub < przez wino albo zimną, wilgotną pogodę (> po wstaniu i poruszaniu się). Napięcie w czole. Ciągnący ucisk w przedniej części głowy i skroniach, głównie w kościach. Gwałtowne ciągnięcie i rozdzieranie w kościach oraz okostnej kości czaszki; < w spoczynku, rano; > od ciepłego otulenia głowy, suchego ciepła i wysiłku fizycznego. Ból w lewej połowie czoła, szerzący się do lewej skroni, ciągły, < od wina. Rozdzierające wiercenie w lewej skroni. Przeszywające ukłucia w przedniej części i po bokach głowy. Tętnienie w głowie. Bolesna wrażliwość zewnętrznych części głowy jak przy owrzodzeniu tkanki podskórnej. Ból potylicy jak po stłuczeniu lub uderzeniach. Bardzo silny ból prawej strony potylicy, jakby wtłoczono tam ciało obce. Gryzący świąd (szczypanie i pieczenie) skóry głowy, zwł. wieczorem. Włosy stają dęba, jakby naelektryzowane (R. T. C.).

3. Oczy

Uciskające, przeszywające bóle na brzegach oczodołów ze skurczowym zaciskaniem powiek. Ból przelatujący przez oko z głowy jak strzała, < przed burzą. (Ciężkie zapalenie prawej rogówki z bólem prawej strony głowy i czoła, < podczas grzmotów. R. T. C.). Ból oczu rozpoczynający się po jednej stronie twarzy. Ból kłujący w prawej gałce ocznej, jakby rozpalona do czerwoności igła przeszywała ją od wewnątrz na zewnątrz. Okresowe uczucie suchości i pieczenia oczu, zwł. w jasnym świetle dziennym oraz przy nieruchomym wpatrywaniu się w przedmiot. Ropienie powiek w nocy. Podrażnienie powiek (agg. R. T. C.). Obrzęknięte powieki, które łatwo czerwienieją. Sklejanie powiek. Drgające szarpnięcia powiek. Zwężenie jednej źrenicy przy rozszerzeniu drugiej. Zamglone widzenie podczas czytania i pisania. Oczy łatwo się męczą (agg. i wyleczenie. R. T. C.).

4. Uszy

Ból ucha (prawego) z szarpiącymi, rozdzierającymi bólami. Rozdzieranie i wiercenie w uszach i w ich pobliżu. Uczucie jakby robaka w uchu. Ciągłe głuche buczenie w uszach, < przy połykaniu. Głośne dźwięki długo rozbrzmiewają echem. Ciągłe brzęczenie w uszach z uczuciem, jakby gwałtownie wlewała się do nich woda.

5. Nos

Krwawienie z nosa. Osłabiony węch. Jednostronna niedrożność u nasady nosa, zwł. rano. Katar z obfitą wodnistą wydzieliną i niedrożnością jednego nozdrza (lewego, niekiedy naprzemiennie z prawym, > na świeżym powietrzu) oraz utratą węchu i smaku. Zwiększone wydzielanie śluzu z nosa na świeżym powietrzu. Jasnoczerwona plama na nosie, wrażliwa na dotyk, utrzymująca się przez kilka dni.

6. Twarz

Dreszczowość przebiegająca po twarzy. Gwałtowny, rozdzierający i szarpiący ból twarzy, < na wietrze i przy zmianach pogody; > podczas jedzenia i od ciepła. Nerwoból twarzy biegnie od skroni do brody; szerzy się po prawej stronie twarzy. Wargi suche i piekące. Pęcherzyki na wargach (po wewnętrznej stronie dolnej wargi), z bólem jak od otarcia podczas jedzenia.

7. Zęby

Ból zębów z ciągnięciem i rozdzieraniem w zębach trzonowych, przy zimnej, wilgotnej pogodzie albo przed nadejściem burzy lub podczas niej; < od dotyku. Reumatyczny ból zębów promieniujący z prawej połowy żuchwy do zębów. Nocny ból zębów z bólem ucha. Świąd dziąseł. Obrzęk i ból jak od otarcia między dolnymi dziąsłami a policzkiem.

8. Jama ustna

Obfite gromadzenie się śliny w jamie ustnej, z suchością przełyku i szczypiącymi pęcherzykami pod językiem. Język pokryty zielonkawym nalotem, z gorzkim, gnilnym smakiem.

9. Gardło

Drapanie w gardle; uczucie, jakby było wysłane śluzem. Zaciskanie i uczucie pieczenia w gardle.

10. Apetyt

Stępienie smaku. Pokarm nie ma smaku. Wzmożone pragnienie. Gryzące uczucie głodu przed posiłkiem. Szybkie nasycenie mimo dobrego apetytu, po którym następuje niepokój.

11. Żołądek

Nudności ze skłonnością do wymiotów, uciskiem w żołądku i zgagą z napływem wodnistej treści do ust, > po odbijaniu. Ulewanie zjełczałego lub gorzkiego płynu. Puste odbijania. Wymioty zieloną, gorzką treścią. Wymioty po każdym płynie, zwł. po zimnej wodzie. Ból (i ciężkość) żołądka w nocy albo po wypiciu zimnej wody. Kurczowy ucisk w dołku podsercowym z utrudnionym oddychaniem. Uciskające, przeszywające bóle w dołku podsercowym i podżebrzach.

12. Brzuch

Kurczowe bóle w podżebrzach. Ból jak od napięcia pod dolnymi żebrami. Napięcie w okolicy śledziony podczas schylania się lub po nim. Kłucie w śledzionie podczas szybkiego chodzenia. Wzdęcie brzucha, zwł. w górnej części, z uczuciem pełności utrudniającym oddychanie, rano i wieczorem. Bolesne uwięźnięcie gazów w podżebrzach i okolicy lędźwiowej. Burczenie i przelewanie w brzuchu, z podchodzeniem treści i oddawaniem cuchnących gazów. Ból ciągnący w prawym i, słabszy, w lewym pierścieniu pachwinowym podczas siedzenia.

13. Stolec i odbyt

Naglące parcie na stolec z powolnym wypróżnieniem. Biegunka pojawia się natychmiast po wstaniu z łóżka. Trudne wypróżnienie, nawet przy miękkim stolcu. Stolec o konsystencji papki. Śluzowe wypróżnienia. Biegunka po zjedzeniu owoców albo przy zimnej, wilgotnej pogodzie; pokarm przechodzi niestrawiony. Biegunka, która nie osłabia. Ból przeszywający w odbytnicy, promieniujący do miejsca tuż poniżej żeber. Pełzanie w odbycie jak od glist. Tętnienie w odbycie. Ciągnięcie od odbytnicy do narządów płciowych.

14. Narządy moczowe

Częstsze parcie na mocz, z ciągnięciem w okolicy pęcherza i w pachwinach. Ból cewki moczowej jak przy owrzodzeniu tkanki podskórnej. Zwiększone wydalanie cuchnącego moczu. Mocz przejrzysty, zielonkawy, gorący. Drgania i kłucia przy ujściu cewki moczowej między aktami oddawania moczu.

15. Męskie narządy płciowe

Ból jak od otarcia między narządami płciowymi a udami. Tętnienie i przeszywające bóle pod żołędzią. Ciągnięcie i ból jąder jak po stłuczeniu, promieniujące do brzucha i ud. Jądra, zwł. najądrza, niezwykle bolesne przy dotyku. Jądra obrzęknięte i podciągnięte. Świąd, pot i kurczenie się moszny. Przejrzysty obrzęk moszny jak przy wodniaku jądra. Obrzęk jąder po rzeżączce. Stwardnienie jąder; stwardnienie i obrzęk lewego jądra. Ból jak po stłuczeniu, najpierw jednego, a potem drugiego jądra. Ból ciągnący w prawym jądrze i powrózku nasiennym, > od ruchu; niekiedy kłujący, rozpoczyna się w prawym jądrze i szerzy zygzakowato wzdłuż krocza do odbytu, tak gwałtowny, że wstrzymuje oddech. Pełzający ból jąder. Wzmożone pożądanie. Niechęć do stosunku i brak wzwodów. Obfity wytrysk ze zmysłowymi snami.

16. Żeńskie narządy płciowe

Zahamowana miesiączka. Miesiączka przedwczesna i zbyt obfita. Gorączka z bólem głowy przy każdej miesiączce. Ból jajników; < przy zmianie pogody. Spowodował pęknięcie torbieli prawego jajnika. Torbiele surowicze w pochwie. Po porodzie pieczenie w macicy występujące naprzemiennie z bólami kończyn; palce zgięte.

17. Narządy oddechowe

Nieżyt tchawicy i chrypka. Suchy, wstrząsający kaszel z uciskiem w klatce piersiowej i szorstkością gardła, zwł. w nocy i rano (napadowy, od łaskotania w tchawicy). Drapiący kaszel ze skąpym odkrztuszaniem śluzu.

18. Klatka piersiowa

Przemijający, tępy ból biegnący z klatki piersiowej do lewego podżebrza podczas szybkiego chodzenia. Ucisk w klatce piersiowej z utrudnionym oddychaniem. Duszność wskutek zaciskania klatki piersiowej. Ciepła fala w klatce piersiowej i okolicy serca. Napływ krwi do klatki piersiowej. Ból zewnętrznej powierzchni klatki piersiowej jak po stłuczeniu. Cięcia jak nożem w lewej połowie klatki piersiowej przy pochylaniu się w prawo i ku tyłowi.

19. Serce

Wiercący ból w okolicy serca. Ciepłe fale w sercu. (Serce pobudliwe, tętno słabe i szybkie. R. T. C.). Serce bije silniej. Tętno: wolne; słabe, drobne i wolne.

20. Szyja i plecy

Sztywność karku. Reumatyczne napięcie i ciągnięcie w mięśniach karku i szyi. Kręcz szyi, bolesność dziąseł i zębów, bóle przeskakują wszędzie. Ból kości krzyżowej, stający się nieznośny przy schylaniu. Bóle w plecach i lędźwiach jak od skręcenia lub stłuczenia (< w spoczynku i przy deszczowej pogodzie). Okolica lędźwiowa bolesna podczas siedzenia, jakby plecy zbyt długo pozostawały zgięte albo jakby chory zbyt długo na nich leżał. Reumatyczne ciągnięcie i rozdzieranie w plecach i barkach.

21. Kończyny

Reumatyczne i artretyczne ciągnięcie oraz rozdzieranie, jakby w okostnej kończyn, wywoływane burzliwą pogodą i < w spoczynku. Ból stawów jak od skręcenia i głębokie ciągnięcie, z zaczerwienieniem i obrzękiem. Przewlekły reumatyzm obejmujący mniejsze stawy i ich więzadła. Niepokój ruchowy, mrowienie, osłabienie i uczucie porażennej sztywności niektórych kończyn.

22. Kończyny górne

Bóle ciągnące w ramionach przy burzliwej pogodzie. Uczucie, jakby krew nie krążyła w ramionach. Osłabienie z mrowieniem i ciężkością ramion, sięgające do koniuszków palców podczas spoczynku. Ciągnięcie i rozdzieranie w przedramionach i rękach, jakby w okostnej (podczas wilgotnej, zimnej pogody), < w spoczynku. Ból stawów rąk jak od skręcenia. Uczucie, jakby nadgarstki były skręcone. Na małym obszarze kości śródręcza bolesne uczucie, jakby miała powstać wyrośl kostna. Wzmożone ciepło rąk, nawet przy zimnej pogodzie. Świąd prawego palca środkowego i serdecznego z różopodobnym zaczerwienieniem.

23. Kończyny dolne

Ból stawów biodrowych i kolanowych jak od skręcenia. Uczucie obolałości ud w pobliżu narządów płciowych. Świąd wewnętrznej powierzchni ud. Uczucie, jakby skóra w niektórych miejscach nóg była zimna i pomarszczona. Pocenie się nóg. (Obrzęk wodniczy) nóg i stóp. Stopy i nogi jakby zdrętwiałe. Ciągnięcie i rozdzieranie w nogach i stopach, jakby w okostnej; zwł. w spoczynku. Nadmierne zimno stóp, nawet w ciepłym pokoju; nie można ich rozgrzać w łóżku; uniemożliwia sen. Ból ścięgna Achillesa przy stąpaniu. Reumatyczne powiększenie palucha, mylone z paluchem koślawym. Dna ze złogiem włóknistym (nie moczanem sodu). Uczucie, jakby u stóp wisiał duży ciężar. Nagniotki na stopach z bólem przeszywającym.

24. Objawy ogólne

Lek ten bierzemy pod uwagę przede wszystkim w cierpieniach < przy wietrznej pogodzie, nawet jeśli chory nie jest bezpośrednio wystawiony na wiatr; może leżeć w łóżku albo przebywać w ciepłym, wygodnym pokoju, lecz wiejący wiatr < objawy. Skłonność do omdleń u szybko rosnących dziewcząt ze skłonnością do gruźlicy, których stan pogarszają burze z piorunami (R. T. C.). Dolegliwości ogólnie dotyczące: prawej kończyny górnej; prawego pierścienia pachwinowego; lewej strony nosa; jąder; prawej kończyny dolnej; wewnętrznej powierzchni uda. Torbiele surowicze w pochwie. Stwardnienie lub obrzęk jąder, szczególnie prawego. Biegunka po zjedzeniu owoców; kolka z wzdęciem. Guzki artretyczne. Uczucie ciągnięcia ku górze lub zakorzeniania się; pełzanie w skórze lub po niej jak mrówki; ból zębów, który nagle ustaje i zaczyna się ponownie po dwóch lub trzech godzinach; uczucie ciężkości w żołądku po wypiciu zimnej wody. Wielkie przygnębienie i bolesne znużenie po najmniejszym wysiłku. Obrzęki wodnicze. Częste okresy ustępowania cierpień; dolegliwości pojawiają się zazwyczaj rano. Cierpienia wywoływane lub < przez zimną, wilgotną pogodę albo nadejście burzy, a także podczas spoczynku.

25. Skóra

Wykwity. Pieczenie i rozdzieranie z różą. Świąd, pieczenie i pełzanie.

26. Sen

Silna skłonność do snu w ciągu dnia, z uczuciem pieczenia oczu. Głęboki sen przed północą po wczesnym zaśnięciu wieczorem. Bezsenność po północy. Sen rano, zaburzony niepokojem ciała i bólem. Podczas snu ucisk w klatce piersiowej, rodzaj koszmaru nocnego.

27. Gorączka

Tętno wolne i słabe. Dreszczowość rano w łóżku oraz w ciągu dnia, gdy owiewa chorego zimne powietrze. Dreszcze występujące naprzemiennie z gorącem. Wzmożone ciepło, zwł. rąk. Gorączka wieczorem z gorącem w głowie, zimnem stóp (po położeniu się, utrzymującym się długo), uczuciem pieczenia oczu i nosa, bolesnym znużeniem i brakiem pragnienia, po których następują nocne gorąco i bezsenność. Uczucie gorąca, zwł. w rękach, chociaż w dotyku są zimne. Obfity, osłabiający pot, zwł. podczas wysiłku na świeżym powietrzu. Cuchnący pot pod pachami. Podczas pocenia skóra swędzi i mrowi, jak przy pełzaniu mrówek. Pot z mrowieniem i świądem skóry. Pot o aromatycznej woni.