Rhus Glabra

R. carolinensis. R. elegans. R. virginica. Pospolity sumak gładki. Sumak pensylwański. Sumak wyżynny. (Skaliste lub jałowe gleby Ameryki Północnej.) N. O. Anacardiaceæ. Nalewka ze świeżej kory; z korzenia; z jagód.

Zastosowanie kliniczne

Osłabienie / Biegunka / Dokuczliwe sny / Czerwonka / Krwawienie z nosa / Krwotok / Ból głowy / Wrzody w jamie ustnej

Charakterystyka

Rhus glabra, R. tryphina i R. coriaria mają kwaśne owoce oraz ściągającą korę, stosowaną w garbarstwie. Rh. g. jest krzewem liściastym o łodydze wysokości od 2 do 12 stóp; ma szczytowo położone kwiaty, a jego owoce, podobnie jak u innych nietrujących sumaków, pokrywają kwaśne, karmazynowe włoski. Dr A. V. Marshall przeprowadził na sobie próbę lekową nalewki z kory, przyjmując bardzo pokaźne dawki. Objawy ujęte w schemacie pochodzą od niego i potwierdzają tradycyjne zastosowania tego leku. Jednym z nich są „obfite poty wynikające z osłabienia” (Scudder); u Marshalla wystąpiły zaś „obfite poty podczas snu” oraz osłabienie tak znacznego stopnia, że był zmuszony przerwać próbę lekową. Hale wspomina, że napar z korzenia cieszy się ludową sławą jako środek na biegunkę i czerwonkę, zwłaszcza gdy wydaliny są cuchnące, oraz że jagody stosuje się w przewlekłym kaszlu, kaszlu ze świstami i astmie krtaniowej. Nalewka sporządzona z całej wiechy („Sumach-bobs”) wyleczyła jego pacjenta, u którego każdej wiosny występował napad kaszlu krtaniowego z dusznością i niemal całkowitą utratą głosu. Rolnicy wkładają „bobs” do żłobów koni cierpiących na „dychawicę”. Cooper zaobserwował nasilenie w przypadku łuszczycy: pacjent czuł się drażliwy i przygnębiony, a skóra stała się podrażniona. W próbie lekowej wystąpiły tępe, ciężkie bóle głowy, > pod wpływem wysiłku fizycznego. (Hale podaje, że lek ten wyleczył potyliczne bóle głowy.) Objawy żołądkowe ulegały < zarówno po jedzeniu, jak i po piciu. < pod wpływem dotyku (brzuch; wrzody w jamie ustnej). < po śnie. > podczas ruchu.

Relacje

Porównaj: Rh. a. i inne Anacardiaceæ oraz Xanthoxylaceæ, stanowiące spokrewniony rząd.

1. Umysł

Niechęć do towarzystwa. Otępiały; zapominalski; obojętny na otoczenie.

2. Głowa

Tępy, ciężki ból głowy po przebudzeniu, > pod wpływem wysiłku fizycznego. Tępy, ciężki ból w czole i na szczycie głowy.

5. Nos

Krwawienie z l. nozdrza i z ust. Krwiste strupy w l. nozdrzu. L. nozdrze gorące i suche.

8. Jama ustna

Język pokryty białym nalotem. Kilka małych, bardzo wrażliwych wrzodów na błonie śluzowej naprzeciw zębów przedtrzonowych. Smak mdły, zasadowy. Smak leku utrzymuje się długo. Krwawienie z ust.

9. Gardło

Wkrótce po przebudzeniu odkrztusił z gardła dwa skrzepy krwi.

11. Żołądek

Brak apetytu (3. dzień). Głód (4. dzień). Podczas śniadania mógł zjeść tylko niewiele, choć czuł się tak, jakby pościł od wielu dni (6. dzień). Dolegliwości w żołądku; chory rozstrojony, bardzo niespokojny. Ból żołądka znacznie < po jakimkolwiek jedzeniu lub piciu.

12. Brzuch

Ostry, tnący ból w okolicy pępkowej i brzuchu. Okolica pępkowa bolesna przy ucisku.

13. Stolec i odbyt

Biegunka po południu, < ku wieczorowi (1. dzień); później suchy, twardy stolec; następnie pierwsza część stolca sucha, późniejsza wilgotna; potem stolec prawidłowy; po czym ponownie krótkotrwała biegunka.

14. Narządy moczowe

Skąpy, intensywnie zabarwiony mocz.

20. Plecy

Ból w dolnej części pleców.

23. Kończyny dolne

Pobolewanie i zmęczenie kończyn dolnych; ledwie może stać.

24. Objawy ogólne

Ubytek masy ciała o dwa funty w ciągu trzech dni. Wyczerpanie i bolesne zmęczenie zmusiły go do przerwania próby lekowej.

26. Sen

Sen: zakłócany przez dokuczliwe sny; bardzo niespokojny. Sny o lataniu w powietrzu.

27. Gorączka

Uczucie zimna przy rzeczywistym podwyższeniu ciepłoty skóry. Skóra gorąca, sucha, z pragnieniem. Obfite poty podczas snu.