Hypericum
autorstwa James Tyler Kent — Wykłady o homeopatycznej Materia Medica
Kto studiuje próbę lekową Hypericum, temu nasunie się na myśl pewna grupa urazów obejmujących nerwy czuciowe; nie dziwi więc, że lek ten znalazł zastosowanie w leczeniu następstw takich urazów.
Urazy: Chirurgia homeopatyczna w znacznej mierze posługuje się lekami Arnica, Rhus tox., Ledum, Staphysagria, Calcarea i Hypericum. Stosuje się je rutynowo, gdy lekarz spotyka stany z pogranicza chirurgii lub następstwa urazów.
Przy wyglądzie i odczuciu stłuczenia — „sinego od podbiegnięć krwawych”, obolałego — zastosowanie znajduje Arnica; odpowiada ona szczególnie ostremu okresowi, dopóki bolesność i stan jak po stłuczeniu nie znikną z uszkodzonych części lub z całego ciała. Jednak przy nadwyrężeniach mięśni i ścięgien Arnica okazuje się niewystarczająca, a dokładne przestudiowanie Rhus pokaże, że lek ten jest odpowiedni przy wynikającym z nich osłabieniu ścięgien i mięśni oraz obolałych, reumatycznych odczuciach, które pojawiają się podczas każdej burzy i często ustępują w miarę nieprzerwanego ruchu.
Na końcowe osłabienie, utrzymujące się nawet po Rhus, mamy Calcarea carb. Te trzy leki tworzą pewien szereg, lecz ważne jest odróżnienie ich od Hypericum. Hypericum jest jedynie lekiem drugorzędnym na stłuczone i nadwyrężone ścięgna oraz mięśnie; należy do odmiennej grupy dolegliwości.
Hypericum i Ledum są do siebie bardzo zbliżone i należy je porównywać. Ledum ma wiele z obolałości jak po stłuczeniu, właściwej Arnica, i często może ją zastąpić; jednak Hypericum i Ledum należy rozważać wspólnie, gdy po urazie nerwu rozwinął się proces zapalny. W odróżnieniu od Arnica, Rhus i Calcarea, których sferą są mięśnie, kości i naczynia krwionośne, sferą tych dwóch leków są nerwy.
Urazy nerwów: Gdy końce palców rąk lub palce stóp zostały stłuczone albo poszarpane, gdy zerwano paznokieć albo nerw został przy uderzeniu przygnieciony młotkiem do kości, a następnie uległ zapaleniu i ból można prześledzić ku górze wzdłuż nerwu; gdy ból stopniowo szerzy się od miejsca urazu w kierunku tułowia, z bólami kłującymi i nagle przeszywającymi, które pojawiają się i znikają, albo strzela od okolicy urazu ku tułowiowi — rozwija się stan niebezpieczny.
W takim stanie spośród wszystkich leków należy myśleć przede wszystkim o Hypericum i mało prawdopodobne, by potrzebny był jakikolwiek inny lek. Nie trzeba chyba dodawać, że grozi szczękościsk.
Niekiedy rozwścieczony pies chwyta człowieka za kciuk, rękę lub nadgarstek i jednym ze swych wielkich kłów przebija nerw promieniowy albo którąś z jego gałęzi w ręce, powodując ranę szarpaną. We wcześniejszym okresie można jeszcze nie znaleźć objawów Hypericum, lecz będą się one rozwijać stopniowo i trzeba je będzie leczyć. Nie amputujcie uszkodzonej części, lecz ją wyleczcie. Wszystkie te urazy leczymy lekami — rany kłute, cięte, stłuczone i szarpane, rany bolesne.
Rana niekiedy rozwiera się i obrzmiewa, nie wykazuje skłonności do gojenia, a jej brzegi wyglądają na suche, lśniące, czerwone i zmienione zapalnie; występują bóle palące, kłujące i rwące, bez żadnego procesu gojenia. Taka rana wymaga Hypericum. Lek ten zapobiega tężcowi. Każdy praktyk wie, że po urazie nerwów czuciowych może rozwinąć się szczękościsk. Lekarz starej szkoły jest przerażony bólami przeszywającymi, które po urazie biegną w górę kończyny. Szewc może wbić szydło w koniec kciuka, a cieśla może ukłuć palec mosiężnym gwoździkiem, nie przywiązując do tego większej wagi; następnej nocy jednak bardzo gwałtowne bóle przeszywające szerzą się w górę kończyny.
Lekarz alopata uważa to za poważny stan, ponieważ widzi przed sobą szczękościsk, czyli tężec. Gdy pojawiają się te bóle, Hypericum je zatrzyma; począwszy od tego okresu aż po zaawansowany tężec z opistotonusem i szczękościskiem lekiem jest Hypericum. Jego obraz obfituje właśnie w takie objawy, jakie spotyka się w tężcu, oraz w objawy prowadzące do tężca; obejmuje też wszystkie przejawy wstępującego zapalenia nerwu.
Innym razem może istnieć stara blizna, która styka się z twardym przedmiotem i zostaje urazowo stłuczona, wewnętrznie naderwana lub zmiażdżona. W bliźnie pojawiają się wtedy bóle kłujące i rwące; blizna piecze i kłuje, nie ma ulgi, a ból biegnie ku tułowiowi wzdłuż nerwów. Bolesna blizna z bólem strzelającym w stronę środka ciała, biegnącym wzdłuż nerwów.
Hypericum jest na to lekiem.
Istnieją też inne leki — wszyscy znają Arnica, lecz należy pilnować, by stosować ją na właściwym miejscu. W pierwszym okresie urazu, gdy doszło do znacznego stłuczenia, ale nie występują żadne z opisanych przeze mnie bólów, przez pierwsze godziny w stanach po stłuczeniu, wstrząśnieniu i wstrząsie Arnica jest lekiem rutynowym, ponieważ wywołuje w ludzkim organizmie stan przypominający stłuczenie. Przekonacie się jednak, że Arnica odpowiada tylko temu jednemu miejscu.
Arnica nigdy nie powinna być stosowana na rany w sposób, w jaki używają jej laicy, ponieważ podana w pełnym stężeniu może wywołać różę.
Z kolei przy stłuczeniach kości, chrząstek i ścięgien, ich przyczepów, a także przy stłuczeniach w okolicy chrząstek i stawów Ruta jest lepsza od każdego innego leku. Jeśli przestudiujemy próbę lekową Ruta, nie będzie to zaskakujące, ponieważ wywołuje ona objawy podobne do spotykanych w takich stanach.
Długotrwale bolesne, obolałe jak po stłuczeniu miejsca na kościach, w stawach i na chrząstkach. Bardzo często jednak Ledum znajduje zastosowanie jako lek zapobiegawczy. Jest lekiem zapobiegawczym, gdy uraz dotknął końców palców, gdy pacjent nastąpił na gwóźdź lub gwoździk albo wbił sobie drzazgę pod paznokieć czy w stopę. Jeśli koń nadepnie na gwóźdź, należy go wyciągnąć i podać zwierzęciu dawkę Ledum; nie będzie żadnych powikłań i nie wystąpi szczękościsk.
Wszystkie takie rany kłute, pogryzienia przez szczury, koty itd. stają się dzięki Ledum bezpieczne; to znaczy Ledum zapobiega bólom przeszywającym, które w naturalnym przebiegu mogłyby się pojawić, i proces nigdy nie obejmie nerwów. Jeśli możemy podać je natychmiast, nie będziemy mieli kłopotów. Jeżeli natomiast w uszkodzonej części, w samej ranie, występuje tępy, ciągły ból, lekiem nadal jest Ledum; jeśli jednak ból strzela od rany w górę wzdłuż nerwu kończyny, obraz bardziej odpowiada Hypericum.
Wrażliwa, nerwowa kobieta następuje w ciągu dnia na gwoździk i przez cały dzień czuje miejsce, w które się wbił. Kładzie się do łóżka, a miejsce to boli tak gwałtownie, że nie może utrzymać stopy nieruchomo. Ledum zapobiegnie dalszym powikłaniom; jeżeli jednak stan potrwa do rana, bóle zaczną strzelać w górę nogi, wskazując na Hypericum.
Wspomniałem o stosowaniu Ledum, gdy koń nadepnie na gwóźdź. Jeżeli gwóźdź przejdzie przez cienką część kopyta i uderzy w kość kopytową, koń niemal na pewno umrze na tężec; weterynarze nie znają na to żadnego środka. Chociaż stosują okłady, wcierają mazidła itd., koń umrze na tężec. Jeśli jednak dawka Ledum zostanie podana przed wystąpieniem tężca, uchroni zwierzę przed tężcem; po pojawieniu się szarpnięć uchroni zwierzę przed tężcem; gdy jednak szarpnięcia już się pojawią, Ledum nie wystarczy i trzeba podać Hypericum.
Hypericum odpowiada ranom szarpanym, a gdy poszarpane zostały części obfitujące w drobne nerwy czuciowe, należy podać je natychmiast. Nie traćcie czasu na Arnica tylko dlatego, że występuje bolesność, ponieważ w ranach szarpanych bolesność ma znacznie mniejsze znaczenie niż zagrożenie dotyczące nerwów. Przy ranach kłutych należy natychmiast podać Ledum. Wszelkie późniejsze następstwa trzeba oczywiście leczyć zgodnie ze stanem i objawami danego przypadku.
Urazy kręgosłupa: Urazy kręgosłupa tworzą inną grupę zaburzeń wymagających Hypericum.
Pamiętam przypadek podobny do wielu spotykanych w praktyce oraz do tych, o których czytamy i słyszymy — przypadek, którego jednak nie udało się uratować. Nagłe szarpnięcie wagonu sprawiło, że mężczyzna stojący na jego tylnym pomoście został odrzucony do tyłu i upadł na kość guziczną. Nie przywiązywał do tego większej wagi, poszedł do domu, po czym wystąpiły bóle głowy i różnych części ciała.
Wezwano kilku lekarzy; nikt nie potrafił ustalić, co mu dolega, a po dziesięciu dniach chory zmarł. Odwrócono go i stwierdzono, że okolica kości guzicznej była sczerniała, a w tkankach mięśniowych zaczynał tworzyć się ropień. Gdyby znano Hypericum, uratowałoby mu życie.
Wielokrotnie widziałem, jak Hypericum leczyło podobne stany. Urazy kości guzicznej należą do najpoważniejszych i najbardziej kłopotliwych urazów, z jakimi styka się lekarz: chodzi o takie właśnie wypadki, jak upadek do tyłu i uderzenie o kamień lub inny przedmiot powodujący stłuczenie kości guzicznej.
Bezpośrednio po urazie w okolicy kości guzicznej stwierdza się bardzo niewiele; dokładne badanie ujawnia najwyżej bolesność uciskową. Często jednak chory opisuje bóle strzelające w górę kręgosłupa i w dół kończyn, bóle przeszywające w różnych częściach ciała, a nierzadko także ruchy drgawkowe.
Gdy takie objawy występują, każdy lekarz powinien być na tyle rozważny, by wykryć uraz; jednak nawet bardzo bystrzy lekarze nie rozpoznają urazów kości guzicznej. Niejedna kobieta doznaje urazu kości guzicznej podczas porodu i choć uraz jest nieznaczny, bolesność utrzymuje się przez wiele lat; kobieta nieustannie cierpi, jest stale histeryczna i nerwowa wskutek tego urazu kości guzicznej.
Takie urazy, jeśli zostaną wcześnie objęte leczeniem, można wyleczyć za pomocą Hypericum. Należą one do obrazu tego leku. Występuje nieznaczne zapalenie lub podrażnienie dolnej części rdzenia kręgowego; miejsce sprawia wrażenie poszarpanego, jest bolesne i pobolewa, a dolegliwości nie ustępują, dopóki miejscowe następstwa urazu nie zostaną usunięte. Urazy takie, nawet po wielu latach, leczono za pomocą Carbo animalis, Silica i Thuja oraz innych leków dobieranych według wskazań.
Lek ten odpowiada również urazom wyższych odcinków kręgosłupa. Nierzadko zdarza się, że mężczyzna schodzący po schodach przewraca się do tyłu, gdy stopy wysuwają się spod niego, uderza plecami o jeden ze stopni i doznaje ostrego urazu.
Niektórzy natychmiast podają Rhus tox.; znałem innych, którzy podawali Arnica. Hypericum należy podać od razu, aby zapobiec zapaleniu, jakie może wyniknąć z takiego urazu. Później mogą pojawić się inne skłonności, takie jak bóle ciągnące i objawy reumatyczne, wskazujące na Rhus, a ostatecznie na Calcarea.
Dawne osłabienie pleców z bolesnością przy wstawaniu z krzesła często leczy Rhus, po którym podaje się Calcarea; przede wszystkim jednak Hypericum musi zadziałać na stan włókien rdzenia kręgowego i opon. Po urazach tej klasy często występują zaburzenia oponowe, z ciągnięciem mięśni pleców oraz odczuciem skurczu lub ściągnięcia. Kłujące i przeszywające bóle biegną przez plecy w różnych kierunkach; strzelają w dół kończyn. Urazy pleców rzadziej kończą się tężcem niż urazy nerwów czuciowych, lecz niekiedy są jeszcze bardziej dokuczliwe, ponieważ utrzymują się tak długo.
Osoby, które doznały urazu kręgosłupa lub okolicy kości guzicznej, cierpią przez lata na objawy mogące wskazywać na wiele różnych leków. W próbach lekowych znajdujemy objawy podobne do występujących po tych urazach i oczywiście lek ten wyleczy każdy stan uzasadniony jego próbą lekową. Działa na osłonki nerwów i opony, wywołując kłujące, rwące i rozdzierające bóle wzdłuż nerwów wszędzie tam, gdzie doszło do urazu.
Jest jeszcze inny lek, który powinniśmy znać. Jeśli istnieje rana o równych brzegach, cięta, zadana ostrym narzędziem, albo jeśli podczas zabiegu chirurgicznego sami wykonaliście takie cięcie nożem; jeśli otworzyliście jamę brzuszną, a ściany brzucha zaczynają wyglądać niezdrowo i występują bóle kłujące oraz palące — lekiem, który natychmiast pobudzi ziarninowanie, jest Staphysagria.
Zwieracze: Staphysagria jest również niezwykle przydatnym lekiem w przypadkach, w których zwieracze zostały rozciągnięte.
Staphysagria jest naturalnym antidotum na następstwa rozciągania. Gdy u kobiety rozszerzono cewkę moczową z powodu kamienia w pęcherzu moczowym, Staphysagria jest przydatna. Pamiętam przypadek rozszerzania cewki moczowej; po operacji pacjentka znajdowała się w wielkim cierpieniu, krzyczała i płakała, była zlana zimnym potem, miała gorącą głowę, a ciało pokryte zimnym potem.
Podano jej Staphysagria i po kilku minutach zasnęła. Przez sześć godzin znosiła to cierpienie bez jakiejkolwiek ulgi. Gdy po rozciągnięciu zwieraczy albo operacyjnym rozdarciu tkanek pojawiają się zimno, przekrwienie głowy oraz rozdzierające i rwące bóle, prawdopodobny jest zgon, a Staphysagria ściśle odpowiada takiemu rwaniu, szarpaniu i rozciąganiu włókien, które powoduje podobne cierpienie.
Po operacji chirurgicznej, podczas której wykonano wiele cięć, przy znacznym stanie krańcowego osłabienia, zimnie, sączeniu się krwi i niemal zimnym oddechu znawca Materia Medica — jeśli jakiś jest w pobliżu — powie oczywiście:
„Ależ podajcie mu Carbo veg.”.
Tak, podacie je, lecz mu nie pomoże. Może was zawieść. Jeżeli jednak jesteście chirurgiem i znacie terapeutykę chirurgiczną lepiej niż znawca Materia Medica, powiecie:
„Nie, Strontium carb. jest tym, czego potrzebuję”.
Lek ten usuwa przekrwienie w całym ciele; chory ogrzewa się i spokojnie spędza noc. Strontium carb. jest chirurgicznym odpowiednikiem Carbo veg.
Na koniec niekiedy musimy zneutralizować działanie chloroformu. Jeśli z powodu występujących bólów i pobolewań zastosujecie wymienione leki, nie uzyskacie żadnego działania; działanie chloroformu można niemal natychmiast zneutralizować dawką Phosphorus, ponieważ jest on naturalnym antidotum chloroformu. Phosphorus zatrzyma wymioty; Phosphorus wywołuje wymioty podobne do wywoływanych przez chloroform. Phosphorus lubi zimne rzeczy i zimną wodę w żołądku, lecz wymiotuje, gdy tylko woda ogrzeje się w żołądku. Tak samo działa chloroform. Dlaczego więc nie miałyby wzajemnie neutralizować swojego działania?