Lulek czarny. Solonaceæ.

Próby lekowe przeprowadzone przez Hahnemanna i jego współbadaczy. Zob. Encyklopedię Allena, t. 5, s. 25.

ŹRÓDŁA KLINICZNE.

Zaburzenia psychiczne, Gauwerky, Woost, Bathmann, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 4 ; (2 przypadki) von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 547 ; Następstwa zazdrości, Stapf, Analytic Therap., vol. 1, p. 86 ; Melancholia, Bethmann, Analytic. Therap., vol. 1, p. 192 ; Halucynacje, Moore, Organon, vol. 1, p. 358 ; Halucynacje, Moore, Organon, vol. 1, p. 358 ; Majaczenie, Bœnninghausen, Analytic. Therap., vol. 1, p. 109 ; Mania, Guernsey, Dunham's Lectures ; Mania wskutek zazdrości, Stapf, Analytic. Therap., vol. 1, p. 109 ; Szał maniakalny, Chapman, B. J. H., vol. 8, p. 229 ; Obłęd, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 546 ; Mania, Grissel, Martini and Spohr, Szotar, Hahnemann, Thorer, Hanstein, Weber, Rück. Kl. Erf., vol. 4, pp. 26-29 ; Choroba psychiczna, Sztaraveszki, Hom. Clinics, vol. 1, p. 55 ; Haywood, B. J. H., vol. 35, p. 162 ; Delirium tremens, Müller, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 143 ; Moore, B. J. H., vol. 8, p. 497 ; Wodowstręt, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 623 ; Schorzenie mózgu, Gross, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 125 ; Zapalenie mózgu, Mossbauer, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 125 ; Apopleksja, Elwert, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 92 ; Hemeralopia, Hauptmann, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 340 ; Martin, Norton's Ophth. Therap., p. 95 ; Światłowstręt, Garay, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 125 ; Zez, Gallavardin, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 141 ; Ból zęba, Kreuss, Hering, Bœnninghausen, Knorre, Altschul, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 462 ; Utrata mowy, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 18 ; Hahnemann, Rück Kl. Erf., vol. 1, p. 70 ; Rampel, Rück Kl. Erf., vol. 1, p. 69 ; Schorzenie gardła, Altschul, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 240 ; Wymioty, Löw, Rück Kl. Erf., vol. 5, p. 260 ; Kolka wzdęciowa, Hartman, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 753 ; Biegunka, Miller, Cin. Med. Adv., vol. 3, p. 381 ; Porażenie zwieracza odbytu, Gross, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 1010 ; Częsta mikcja, Chapman, B. J. H., vol. 8, p. 230 ; Krwotok maciczny, Hirsch, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 625 ; Hahnemann, Hering, Hartmann, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 311 ; Metrorrhagia, Z. S. Hahnemann, B. J. H., vol. 12, p. 271 ; Dolegliwości podczas ciąży, Gaspar, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 382 ; Biegunka u położnicy, Martin, T. H. M. S. Pa., 1886, p. 95 ; Drgawki podczas porodu, Rückert, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 407 ; Skurcze łydek podczas porodu, Wielobicky, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 408 ; Gorączka połogowa, Hartmann, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 448 ; Zapalenie oskrzeli, Miller, Raue's Rec., 1875, p. 115 ; Kaszel, Caspar, Trinks, Hartmann, Elwert, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 15 ; Eidherr, Löw, Müller, Rück. Kl. Erf., vol. 5, pp. 683-720 ; Schorzenie klatki piersiowej, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 546 ; Zapalenie płuc, Watzke, Buchner, Müller, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 298 ; Nieżytowe zapalenie płuc, Groos, Raue's Rec., 1871, p. 100 ; Skurcze klatki piersiowej, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 550 ; Skurcze przepony, Adler, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 944 ; Krwioplucie, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 547 ; Kołatanie serca, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 546 ; Reumatyczne zapalenie wsierdzia, Marchal de Calvi, Hom. Clinics, vol. 3, p. 25 ; Histeria, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 550 ; Drżenia konwulsyjne i drgawki, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 545 ; Pląsawica, Rückert, Shellhammer, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 510 ; Skurcze i padaczka, von Störk, N. A. J. H., vol. 3, p. 548 ; Hartmann, Jahr, Tietzer, Müller, Rückert, Hoffendahl, Schubert, Caspari, Knorre, Kleinert, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 562 ; Bezsenność, Schrön, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 517 ; Gorączka zwalniająca, Morrison, Hah. Mo., vol. 10, p. 222 ; Dur brzuszny, Knorre, Diez, Elwert, Rück. Kl. Erf., vol. 4, pp. 735-740 ; McGeorge, Hah. Mo., vol. 15, p. 540 ; Tyfus plamisty, Smith, Raue's Rec., 1874, p. 284.

PSYCHIKA [1]

Osłupienie, utrata świadomości ; nie odpowiada na pytania ; nikogo nie rozpoznaje ; odpowiada właściwie, lecz natychmiast powraca osłupienie.

Odurzenie : wskutek przygnębiających wpływów psychicznych ; hipochondryczne ; wskutek zapachu kwiatów, gazu, olejków eterycznych itd.

Otępienie albo złudzenia wyobraźni i zmysłów.

Niezdolność myślenia ; nie potrafi kierować myślami ani ich kontrolować.

Utrata pamięci.

Spokojne, refleksyjne usposobienie ; na nic się nie skarży ; niczego nie chce.

Nie odpowiada na żadne pytania ; nie znosi, gdy się do niego mówi.

Udziela odpowiedzi niezwiązanych z pytaniem.

Podczas czytania wtrąca niewłaściwe słowa i zdania.

Unosi głowę z poduszki i rozgląda się.

Sądzi, że znajduje się w niewłaściwym miejscu.

Widzi osoby, których nie ma i których wcześniej tam nie było.

Nie wie, czy przyjąć to, co mu podają.

Lęk przed napojami ; przed wodą.

Pełne lęku złe przeczucia ; przewlekła lękliwość.

Lęki : przed pozostawieniem samemu ; przed trucizną albo ugryzieniem ; że zostanie otruty lub sprzedany ; że zostanie zdradzony lub skrzywdzony ; pragnie uciec.

Skarży się, że został otruty.

Przerażająca trwoga, napady lęku.

Bardzo podejrzliwy.

Czyni innym wyrzuty, skarży się na rzekomo wyrządzoną mu krzywdę.

Kłótliwość ; nieposkromiona wściekłość.

Niecierpliwość, gwałtowne ożywienie, gadatliwość, opowiada o wszystkim.

Skubie pościel ; mamrocze i paple.

Mamrocze do siebie niedorzeczności.

Udziela nagłych, krótkich odpowiedzi na wyimaginowane pytania.

Nagle krzyczy.

Na jawie mówi nierozumnie, jakby obecny był jakiś człowiek.

Mówi więcej niż zwykle, żywiej i bardziej pośpiesznie.

Nieustanna, niezrozumiała paplanina.

Leży nago w łóżku i paple.

Majaczenie : mówi o interesach i urojonych krzywdach.

Lubi sprośne rozmowy.

Często wybucha głośnym śmiechem.

Łaje ; bredzi ; znieważa otaczających go ludzi.

Na przemian płacze i śmieje się, żywo gestykuluje.

Jęczy, lecz nie wie dlaczego.

Niemądry, uśmiecha się, śmieje się ze wszystkiego, niemądry wyraz twarzy.

Niedorzeczny śmiech.

Mówi w niedorzeczny sposób.

Robi głupstwa, zachowuje się jak szaleniec.

Komiczne obłąkanie ; błazeńskie zachowanie jak u małpy ; wykonuje śmieszne gesty niczym tańczący klaun ; jak człowiek pijany.

Bawi się palcami (nie skubie pościeli).

Chwyta powietrze lub jakąś wyimaginowaną zjawę i szarpie pościel.

Karfologia i mamrotanie.

Stale śpiewa i mówi pośpiesznie, lecz niewyraźnie.

Śpiewa miłosne i obsceniczne pieśni.

Nadmierne ożywienie, niespokojny pośpiech.

Obraża, krzyczy, wszczyna bójki, wpada w nieposkromioną wściekłość, wykazując nietypową siłę.

Obłąkańcza pasja do pracy.

Popęd do działania ; chce zabić kogoś albo siebie.

Jest gwałtowny i bije ludzi.

Gryzą, drapią i szczypią każdego, kto im przeszkadza.

Dziecko gwałtownie usiłuje wydostać się z łóżka, próbuje gryźć i bredzi.

Próbuje skrzywdzić otaczających go ludzi ; drgawki po próbie przełknięcia.

Ciągłe poruszanie i zaciskanie dłoni, uderza opiekunów ; ruchy bardzo szybkie, z trudem daje się utrzymać na kolanach ; chce walczyć, usiłuje gryźć ; okresami śpiewa, a czasami wybucha śmiechem ; gdy coś mu się podaje, chciwie chwyta to kurczowo obiema rękami.

Majaczenie : z niepokojem ruchowym ; nie pozostaje w łóżku ; przemieszcza się z miejsca na miejsce ; zupełne ; ożywione ; dzikie ; z gorączkową krzątaniną, nieustannym mamrotaniem lub mówieniem i manipulowaniem rękami ; dotyczy zwykłych zajęć ; chce wstać i zająć się interesami albo pójść do domu ; bez widocznego gorąca ; twarz blada, kończyny zimne, chociaż ciepłota ciała jest wysoka ; z szarpnięciami kończyn i biegunką, czerwoną twarzą, dzikim, nieruchomym spojrzeniem oraz tętnieniem tętnic szyjnych ; odzyskuje świadomość, gdy się do niego przemówi ; utrzymuje się przez cały czas czuwania ; wskutek zazdrości lub irytacji ; pomrukiwanie ; niespójna mowa ; wskutek bólu.

Delirium tremens : ze skurczami klonicznymi ; niechęć do światła i towarzystwa ; widzenia, jakby był prześladowany, poprzedzone napadem padaczkowym ; nieustanne mówienie w nocy ; próbuje uciec przed ludźmi, którymi — jak sobie wyobraża — jest otoczony i którzy usiłują go pojmać ; nie rozpoznaje stojącej u jego boku żony, lecz wyobraża sobie, że widzi ją pod odległym łóżkiem.

Obłęd wywołany piciem alkoholu ; nie chce ani jeść, ani pić ; twarz silnie zaczerwieniona, wyraz twarzy dziki ; rozdziera ubranie ; nocą chodzi tam i z powrotem po pokoju ; usiłuje bić opiekunów i ledwie można go powstrzymać.

Drży na całym ciele, wygląda bardzo dziko i stale wskazuje węże, które widzi pełznące ku niej, wyobrażając sobie, że są w łóżku i się do niej zbliżają ; trzeba ją przytrzymywać, aby zachowała spokój ; metrorrhagia. θ Delirium tremens.

Napad padaczkopodobny poprzedza atak ; nieprzerwanie mówi w nocy ; chce uciec z obawy przed prześladowaniem przez policję ; drżenie kończyn. θ Delirium tremens.

Gadatliwa i kłótliwa mania, ze szczególną skłonnością do niestosownych i bezwstydnych czynów, gestów oraz wypowiedzi.

Zazdrość : z wściekłością i majaczeniem ; z próbą zabójstwa.

Mania erotyczna z towarzyszeniem zazdrości.

Poważna choroba wskutek zazdrości i żalu z powodu niewiernego ukochanego ; gorączka < po północy ; silne zaczerwienienie twarzy, z nieustannym majaczeniem i pragnieniem ucieczki ; ciągły, tętniący ból zęba.

Gwałtowne i groźne objawy nerwowe, nawet skurcze ; gorączka hektyczna ; bezsenne noce ; psychika niemal obłąkana ; dręczony bezpodstawną zazdrością.

Łagodna, sympatyczna kobieta stała się skrajnie zazdrosna o męża i chociaż w pełni zdawała sobie sprawę, że niesłusznie go krzywdzi, tak przepełniał ją żal, iż nie zaznawała spokoju ani w dzień, ani w nocy i nie mogła ani jeść, ani pić.

Lubieżność ; nimfomania ; erotomania.

Onanizm od dzieciństwa ; zawsze odczuwał silny pociąg do płci przeciwnej i przedwcześnie zaprzątał sobie myśli małżeństwem ; przez ostatnie pół roku był bardzo źle usposobiony i drażliwy ; pamięć upośledzona ; zamknięty w sobie ; potajemnie opisywał swe romanse ; mowa niespójna ; niepokój i bezsenność ; napady manii z obfitym poceniem, pośpieszną i gwałtowną mową oraz szybkim następowaniem jednej myśli po drugiej, przy czym wszystkie w jakiś sposób dotyczyły miłości ; masturbuje się przy każdej sposobności i bezustannie mówi sprośności ; stale chodzi tam i z powrotem ; uderza we wszystko i wszystko niszczy ; pluje opiekunowi w twarz i bredzi ; twarz blada i zapadnięta ; oczy dzikie, przenikliwe, błyszczące ; silny ból karku i krzyża.

Lubieżna mania, obnaża ciało, zwłaszcza narządy płciowe ; śpiewa miłosne pieśni.

Chodzi prawie nago ; nie chce dać się okryć.

Stale zrzuca przykrycie lub ubranie ; zupełna utrata wstydu.

Leży nago w łóżku i paple ; obłąkany chodzi nago, otulony skórą podczas letniego upału.

Pragnie być nagi (przeczulica nerwów skórnych).

Po zawodzie miłosnym następują : padaczka ; melancholia ; wściekłość albo skłonność do śmiania się ze wszystkiego ; rozpacz i skłonność do utopienia się.

Posępne przygnębienie, rozpacz.

Po wybuchu gniewu melancholia, stopniowo przechodząca w prawdziwy obłęd ; brak apetytu ; niespokojne noce ; ciągłe majaczenie z lękliwością ; utrata sił ; w okresach jasności umysłu skarży się na częste dreszcze i wstrząsające dreszcze wzdłuż kręgosłupa, wznoszące się do głowy ; twardy stolec przy zaparciu.

Po wybuchu gniewu i nagłym przestrachu stał się tak melancholijny i lękliwy, że chował się w każdym kącie, a nawet bał się much i przed nimi uciekał ; bez mowy, nie można było wydobyć z niego ani słowa ; brak apetytu ; bezsenny ; utrata sił ; wyglądał jak człowiek, który postradał zmysły.

Bezpodstawne podejrzenie, że jest obserwowany przez członków rodziny, z którymi doszło do drobnego nieporozumienia; aby go nie rozpoznali, codziennie ubierał się inaczej i rzadko opuszczał dom; ta monomania stopniowo rozwinęła się w obłęd; rozpoznawał swego lekarza, lecz natychmiast ponownie pogrążał się w urojeniach; rozbierał się i obnażał; bezustannie liczył, raz po francusku, raz po angielsku, a innym razem w obu językach; ciągle ustawiał ciało zgodnie ze stronami świata i patrzył przez palce; stopami odtwarzał wzór dywanu i wykręcał nogi, aż niemal upadał; chwytał wyimaginowane przedmioty; podejrzliwie obserwował krewnych i wyobrażał sobie, że może zostać otruty; mówił do siebie. θ Obłęd.

surowym oskarżeniu o kradzież — nieustanne majaczenie; wyobraża sobie, że otaczają ją przerażające przedmioty; ani chwili spokoju, bezustannie woła, że widzi diabła; zaprzecza, jakoby była winna kradzieży lub miała cokolwiek wspólnego z czarownicami; drżenie całego ciała; usiłuje uciec z taką gwałtownością, że trzeba ją przywiązać do łóżka; tętno i oddech zmieniają się zależnie od rozmaitych zjaw, które ukazują się jej wyobraźni; język niezwykle wilgotny; oczy surowe, ponure, gniewne; mimowolne oddawanie stolca i moczu do łóżka.

Mania podczas laktacji; skrajna drażliwość; szaleńcze majaczenie; gdy w czymkolwiek napotyka sprzeciw, wymyśla i na oślep bije ludzi; gadatliwa, mowa nieracjonalna; płacz występujący naprzemiennie z wesołym usposobieniem; niepokój z drżeniem kończyn; bardzo obfite wydzielanie mleka.

Silny niepokój ruchowy, przeszywające, nieruchome spojrzenie; szarpnięcia głowy z szybkimi spojrzeniami na wszystkie strony; twarz blada; tętno wolne i miękkie; próbuje uciec z pokoju; przerażające omamy przedstawiające postacie nadchodzące, by go pochwycić, kury skrępowane łańcuchami oraz liczne wielkie kraby wpędzane do pokoju; uogólnione drgawki padaczkowe. θ Obłęd.

Majaczy, wymyśla, śpiewa; paple dniem i nocą; nie chce jeść, pić ani spać; usiłuje uciec; wybija okno; konieczne jest zastosowanie kaftana bezpieczeństwa. θ Mania.

Niespokojne, gadatliwe majaczenie, a jednak zapytana odpowiada racjonalnie; wyobraża sobie, że jej zmarła siostra siedzi przy łóżku, i rozmawia z tą wyimaginowaną osobą; tętno 80, pełne; głowa boli, lecz nie jest gorąca; słuch osłabiony; wielomówna. θ Omamy.

Twarz ziemistoblada; dziki, osobliwy wyraz; mówi bezustannie, szczególnie na tematy religijne; wierzy, że został otruty albo że z jego ust wydobywa się cuchnący odór; niekiedy wymyśla i płacze oraz oświadcza, że słyszy głośne hałasy. θ Obłęd.

Nie mógł znieść światła ani tego, że się do niego mówi; z wściekłością i widocznym wstrętem odpychał matkę, którą w stanie naturalnym bezgranicznie uwielbiał; nie poznawał jej, mówił, że nie jest jego mamą; mówił bezładnie i z trudem udawało się utrzymać go przykrytego. θ Szał maniakalny.

Twarz czerwona i gorąca; dziki wyraz oczu; oddech przyspieszony i utrudniony; nieustanne wymyślanie i przeklinanie; rozdziera ubranie; chodzi nocą po pokoju; złośliwie uderza otaczające ją osoby i ledwie można ją powstrzymać; nie chce ani jeść, ani pić. θ Mania.

Odmawiała wstania z łóżka i ubrania się; nie podawała żadnego powodu; po kilku godzinach domagała się, by wstać, lecz nie chciała włożyć ani jednej części garderoby; przyjęła lekarza, nie okazując żadnej świadomości niezwykłości swego stanu, rozmawiała inteligentnie, lecz nie przyjmowała do wiadomości, że potrzebuje rady, aby się ubrać; odmawiała lekarstwa i przebiegle udaremniała wszelkie podstępy zmierzające do jego podania; uciekła z pokoju, chodziła po domu i próbowała wydostać się na ulicę. θ Mania.

Często spogląda na ręce, ponieważ wydają się jej zbyt duże.

Uważa piec za drzewo i chce się na niego wspiąć.

Patrząc na mężczyzn, widzi wieprze.

Nie poznaje krewnych.

Mania połogowa z pragnieniem pozostawania bez przykrycia i nago.

Drażliwość nerwowa bez hiperemii.

Następstwa przestrachu.

Syfilofobia.

STAN ŚWIADOMOŚCI [2]

Całkowita utrata świadomości.

Utrata świadomości wskutek przekrwienia głowy, z majaczeniem; prawidłowo odpowiada na wszystkie pytania; źrenice rozszerzone.

Stupor, utrata świadomości, majaczenie; chory mówi o swoich sprawach domowych.

Stupor z niespójną mową; chory nie zdaje sobie sprawy z ciężkości swego stanu.

Sopor z głośnym chrapaniem, z którego można ją tylko częściowo wybudzić silnym potrząsaniem lub głośnym wołaniem; nie odpowiada na żadne pytania; nie może przełykać; mimowolne oddawanie stolca i moczu; twarz czerwona; naczynia krwionośne ciała nabrzmiałe; tętno szybkie i pełne; stan ten trwał kilka dni i towarzyszyło mu drętwienie rąk. θ Apopleksja.

Nagły upadek z krzykiem; sopor.

Apopleksja, chrapanie; mimowolne oddawanie stolca i moczu.

Obraca głową; oddech charczący; czkawka. θ Wstrząśnienie mózgu.

Powtarzające się napady omdlenia.

Otępienie.

Splątanie w głowie.

Zawroty głowy; uczucie wirowania.

Zawroty głowy z uczuciem upojenia.

Zawroty głowy od zapachu kwiatów, gazu itd.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ściskający, oszałamiający ból głowy w górnej części czoła oraz ogólne złe samopoczucie, występujące naprzemiennie z całkowitym brakiem bólu.

Uciskający, oszałamiający ból czoła.

Oszałamiające pobolewanie nad oczami.

Ucisk na szczycie głowy i ciągnięcie w karku przy obracaniu głowy.

Uczucie ciężkości głowy i bardzo silne bóle, występujące naprzemiennie z bólami karku.

Uczucie ciężkości, pustki w głowie, splątanie, silny ból; bóle opon mózgowych; ucisk po lewej stronie czoła przechodzący w ból przeszywający.

Mózg wydaje się jakby luźny.

Uczucie, jakby woda chlupotała w głowie.

Potrząsa głową w obie strony; uczucie chlupotania w mózgu.

Falujące uczucie w mózgu, jakby wskutek tętnienia tętnic.

Gorąco i mrowienie w głowie; gwałtowne pulsowanie przypominające fale, głowa się trzęsie; < od zmarznięcia, po jedzeniu; > przy pochyleniu głowy do przodu i od ciepła.

Przekrwienie głowy; czerwone, błyszczące oczy; twarz purpurowoczerwona; < wieczorem.

Hiperemia mózgowa; chory nieprzytomny, twarz sinoczerwona; oczy czerwone, błyszczące.

Nerwowe bóle głowy.

Ból i gorąco w głowie po posiłku.

Ból głowy, lepiej podczas chodzenia.

Zapalenie mózgu z utratą świadomości; gorąco i mrowienie w głowie; gwałtowne pulsowanie w głowie przypominające fale; głowa się trzęsie; < od zmarznięcia i po jedzeniu; > przy pochyleniu głowy do przodu (schylaniu się) i od ciepła.

Wodogłowie ze stuporem; głowa jest potrząsana w obie strony; drgania.

SKÓRA GŁOWY [4]

Łatwo przeziębia głowę, szczególnie od suchego, zimnego powietrza.

Obracanie głową.

Głowa opada na jedną lub drugą stronę.

WZROK I OCZY [5]

Nadwzroczność, wyraźne widzenie; źrenice rozszerzone.

Złudzenia; przedmioty wydają się czerwone jak ogień.

Złudzenia wzrokowe; małe przedmioty wydają się bardzo duże.

Złudzenie wzrokowe; płomień jednego światła wydaje się mniejszy, a drugiego większy, chociaż oba są jednakowej wielkości.

Podwójne widzenie.

Podczas czytania litery poruszają się wskutek rozszerzenia źrenic.

Przymglenie wzroku, jakby przed oczami znajdowała się zasłona; ledwie widzi na odległość trzech kroków.

Przyćmienie wzroku; przedmioty wydają się niewyraźne; chory jest krótkowzroczny i podczas czytania musi trzymać książkę bliżej.

Chwilowa utrata wzroku.

Niedowidzenie. θ Padaczka.

Ślepota nocna.

Ślepota dzienna w oku krótkowzrocznym, z bólami przeszywającymi od oczu do nosa i głowy; ból głowy > po zamknięciu oczu.

Oczy stają się krótkowzroczne; wykrzywione, wpatrzone i wytrzeszczone.

Oczy otwarte; wykrzywione; obracają się w oczodołach; zez.

Skurcz mięśnia prostego przyśrodkowego oka.

Oczy czerwone, dzikie, błyszczące.

Bezustannie wpatruje się w otaczające przedmioty, zapominając o sobie.

Otępiałe wpatrywanie się; oczy wykrzywione.

Olśniewający blask oczu.

Źrenice rozszerzone; bez reakcji.

Białkówki czerwone, a źrenice rozszerzone tak znacznie, że tęczówki wyglądają jak wąskie obrączki; źrenice nie reagują również na światło.

Źrenice zmienione, rozszerzone lub zwężone; oddech wolny.

Spojówki czerwone.

Nadmierny światłowstręt w skrofulicznym zapaleniu oczu.

Rwący, uderzający ból w prawym oku, które łzawi i wydaje się wysunięte do przodu.

Drgania oczu; widzenie przyćmione, jakby przed oczami znajdowała się zasłona.

Drżenie gałki ocznej.

SŁUCH I USZY [6]

Brzęczenie, dzwonienie, szum w uszach.

Niedosłuch jak w otępieniu, szczególnie po apopleksji.

Niedosłuch wskutek porażenia nerwów słuchowych.

Głuchota.

WĘCH I NOS [7]

Zmysł węchu osłabiony lub utracony.

Nagłe szarpnięcie w nasadzie nosa, biegnące z góry ku dołowi.

Ucisk ze szczypaniem w nasadzie nosa i kościach jarzmowych.

Kurczowy ucisk u nasady nosa i w kościach jarzmowych.

Nozdrza okopcone, osmalone.

Krwawienie z nosa jasnoczerwoną krwią, ze ślinieniem.

Suchość nosa.

Skłonność do przeziębiania głowy, głównie od suchego, zimnego powietrza.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Gorąco i zaczerwienienie twarzy.

Twarz zaczerwieniona, o wyrazie pobudzenia.

Twarz: zaczerwieniona; ciemnoczerwona, obrzmiała; zimna i blada; wykrzywiona; wyraz otępiały; mięśnie drgają, chory robi grymasy.

Twarz wykrzywiona, sina, usta szeroko otwarte; zbliżające się porażenie mózgowe. θ Dur brzuszny.

Drgania mięśni twarzy.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Piana na ustach.

Wargi suche.

Duże krosty ropne na brodzie.

Szczękościsk; pełna świadomość.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Mocno zaciska zęby.

Ból zęba doprowadzający do rozpaczy; rwący, tętniący, rozchodzący się do policzków i wzdłuż żuchwy.

Gwałtowne napady bólu zęba z uczuciem dławienia i utrudnionym przełykaniem; skurcze; uczucie znużenia umysłowego.

Gwałtowny rwący i pulsujący ból, wywołujący skurczowe szarpnięcia palców, rąk, ramion i mięśni twarzy.

Ból zęba doprowadzający do rozpaczy u osób wrażliwych, nerwowych i pobudliwych.

Rwanie w zębach, jakby wtłaczano do nich krew; uderzenia gorąca, przekrwienie głowy; < od zimnego powietrza, rano.

Ból zęba: szarpiący, tętniący, rwący, ciągnący, promieniujący do czoła.

Tętniący ból zęba, pojawiający się zazwyczaj rano, zwykle wskutek przeziębienia; tętnienie w zębie, uczucie rwania w dziąsłach, a podczas żucia ząb wydaje się luźny, jakby miał wypaść; przekrwienie głowy z silnym gorącem w całym ciele.

Podczas żucia zęby wydają się luźne, a także zbyt długie.

Rwący, szalejący ból dziąseł z uczuciem brzęczenia w zębie.

Intensywny ból dziąseł po usunięciu zęba.

Dociska dziąsła do siebie, przykłada ręce do szczęk, wkłada palce do ust; podczas ząbkowania.

Brudny nalot na zębach i w jamie ustnej.

Zgrzytanie zębami.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Smak gnilny lub słony.

Wysuszająca suchość języka.

Język: czerwony lub brązowy, suchy, popękany, twardy; wygląda jak spalona skóra; czysty, wysuszony; biały; drżący.

Język porusza się w obie strony ruchem drżącym.

Język nie jest posłuszny, porusza się z trudem.

Z trudem wysuwa język i ledwie może go cofnąć.

Przygryza język podczas mówienia.

Porażenie języka.

Po przestrachu całkowita utrata mowy; ruchy języka znacznie upośledzone, z uczuciem drętwienia i niedowładu; żucie i połykanie niezaburzone; częste kłujące bóle głowy.

Utrata mowy; wydaje nieartykułowane dźwięki.

Mowa upośledzona, utrudniona i niezrozumiała wskutek zatrzymania wydzielania.

Mowa utrudniona.

Bardzo gadatliwy.

JAMA USTNA [12]

Podniebienie miękkie i twarde suche i lśniące.

Suchość jamy ustnej, warg i cieśni gardzieli.

Bolesność tkanek miękkich między dziąsłami a policzkami.

Ślinienie.

Pienista, krwawa ślina o słonym smaku.

Trupi odór z ust, < rano i wieczorem.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Wydłużone podniebienie.

Gardło i jama ustna suche, wysuszone i czerwone; niemożność przełykania.

Gardło suche, piekące; bóle przeszywające i kłujące, utrudnione połykanie, jak wskutek zaciskania; lęk przed napojami.

Zaciskanie gardła z niemożnością połykania płynów.

Skurcze gardła; próba przełknięcia ponownie wywołuje skurcz.

Kurczowy skurcz przełyku po urazie; najlepiej połyka pokarmy stałe i ciepłe; płyny wywołują skurcz; czkawka, nudności, sztywność karku.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Niezwykle duży apetyt; głodowe ssanie.

Wilczy apetyt i pragnienie przy niemożności połykania.

Nieugaszone pragnienie.

Silne pragnienie z tkliwością żołądka.

Pragnienie; pije jednorazowo tylko niewielką ilość.

Lęk przed wodą.

JEDZENIE I PICIE [15]

Najlepiej połyka pokarmy stałe i ciepłe; płyny wywołują skurcz.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Czkawka: ze skurczami i burczeniem; po jedzeniu i nocą; z zapaleniem narządów jelitowych.

Odbijania: puste; niepełne; gorzkie.

Nudności: z zawrotami głowy i wymiotami; ze sztywnością karku.

Wymioty i odruchy wymiotne: z kolką wymuszającą krzyki; po kaszlu.

Wymioty: treścią pokarmową i napojami; krwią, z drgawkami; śluzem z domieszką ciemnoczerwonej krwi.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Dołek podsercowy tkliwy na dotyk.

Bardzo silny ból żołądka z wymiotami i czkawką.

Kurcze żołądka z głośnymi wrzaskami, wymiotami i drgawkami; kurcze > po wymiotach.

Pieczenie i zapalenie żołądka.

Zapalenie żołądka lub otrzewnej z czkawką.

Krwawe wymioty, wrażliwy dołek podsercowy; tępe pobolewanie w okolicy wątroby; brzuch wzdęty.

PODŻEBRZA [18]

Kłucia lub tępy ból w okolicy wątroby.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Brzuch rozdęty, bolesny przy dotyku, bębenkowy.

Uszczypywanie w brzuchu.

Kolka, jakby brzuch miał pęknąć; wciska pięści w boki; ból tnący, wymioty, odbijanie, czkawka, krzyki.

Kolka > po wymiotach.

Kolka histeryczna.

Bolesność mięśni brzucha.

Ból ścian brzucha, jak od obicia, podczas kaszlu.

Bóle mięśni brzucha: jakby na nie upadł; podczas siedzenia; jak po nadmiernym wysiłku lub nadwerężeniu.

Kłucie w okolicy pępkowej podczas wdechu.

Pępek otwarty; przesącza się przezeń mocz.

Ból tnący nisko w brzuchu.

Rozdęcie podbrzusza, bolesnego przy dotyku.

Zapalenie jelit lub otrzewnej z objawami durowymi.

Rumień różyczkowy na brzuchu.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Częste parcie na stolec; z oddawaniem niewielkich ilości.

Wodnista biegunka.

Stolce: bezbolesne; wodniste; śluzowe; niemal bezwonne; żółte, wodniste, oddawane mimowolnie podczas snu u starych mężczyzn.

Stolce mimowolne, nieświadome, bezbolesne, żółtawe, wodniste; napad pojawia się nagle i bez widocznej przyczyny. θ Biegunka u położnic.

Histeryczne kobiety i młode dziewczęta, u których jelita mają skłonność do wzdęć i które miewają napady biegunki z bólami kolkowymi oraz częstym parciem na stolec; także przypadki osłabienia zwieraczy, powodującego wielką trudność w utrzymaniu kału, oraz przypadki, w których napad wywołuje pobudzenie lub zmartwienie psychiczne.

Rozluźnienie jelit zależne od podrażnienia układu macicznego lub z nim związane.

Mimowolne oddanie stolca podczas oddawania moczu.

Biegunka: podczas ciąży; w połogu; nocą; podczas duru brzusznego.

Jasne, szeroko otwarte oczy; mamroczące majaczenie; zaczerwieniona twarz; suchy język; zęby pokryte brunatnym śluzem; skąpe oddawanie moczu; obracanie głową na boki; rozszerzone źrenice; trudność w połykaniu płynów; mimowolne stolce; nocny kaszel. θ Cholera niemowląt.

Objawy durowe po ustaniu biegunki z wymiotami i uczucia zimna, z przytępieniem zmysłów i błądzącym wzrokiem; twarz czerwona i gorąca; skurcze i burczenie w brzuchu; czkawka z mimowolną mikcją i pianą na ustach. θ Cholera.

Stolec o małej objętości.

Zaparcie z padaczką.

Porażenie odbytnicy lub sphincter ani.

Porażenie zwieracza odbytu i pęcherza; mimowolne oddawanie stolca i moczu.

Żylaki odbytu obficie krwawią; przepełnienie żył, pełne tętno, wiotka skóra i mięśnie.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Porażenie pęcherza; po porodzie oraz u dzieci z chorobami głowy.

Zatrzymanie moczu ze stałym uciskiem w pęcherzu; atonia lub pozorne porażenie pęcherza.

Oddawanie moczu: częste, skąpe; utrudnione wskutek stanu skurczowego lub zapalnego szyi pęcherza; mimowolne; brak potrzeby oddawania moczu, mikcja utrudniona, z parciem.

Mocz: skąpy; zatrzymany lub jego wydzielanie zahamowane; mętny, ze śluzowo-ropnym osadem; z czerwonym, piaskowatym osadem.

Częste oddawanie moczu przejrzystego jak woda.

Częste oddawanie moczu nocą, przerywające sen do tego stopnia, że chory czuł się udręczony; gruczoł krokowy nieznacznie powiększony.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Nadmierny popęd płciowy; lubieżny, obnaża ciało.

Impotencja.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Lubieżna, obnaża narządy płciowe.

Lubieżny szał bez poczucia wstydu.

Pobudzony popęd płciowy bez pobudzenia wyobraźni.

Zapalenie macicy, zwłaszcza jeśli rozwinęło się wskutek zaburzeń emocjonalnych; stan durowy.

Kurcze macicy z ciągnięciem w lędźwiach i dolnej części pleców; podrażliwa macica.

Krwotok maciczny z kurczami całego ciała, przerywanymi szarpnięciami i wzdrygnięciami całego ciała lub jego pojedynczych części, po których następuje ogólna sztywność kończyn.

Krwotok maciczny u pacjentek, które podczas ciąży miewały kurcze; krew jasnoczerwona i przy każdym szarpnięciu ciała wypływa coraz swobodniej, podczas gdy tętno słabnie.

Ciągły wypływ jasnoczerwonej krwi ze skurczowymi szarpnięciami i silnym pobudzeniem naczyniowym. θ Krwotok maciczny.

Krwotok maciczny; krew blada, z drgawkami.

Bóle jak porodowe przed miesiączką, z ciągnącymi bólami w lędźwiach i dolnej części pleców.

Miesiączkę poprzedzają skurcze histeryczne lub padaczkowe; głośny, nieprzerwany śmiech; obfity pot i nudności.

Podczas miesiączki: konwulsyjne drżenie rąk i stóp, ból głowy, obfity pot; szczękościsk; moczenie mimowolne.

Obfita miesiączka z majaczeniem; konwulsyjne drżenie rąk i stóp; niedorzeczne zachowanie, wściekłość.

Miesiączka pojawia się z obfitym potem, bólem głowy i nudnościami.

Nieregularna miesiączka.

Zahamowana miesiączka, zatrzymane odchody połogowe.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Drgania policzków; kurczowe bóle brzucha; bardzo silny ból w dołku podsercowym. θ Ciąża.

Zimny pot; blada twarz; napady duszenia się i drgawki; mięśnie twarzy w silnym niepokoju ruchowym. θ Podczas porodu.

Skurcze podczas porodu z dużą pobudliwością nerwową.

Co dziesięć lub piętnaście minut napad drgań kończyn i mięśni twarzy; utrata przytomności. θ Poród.

Drgawki połogowe, wrzaski, trwoga; ucisk w klatce piersiowej, utrata przytomności.

Po poronieniu lub porodzie krwotok jasnoczerwoną krwią wypływającą nieprzerwanie; zaczyna się od skurczów, pojedynczych wstrząsów, drgań i wzdrygnięć, a przy każdym wzdrygnięciu wypływa więcej krwi.

Gorączka połogowa.

Brak potrzeby oddania moczu w połogu.

Wodnista, bezbolesna biegunka u położnic.

Całkowite zahamowanie wydzielania mleka lub odchodów połogowych.

Niemowlęta przy piersi mają czkawkę.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Utrata mowy z bezgłosem; chociaż usilnie próbuje mówić, nie może wydobyć żadnego dźwięku ani sylaby.

Bezgłos histeryczny.

Mowa zaburzona; splątana; utrudniona i bezładna.

Chrypka z suchością i zapaleniem gardła; histeria.

Głos ochrypły, jak od śluzu.

Zaciskanie krtani.

Dużo śluzu w krtani i drogach oddechowych, przez co mowa i głos stają się szorstkie.

ODDYCHANIE [26]

Skurcze klatki piersiowej z zatrzymaniem oddechu, zmuszające chorego do pochylenia się do przodu.

Brak tchu, jak po szybkim biegu.

Ucisk w klatce piersiowej z kłuciem w jej głębi, < podczas wdechu.

Powolny, rzężący oddech.

Rzężenia śluzowe podczas soporu lub gwałtownego majaczenia.

KASZEL [27]

Łaskotanie w gardle wywołujące nieustanny kaszel, < w pozycji leżącej, > w pozycji siedzącej.

Suchy, łaskoczący, męczący kaszel, który zdaje się pochodzić z dróg oddechowych.

Gwałtowny kaszel skurczowy; krótkie kaszlnięcia następujące kolejno po sobie, wywołane łaskotaniem w gardle, jakby podniebienie było zbyt długie albo zalegał tam śluz.

Wstrząsający kaszel skurczowy z częstymi, szybko następującymi po sobie kaszlnięciami, wywołany łaskotaniem jak od przylegającego śluzu; nocą bez odkrztuszania, za dnia z odkrztuszaniem słonawego śluzu albo jasnoczerwonej krwi zmieszanej ze skrzepami.

Łaskoczący kaszel z niepokojem nocą i odkrztuszaniem śluzu z pasmami krwi. θ Choroba klatki piersiowej.

Suchy, męczący lub skurczowy kaszel, < w pozycji leżącej, > w pozycji siedzącej; < nocą, także po jedzeniu, piciu, mówieniu lub śpiewaniu; velum palati wydłużone.

Suchy, skurczowy, uporczywy kaszel. θ Zapalenie oskrzeli.

Częsty kaszel nocą, który za każdym razem go budzi, po czym chory ponownie zasypia.

Napady suchego kaszlu pojawiają się częściej nocą; podczas kaszlu twarz czerwienieje i może dojść do zatrzymania oddechu; wymioty białym śluzem; po kaszlu wyczerpanie. θ Krztusiec.

Napadowy kaszel silnie wstrząsający klatką piersiową, brzuchem i całym ciałem oraz wywołujący uczucie otarcia w mięśniach brzucha.

Podczas kaszlu: skurcze krtani; bolesność nadbrzusza i podżebrzy.

Kaszel < po północy, w spoczynku, podczas snu, na zimnym powietrzu oraz wskutek jedzenia i picia.

Kaszel w nieuleczalnych przypadkach gruźlicy płuc i krtani.

Kaszel po odrze.

Odkrztuszanie słonawego śluzu albo jasnoczerwonej krwi zmieszanej ze skrzepami.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Uczucie opasującego ściskania klatki piersiowej, jak po nadmiernym wysiłku lub biegu.

Skurcze klatki piersiowej, zatrzymanie oddechu; musi pochylić się do przodu.

Naprzemiennie utrudnione oddychanie oraz lęk lub ucisk; ciągłe, silne, konwulsyjne drgania brzucha; przepona najwyraźniej zajęta w ten sam sposób, gdyż klatka piersiowa zdawała się nagle silnie rozszerzać, a żebra gwałtownie unosić i opadać; okresami gwałtowna czkawka i risus sardonicus; utrata głosu; utrudnione połykanie; tętno pełne, silne i szybkie; nocą niespokojny; czuje, jakby serce i klatkę piersiową rozdzierano na kawałki; po napadach wielkie osłabienie. θ Skurcze klatki piersiowej.

Wyczerpanie po długim mówieniu; ciało, a zwłaszcza klatka piersiowa, osłabione; zielona plwocina, słabe tętno.

Kłucia po bokach klatki piersiowej.

Niespokojny, majaczy; język i wargi suche, brunatnawe; wielkie gorąco i silne pragnienie; wodnista, żółtawa biegunka; intensywny kaszel skurczowy, zmuszający chorego do zrywania się; po lewej stronie stłumiony odgłos opukowy od dolnego brzegu łopatki ku dołowi; oddech oskrzelowy; bronchofonia. θ Nieżytowe zapalenie płuc.

Zapalenie płuc: objawy mózgowe, majaczenie, sopor; suchy, wyczerpujący kaszel nocny lub rzężenie w klatce piersiowej; starcze, z ostrym obrzękiem płuc; u alkoholików; powikłane tyfusem plamistym; hipostatyczne, w przebiegu chorób przewlekłych.

Atelectasis pulmonum; sina twarz; wielka trudność przy wdechu; musi być podnoszony.

Krwioplucie jasnoczerwoną krwią, ze skurczami, także u alkoholików.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Przewlekłe kołatanie serca, tak że nie mogła poruszyć ciałem bez największego niepokoju albo obawy przed uduszeniem lub omdleniem; nieugaszone pragnienie rano; częste, obfite oddawanie przejrzystego moczu; apetyt osłabiony.

Tętno: przyspieszone, pełne, twarde i silne; szybkie, przepuszczające uderzenia; powolne i małe; słabe i nieregularne; małe, słabe, ledwie wyczuwalne.

Tętnice szyjne pulsują gwałtownie.

Zapalenie naczyń krwionośnych.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Bolesność mięśni klatki piersiowej.

Rumień różyczkowy na klatce piersiowej.

Skurcze mięśni klatki piersiowej.

SZYJA I PLECY [31]

Sztywność mięśni karku, z napięciem, jak gdyby były zbyt krótkie, przy zginaniu szyi.

Skurcz mięśni po jednej stronie szyi, skręcający szyję na bok; szyja ustawiona skośnie.

Opryszczkowe plamy na karku.

Ropnie po lewej stronie szyi.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z drgawkami i szarpnięciami mięśni; po urazie.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Drżenie ramion i rąk.

Ramiona drżą, zwłaszcza wieczorem i po wysiłku.

Dwie krosty na łokciu.

Bolesne drętwienie rąk.

Zesztywnienie rąk.

Palce wyglądają i są odczuwane jako zbyt grube.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Słabość nóg; chwiejny chód.

Kurcze uda.

Tu i ówdzie zgorzelinowe plamy i pęcherzyki na kończynach dolnych.

Drgawkowe drżenie prawej stopy; chory nie może ani leżeć, ani siedzieć, ani chodzić; zaparcie, stolec twardy, oddawany z wielkim parciem; mocz przejrzysty, wodnisty i bezwonny.

Zimno i obrzęk stóp.

Palce stóp kurczowo przykurczają się podczas chodzenia lub wchodzenia po schodach.

KOŃCZYNY — OBJAWY OGÓLNE [34]

Drżenie kończyn.

Częste drgania rąk i stóp.

Kurcze i skurcze kończyn.

Przeszywające bóle stawów, zwłaszcza podczas ruchu.

Zimne ręce i stopy.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

W spoczynku: kaszel <.

W pozycji leżącej: kaszel <.

Leżąc na plecach: nagle siada, po czym znów się kładzie.

Leży na plecach: oczy szeroko otwarte, wpatrzone i nieruchome.

Przy pochyleniu głowy do przodu: gwałtowne pulsowanie >.

Skurcz klatki piersiowej zmusza chorego do pochylenia się do przodu.

Podczas ząbkowania zaciska dziąsła, przykłada ręce do szczęk i wkłada palce do ust; przy kolce wciska pięści w boki.

Chory musi zostać uniesiony: wielka trudność przy wdechu.

Podczas siedzenia: ból mięśni brzucha; kaszel >.

Ruch: przeszywające bóle stawów; uczucie obolałości jak po stłuczeniu.

Ruchy szybkie.

Przemieszcza się z miejsca na miejsce.

Obraca się z jednego boku na drugi.

Przy obracaniu głowy: ucisk na szczycie głowy i ciągnięcie w karku.

Chodzenie: ból głowy >; palce stóp kurczowo się przykurczają.

Próbuje wyskoczyć z łóżka i uciec.

Zrywa się: zmusza go do tego kaszel.

Nie mógł poruszyć ciałem bez największego lęku.

Z powodu drgawkowego drżenia prawej stopy nie może ani leżeć, ani siedzieć, ani chodzić.

Wchodzenie po schodach: palce stóp kurczowo się przykurczają.

NERWY [36]

Stępiona czuciowość.

Utrata węchu i smaku.

Słabość; niezwykły upadek sił.

Długie mówienie wyczerpuje chorego.

Chce odejść, lecz nie może samodzielnie stać.

Powtarzające się napady omdlenia.

Niespokojny ruchowo, obraca się z jednego boku na drugi.

Skurcz żołądka z utrudnionym oddychaniem; z trudem może cokolwiek przełknąć, nawet kilka łyżek rosołu powoduje wielkie zmęczenie; tętno nierówne; mocz przejrzysty; niespokojna dniem i nocą; nieustannie czuwa. θ Histeria.

Około godz. 10 rano dreszczowość kończyn, po której następuje gorąco, najpierw w głowie, następnie zstępujące ku kończynom; śpiewa; głośno wrzeszczy; zakrywa twarz chusteczką; lęka się otaczających ją osób; stan ten trwał dwie godziny, po czym nastąpił trzygodzinny sen, podczas którego ciało było bardzo gorące, występował obfity pot oraz krótki, szybki oddech; po przebudzeniu niczego nie pamięta. θ Histeria.

Stały stan eretyzmu; ani jedna część całego ciała, ani jeden mięsień nie pozostają spokojne nawet przez chwilę; ogólny, nieprzerwany, nieregularny ruch, pełen gwałtowności; powieki otwierają się i zamykają nagle i z siłą, rysy twarzy układają się w szeroki grymas, chory robi miny, bezustannie pociera głową o poduszkę, a całe ciało ciągle skręca się i obraca; nieustannie spluwa, lecz bez śliny; nie odpowiada na pytania, jak gdyby nie mógł zebrać myśli. θ Endocarditis rheumatica.

Majaczenie histeryczne i asteniczne, z próbami ucieczki pod wpływem strachu.

Wstrząsowe zrywania występujące naprzemiennie z drżeniem i drgawkami.

Kanciaste ruchy; szarpnięcia pojedynczych mięśni lub grup mięśniowych.

Drgawkowe szarpnięcia; długotrwałe skurcze.

Subsultus tendinum.

Gwałtowne bóle rwące i pulsujące, powodujące kurczowe szarpnięcia palców, rąk, ramion i mięśni twarzy.

Drgawki rozpoczynające się drganiami mięśni twarzy, zwłaszcza wokół oczu; ciemno zabarwiona, obrzmiała twarz i głęboki sen po ustąpieniu skurczu.

Gwałtowne drgawki, nieobejmujące całego ciała, lecz wędrujące — raz zajmują klatkę piersiową, brzuch, stopy, ramiona itd.; wielki ból; siły i apetyt osłabione; bezsenność; wymioty dużych ilości żółci; gdy drgawki obejmowały brzuch, po silnym skurczu zwieracza odbytu następowała stranguria z ciągłym i bardzo bolesnym parciem.

Nagle pada na ziemię, z krzykiem i drgawkami.

Każdy mięsień ciała objęty drgawkami; piana na ustach.

Oczy wpatrzone i wykrzywione, z kurczowym zaciskaniem powiek, siną twarzą, szczękaniem zębami, pianą na ustach i zwężeniem gardła.

Naprzemienne drgawki kończyn górnych i dolnych.

Drgawki: u dzieci, zwłaszcza wskutek przestrachu; po posiłkach; dziecku po jedzeniu robi się niedobrze, wymiotuje lub wykazuje dolegliwości żołądkowe, nagle krzyczy, po czym traci przytomność; wskutek robaków jelitowych; połogowe.

Drgawki podczas głębokiego, ciężkiego snu.

Napady duszenia i drgawki podczas porodu.

Całe ciało sztywne jak w tężcu.

Siły szybko opadają; chory łatwo się męczy; łatwo dochodzi do omdlenia; kończyny stają się zimne i drżą; objawy te, wraz z objawami dotyczącymi snu i porażeniem zwieraczy, wskazują na zastosowanie leku w niektórych stanach występujących w przebiegu gorączek ciągłych.

Upadł nieprzytomny, z całym ciałem zimnym i sztywnym jak kawałek drewna.

Skurcze zginają kończyny, a zgięte ciało zostaje podrzucane w górę.

Palce stóp przy chodzeniu, wysuwaniu stopy do przodu oraz przy wchodzeniu pod górę ulegają kurczowemu zgięciu, jak wskutek kurczu.

Sztywność rąk i nóg, szarpnięcia dłoni i stóp.

Po napadzie: sopor, chrapanie, ciemno zabarwiona, obrzmiała twarz.

Pląsawica będąca skutkiem lub następstwem długotrwałych, wyniszczających chorób; każdy mięsień ciała, od oczu po palce stóp, drga; wielkie pobudzenie i gadatliwość; skłonność do śmiania się ze wszystkiego.

Wymachuje ramionami, chybia, gdy próbuje po coś sięgnąć; chód chwiejny. θ Pląsawica.

Skurcze padaczkopodobne, przeczulica skóry.

Padaczka; przed napadem zawroty głowy, iskry przed oczami, dzwonienie w uszach, ssące uczucie głodu; podczas napadu twarz purpurowa, oczy wytrzeszczone, krzyki, zgrzytanie zębami, oddawanie moczu.

Napady padaczkowe prawie codziennie; drgawki tak gwałtowne, iż wydawało się, że stawy lub kręgosłup zostaną złamane.

Skurcze padaczkowate.

Padaczka: wskutek żalu, po wzruszeniu; w następstwie picia alkoholu.

Apopleksja nerwowa z sennością; porażenie przełyku i uczucie drętwienia; porażenie mięśni zwieraczy.

Porażenie po skurczach lub po błonicy.

Paralysis agitans.

Szczękościsk.

Wodowstręt.

SEN [37]

Senność; zasypia podczas odpowiadania.

Bardzo głęboki sen.

Stały sen ze skubaniem.

Głęboki sen z drgawkami.

Głęboki sen, który trwał bez przerwy co najmniej trzy dni; tylko silnym potrząsaniem i głośnym wołaniem można ją było obudzić na tyle, by uchwyciła pierś, lecz zanim wypiła kilka łyków, ponownie zapadała w sen. θ Letarg.

Otępiały i senny albo pobudliwy i bezsenny.

Senny albo bezsenny; dziki wyraz twarzy; majaczy; po chloroformie.

Wyraz śmiechu podczas snu.

Dziecko szlocha i płacze przez sen.

Sen z okrzykami.

Senny, szarpnięcia podczas snu, krzyczy, zgrzyta zębami.

Zrywa się ze snu w przerażeniu albo po przestrachu.

Budzi się z krzykiem.

Niespokojny sen.

Częsta nocna mikcja uniemożliwiająca sen.

Leżąc na plecach, nagle siada, po czym znów się kładzie.

Nie może spać przez całą noc; próbuje leżeć raz na jednym, raz na drugim boku, lecz nie może się uspokoić; dopiero krótko przed świtem zasypia od czasu do czasu na krótko; podczas krótkich drzemek poci się na całym ciele, zwłaszcza w okolicy szyi.

Bezsenność wskutek podrażnienia nerwowego.

Silna bezsenność u osób drażliwych i pobudliwych, wskutek kłopotów w interesach, często urojonych.

Bezsenność z powodu spokojnej aktywności umysłu.

Bezsenność albo drzemanie, z umysłem pełnym pomysłów, liczb i oszałamiających obrazów.

Nadmierne czuwanie występujące naprzemiennie z sennością.

Bezsenność albo stały sen z mamrotaniem.

Bezsenność po ciężkiej chorobie.

Bezsenność wskutek schorzeń nerek; wielka pobudliwość.

Długotrwała bezsenność.

Sny: niespokojne; lubieżne.

PORY DNIA [38]

Rano: ból zęba <; trupi zapach z ust; nieugaszone pragnienie.

O godz. 10 rano: dreszczowość kończyn.

Po południu: gorączka.

W dzień: paple; kaszel; niespokojny ruchowo.

Wieczorem: przekrwienie głowy <; trupi zapach z ust <; ramiona drżą; zewnętrzne gorąco, zimno ustępuje, rozpoczyna się pragnienie; owrzodzenia objęte stanem zapalnym <.

W nocy: nieustannie mówi; rozdziera ubranie; bezsenność; paple; chodzi po pokoju; czkawka; częste oddawanie moczu; kaszel bez odkrztuszania; niepokój; kaszel <; suchy, męczący kaszel; niespokojny ruchowo; zimno; palące gorąco z rwącym kaszlem.

Po północy: gorączka <; kaszel <.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Nie może rozgrzać się w łóżku.

Zimno: gwałtowne pulsowanie w głowie <.

Zimne powietrze: ból zęba <; kaszel <.

Zimne, suche powietrze: przeziębia się, z objawami ze strony głowy.

Nie chce być przykryty; zrzuca pościel.

Ogrzanie się: owrzodzenia objęte stanem zapalnym >.

Ciepło: ucisk na szczycie głowy >.

Złe następstwa zimnego powietrza.

GORĄCZKA [40]

Zimno w nocy, wznoszące się wzdłuż pleców od okolicy lędźwiowej; nie może rozgrzać się w łóżku.

Dreszcz rozpoczynający się w stopach i biegnący w górę kręgosłupa aż do karku.

Nagła dreszczowość; zimno kręgosłupa; ciało zimne i sztywne, nie może rozgrzać się w łóżku.

Dreszcz od stóp ku górze; dreszcze, gorąco twarzy.

Podczas dreszczu nie znosi, gdy się do niego mówi, ani najmniejszego hałasu.

Dreszcz bez pragnienia; co drugi dzień o godz. 11 rano.

Dreszcz zastoinowy z zimnymi kończynami.

Dreszcz występujący naprzemiennie z gorącem.

Całe ciało zimne, z palącym zaczerwienieniem twarzy.

Gorączka po południu, przeważa zimno; ból pleców.

Gorąco głowy i twarzy, z ogólnym zimnem ciała, bez pragnienia; następnie wieczorem zewnętrzne gorąco, zimno ustępuje, rozpoczyna się pragnienie.

Gorąco głowy i twarzy, z zimnem i utratą czucia zewnętrznej powierzchni ciała.

Palące gorąco całego ciała, każdego wieczoru przekrwienie głowy; gnilny smak.

Palące gorąco ciała każdego wieczoru, zawsze z pragnieniem.

Dla badającej dłoni skóra jest paląco gorąca, a w dotkniętym miejscu pozostaje pieczenie.

Palące gorąco, bez zewnętrznego zaczerwienienia; krew pali w żyłach.

Palące gorąco całego ciała, skóra gorąca i sucha w dotyku, z rozdętymi żyłami.

Palące gorąco przez całą noc, z rwącym kaszlem.

Gorąco: całego ciała, wielkie pragnienie albo brak chęci do picia; lepkie wargi; wzdłuż całego kręgosłupa; biegnie w górę pleców; wstępuje od stóp ku twarzy.

Podczas gorąca: ból w okolicy wątroby; drgawki padaczkopodobne; bezsenność.

Całkowicie zrzucają pościel nie dlatego, że jest im zbyt ciepło, lecz dlatego, że nie chcą pozostawać przykryci. θ Gorączka.

Pot: zimny; kwaśny; osłabiający; podczas snu; na plecach i w dołku podsercowym; głównie na nogach.

Gwałtowne pocenie się po pragnieniu.

Suchy nocny kaszel zakłóca sen; skrajne pobudzenie nerwowe, napady padaczkowe albo inne dolegliwości skurczowe; okres gorąca bez obfitego potu; po każdym napadzie ucisk w głowie, zawroty głowy, apyreksja, skrajna słabość, świetliste plamy przed oczami, suchość w ustach i częsta czkawka; tętno małe. θ Gorączka przerywana.

Gorączka przerywana, czwartaczka, z krótkim, suchym, urywanym kaszlem w nocy.

Tętno 100; temperatura 104°F; język czerwony i popękany; obfity, kwaśny pot; dokuczliwe sny; powikłania oskrzelowe, z utrudnionym odkrztuszaniem pienistej, krwistej plwociny. θ Gorączka zwalniająca.

Całkowita utrata świadomości i czynności narządów zmysłów; nie rozpoznaje krewnych ani przyjaciół; złudzenia wyobraźni i zmysłów; majaczenie utrzymujące się na jawie; widzi osoby, których nie ma i których wcześniej nie było; niewyraźna, mamrocząca gadatliwość; mamrotanie ze skubaniem pościeli; niezdolność myślenia, myśli nie dają się ukierunkować ani kontrolować; nieustannie wpatruje się w otaczające przedmioty, pozornie całkowicie zapominając o sobie. θ Dur brzuszny.

Silne pobudzenie; niepokój ruchowy; wyskakiwanie z łóżka; próby ucieczki; oczy czerwone i błyszczące, wpatrzone, obracające się w oczodołach; zez; głuchota; twarz wykrzywiona, z tępym wyrazem; język czerwony lub brunatny, suchy i popękany, porażony; utrata mowy albo mowa niewyraźna; trupi zapach z ust; mimowolne lub niezauważone oddawanie stolca w łóżku; zahamowanie wydzielania albo zatrzymanie moczu; mimowolne oddawanie moczu, pozostawiającego na prześcieradle smugi czerwonego piasku; porażenie zwieraczy odbytu i pęcherza moczowego; ruchy konwulsyjne; zgrzytanie zębami; szarpnięcia; subsultus tendinum; drżenie; bezsenność albo stały sen z mamrotaniem; coma vigil; plamki różyczkowe na klatce piersiowej i brzuchu; zimne kończyny. θ Dur brzuszny.

Majaczenie z próbami wyskakiwania z łóżka i ucieczki, czasami ze strachem, czasami bez niego; zagadnięty odpowiada prawidłowo, całkowicie lub częściowo, po czym znów traci kontakt, mamrocząc do siebie; gadatliwość; bez przerwy mówi od rzeczy z otwartymi oczami, lecz na nikogo nie zwraca uwagi; uważa, że znajduje się w niewłaściwym miejscu, ale nie chce wracać do domu; skubie pościel i bawi się rękami; zrzuca pościel, odsłaniając narządy płciowe; bawi się narządami płciowymi. θ Dur brzuszny.

Wpatrywanie się lub zezowanie jednym albo obojgiem oczu; mimowolne oddawanie stolca w łóżku i mimowolne oddawanie moczu; porażenie zwieraczy odbytu i pęcherza moczowego; wyraźny subsultus tendinum. θ Dur brzuszny.

W durze brzusznym i tyfusie plamistym, zwłaszcza w tyfusie plamistym, gdy umysł jest aktywny, lecz błądzi, a chory doznaje różnego rodzaju omamów, z których wszystkie skupiają się wokół pragnienia ucieczki z pokoju lub od otaczających go osób.

Leży na plecach, oczy szeroko otwarte, wpatrzone i nieruchome; nieprzytomny; twarz czerwona, wargi czarne, język suchy i czarny; żuchwa opada; mocz oddawany mimowolnie, pozostawia na prześcieradle duże smugi czerwonego piasku; skóra sucha; tętno ponad 200; choruje od dziewięciu dni. θ Tyfus plamisty.

Przypadki gorączkowe, w których przeważa zahamowanie czynności całego organizmu; tępy, nieruchomy wyraz twarzy; majaczenia brak albo, jeśli występuje, stanowi chaotyczną mieszaninę złożonych obrazów; zdolność postrzegania jest niemal zniesiona.

Drgawki, mania, majaczenie, kaszel i bezsenność występują niemal całkowicie bez jakichkolwiek objawów gorączki.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Dreszcze i gorąco: trwają dwie godziny, po czym następuje sen trwający trzy godziny.

Co dziesięć lub piętnaście minut: napad drgań kończyn i mięśni twarzy.

Każdego wieczoru: przekrwienie głowy; palące gorąco ciała.

Co drugi dzień, o godz. 11 przed południem: dreszcze bez pragnienia.

Napady padaczkowe niemal codziennie.

Trzy dni: śpi bez przerwy.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Po prawej stronie: uderzanie w oku; konwulsyjne drżenie stopy.

Po lewej stronie: ucisk w bocznej części czoła, przechodzący w ból przeszywający; tępy odgłos opukowy od dolnego brzegu łopatki w dół po tej stronie; ropnie z boku szyi; owrzodzenia objęte stanem zapalnym.

Z góry ku dołowi: nagłe szarpnięcie w nasadzie nosa.

Od wewnątrz ku zewnątrz: ukłucia jak od szpilki.

ODCZUCIA [43]

Jakby mózg był luźny; jakby w głowie przelewała się woda; falujące odczucie w mózgu, jakby wskutek tętnienia tętnic; jakby przed oczami znajdowała się zasłona; jakby ręce były zbyt duże; słyszy słabo, jakby był oszołomiony; jakby go duszono; jakby krew była wtłaczana w zęby; jakby ząb miał wypaść; zęby wydają się rozchwiane i zbyt długie; jakby brzuch miał pęknąć; jakby upadł na mięśnie brzucha; jakby serce i klatka piersiowa były rozrywane na kawałki; jakby mięśnie karku były zbyt krótkie; palce wydają się zbyt grube; jakby podniebienie było zbyt długie; jakby śluz zalegał w gardle.

Ból: w karku; w oponach mózgowych; w głowie; w zębach; w plecach; w okolicy wątroby.

Intensywny ból: dziąseł.

Silny ból: głowy; karku.

Bardzo silne bóle: głowy; zębów; żołądka; dołka podsercowego.

Rozdzierający, szalejący ból: zębów; ból zęba doprowadzający do rozpaczy.

Bardzo silne bóle rozdzierające i pulsujące.

Wielki ból: podczas drgawek.

Bardzo bolesne parcie.

Rozdzieranie: w prawym oku; w zębach, rozciągające się na policzki i żuchwę.

Uderzanie: w prawym oku.

Cięcie: nisko w brzuchu.

Ból przeszywający: w stawach.

Ukłucia: w bocznych częściach klatki piersiowej.

Ból kłujący: w głowie; w okolicy wątroby.

Ból przeszywający: po lewej stronie czoła; od oczu do nosa i głowy; w gardle.

Żądlenie: wewnątrz klatki piersiowej.

Wbijające kłucie: w okolicy pępkowej.

Bóle jak od ukłuć szpilką: w gardle.

Szczypanie: w nasadzie nosa; w kościach jarzmowych; w brzuchu.

Ból tętniący: w zębach.

Szarpanie: w zębach.

Bóle jak porodowe: przed miesiączką.

Kurczowy ucisk: u nasady nosa i w kości jarzmowej.

Kurcze: żołądka; całego ciała; uda; kończyn.

Ból kurczowy: w brzuchu.

Kolka histeryczna.

Ból pulsujący: w zębach.

Bolesność nadbrzusza i podżebrzy.

Palące gorąco: na całym ciele.

Palenie: w gardle; w żołądku.

Gorąco: w głowie; na całym ciele.

Bolesne ciepło: po przyłożeniu dłoni do tych miejsc.

Bolesność: tkanek miękkich między dziąsłami a policzkami; mięśni brzucha; mięśni klatki piersiowej; gardła.

Ściskający, oszałamiający ból: w górnej części czoła.

Uciskający, oszałamiający ból: w czole.

Pobolewanie oszałamiające: nad oczami.

Ból tępy: w okolicy wątroby.

Tępe pobolewanie: w okolicy wątroby.

Uczucie stłuczenia: podczas poruszania chorymi częściami.

Ciągnięcie: w lędźwiach; w krzyżu.

Ból ciągnący: w karku; w zębach; w lędźwiach; w krzyżu.

Skurcz: żołądka; zwieracza odbytu.

Bolesne drętwienie: rąk.

Uczucie pustki: w głowie.

Łaskotanie: w gardle.

Ucisk: na szczycie głowy; po lewej stronie czoła; w nasadzie nosa i kościach jarzmowych; w pęcherzu moczowym; w głowie.

Uczucie ciężkości: głowy.

Uciśnięcie: klatki piersiowej.

Zwężenie: gardła.

Uczucie napięcia: w poprzek klatki piersiowej.

Sztywność: mięśni karku; ramion i nóg.

Drętwienie: rąk; języka; przełyku.

Słabość: po napadach; nóg.

Mrowienie: w głowie.

Brzęczenie: w zębach.

Brzęczenie, dzwonienie, szum: w uszach.

Wysuszająca suchość: języka.

Suchość: ust; gardła.

Gwałtowne pulsowanie jak fale: w głowie.

Drżenie: kończyn; w całym ciele.

Dygotanie: w oczach.

Drgania: w oczach; mięśni twarzy; w policzkach; kończyn; konwulsyjne — brzucha.

Dreszcze i dygotanie: wzdłuż kręgosłupa, wznoszące się do głowy.

Drżenie: ramion i rąk; kończyn.

Drżenie konwulsyjne: rąk i stóp; prawej stopy.

Świąd: wokół chorego miejsca.

Zimno: rąk i stóp; kręgosłupa.

TKANKI [44]

Drgawki, skurcze, kurcze, padaczka, pląsawica i inne dolegliwości skurczowe; u kobiet i dzieci.

Rozszerzone i nabrzmiałe żyły; pełne tętno.

Krwotoki, zwykle z jasnoczerwoną krwią.

Stały wypływ jasnoczerwonej krwi, z sinawą twarzą.

Otyłość.

Skóra i mięśnie wiotkie.

Uporczywa puchlina wodna.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: dołek podsercowy tkliwy; brzuch obolały; podbrzusze bolesne; owrzodzenia objęte stanem zapalnym <.

Po przyłożeniu dłoni do tych miejsc: bolesne ciepło.

SKÓRA [46]

Wielka wrażliwość skóry.

Skóra gorąca, sucha, krucha, pozbawiona czucia.

Bolesne ciepło po przyłożeniu dłoni do chorych miejsc.

Skóra często blada, z majaczeniem; ciało gorące.

Skóra czerwona albo pokryta czerwoną wysypką.

Skóra o jasnoczerwonym zabarwieniu, przypominającym płonicę, z suchym, bolesnym gardłem i znacznym pobudzeniem nerwowym.

Płonica z wyraźnymi objawami psychicznymi.

Tępa senność albo przeciwnie — wielka pobudliwość nerwowa i bezsenność; zupełne otępienie albo przeciwnie — złudzenia wyobraźni i zmysłów; wpatrywanie się w przedmioty pustym wzrokiem albo przeciwnie — błyszczące, czerwone, wydatne oczy; mowa skrępowana, niewyraźna; nie odpowiada na żadne pytania albo przeciwnie — niewyraźna, mamrocząca gadatliwość; usta i gardło suche i czerwone; niemożność przełykania; brzuch rozdęty, bębenkowy; wodniste, mimowolne i niezauważone oddawanie stolca w łóżku. θ Płonica.

Płonica z ostrymi zmianami zapalnymi mózgu albo ze stanem pośrednim między pobudzeniem a zahamowaniem czynności.

Wysypka prosówkowa, zwłaszcza po nadużyciu Bellad.

Ospa wietrzna; pęcherzyki pojawiają się rzutami, chory bezsenny; nerwowy, suchy kaszel, musi siedzieć.

Duże krosty tworzące skupiska od bioder do kolan.

Wysypka z suchych krostek jak w ospie prawdziwej zlewnej.

Stłumione wysypki ze skłonnością do biegunki.

Częste, duże, krwawe czyraki.

Owrzodzenia bolesne, krwawiące; uczucie stłuczenia podczas poruszania chorą częścią.

Owrzodzenia objęte stanem zapalnym, otaczająca skóra jaskrawocynobrowo zaczerwieniona; duże krosty wokół owrzodzeń; < wieczorem, podczas miesiączki, od dotyku; > po rozgrzaniu się; l. strona.

Wąglik u osób nerwowych i histerycznych; coma vigil; wielki niepokój ruchowy spowodowany nadmiernym pobudzeniem nerwowym, potrząsanie głową we wszystkich kierunkach; zwężenie gardła; świąd wokół chorego miejsca.

Zgorzel z niepokojem nerwowym.

Brunatne lub zgorzelinowe plamy.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Temperament nerwowy, drażliwy, pobudliwy, sangwiniczny.

Osoby o jasnych włosach.

Kobiety i młode dziewczęta histeryczne; starcy; alkoholicy.

Dziecko, æt. 6 tygodni, bez żadnych objawów zwiastunowych; letarg.

Chłopiec, æt. 2, nagły napad; szał maniakalny.

Chłopiec, æt. 6; nieżytowe zapalenie płuc.

Chłopiec, æt. 13; reumatyczne zapalenie wsierdzia.

Chłopiec, æt. 14; obłęd.

Dziewczyna, æt. 15; przewlekłe kołatanie serca.

Dziewczyna, æt. 18; padaczka.

Dziewczyna, æt. 20; skurcze klatki piersiowej.

Kobieta, æt. 21, silna i zdrowa, po przestrachu; utrata mowy.

Mężczyzna, æt. 23, wcześniej zdrowy, nagły obłęd.

Kobieta, æt. 24, cierpiąca od pięciu tygodni; konwulsyjne drżenie stopy.

Kobieta, æt. 25, o spokojnym i łagodnym usposobieniu, po pewnym wstrząsie psychicznym; napady padaczkowe, po których pięć dni po porodzie nastąpiła mania.

Kobieta, æt. 27, cierpiąca od czterech tygodni; histeria.

Młoda kobieta, pozornie zdrowa, poza niedawną nieregularną miesiączką; mania.

Bardzo drażliwa dama; skutki zazdrości.

Pani R., słaba, o nerwowym temperamencie, trzy tygodnie po porodzie; biegunka.

Kobieta, wcześniej wyleczona z napadu obłędu, po spożyciu alkoholu; obłęd.

Osoba pijąca brandy, od sześciu lat miewająca napady; delirium tremens.

Kobieta, æt. 30, po oskarżeniu o kradzież; zaburzenie psychiczne.

Mężczyzna, æt. 30, po napadzie gniewu; melancholia, po której nastąpił obłęd.

Mężczyzna, æt. 33, cierpiący od kilku tygodni; dolegliwość klatki piersiowej.

Kobieta, æt. 36, żona kupca, o temperamencie limfatycznym; delirium tremens.

Kobieta, æt. 37, alkoholiczka; mania.

Kobieta, æt. 37, cierpiąca od ponad roku na codzienne napady; drgawki.

Mężczyzna, æt. 38; częste oddawanie moczu.

Mężczyzna, æt. 48; obłęd.

Mężczyzna, æt. 50, od kilku lat monomania; obłęd.

Kobieta, æt. 59, niezamężna; udar mózgu.

Starzec; biegunka.

Mężczyzna, æt. 70, cierpiący od roku; częste oddawanie moczu.

Pani P., æt. 85, zdrowie pogarsza się od kilku tygodni, mniejsza aktywność umysłowa i fizyczna, niespokojna w nocy, boi się pozostawać sama w ciemności; omamy.

ZWIĄZKI [48]

Jego działanie neutralizują: ocet, Bellad., kwas cytrynowy, Cinchon., Stramon.

Neutralizuje działanie: Bellad., skutki eteru, Plumbum, Stramon.

Zgodne: Bellad., Pulsat., Stramon., Veratr.; wszystkie dobrze działają jako leki następcze, gdy są wskazane; Phosphor. często leczy lubieżność, gdy Hyosc. zawodzi; Hyosc. dobrze działa po Bellad. w głuchocie po udarze mózgu; Nux vom. lub Opium w krwiopluciu u alkoholików; Bellad. i Opium przy dreszczach zastoinowych.