Ranunculus Sceleratus
autorstwa John Henry Clarke — Słownik praktycznej Materia Medica
Jaskier jadowity. Jaskier selerolistny. Rodzina jaskrowate. Nalewka z całej rośliny.
Kliniczne
Tętniak / Odbyt, świąd / Klatka piersiowa, mostek, ból za / Odciski / Nieżyt nosa / Błonica / Ból ucha / Zapalenie języka / Dna moczanowa / Hemoroidy / Opryszczka; półpasiec / Wątroba, ból / Neuralgia / Nos, owrzodzenie / Pęcherzyca / Ropień okołomigdałkowy / Mostek, bóle / Zapalenie jamy ustnej / Palce stóp, dolegliwości / Język, złuszczający się, geograficzny / Żylaki
Charakterystyka
Najbardziej znaną cechą R. sc. (leku dobrze zbadanego w próbach lekowych) jest język geograficzny lub złuszczony; gdy towarzyszą temu szczypanie, palenie i bolesna nadżartość, właściwym lekiem będzie R. sc. R. sc. wykazuje żrące działanie właściwe wszystkim Ranunculi, wywołując palenie w jamie ustnej, gardle, żołądku, klatce piersiowej, cewce moczowej i innych częściach ciała. Wywołuje na skórze pęcherze, po których pozostaje obnażona powierzchnia z drażniącą wydzieliną. Wyleczył pęcherzycę u trzymiesięcznego niemowlęcia z ciągłym pragnieniem, słabym, przerywanym tętnem, drżeniem i niespokojnym wyrazem twarzy. Po poprawie wywołanej przez Ars. 4, R. sc. 3 zagoił powstałe owrzodzenia. Wiodącą cechą R. sc. jest nadwrażliwość powierzchni ciała, zwłaszcza okolicy klatki piersiowej i mostka. Objawy te, wraz z innymi, doprowadziły do wyleczenia wielu schorzeń klatki piersiowej, w tym tętniaka. Ważnym objawem towarzyszącym R. sc. jest zatrzymanie oddechu: bóle wątroby, śledziony, klatki piersiowej lub serca, < przy głębokim wdechu i związane z powierzchowną bolesnością, wskazują na R. sc. Częstymi doznaniami tego leku są bóle gryzące i wiercące, a większość objawów występuje po stronie prawej; istnieje jednak jeden swoisty objaw lewostronny: ciągłe gryzienie w lewej dłoni. Prawe palce stopy, zwłaszcza prawy paluch, są siedliskiem wielu ostrych bólów, co zapewnia temu lekowi ważne miejsce w ostrych napadach dny moczanowej, a także w bolesnych odciskach. Do doznań charakterystycznych dla R. sc. należą: jakby głowa była nadmiernie wypełniona i zbyt duża. Jakby twarz była pokryta pajęczyną (okazało się to objawem kluczowym w przypadku tętniaka, który znacznie złagodzono za pomocą R. sc.). Jakby w pępku tkwił czop. Ucisk jak od tępego narzędzia. Jakby miała rozpocząć się biegunka. Jakby igłę wbito głęboko w paluch. Bólom żołądka towarzyszy omdlenie. Konwulsyjne drgania kończyn. Działanie R. sc. — nazywanego przez niemieckich pasterzy „zimnym ogniem” — na bydło rogate jest następujące: utrata apetytu; drżenie i dreszcze; rozdęcie żył brzusznych. Pies zatruty tą rośliną stał się niespokojny, wył, rzucał się, zginał się wpół i był nocą bardzo niespokojny ruchowo. Został zabity, a po śmierci stwierdzono skurcz żołądka, zmiany zapalne w kilku jego częściach i nadżarcie powierzchni; brodawki były wydatne; występowały obrzęk, blade zaczerwienienie i skurcz odźwiernika. Mahoney (M. A., xxvi. 110) wyleczył za pomocą R. sc. 3 starszą kobietę ze skłonnością do dny moczanowej, cierpiącą na pobolewanie grzbietów stóp, zwłaszcza prawej, oraz czuwanie nocne. K. ca. 30 usunął wcześniej ból schodzący w dół przez okolice pośladkowe. Objawy: < od dotyku; ucisku; uderzenia. < Od ruchu; głębokiego wdechu; chodzenia; swobodnego opuszczenia kończyny w dół. < Wieczorem; po północy; rano. < Na świeżym powietrzu. < Po posiłku.
Zależności
Antidotum: Puls. Wino i kawa neutralizują działanie tylko częściowo. Owrzodzenia łagodził nieco balsam peruwiański. Dobrze działa po: Ars. w pęcherzycy. Po nim dobrze działa: Lach. w błonicy z językiem pozbawionym nabłonka. Porównać: R. bulb. (R. sc. działa bardziej drażniąco). Ból głowy, gryzienie w małym punkcie na szczycie głowy, Puls. Język geograficzny, Nat. m., Ars., Rhus, Tarax. (R. sc. wywołuje więcej palenia i bolesnej nadżartości niż którykolwiek z nich). Uczucie pajęczyny, Alm., Bar. c., Bor., Bro., Bry., Calc., Con., Graph., Mag. c.
1. Umysł
Gnuśność i niechęć do pracy umysłowej rano. Smutek i melancholia wieczorem.
2. Głowa
Zawroty głowy z utratą świadomości. Ból głowy, jakby głowę ściskano w imadle. Gryzący, ciągnący, skurczowy, tępy ucisk, często obejmujący tylko bardzo mały punkt na szczycie głowy (lub skroniach). Ucisk ściskający i rozpierający w skroniach. Uczucie ciężkości i pełności w głowie, która wydaje się obrzęknięta i powiększona. Skurcz powłok głowy. Szczypanie i świąd skóry głowy.
3. Oczy
Ból oczu przy szybkim poruszaniu gałkami ocznymi. Gryząco-drążący ból oczu i ich kątów. Częsty ból (bolesny ucisk) w gałkach ocznych. Okresowe szczypanie w kątach oczu. Oczy w konwulsyjnym skurczu. Łzawienie.
4. Uszy
Ból ucha (prawego), z uciskiem (lub gryzącym bólem) w głowie i ciągnieniem w zębach. Ciągnienie oraz przeszywające i wiercące bóle przy zewnętrznej części przewodu słuchowego.
5. Nos
Szczypanie i mrowienie w nosie. Kłucie w czubku nosa. Częste kichanie. Dużo surowiczego śluzu w nosie. Owrzodzenia lub duże rany po prawej stronie nosa.
6. Twarz
Twarz jakby pokryta pajęczyną. Ciągnienie w twarzy z uczuciem zimna. Skurczowe szarpnięcia mięśni twarzy i kończyn, risus sardonicus. Uczucie drżenia wokół kącików ust oraz wargi dolnej.
7. Zęby
Ból zęba z bólami przeszywającymi i uczuciem stępienia zębów. Szarpiące i przeszywające ciągnienie w zębach. Czerwony i bolesny obrzęk dziąseł, które łatwo krwawią.
8. Jama ustna
Suchość jamy ustnej. Pienisty ślinotok. Język obłożony białym nalotem. Przeszywający ból w czubku języka. Zapalenie języka z uczuciem pieczenia i zaczerwienieniem. Złuszczanie i rozpadliny języka.
9. Gardło
Skurcz z dławieniem w gardle, < podczas jedzenia chleba. Uczucie pieczenia w gardle. Drapanie w gardle. Obrzęk migdałków z przeszywającymi kłuciami. Szczypanie i bóle przeszywające w przełyku.
10. Apetyt
Słodkawy smak rano, z białym, silnie obłożonym językiem. Brak apetytu. Gwałtowne pragnienie podczas gorąca gorączkowego.
11. Żołądek
Odbijanie ze smakiem spożytego pokarmu po posiłku. Częste puste odbijania. Kwaśne, zjełczałe odbijania wieczorem. Nudności, zwłaszcza po północy lub rano, ze skłonnością do wymiotów. Ból żołądka z napadami omdlenia. Bardzo silne bóle żołądka z niepokojem. Uczucie pełności, ucisku i napięcia w nadbrzuszu, < od ucisku zewnętrznego oraz < rano. Ściskające bóle żołądka. Przeszywające kłucia w nadbrzuszu. Ból jak od otarcia oraz uczucie pieczenia w nadbrzuszu. (Zapalenie żołądka.)
12. Brzuch
Tępy ból w okolicy wątroby, < przy głębokim wdechu. Przeszywające kłucia w okolicy wątroby. Ucisk i przeszywające bóle w okolicy śledziony (w wątrobie i nerkach), < podczas głębokiego oddychania. Przeszywające bóle, wstrząsy i ucisk w okolicy lędźwiowej. Bóle brzucha z omdleniem. Tępy ucisk, jak od czopa, albo uczucie skręcania za pępkiem, w nocy lub rano. Skurczowe bóle brzucha. Szczypanie i cięcie w brzuchu. Szarpnięcia w brzuchu (w powłokach brzusznych).
13. Stolec i odbyt
Świąd, łaskotanie i palenie odbytu. Drobne kłucia sięgające w głąb odbytnicy. Wilgoć w odbycie. Świąd i uczucie parcia na zewnątrz w odbycie, jakby zapowiadające hemoroidy, < podczas chodzenia. Silne parcie po posiłku; odchodzą jedynie gazy. Opóźnione wypróżnienia. Częsta i nagląca potrzeba wypróżnienia, z miękkim stolcem. Surowicza, cuchnąca biegunka.
14. Narządy moczowe
Stranguria. Palenie w przedniej części cewki moczowej krótko po oddaniu moczu. Łaskoczące pełzanie przy ujściu cewki. Po oddaniu moczu wypływają krople, mocząc prześcieradło. Częste parcie na mocz.
15. Męskie narządy płciowe
Ciągnienie w prąciu. Przeszywające kłucia w żołędzi. Szczypanie w mosznie. Polucje.
17. Narządy oddechowe
Lekki suchy kaszel, rzadko nawracający i bez wysiłku. Utrudnione, głębokie oddychanie. Mimowolne westchnienia.
18. Klatka piersiowa
Ból w klatce piersiowej jak po pobiciu, z uczuciem zmęczenia w tej okolicy, zwłaszcza wieczorem. Ucisk dławiący w klatce piersiowej. Szczypanie i bóle przeszywające w klatce piersiowej oraz okolicy serca, czasem z zatrzymaniem oddechu, zwłaszcza wieczorem lub w nocy. Kłucia w klatce piersiowej i mięśniach międzyżebrowych. Gryzienie za mostkiem, zatrzymujące oddech. Bolesna nadwrażliwość powierzchni klatki piersiowej, zwłaszcza mostka. Paląca bolesność za wyrostkiem mieczykowatym. Bolesne ciągnienie w mięśniach piersiowych. Stały ucisk jak od tępego narzędzia poniżej prawego żebra rzekomego, < przy wdechu. Bolesne kłucie w prawej części klatki piersiowej. Bardzo bolesne szczypanie wokół lewej brodawki sutkowej.
19. Serce
Ucisk jak od tępego kawałka drewna w okolicy serca. Kłucia w okolicy serca. Kłująco-ściągające szczypanie w okolicy serca, wywołujące duszność.
20. Grzbiet
Ból lędźwi, jak po stłuczeniu lub jak przy porażeniu. Kłucie i mrowienie w grzbiecie i klatce piersiowej. Ból między łopatkami. Nagłe, gwałtowne szarpnięcia w lędźwiach podczas chodzenia na świeżym powietrzu, zatrzymujące oddech.
21. Kończyny
Dna moczanowa palców rąk i stóp.
22. Kończyny górne
Bolesność pod prawym ramieniem, w dole pachowym. Wiercące bóle przeszywające w przedramionach, promieniujące do palców. Gryzienie w prawym stawie łokciowym. Kłucie w łokciu. Wiercenie w kościach rąk. Gryzienie w dłoni. Gryzące, wiercące i przeszywające szarpnięcia w kościach palców. Obrzęk palców.
23. Kończyny dolne
Gryzienie i wiercenie w całych nogach i stopach, zwłaszcza w palcach. Gryzące bóle lewej pięty. Palenie i szczypanie na grzbiecie prawej stopy. Szarpiące bóle przeszywające oraz mrowienie w paluchach. Nagłe kłucia w przedniej części prawego palucha, jakby głęboko wbito igłę, sprawiające, że chory krzyczy. Nagłe kłucia w prawym paluchu, przechodzące w palenie. Przeszywające kłucia i bóle palące w odciskach.
24. Objawy ogólne
Pod wpływem tego leku objawy zazwyczaj pojawiają się po stronie prawej; na szczycie głowy; w palcach stóp. Uczucie wiercenia; bóle gryzące w głębi lub na powierzchni; kłucie na powierzchni ciała. < Wieczorem; przed północą. (Dolegliwości stawowe o charakterze zapalnym.) Bóle kłujące, gryzące, przeszywające i mrowiące, które pojawiają się lub są < pod wieczór. Bóle uciskowe i ciągnące. Dolegliwości okresowe. Konwulsyjne szarpnięcia (drgania kończyn). Omdlenie. Omdlewanie podczas bólu.
25. Skóra
Wykwity pęcherzykowe z drażniącą, rzadką, żółtawą wydzieliną. Uporczywe owrzodzenia. Świąd, wiercenie, gryzienie, mrowienie i drążenie w różnych częściach ciała, raz tu, raz tam, < wieczorem. Pęcherzyca. Duże, pojedyncze pęcherze, które pękają i pozostawiają owrzodzenia.
26. Sen
Bezsenność po północy, z niepokojem, gorącem i pragnieniem albo z niepokojem ruchowym i rzucaniem się. Niedoskonały sen po północy, z niespokojnymi, przerażającymi snami o zwłokach, wężach, chrząszczach itd. Wczesne budzenie się (godz. 3), z przedłużonym czuwaniem.
27. Gorączka
Tętno szybkie, pełne, lecz miękkie, z gorącem w nocy. Zimno i dreszczowość (drżenie) podczas posiłków. Gorąco wieczorem w pokoju, po chodzeniu na świeżym powietrzu. Suche gorąco w nocy, z gwałtownym pragnieniem i burzeniem się krwi, przeważnie po północy. Budzenie się po północy przez wiele kolejnych nocy, z gorącem całego ciała, gwałtownym pragnieniem oraz tętnem przyspieszonym, pełnym i miękkim. Dominuje gorąco. Pot po gorącu, nad ranem, głównie na czole. Gorączka przerywana po północy; gorąco i gwałtowne pragnienie, z pełnym, miękkim, szybkim tętnem, po czym następuje ogólne pocenie się, głównie na czole.