Colchicum Autumnale

autorstwa Constantine HeringObjawy przewodnie naszej Materia Medica

Zimowit jesienny. Liliaceæ.

Krokus jesienny, czyli zimowit jesienny, występuje w większości regionów Europy o klimacie umiarkowanym, szczególnie w okolicach Rzymu.

Colchicum było dobrze znane starożytnym, którzy posiadali rozległą wiedzę o jego właściwościach i zastosowaniach.

Aleksander z Tralles w V wieku stwierdza, że chociaż lek ten szybko łagodzi ból i bolesność podczas napadu dny, sprzyja jednak częstym nawrotom napadów; opinię tę powtarzają współcześni autorzy.

Próby lekowe przeprowadzili Hahnemann, Stapf, Lindeman i inni, zbyt liczni, by ich wymienić.

Vide Encyclopædia, vol. 3, p. 449.

ŹRÓDŁA KLINICZNE.

  • Jęczmień , E. W. Berridge, Raue's R., 1874, p. 71 ; Niedrożność jelit , E. V. Nash, Raue's R., 1875, p. 144 ; Wodobrzusze , W. McGregor, Raue's R., 1873, p. 135 ; Uporczywa ostra biegunka , Hughes, Hughes' Manual, p. 309 ; Czerwonka , Brown, Organon, vol. 3, p. 375 ; Müller, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 443 ; H. C. Allen, Organon, vol. 3, p. 375 ; Hartman, Henke, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 866 ; Krwawienie z jelit , E. V. Nash, Raue's R., 1875, p. 137 ; Zapalenie nerek , Goullon, Allg. Hom. Ztg., vol. 50, p. 20 ; Zaburzenia nerek , A. E. Small, Raue's R., 1872 ; p. 160, Nudności ciężarnych , J. B. Bell, Organon, vol. 3, p. 372 ; Przewlekły kaszel nocny , Elb, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 342 ; Wodniak opłucnej , Hartman, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 341 ; Elb, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 342 ; Zapalenie opłucnej , Seidel, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 341 ; Zapalenie osierdzia , Kidd, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 895 ; Reumatyzm (3 przypadki), Williams, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 511 ; (3 przypadki), Godart, Frank's Mag., vol. 3, p. 144 ; Ostry reumatyzm stawowy , Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 895 ; Dna , Chrichow, Frank's Mag., vol. 1, p. 354 ; Skrajne wyczerpanie , Haden, Analytical Therapeutics, vol. 1, p. 134 ; Paraliż , Hartman, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 470 ; Cholera azjatycka , Engelhard, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 471 ; Puchlina po płonicy , Cl. Müller, Rück. Kl. Erf., vol. 4, p. 47 ; Puchlina , Ign. Pollak, Raue's R., 1870, p. 226.

UMYSŁ [1]

Percepcja całkowicie zniesiona ; nieprzytomny. θ Tyfus plamisty. θ Myelitis acuta.

Osłabiona pamięć, myśli mniej jasne niż zwykle ; zapominanie ; roztargnienie.

Zaburzenia rozumienia i kojarzenia myśli ; brakuje mu słów do wyrażenia swoich myśli ; podczas pisania zapomina sylab i całych wyrazów ; myli przedmioty.

Splątanie w głowie ; umysł zamglony, choć odpowiada prawidłowo.

Nie mówi nic, jeśli nie jest pytany; własny stan nie wydaje mu się niebezpieczny. θ Tyfus plamisty.

Potrafi czytać, lecz nie może zrozumieć nawet krótkiego zdania ; nie rozumie słów ; wzrok jest wyostrzony, lecz zdolności umysłowe przytępione.

Majaczenie z bólem głowy.

Silne pragnienie odpoczynku oraz niechęć do wysiłku umysłowego lub jakiegokolwiek wysiłku.

Stan depresyjny. θ Puchlina. θ Dna.

Opryskliwy, w złym humorze, z niczego niezadowolony.

Jego cierpienia wydają mu się nieznośne ; bodźce zewnętrzne, światło, hałas, silne zapachy, dotyk itd. pogarszają jego usposobienie.

Bóle wieczorem tak nadmierne, że niemal doprowadzają do obłędu.

Bardzo częste pogorszenie po wysiłku umysłowym.

Bóle < od wysiłku umysłowego lub ruchu.

Dolegliwości wskutek żalu lub niewłaściwego postępowania innych.

SENSORIUM [2]

Zamroczenie i senność odczuwane w głowie.

Zawroty głowy : podczas siedzenia, po chodzeniu ; przy wstawaniu.

Majaczenie z bólem głowy.

Śpiączka lub utrata przytomności.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Uciskające uczucie ciężkości głęboko w móżdżku, szczególnie podczas ruchu lub pochylania się.

Ból uciskający powyżej, w małych ograniczonych miejscach, albo bardzo silny w obrębie móżdżku, występujący przy najmniejszym wysiłku umysłowym.

Ucisk w głowie ; szczególnie w potylicy, a także głęboko w móżdżku, wywoływany wysiłkiem umysłowym lub nocnym czuwaniem.

Wiercący, uciskający ból głowy, wywoływany pracą umysłową oraz wejściem z otwartego powietrza do pomieszczenia.

Uczucie ściągania w okolicy rzęskowej, z silnym pragnieniem odpoczynku i niechęcią do wysiłku umysłowego. θ Zapalenie tęczówki.

Skurczowe bóle głowy, szczególnie nad oczami.

Wiercący ból głowy, szczególnie nad oczami, promieniujący do grzbietu nosa.

Ból głowy nad lewym okiem, < na otwartym powietrzu.

Bolesne szarpanie oraz bóle rwące i ciągnące po lewej stronie głowy, od gałki ocznej do potylicy.

Bardzo bolesne ciągnięcie z rwaniem w połowie głowy, rozpoczynające się w gałce ocznej i sięgające potylicy.

Migrena połowicza, prawostronna albo lewostronna, zmieniająca stronę.

Ból uciskający w prawej, a następnie w lewej okolicy czołowej.

Wędrujące bóle rwące w jednej połowie głowy, w potylicy, skroniach lub okostnej czaszki.

Uczucie pełzania w czole.

Ucisk z rwaniem w potylicy.

Przytłaczające uczucie ciężaru w potylicy podczas ruchu i odginania ciała do tyłu.

Uciskający ból głowy. θ Puchlina.

Pulsowanie w głowie.

Bardzo gwałtowny ból głowy, pojawiający się wieczorem i trwający do rana.

Ból głowy > po kolacji, od ciepła i spokojnego leżenia w łóżku.

SKÓRA GŁOWY [4]

Uczucie ciężkości głowy.

Głowa pochylona ku piersi, ramiona zwisają bezwładnie.

Po uniesieniu głowa opada do tyłu, usta szeroko otwarte.

Skrajna słabość; bez pomocy nie może unieść głowy z poduszki. θ Krwawienie z jelit.

Trudność w poruszaniu głową.

Gorące czoło. θ Puchlina.

Czoło pokryte zimnym potem. θ Tyfus plamisty.

Rwanie w skórze głowy, w małych ograniczonych miejscach, szczególnie na potylicy.

Rozdzierający ból skóry głowy.

Znaczne wypadanie włosów.

Strupień woszczynowy, z sączeniem gryzącej posoki.

WZROK I OCZY [5]

Oczy półotwarte ; zapadnięte, wpatrzone nieruchomo ; głęboko osadzone, przekrwione, wytrzeszczone.

Utrata wzroku na minutę lub dwie po wstaniu z łóżka.

Ciągnący, drążący ból głęboko w oczodole, jak w zapaleniu twardówki.

Ciągnące napięcie głęboko w oku.

W komorze tylnej pojawia się nieznaczne, mgliste zmętnienie, prawdopodobnie pochodzące z ciała szklistego.

Zaćma miękka, jaskra.

Całkowita zaćma torebkowo-soczewkowa, ze zwiększeniem rozmiaru soczewki.

Soczewka wypchnięta ku przodowi, dociska tęczówkę, zamykając następnie źrenicę.

Tęczówka początkowo pięknej brązowej barwy, później matowa i jakby zatarta.

Zapalenie tęczówki w przypadkach reumatycznych, z wielką bolesnością gałek ocznych.

Źrenice znacznie poszerzone, tylko nieznacznie reagujące na światło, albo nieruchome i nieznacznie poszerzone ; lewa źrenica zwężona, podczas gdy prawa jest poszerzona. θ Dur brzuszny.

Źrenica z natury duża, nadmiernie wrażliwa na światło; zwęża się niewiele, lecz bardzo szybko.

Złóg ropnego płynu w dolnej części komory przedniej.

Zmętnienie, nieprzezroczystość rogówki ; plamki.

Zapalenie oczu, niewyraźne widzenie, łzawienie, biała plamka na rogówce.

Bolesność i ból uciskający w oczach.

Gwałtowny, krótki, ostry ból rwący w gałce ocznej i wokół niej.

Owrzodzenie gruczołów Meiboma lewej dolnej powieki, która jest znacznie obrzęknięta, z wielkim niepokojem nerwowym.

Pieczenie i zaczerwienienie brzegów powiek.

Szczypanie w oku, szczególnie w kącie zewnętrznym, z łzawieniem ; uczucie, jakby kąt oka był sklejony.

Ucisk i szczypanie w kątach oczu, z umiarkowanym łzawieniem.

Jęczmień na lewej dolnej powiece, w pobliżu kąta wewnętrznego.

Łzawienie powodujące odparzenie, < na otwartym powietrzu. θ Zapalenie tęczówki.

Gorzej przy patrzeniu w górę.

Wokół brzegu źrenicy, zza tęczówki, pojawia się w źrenicy żółtawa kłaczkowata błona i uwypukla się do komory przedniej.

SŁUCH I USZY [6]

Słuch na ogół wyostrzony.

Reumatyczne zawroty głowy pochodzenia nerwu słuchowego.

Szum w uszach ; uczucie zatkania uszu.

Mrowienie uszu jak po odmrożeniu.

Ból uszu z kłuciami w uszach.

Suchość uszu.

Wydzielina z uszu z bólem rwącym. θ Wyciek z ucha po odrze.

WĘCH I NOS [7]

Węch chorobliwie wyostrzony ; zapach rosołu wywołuje nudności, a zapach świeżych jaj niemal omdlenie ; nadmierna wrażliwość węchu na zapach gotowania.

Silne zapachy niemal wyprowadzają go z równowagi.

Mrowienie i świąd w nosie. θ Nieżyt nosa.

Kichanie z uczuciem pełzania w nosie.

Nozdrza suche i czarne.

Ból przegrody nosa jak w miejscu odparzonym.

Krwawienie z nosa, szczególnie wieczorem.

Długotrwały nieżyt nosa ; wydzielina rzadka, ciągliwa, nigdy wodnista.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Wyraz twarzy zdradzający skrajny niepokój. θ Zapalenie osierdzia.

Niespokojny wyraz twarzy ; wyostrzone rysy ; policzki, wargi i powieki purpurowe.

Twarz : posępny, smutny wyraz ; cierpiący wygląd, jak u przewlekle chorego ; wygląd hipokratesowy, zapadnięty, trupio blady ; risus sardonicus ; blada ; blada i sina ; żółta, plamista ; policzki czerwone i gorące, pokryte potem ; wyniszczona (czerwonka).

Przez trzy lub cztery godziny każdego dnia ograniczone zaczerwienienie policzków, z wyraźną bladością wokół nosa i ust.

Twarz, a szczególnie nos, barwy wyługowanego popiołu węglowego. θ Przewlekła astma.

Mrowienie skóry twarzy jak po odmrożeniu.

Bóle rwące i napinające w mięśniach twarzy, przemieszczające się z jednego miejsca do drugiego.

Ciągnięcie w kościach twarzy lub nosa ; uczucie, jakby rozrywano je na części.

Obrzęk twarzy.

Obrzęk powiek i twarzy ; wielka wrażliwość na dotyk, ruch oraz zmianę pogody na wilgotną ; skaza dnawa. θ Zapalenie tęczówki.

Ból i obrzęk od zepsutego zęba ; język obłożony nalotem.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Wargi spierzchnięte, sine lub niebieskie.

Gruby, brunatnawy nalot na wargach, zębach i języku.

Uczucie porażenia, kurczowy ból w stawie żuchwowym. θ Reumatyczny ból zęba.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Zgrzytanie zębami ; zęby wydają się zbyt długie.

Zęby bardzo wrażliwe przy zaciskaniu, jak podczas gryzienia.

Ból zęba, < od zimna i bezpośrednio po ciepłych rzeczach.

Reumatyczny ból zęba, < w nocy.

Rwanie w szczękach i dziąsłach.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Mdły, gorzkawy smak albo brak smaku pokarmów. θ Czerwonka.

Niemożność mówienia albo mówienie z wysiłkiem. θ Cholera. θ Tyfus plamisty.

Zniesienie czucia w języku.

Rwanie, pieczenie i kłucie w języku.

Język : jaskrawoczerwony ; ciężki, sztywny i zdrętwiały ; zimny ; poruszany i wysuwany z trudnością.

Język obłożony : białawym nalotem ; grubym żółtym nalotem ; brunatnym śluzem. θ Zaburzenia jelitowe. θ Zapalenie osierdzia. θ Czerwonka.

JAMA USTNA [12]

Usta otwarte na całą szerokość. θ Tyfus plamisty.

Uczucie ciepła i suchości w jamie ustnej.

Gorąco w jamie ustnej z pragnieniem.

Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i gardła.

Ślinotok. θ Cholera sporadica.

Obfity wypływ śliny z suchością gardła.

Schorzenie gruczołów ślinowych. θ Choroba Brighta.

Ślina wywołuje nudności i odruch wymiotny podczas jej połykania.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Łaskotanie w gardle, jakby zaczynał się nieżyt nosa, wywołujące kaszel i odchrząkiwanie.

Szczypanie oraz uczucie suchości języka i gardła.

Gryzące mrowienie w gardle i cieśni gardzieli.

Gardło jest suche, a mimo to wypływa wodnista ślina, czemu towarzyszą nudności i dyskomfort w brzuchu.

Zapalenie i zaczerwienienie podniebienia oraz cieśni gardzieli.

Migdałki objęte stanem zapalnym i obrzęknięte ; gdzieniegdzie miejsca pokryte ropą, utrudnione połykanie.

Gorąco w gardle i na całej długości przełyku.

Świąd w gardle.

Zwężenie przełyku.

Nagromadzenie śluzu w gardle.

Obfity, zielonkawy, rzadki śluz w gardle, niekiedy samorzutnie napływający do jamy ustnej albo odchrząkiwany.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Ogromny apetyt.

Ma apetyt na różne rzeczy, lecz gdy tylko je zobaczy, a tym bardziej poczuje ich zapach, wzdryga się z nudności i nie jest w stanie niczego zjeść.

Apetyt całkowicie utracony. θ Czerwonka.

Brak apetytu, lecz silne pragnienie. θ Zapalenie osierdzia. θ Reumatyzm. θ Puchlina.

Niechęć do jedzenia; odraza na jego widok, a jeszcze większa na jego zapach. θ Niedrożność jelit. θ Krwotok jelitowy.

Zapach ryb, jaj, tłustego mięsa lub ich połączenia wywołuje nudności aż do omdlenia. θ Czerwonka.

Wielkie pragnienie. θ Krwotok jelitowy. θ Czerwonka. θ Cholera sporadyczna.

Brak pragnienia.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Częste, obfite odbijanie bezsmakowym gazem.

Odbijanie z paleniem w żołądku.

Podchodzenie wody do gardła, po czym następują nudności. θ Puchlina.

Nudności i skłonność do wymiotów, wywołane połykaniem śliny.

Śmiertelne nudności i krańcowe wyczerpanie. θ Ostra biegunka.

Nudności z wielkim niepokojem; po przyjęciu pozycji wyprostowanej mdłości w żołądku i skłonność do wymiotów.

Zapach gotowania przyprawia o nudności aż do omdlenia; często wystarcza sam widok jedzenia. θ Puchlina. θ Krwotok jelitowy. θ Zapalenie kątnicy. θ Gorączka przepuszczająca.

Nudności, odbijanie oraz obfite wymioty śluzem i żółcią.

Skłonność do wymiotów, > przy zupełnie nieruchomym leżeniu; jednak powraca przy każdym ruchu.

Gwałtowne i nadmierne odruchy wymiotne bez wymiotów.

Gwałtowne odruchy wymiotne, po których następują obfite, gwałtowne wymioty treścią pokarmową, a następnie żółcią.

Najpierw wymioty treścią pokarmową, następnie płynem, wreszcie znacznymi ilościami mas kałowych. θ Niedrożność jelit.

Wymioty: treścią pokarmową; żółciową, ciągliwą materią; zielonkawym śluzem; wypitą wodą; gryzącą, kwaśną śluzowatą treścią; wodą ryżową; płynem przypominającym fusy z kawy; ponawiają się po każdym ruchu; występują z wielką łatwością.

Po wymiotach osłabienie, a czasami żarłoczny głód. θ Puchlina.

Musiał zwinąć się w kłębek i przez cały dzień leżeć zupełnie nieruchomo, bez najmniejszego ruchu, gdyż w przeciwnym razie ogarniały go najgwałtowniejsze wymioty.

Żarłoczny głód i osłabienie po wymiotach. θ Puchlina.

Wymioty z wodnistą biegunką.

Wymioty i przeczyszczenie stolcami jak woda ryżowa, z pragnieniem.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Niepokój w nadbrzuszu; skrajna wrażliwość na dotyk lub ucisk. θ Czerwonka.

Gwałtowne palenie w nadbrzuszu.

Ból w nadbrzuszu, jakby przebijano je nożem.

Zaburzenia żołądkowe po zjedzeniu zbyt wielu jaj.

Żołądek wydaje się stale lodowato zimny.

Ucisk w żołądku.

Palenie w żołądku albo lodowate zimno, z silnym bólem i osłabieniem.

Palenie w dołku podsercowym. θ Puchlina.

Palenie w dołku podsercowym, po którym następują nudności, a wreszcie wymioty, z późniejszym osłabieniem i czasami żarłocznym głodem.

Silny ból i tkliwość okolicy żołądka, czasami rozciągające się na jelita.

Pełność żołądka; wzdęcie, jakby zjadł zbyt dużo, nawet gdy niczego nie spożył, < po zjedzeniu nawet lekkiego pokarmu.

Uczucie gryzącego głodu w żołądku.

Kłucia w dołku podsercowym.

Gwałtowny ból palący w żołądku.

Kurcze żołądka.

Kolka: nasilona przez jedzenie; po pokarmach wzdymających; z wielkim wzdęciem brzucha; ustępuje po zgięciu się wpół.

Dolegliwości żołądkowe z obłożonym językiem, lepkim smakiem, brakiem apetytu, uciskiem w żołądku i pustym odbijaniem.

Dolegliwości żołądkowe przed napadem reumatyzmu i podczas niego.

PODŻEBRZA [18]

Uczucie lęku w okolicy przedsercowej.

Rozdęcie gazem pod dolnymi żebrami, jak po zjedzeniu zbyt wiele.

Ból w prawym podżebrzu, jak od uwięzionych gazów.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Bębnica. θ Kolka. θ Czerwonka.

Bębnica z bólem pleców. θ Dur brzuszny.

Wielkie rozdęcie brzucha gazami, jakby zjadł zbyt dużo.

Wzdęcie brzucha gazami, z rzadszymi i mniej obfitymi stolcami.

Odbijanie i wielkie meteoryczne rozdęcie żołądka oraz nadbrzusza. θ Niedrożność jelit.

Wielki obrzęk dolnej części brzucha.

Brzuch znacznie obrzęknięty, z poprzecznym fałdem lub bruzdą poniżej pępka. θ Wodobrzusze.

Rozdęty brzuch kurczy się skurczowo przy dotknięciu.

Brak bólu brzucha, lecz burczenie i uczucie, jakby w każdej chwili miała się rozpocząć biegunka. θ Czerwonka.

Powierzchnia brzucha gorętsza niż reszta ciała i skrajnie wrażliwa na dotyk.

Intensywny, przerywany ból w górnej części jelita cienkiego, z zaparciem, gorączką, pragnieniem i żółtym językiem.

Ból rozciąga się od żołądka na cały brzuch, po czym następują obfite wodniste wypróżnienia; każdemu wypróżnieniu towarzyszy silny kurczowy ból.

Palenie albo lodowate zimno w żołądku i brzuchu. θ Kolka. θ Cholera sporadyczna.

Pulsowanie w brzuchu.

Bóle uciskające, rwące, tnące lub kłujące w brzuchu.

Bóle skurczowe w podbrzuszu, utrata apetytu i ogólne znużenie. θ Czerwonka.

Silny ból, tkliwość i obrzęk w prawym obszarze krętniczo-kątniczym oraz krętniczo-pachwinowym. θ Niedrożność jelit.

Ból rwący w brzuchu, zwłaszcza w okolicy esicy, < od ucisku i w nocy. θ Biegunka reumatyczna.

Ściskanie w brzuchu i bóle kolkowe. θ Czerwonka.

Kolka: < przez jedzenie; po pokarmach wzdymających; aż do wystąpienia biegunki; > od zgięcia się wpół.

Bezbolesna cholera swojska, z wielkim osłabieniem i krańcowym wyczerpaniem.

W zapalnym podrażnieniu trzewi jamy brzusznej wskutek przerzutu dny.

Ból jelit nasila się ku wieczorowi i trwa do świtu. θ Krwotok jelitowy.

Ból brzucha, < przy ucisku i w nocy. θ Biegunka reumatyczna.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Bardzo cuchnące gazy wieczorem.

Parcie na stolec: niezadowalające; > po częstym oddawaniu gazów.

Bezskuteczne parcie na stolec; czuje kał w odbytnicy, lecz nie może go wydalić.

Bardzo bolesne parcie na stolec; początkowo wydala się tylko nieco kału, potem przezroczysty, galaretowaty i wyraźnie błoniasty śluz, z pewnym złagodzeniem bólu brzucha.

Stolce skąpe, wydalane jedynie przy silnym parciu, nawet gdy są miękkie, z bólem w krzyżu.

Skrajnie bolesne stolce.

Stolce: zmienne; śluzowe, galaretowate; zielonkawe; czerwonawe; żółtawe; jasnożółte; pomarańczowożółte; śluzowate; kałowe; odparzające; o lekko kwaśnym zapachu; z białymi, strzępiastymi cząstkami; z przelewaniem w jelitach; częste, obfite, wodniste, z kłaczkami; jak woda ryżowa; żółtawe i krwawe; skąpe, z parciem, nadmiernym ślinieniem i obfitym wytwarzaniem moczu; obfite, częste, wodniste lub żółciowe, często bez bólu, czasem z tnącą kolką; wodniste, z jaskrawożółtymi płatkami; skąpe, trudne, ze śluzu z domieszką krwi i strzępów, z bólem odbytu i gwałtownym parciem; zielony, wodnisty, bardzo cuchnący śluz; odchodzą bez świadomości chorego; mimowolnie; wyłącznie śluzowe wydzieliny, również w nocy.

Bardzo cuchnące wypróżnienia. θ Czerwonka. θ Puchlina.

Kał zmieszany z drobnymi białymi błonami lub jasnoniebieskawą materią. θ Czerwonka.

Wydzielina z jelit podobna do galarety. θ Czerwonka.

Wydalał sam śluz bez krwi, ze znacznym parciem. θ Czerwonka.

Wodnisty, galaretowaty śluz wypływa z odbytu z gwałtownym skurczem zwieracza. θ Czerwonka. θ Cholera sporadyczna.

Biegunka żółciowa; później stolce zmieszane z białymi, błoniastymi fragmentami.

Nieustanne wymioty i oddawanie zielonej treści, z bólami tnącymi wokół pępka; każdy kolejny stolec staje się coraz bardziej wodnisty. θ Cholera azjatycka.

Obfite, wodniste stolce podczas gorącej, wilgotnej pogody albo jesienią. θ Biegunka.

Uporczywa, ostra biegunka ze śmiertelnymi nudnościami i krańcowym wyczerpaniem.

Biegunka z gwałtownymi bólami kolkowymi.

Po kilku wypróżnieniach śluzowatą, wodnistą substancją, bez ulgi — uporczywe zaparcie. θ Niedrożność jelit.

Stolce śluzowate, pasmowato podbarwione krwią i grudkowate, z parciem oraz nocną gorączką. θ Reumatyzm.

Krwawe stolce ze strzępami błony śluzowej jelit i wypadaniem odbytu. θ Czerwonka.

Czerwonka jesienna z wydalaniem białego śluzu i gwałtownym parciem; krwawe stolce zmieszane ze śluzowatą substancją.

Krwawe wypróżnienia ze śmiertelnymi nudnościami wywołanymi zapachem gotowania.

Z jelit odchodzą cuchnąca, ciemno zabarwiona krew i śluz.

Ból w okolicy esicy. θ Biegunka reumatyczna.

Parcie w odbytnicy.

Długotrwały, rozdzierający ból odbytnicy i odbytu po stolcu, powodujący krzyki i płacz.

Rozpierające, uciskające bóle w odbytnicy, z częstymi skąpymi wypróżnieniami. θ Czerwonka.

Mrowienie, swędzenie, palenie i rwanie w odbycie.

Wypadanie odbytnicy. θ Czerwonka.

Krwotok jelitowy podczas jesiennej, zimnej i wilgotnej pogody.

Wyciek obfitego śluzu z odbytu.

Skurcz zwieracza podczas wypróżnienia lub niezależnie od niego, z dreszczem przebiegającym po plecach.

Dziecko zasypia na nocniku, gdy tylko ustępuje parcie. θ Czerwonka.

Przed stolcem: wzdęcia; szczypanie w brzuchu.

Podczas stolca: cuchnące gazy; rozdzierający ból odbytu, ból pleców; wymioty, zawroty głowy, omdlewanie, kłucia w okolicy serca.

Po stolcu: złagodzenie bólów jelitowych i dolegliwości czuciowych; nasilenie bólów miednicy; cuchnące gazy, uczucie biegunki w odbytnicy i bolesne szczypanie w odbycie; ponowne parcie na stolec; wyczerpanie.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Stałe palenie w narządach moczowych, ze zmniejszonym wytwarzaniem moczu.

Ból w okolicy nerek.

Hiperemia nerek; mocz zawiera albuminę.

Zapalenie nerek; mocz krwawy, podobny do atramentu, zawierający albuminę. θ Puchlina po szkarlatynie.

Bolesne parcie na mocz z krwotokiem z pęcherza.

Pęcherz obkurczony i pusty.

Podrażliwość pęcherza i parcie zależne od skazy dnawej.

Oddawaniu moczu towarzyszy, a także następuje po nim, parcie na pęcherz i ból palący w cewce moczowej, jakby mocz był bardzo gorący.

Przed oddawaniem moczu: palenie w drogach moczowych.

Podczas oddawania moczu: palenie w cewce moczowej; zwężenie szyi pęcherza.

Po oddaniu moczu: łaskotanie w dole łódkowatym; łaskoczące palenie w cewce moczowej i wypływ kilku kropli.

Stałe parcie, skąpy mocz, bolesne oddawanie wskutek skurczu szyi pęcherza. θ Wodopiersie.

Parcie na mocz i oddawanie gorącego, intensywnie zabarwionego moczu; palenie i parcie. θ Czerwonka.

Obfite, mimowolne oddawanie moczu albo zahamowanie jego wydalania. θ Tyfus plamisty.

Obfite wytwarzanie moczu.

Częste mikcje ze zmniejszoną ilością wydalanego moczu.

Mocz: obfity, wodnisty i często oddawany; ciemny i mętny, z parciem na pęcherz oraz paleniem w cewce moczowej; o kwaśnym zapachu i odczynie kwaśnym; ciemny, skąpy, oddawany kroplami, z białawym osadem; bladożółty; przejrzysty; czerwonawy; krwawy; brunatny; zawierający albuminę; zatrzymany; zielonkawy; czarny; atramentowy; zawiera skrzepy cuchnącej, rozłożonej krwi; zawiera fosforany i nieco cukru.

Skąpy mocz. θ Wodopiersie.

Cewka moczowa boli podczas przepływu moczu, jakby była odarta ze śluzówki.

Mocz mętny, pozostawia w naczyniu pomarańczowy pierścień. θ Zapalenie nerek. θ Dna.

Zapalenie nerek i puchlina po szkarlatynie.

Mocz podobny do atramentu. θ Puchlina po szkarlatynie.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Rwanie w żołędzi i lewym powrózku nasiennym.

Swędzenie napletka i ujścia cewki moczowej.

Obrzęk moszny. θ Puchlina.

Bolesne łukowate skrzywienie prącia podczas wzwodu po rzeżączce.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Krwotok z macicy.

Miesiączka zbyt wczesna i skąpa.

Nagłe zatrzymanie miesiączki, po którym następuje puchlina macicy.

Zmęczenie i uczucie ciężkości stóp.

Przeszywające rwanie głęboko w prawej piersi, sięgające na wskroś do pleców.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Lekkie pobolewanie wokół pępka, jakby musiała coś zjeść, lecz na samą myśl, widok lub zapach jedzenia odczuwa niechęć i wstręt; każda próba jedzenia wywołuje bardzo silne nudności i wymioty; szczególnie odpychający jest zapach mięsa i jaj. θ Nudności ciężarnych.

Gorączkowy niepokój ruchowy w ostatnich miesiącach ciąży.

Brodawki sutkowe ciemne, brunatnoczerwone, wystające; nieznośny ból przy najlżejszym dotknięciu przez dziecko; piersi pełne, skóra gorąca, tętno silne (położnica, czwarty dzień).

Gorączka połogowa.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Głos ochrypły lub niższy niż zwykle.

Chrypka rano, z szorstkością w gardle.

Świąd w krtani i tchawicy.

Łaskotanie w tchawicy z katarem i lekkim kaszlem.

Stan zapalny tchawicy w miejscu jej rozwidlenia.

Nieżyt dróg oddechowych.

ODDYCHANIE [26]

Zimny oddech.

Oddychanie: utrudnione; szybkie i krótkie; przyspieszone, z silnymi uderzeniami serca; przyspieszone i słyszalne; powolne; nieregularne lub przerywane; astmatyczne; z wilgotnym szmerem; pospieszne, z jękami. θ Zapalenie osierdzia.

Oddychanie tak utrudnione, że ledwie mogła leżeć, > przy pochyleniu do przodu. θ Wodobrzusze.

Dręczący ból podczas oddychania i ucisk w klatce piersiowej.

Leży w łóżku, chwytając powietrze. θ Zapalenie osierdzia.

Wielka duszność. θ Gastropleurodynia.

Duszność w nocy. θ Puchlina wodna.

Duszność z kołataniem serca od 11 do 3 A. M.

Astma: zależna od płynu w jamie opłucnej lub wodniaka osierdzia; z obrzękiem kończyn dolnych sięgającym kolan.

KASZEL [27]

Lekki kaszel z katarem.

Częsty, krótki, suchy kaszel wskutek łaskotania w krtani.

Krótki, suchy kaszel z wielkim wyczerpaniem. θ Czerwonka.

Kaszel nocny z mimowolnym, tryskającym oddawaniem moczu.

Dokuczliwy kaszel nocny, zmuszający chorego do siadania, wywoływany drapaniem w klatce piersiowej, z obfitym odkrztuszaniem.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Gwałtowny ból tnący w klatce piersiowej, przerywający oddychanie.

Przeszywający ból, jak od noża, po prawej stronie klatki piersiowej.

Tępe ukłucia w tylnej części klatki piersiowej podczas wydechu. θ Wodniak opłucnej.

Kłucie w okolicy serca z uczuciem ucisku.

Silny ból po lewej stronie, poniżej okolicy serca, przeszywający od tyłu ku przodowi; < przy oddychaniu, z szybkim, ostrym, nieregularnym tętnem i wielką dusznością. θ Pleurodynia dnawa.

Kurcze w klatce piersiowej.

Ucisk w klatce piersiowej, duszność i uczucie napięcia w klatce piersiowej, raz wysoko, raz w jej dolnej części. θ Astma.

Ucisk w klatce piersiowej z niepokojem, > przy pochyleniu do przodu.

Ucisk w klatce piersiowej i gwałtowne kołatanie serca. θ Zapalenie rdzenia kręgowego.

Częsty ucisk w małych, ograniczonych miejscach klatki piersiowej.

Nieopisany tępy ból i gryzienie w głębi mostka, mniej więcej w połowie jego długości, nieznacznie > od stałego uciskania i pocierania mostka ręką; nie może pozostawać w bezruchu, stale przewraca się z boku na bok. θ Nudności ciężarnych.

Krwioplucie po urazach; krwotok płucny.

Wodniak opłucnej z obrzękiem dłoni i stóp.

Wysięk surowiczy w klatce piersiowej u osób reumatycznych i dnawych. θ Zapalenie opłucnej na tle artretycznym.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Szybkie ukłucia w okolicy osierdzia.

Ucisk i ściskanie w okolicy serca, jakby zagrażał napad apopleksji; > podczas chodzenia.

Ucisk i niepokój w okolicy przedsercowej; pełność i ucisk, jak wskutek zastoju krwi w sercu, w nocy podczas leżenia na lewym boku, zmuszające do obrócenia się na prawy bok; tępe, nieregularne, jakby zahamowane uderzenia serca, ze swoistym odczuciem w klatce piersiowej; tętno małe, powolne i słabe.

Uderzenia serca silne.

Gwałtowne kołatanie serca z niepokojem. θ Puchlina wodna. θ Wodniak osierdzia.

Kołatanie serca i duszność od 11 do 3 A. M.

Po przyjęciu pozycji pionowej: zawroty głowy, kołatanie serca, kłucia wokół serca i utrata przytomności.

Czynność serca stłumiona, niewyraźna, bardzo słaba. θ Zapalenie osierdzia.

Szmery serca: mruczące, słabe, niewyraźne, świszczące. θ Zapalenie osierdzia.

Wysięk do osierdzia po zapalnej chorobie serca.

Wysięk do osierdzia z odruchowym podrażnieniem wsierdzia. θ Zapalenie osierdzia.

Choroba serca po dnie lub ostrym reumatyzmie.

Tętno: przyspieszone i twarde albo pełne i powolne; powolne i słabe; szybkie i nitkowate; niewyczuwalne; 170, pełne, skaczące, niepodatne na ucisk; szybkie, ostre, nieregularne (pleurodynia dnawa); duże, pełne i twarde; pełniejsze i częstsze (zapalenie nerek); małe, słabe, nieco częste (czerwonka); szybkie, słabe i trzepoczące (zapalenie osierdzia); drżące; bardzo małe, ściągnięte, niemal niewyczuwalne; 90, miękkie i słabe (ostry reumatyzm); powolne, małe i nitkowate; niskie, 45 i bardzo pełne; ledwie wyczuwalne, sporadycznie przepuszczające uderzenie (czerwonka); o zmiennej częstości, często nieregularne; nitkowate, niewyczuwalne.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

W okolicy nad sutkiem odgłos opukowy stłumiony aż do mniej więcej dolnego brzegu trzeciej chrząstki żebrowej; ostre, rozdzierające bóle wzdłuż mostka i ku lewemu barkowi. θ Zapalenie osierdzia.

Przelotne, przeszywające bóle przez prawy bok. θ Zapalenie nerek.

Kłucie i rwanie w mięśniach klatki piersiowej.

Pleurodynia wskutek przeziębienia lub mieszkania w wilgotnych pomieszczeniach.

Reumatyzm mięśni piersiowych.

KARK I PLECY [31]

Ból uciskający lub napięcie mięśni karku, odczuwane nawet podczas przełykania.

Kręcz szyi.

Bóle reumatyczne karku i pleców.

Bóle stawów barkowych i biodrowych.

Kłucie i napięcie między łopatkami.

Ciągnięcie, napięcie i kłucia występujące w plecach, znacznie < przy ruchu.

Bolesność okolicy krzyżowej przy dotyku.

Częste dreszcze przebiegające w dół pleców. θ Czerwonka.

Napięcie i ból w okolicy nerek. θ Zapalenie nerek.

Gwałtowny ból w okolicy prawej nerki; mógł leżeć tylko na plecach; < od ucisku i ruchu. θ Zapalenie nerek.

Ból lędźwi jak ból zęba, z uczuciem ciężaru podczas stania, od którego robi jej się niedobrze i czuje się do niczego.

Ból lędźwi, jakby uchodziła z nich wszelka siła, a plecy zamieniały się w miazgę.

Bóle reumatyczne lędźwi i bioder, sięgające lewego barku i klatki piersiowej; najsilniejsze od godz. 4 P. M. do 6 i trwające wieczorem do 8 lub 9 albo nawracające o 1 w nocy. θ Reumatyzm.

Nagłe rwanie i ból przeszywający w lędźwiach. θ Myelitis acuta.

Gwałtowne, skręcające bóle w okolicy lędźwi i dróg moczowych.

Miejsce na kości krzyżowej jest bolesne, jakby owrzodziałe; bardzo wrażliwe na dotyk.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Bóle reumatyczne: w obojczyku, barkach, ramionach, plecach i karku, uniemożliwiające poruszanie głową; w stawie łokciowym, przedramieniu, nadgarstku i więzadłach stawów palców.

Kłucia w prawym barku.

Bolesny obrzęk i wrażliwość stawu ramienno-łokciowego na ucisk, z pieczeniem.

Ból rozdzierający w łokciach, biegnący w kierunku ramienia.

Rwanie w ramionach, dłoniach i palcach.

Ból porażenny w ramionach, tak gwałtowny, że chory nie może pewnie utrzymać nawet najlżejszego przedmiotu.

Uczucie bulgotania w lewym ramieniu.

Gorąco dłoni.

Drżenie prawej ręki, uniemożliwiające pisanie.

Rwanie na grzbiecie prawej dłoni.

Obrzęk dłoni.

Nie może niczego utrzymać w ręce. θ Reumatyzm.

Kurcze palców. θ Cholera.

Rozdzierający ból stawów palców.

Powiększone i zniekształcone stawy palców. θ Dna.

Palce kurczowo zgięte, lecz pozostają w ciągłym ruchu.

Palce zimne; mrowienie w opuszkach.

Sine paznokcie.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Bóle reumatyczne lędźwi i nóg, sięgające palców stóp.

Przelotne bóle bioder.

Rwanie: w udach; w stawach kolanowych, z obrzękiem; w rzepce; w kościach piszczelowych, łydkach, kostkach, palcach stóp i ścięgnie Achillesa.

Uczucie osłabienia mięśni lub porażenia, utrudniające poruszanie się; przy próbie chodzenia sądzi, że utraci władzę w kończynach.

Z bólami, znużeniem, uczuciem ciężkości i niemożnością poruszania się. θ Reumatyzm.

Kończyny dolne obrzęknięte i zimne. θ Czerwonka. θ Puchlina wodna.

Stały ból prawego uda, które znacznie wychudło.

Obrzęk kończyn dolnych z astmą. θ Wodniak opłucnej.

Kurcze łydek. θ Czerwonka. θ Cholera.

Kolana uderzają o siebie; chory ledwie może chodzić.

Kulawizna po nagłym zahamowaniu potu, szczególnie na stopach, wskutek całkowitego przemoczenia.

Trudno unosić stopy lub wchodzić po schodach; potyka się o próg; chód niepewny. θ Reumatyzm.

Stopy wydają się ciężkie.

Bardzo bolesne kurcze obu stóp, szczególnie podeszew.

Pięty ściągnięte skurczem, tak że obawia się, iż już nigdy nie będzie mógł chodzić. θ Przewlekły reumatyzm.

Bóle rwące w stopach, szczególnie w pięcie, lewym stępie, na grzbietach stóp i w lewej podeszwie.

Mrowienie w prawym paluchu, jakby miał zdrętwieć.

Ból lewego palucha, jakby paznokieć miał wrastać w ciało.

Ciągnięcie z uciskiem w palcach stóp.

Mrowienie w palcach stóp jak po odmrożeniu.

Ból w okolicy głowy pierwszej kości śródstopia lewej stopy, jakby miejsce to było objęte stanem zapalnym. θ Przewlekły reumatyzm.

Piekący świąd nad paznokciem prawego palucha.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Wszystkie mięśnie zależne od woli, zwłaszcza mięśnie ramion i nóg, porażone.

Uczucie kulawizny obejmujące kończyny, z wielką słabością.

Bóle neuralgiczne w kończynach i innych częściach ciała.

Bardzo silne bóle ramion i nóg; chory nie może posługiwać się kończynami.

Ciągnące, rwące bóle kończyn, zmieniające miejsce.

Sztywność stawów oraz obrzęk dłoni i stóp. θ Dna.

Przeszywające, rwące bóle w zajętych częściach, narastające wraz z gorączką.

Reumatyczne bóle rwące kończyn podczas ciepłej pogody; kłucia podczas chłodu.

Napady reumatyzmu pojawiające się nagle i równie nagle ustępujące; bóle przemieszczające się; ostre napady przechodzące w postać przewlekłą albo ostre napady występujące w przebiegu postaci przewlekłej.

Bóle artretyczne kończyn, ze sztywnością stawów oraz obrzękiem dłoni i stóp. θ Dna.

Bóle artretyczne stawów, szczególnie przy uderzeniu w staw; chory krzyczy z bólu, a uderzenie palcami stopy o przeszkodę boli nadzwyczajnie.

Reumatyzm stawowy, szczególnie u młodych osób, gdy pojawia się pierwszy napad.

Na początku ostrego reumatyzmu, zanim w pełni się rozwinie.

Bóle stawów barkowych i biodrowych oraz wszystkich kości, z trudnością poruszania głową i językiem.

Najbardziej zajęte są stawy, bez obrzęku ani zaczerwienienia.

Zajęty jest raz jeden, raz drugi staw; bolesny przy dotyku i obrzęknięty, bez zaczerwienienia. θ Reumatyzm.

Bolesne zginanie stawów.

Bóle rwące i kłujące w mięśniach i stawach.

Reumatyzm mięśniowy z uczuciem kulawizny i rzeczywistym porażeniem mięśni.

Choroba okostnej z bólem rozdzierającym i rwącym.

Drętwienie dłoni i stóp, z kłuciem jak przy zdrętwieniu.

Obrzęk dłoni i stóp.

Obrzmienie dłoni i stóp. θ Czerwonka.

Kończyny zimne; dłonie i stopy zimne.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: wielkie pragnienie odpoczynku.

Leżenie całkowicie bez ruchu: > ból głowy; > skłonność do wymiotów.

Podczas siedzenia: po chodzeniu zawroty głowy.

Podczas leżenia na lewym boku: pełność i ucisk jak wskutek zastoju krwi w sercu w nocy; musi obrócić się na prawy bok.

Bezsenność, ponieważ nie może leżeć na lewym boku, na którym zwykle zasypia.

Gwałtowny ból w okolicy nerki; może leżeć tylko na plecach.

Leży bezwładnie na plecach.

Musiała skulić się i leżeć całkowicie bez ruchu przez cały dzień; przy najmniejszym poruszeniu ogarniały ją bardzo gwałtowne wymioty.

Głowa pochylona ku piersi, ramiona zwisają bezwładnie.

Dokuczliwy kaszel nocny zmusza go do siadania.

Stanie: uczucie ciężaru w lędźwiach, od którego robi jej się niedobrze i czuje się do niczego.

Ruch: bóle < wskutek ruchu; uciskowe uczucie ciężkości głęboko w móżdżku podczas ruchu; przytłaczający ciężar w potylicy podczas ruchu; obrzękłe powieki i twarz bardzo wrażliwe na ruch; skłonność do wymiotów; wymioty ponawiają się po każdym ruchu; napięcie ciągnące i kłucia w plecach <; ból w okolicy nerki <.

Przy spoglądaniu w górę: dolegliwości oczu <.

Po przyjęciu pozycji wyprostowanej: mdłości w żołądku i skłonność do wymiotów; zawroty głowy, kołatanie serca, kłucia w okolicy serca i utrata świadomości.

Przy wstawaniu: zawroty głowy.

Trudność ze wstawaniem po siedzeniu. θ Reumatyzm.

Rano może wstać z łóżka jedynie z trudem.

Pochylenie do przodu: > ucisk utrudniający oddychanie; > ucisk w klatce piersiowej.

Przy schylaniu się: uciskowe uczucie ciężkości głęboko w móżdżku.

Zgięcie się wpół: > kolka.

Przy odginaniu ciała do tyłu: przytłaczający ciężar w potylicy.

Przy próbie chodzenia: uczucie, jakby miał utracić władzę w kończynach.

Chodzenie: > ucisk i przytłoczenie w okolicy serca, jakby groził napad apopleksji; uczucie osłabienia mięśniowego lub porażenia utrudnia chodzenie; kolana uderzają o siebie.

Trudno unosić stopy lub wchodzić po schodach; potyka się o próg; chód niepewny.

Pisanie: uniemożliwia je drżenie ręki.

Niemożność poruszania się.

NERWY [36]

Wielka podrażliwość przy bólach; bardzo wrażliwy na najlżejszy dotyk; najmniejsze drganie czyni ból nie do zniesienia.

Dokuczliwy niepokój i bezsenność. θ Zapalenie osierdzia.

Wielkie osłabienie i krańcowe wyczerpanie, jak po wysiłku; bez pomocy nie może unieść głowy z poduszki. θ Czerwonka.

Nagły upadek sił; skrajne osłabienie z niepokojem; głębokie omdlenie.

Osłabienie, nudności i wielkie wyczerpanie, z niespokojnym wyrazem twarzy. θ Ostry reumatyzm. θ Cholera.

Uczucie porażenia towarzyszące bólom.

W całym ciele odczuwane są częste zrywania i drżenie.

Mrowienie w wielu częściach ciała, jak po odmrożeniu, przy zmianie pogody.

Nagła utrata wszelkich sił. θ Cholera.

Rwące szarpnięcia, jak wstrząsy elektryczne, przebiegające przez jedną stronę ciała, z uczuciem kulawizny.

Paraliż po nagłym zahamowaniu potu wskutek przemoczenia, szczególnie potu stóp.

Utrata siły mięśniowej; wszystkie mięśnie zależne od woli, zwłaszcza mięśnie rąk i nóg, są sparaliżowane.

Drgawki, kurcze, neuralgia, stany porażenne i osłabienie u osób ze skazą dnawą.

Carpologia; subsultus tendinum. θ Dur brzuszny.

SEN [37]

Wielka senność w ciągu dnia; zasypia podczas czytania.

Nieodparta senność, ospałość, kiedy ból nie jest zbyt silny; bóle < ku wieczorowi i nie słabną przed świtem. θ Krwotok z jelit.

Stan śpiączkowy.

Leży na plecach.

Zrywania i szarpnięcia podczas snu.

Sen zaburzony lub odpędzany przez bóle albo niepokój kończyn. θ Reumatyzm.

Bezsenność, ponieważ nie może leżeć na lewym boku, na którym zwykle zasypia.

Sen zaburzony w nocy przez duszność, od godziny 11 do 3. θ Puchlina.

Sen zaburzony przez przerażające sny. θ Czerwonka.

Rano może wstać z łóżka jedynie z trudem. θ Reumatyzm.

PORA [38]

Rano: chrypka z szorstkością gardła; może wstać z łóżka jedynie z trudem.

Po południu: nasilenie gorączki.

Bóle reumatyczne w lędźwiach i biodrach, rozciągające się do lewego barku i klatki piersiowej, najsilniejsze od 4 P. M. do 6, trwające do 8 lub 9 wieczorem albo nawracające o 1 w nocy.

W ciągu dnia: wielka senność, zasypia podczas czytania.

Wieczorem: bóle tak nadmierne, że niemal doprowadzają do szaleństwa; bardzo cuchnące gazy; bardzo gwałtowny ból głowy, trwający do rana; krwawienie z nosa; ból jelit; < nasilenie gorączki i bólu.

W nocy: artretyczny ból zęba <; ból brzucha, szczególnie w okolicy zgięcia esiczo-odbytniczego okrężnicy, <; śluzowe stolce; duszność; kołatanie serca; kaszel z wytryskiwaniem moczu; pełność i ucisk jak wskutek zastoju krwi w sercu podczas leżenia na lewym boku, musi obrócić się na prawy bok; sen zaburzony przez duszność; nasilenie bólu i gorączki z obfitym poceniem się.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepło: ból głowy >.

Ciepła pogoda: podczas niej reumatyczne bóle rwące w kończynach.

W ciepłą pogodę bóle reumatyczne odczuwane są głównie na powierzchni ciała; gdy powietrze staje się chłodniejsze, zdają się przenikać do głębszych tkanek i kości.

Podczas gorącej, wilgotnej pogody: obfite, wodniste stolce.

Ciepłe jedzenie: ból zęba < natychmiast po nim.

Ciepły piec: stałe uczucie chłodu nawet podczas siedzenia w jego pobliżu.

Ciepłe pomieszczenie: dreszcze i drżenie z zimna.

Po wejściu z otwartego powietrza do pomieszczenia: wiercący, uciskający ból głowy.

Na świeżym powietrzu: ból głowy nad lewym okiem <; drażniące łzawienie <.

Zimno: ból zęba < od zimna.

Zimna pogoda: podczas niej kłucia w kończynach.

Bóle reumatyczne wywoływane lub < przez wilgotną albo zimną pogodę.

Po przeziębieniu: pleurodynia.

Po wyziębieniu wskutek położenia się na lodzie w stanie przegrzania; niedrożność jelit.

Po rozgrzaniu ciała tańcem: ostry reumatyzm.

Po przemoczeniu całego ciała albo po nagłym zahamowaniu potu: kulawizna; paraliż.

Po przemoknięciu podczas pocenia się.

Dolegliwości po zimnych kąpielach.

Wskutek mieszkania w wilgotnym domu: pleurodynia.

Przy zmianie pogody na wilgotną: obrzękłe powieki i twarz bardzo wrażliwe.

Przy zmianie pogody: mrowienie w wielu częściach ciała jak po odmrożeniu.

Jesienią: biegunka.

Podczas jesiennej, zimnej i wilgotnej pogody: krwotok z jelit.

Czerwonka jesienna.

Wiosną: reumatyzm.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze i drżenie z zimna: przebiegają przez wszystkie kończyny; nawet w ciepłym pomieszczeniu; częste dreszcze przebiegające w dół pleców; ogólne zimno.

Częste uczucie chłodu. θ Ostry reumatyzm.

Uczucie zimna głowy i kończyn. θ Ostry reumatyzm.

Ciało gorące, a kończyny zimne. θ Tyfus plamisty.

Stałe uczucie chłodu, nawet podczas siedzenia w pobliżu pieca; z uderzeniami gorąca.

Stale narastające suche gorąco całego ciała, z kołataniem serca i pragnieniem.

Dłonie i stopy zimne; tułów gorący, a kończyny zimne; skóra sucha; pocenie się; zahamowany pot; czoło pokryte zimnym potem. θ Dur brzuszny.

Zewnętrzne, suche gorąco przez całą noc, z gwałtownym, nieugaszonym pragnieniem.

Nasilenie gorączki po południu.

Niemal stałe dreszcze, skóra sucha, bez żadnego pragnienia, mocz przejrzysty i czerwonawy. θ Reumatyzm.

Brak potu albo pot pojawia się okresowo. θ Zapalenie nerek. θ Choroba Brighta.

Po nagłym zahamowaniu ogólnego pocenia się albo potu stóp wskutek przemoczenia. θ Czerwonka.

Obfity kwaśny pot, bez ulgi. θ Dna. θ Reumatyzm.

Lepki pot na całej powierzchni ciała, przy niskiej temperaturze skóry. θ Ostry reumatyzm.

Kwaśny odczyn potu i moczu.

Gorączka przerywana z nadwrażliwością na zapach pożywienia.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Częste: odbijania; stolce; skąpe wydzieliny z odbytnicy; mikcja ze zmniejszoną ilością moczu; krótki, suchy kaszel; ucisk w małych miejscach klatki piersiowej; dreszcze przebiegające w dół pleców; przeszywania i drżenie w całym ciele; dreszcze przebiegające w dół pleców; uczucie chłodu.

Nagła: utrata wszelkich sił.

Wybuchają nagle i nagle znikają: napady reumatyzmu.

Skurczowe: bóle głowy, szczególnie nad oczami, rozciągające się do grzbietu nosa.

Przez minutę lub dwie: utrata wzroku po wstaniu z łóżka.

Przerywane: silne bóle w górnym odcinku jelita cienkiego.

Stałe: wymioty i oddawanie zielonej treści; pieczenie w narządach moczowych; parcie na mocz; ruchy palców; uczucie chłodu; narastające suche gorąco ciała, z kołataniem serca i pragnieniem; dreszcze.

Długotrwałe: nieżyt nosa; rozdzierający ból odbytnicy i odbytu po stolcu.

Przez trzy lub cztery godziny codziennie: ograniczone zaczerwienienie policzków, z bladością wokół nosa i ust.

Od godziny 11 do 3 w nocy: duszność z kołataniem serca.

Przez cały dzień: musiał zwinąć się w kłębek i leżeć zupełnie nieruchomo, gdyż w przeciwnym razie ogarniały go gwałtowne wymioty.

Od wieczora do rana: bardzo gwałtowny ból głowy; ból jelit.

Przez całą noc: zewnętrzne suche gorąco, z gwałtownym, nieugaszonym pragnieniem.

Przewlekła: astma.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: źrenica rozszerzona; ból w okolicy podżebrowej, jak od uwięzionych gazów; wielki ból, tkliwość i obrzęk w okolicy krętniczo-kątniczej i krętniczo-pachwinowej; ból przeszywająco-rwący głęboko w piersi, na wskroś do pleców; ból przeszywający, jak od noża, w boku klatki piersiowej; z boku, poniżej okolicy serca, silny ból przeszywający od tyłu ku przodowi; przeszywające bóle w całym boku; kłucia w barku; drżenie ręki uniemożliwiające pisanie; ból rwący na grzbiecie ręki; stały ból uda, które znacznie wychudło; mrowienie w paluchu, jakby miał zdrętwieć; piekący świąd nad paznokciem palucha.

Lewa strona: ból głowy nad okiem; rozdzierające, rwące, ciągnące bóle po stronie głowy, od gałki ocznej do potylicy; źrenica zwężona; owrzodzenie gruczołów Meiboma dolnej powieki, która jest bardzo obrzękła; jęczmień na dolnej powiece w pobliżu kąta przyśrodkowego oka; ból rwący w powrózku nasiennym; ostre, rozdzierające bóle wzdłuż mostka i do barku; bóle reumatyczne w lędźwiach i biodrach, rozciągające się do barków i pleców; uczucie bulgotania w ramieniu; ból rwący w stępie i podeszwie; ból palucha, jakby paznokieć miał wrastać w ciało; ból opuszki palucha, jakby była objęta stanem zapalnym.

Od prawej do lewej: ból uciskający w okolicy czołowej.

Ból przechodzący od lewej do prawej w dnie.

Połowiczy ból głowy, po prawej lub lewej stronie, zmieniający umiejscowienie.

Od tyłu ku przodowi: silny ból po prawej stronie, poniżej okolicy serca, przeszywający.

Z góry ku dołowi: częste dreszcze przebiegające w dół pleców.

Bóle często zmieniają umiejscowienie.

ODCZUCIA [43]

Jakby kącik oka był sklejony; jakby uszy były zatkane; jakby kości twarzy lub nosa były rozrywane; jakby zęby były zbyt długie; jakby nadbrzusze zostało przebite nożem; jakby żołądek był stale lodowato zimny; jakby zjadł zbyt dużo; jakby w żołądku odczuwał gryzący głód; jakby biegunka miała rozpocząć się w każdej chwili; jakby brzuch był lodowato zimny; jakby mocz był bardzo ciepły; jakby cewka moczowa była obnażona i bolesna; jakby wszelkie siły uchodziły z lędźwi, a plecy zamieniały się w miazgę; jakby miejsce na kości krzyżowej było owrzodziałe; jakby w lewym ramieniu coś bulgotało; jakby osłabienie mięśniowe albo uczucie porażenia utrudniało poruszanie się; jakby miał utracić władzę w kończynach przy próbie chodzenia; jakby prawy paluch miał zdrętwieć; jakby paznokieć lewego palucha miał wrastać w ciało; jakby opuszka lewego palucha była objęta stanem zapalnym; jakby mięśnie były sparaliżowane; jakby części ciała były odmrożone.

Ból: nad okolicą żołądka; w prawej okolicy podżebrowej, jak od uwięzionych gazów; w plecach; poniżej okolicy serca; w górnym odcinku jelita cienkiego; w krzyżu przy oddawaniu stolca; podczas oddawania stolca; w okolicy nerek; w stawach barkowych i biodrowych; w lędźwiach; w prawym udzie; w lewym paluchu; w rękach i nogach; we wszystkich kościach.

Długotrwały, rozdzierający ból odbytnicy i odbytu po stolcu, wywołujący krzyki i płacz.

Tnący: w brzuchu; wokół pępka; w klatce piersiowej.

Ból przeszywający, jak od noża: po prawej stronie klatki piersiowej.

Przeszywająco-rwący: głęboko w prawej piersi, na wskroś do pleców.

Rozdzierający: na skórze owłosionej głowy; w łokciach, w kierunku ramienia; w stawach palców.

Bóle przeszywające: w całym prawym boku; w całym ciele.

Wiercący: ból głowy, szczególnie nad oczami.

Kłucia: w uszach; w dołku podsercowym; w tylnej części klatki piersiowej; w okolicy osierdzia; w plecach; w prawym barku; w skórze.

Kłujący: w brzuchu; między łopatkami; w kończynach podczas zimnej pogody; w mięśniach i stawach.

Ostry kłujący: w języku.

Dokuczliwe bóle w postaci kłujących wstrząsów lub szarpnięć, odczuwane głęboko w częściach miękkich i jakby na samej okostnej.

Żądlący: w okolicy serca; w mięśniach klatki piersiowej.

Nagły przeszywający: w lędźwiach.

Przelotne bóle: w biodrach.

Ból rwący: w skórze głowy, na małych obszarach, szczególnie na potylicy; krótki, ostry, w gałce ocznej i wokół niej; w uszach; w mięśniach twarzy, przemieszczający się z jednego miejsca na drugie; w szczękach i dziąsłach; w języku; w brzuchu; w okolicy esicy; w odbycie; w żołędzi i lewym powrózku nasiennym; w mięśniach klatki piersiowej; w lędźwiach (nagły); w ramionach, dłoniach i palcach rąk; na grzbiecie prawej dłoni; w udach, stawach kolanowych, rzepkach, piszczelach, łydkach, kostkach, palcach stóp i ścięgnie Achillesa; w stopach, szczególnie w pięcie, lewym stępie, na grzbietach stóp i w lewej podeszwie; w mięśniach i stawach.

Bóle rwące, napinające: jednorazowo obejmują małe obszary; szybko zmieniają umiejscowienie.

Ból przeszywająco-rwący: w bolesnych częściach ciała, narastający wraz z gorączką.

Ból rozrywająco-rwący: po lewej stronie głowy, od gałki ocznej do potylicy; w okostnej.

Ból ciągnąco-rwący: w kończynach, zmieniający miejsce; w połowie głowy.

Rwące, wędrujące bóle: w jednej połowie głowy, w potylicy, skroniach i okostnej czaszki.

Rwące bóle reumatyczne i artretyczne: w kończynach i innych częściach ciała, zwłaszcza podczas upałów.

Bóle przeszywająco-kłujące: w mięśniach, szczególnie przy zimnej pogodzie.

Rwące szarpnięcia: przechodzą przez jedną stronę ciała niczym wstrząsy elektryczne, z uczuciem kulawizny.

Reumatyczny ból rwący: w kończynach podczas ciepłej pogody.

Ból rozrywający: w odbycie; wzdłuż mostka i do lewego barku.

Ciągnięcie: po lewej stronie głowy, od gałki ocznej do potylicy; w kościach twarzy i nosa; w plecach; w palcach stóp.

Ciągnące świdrowanie: głęboko w oczodole, jak przy zapaleniu twardówki.

Dręczący ból: podczas oddychania.

Bóle rozpierające: w odbytnicy.

Pieczenie: brzegów powiek; w języku; w żołądku; w nadbrzuszu; w dołku podsercowym; w żołądku; w brzuchu; w odbycie; w narządach moczowych; w cewce moczowej; w obrzęku stawu ramienno-łokciowego.

Łaskoczące pieczenie: w cewce moczowej.

Piekący świąd: nad paznokciem prawego palucha.

Szczypanie: w oku, szczególnie w kącie bocznym; języka i gardła.

Bolesność: gałek ocznych; oczu; przegrody nosa; w krzyżu; miejsca na kości krzyżowej; oraz nadwrażliwość całego ciała.

Bolesne gryzienie: w odbycie.

Gryzienie: w kątach oczu.

Ból uciskający: w prawej, a następnie w lewej okolicy czołowej; w potylicy; w oczach; w brzuchu; w odbytnicy; w mięśniach karku.

Szczypanie: w brzuchu.

Gryzienie: w mostku.

Gwałtowne skręcanie: w okolicy lędźwi i dróg moczowych.

Kurcze: w żołądku; w palcach rąk; w łydkach; w obu stopach, szczególnie w podeszwach.

Ból kurczowy: w stawie szczękowym.

Zaciskanie: w okolicy rzęskowej; przełyku; szyi pęcherza moczowego.

Drapanie: w klatce piersiowej.

Ściskanie: w brzuchu.

Bóle kolkowe: w brzuchu.

Bóle artretyczne: w kończynach; w stawach.

Bóle reumatyczne: w szyi i plecach; w lędźwiach i biodrach, rozciągające się do prawego barku i klatki piersiowej; w obojczyku, barkach, ramionach, stawie łokciowym, przedramieniu, nadgarstku i więzadłach stawów palców; w lędźwiach i nogach, rozciągające się do palców stóp; w mięśniach piersiowych.

Ból porażenny: w ramionach, tak gwałtowny, że chory nie może mocno utrzymać nawet najlżejszego sznurka.

Bóle neuralgiczne: w kończynach i innych częściach ciała.

Ciągnące napięcie: głęboko w oku.

Bóle napinające: w mięśniach twarzy, przemieszczające się z jednego miejsca na drugie.

Napięcie: w klatce piersiowej; w mięśniach karku; między łopatkami; w plecach; w okolicy nerek.

Słabe pobolewanie: wokół pępka, jakby musiała coś zjeść.

Jak ból zęba: bóle w lędźwiach.

Uczucie pełności: w żołądku.

Ucisk: w głowie; w potylicy, również głęboko w móżdżku, wywoływany wysiłkiem umysłowym lub nocnym czuwaniem; w kątach oczu; w żołądku; w małych miejscach w klatce piersiowej; w okolicy serca; w okolicy przedsercowej; w palcach stóp.

Ciężar: ucisk w potylicy podczas ruchu; w lędźwiach podczas stania, wywołuje u niej mdłości i sprawia, że czuje się do niczego niezdolna.

Uciskająca ciężkość: głęboko w móżdżku.

Uczucie ciężkości: głowy; stóp; wraz z bólami.

Ucisk: klatki piersiowej; w okolicy serca.

Niepokój: w okolicy przedsercowej.

Splątanie: w głowie.

Uczucie tępości: w mostku.

Pulsowanie: w głowie; w brzuchu.

Pełzanie: w czole.

Dreszcze i pełzanie w odosobnionych częściach ciała, takie jak odczuwane przy przeziębieniu wskutek zmiany pogody.

Mrowienie: w nosie.

Kłucie: w dłoniach i stopach, jakby zdrętwiały.

Gryzące mrowienie: w gardle i cieśni gardzieli.

Mrowienie: w uszach, jak po odmrożeniu; w nosie; w twarzy; w odbycie; w opuszkach palców rąk; w prawym paluchu; w palcach stóp jak po odmrożeniu; w wielu częściach ciała; tu i ówdzie w skórze, jak po odmrożeniu.

Łaskotanie: w gardle; w dole łódkowatym cewki moczowej; w tchawicy.

Słabość: wraz z bólami.

Zmęczenie: stóp.

Częste drżenie: całego ciała.

Niepokój: w nadbrzuszu.

Uczucie porażenia: w stawie szczękowym; wraz z bólami.

Drętwienie: języka; dłoni i stóp; w małych stawach, które są obrzęknięte i sztywne.

Sztywność: stawów.

Kulawizna: obejmująca kończyny, z wielką słabością.

Suchość: uszu; w jamie ustnej; gardła; języka.

Gorąco: w jamie ustnej; w gardle i na całej długości przełyku; dłoniowych powierzchni rąk.

Uczucie ciepła: w jamie ustnej.

Uczucie zimna: głowy i kończyn.

Świąd: w nosie; w gardle; w odbycie; na napletku i przy ujściu cewki moczowej; w krtani i tchawicy; skóry, jak przy pokrzywce.

TKANKI [44]

Przerzuty do narządów wewnętrznych.

Puchlina jam ciała i narządów wewnętrznych, szczególnie wodnie osierdzia; wodniak opłucnej; wodobrzusze; hydrometra.

Oddziałuje na drogi moczowe i przewód pokarmowy oraz w pewnym stopniu na narządy oddechowe.

Użyteczny w krwawieniach z płuc, żołądka i macicy.

Reumatyzm mięśniowy i utrata siły mięśniowej.

Pozostaje w ścisłym związku z tkankami włóknistymi; zaczerwienienie, obrzęk, gorąco itd., bez skłonności do ropienia; łatwo i szybko zmieniające umiejscowienie.

Dna obejmująca wiele stawów; bóle mięśniowe jak przy kręczu szyi; postrzał; bóle rwące w stawach; bóle wszystkich kości.

Wyraźnie działa na okostną; błony maziowe stawów, zwłaszcza małych; tę część układu nerwowego, która kieruje ruchami dowolnymi.

Uogólnione zapalenie stawów z nadmierną przeczulicą; najmniejsze drgnienie powietrza, podłogi lub łóżka czyni bóle nie do zniesienia; nasilenie gorączki i bólu wieczorem oraz w nocy, z obfitym poceniem; wytwarzanie moczu zmniejszone, lecz mocz silnie nasycony; nadmierne pragnienie, przyspieszony oddech i wzmożone, silne bicie serca; duże stawy intensywnie czerwone i gorące; mniejsze obrzęknięte i sztywne, z uczuciem drętwienia.

Działa bardziej na małe stawy niż na duże.

Gdy w przebiegu przewlekłej dny występują ostre napady, także przy przerzutach do serca.

Reumatyzm: stawowy, ostry lub przewlekły; z gorączką albo bez niej; po całkowitym przemoknięciu; powikłany dolegliwościami żołądkowymi; występujący natychmiast po wilgotnej pogodzie; w późniejszych stadiach.

Przy nadużywaniu przyspiesza nawroty dny.

Wydzieliny ze wszystkich powierzchni błon śluzowych są zmienione i zwiększone.

Epidemiczny typ reumatyzmu żołądkowego.

Błonicze zapalenie błon śluzowych i podśluzowej tkanki łącznej.

Wychudzenie, obrzęk, obrzęk uogólniony, powikłane reumatyzmem.

Ostra puchlina z chorobami nerek.

Puchlina po płonicy.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: wargi i twarz obrzęknięte, z wielką nadwrażliwością; nadbrzusze wrażliwe; rozdęty brzuch kurczy się spazmatycznie; powierzchnia brzucha niezwykle wrażliwa; nieznośny ból brodawek sutkowych od najlżejszego dotyku; bolesność w krzyżu; bolesne miejsce na kości krzyżowej bardzo wrażliwe; zajęte stawy bolesne.

Ucisk: nadbrzusze niezwykle wrażliwe; ból rwący w brzuchu, szczególnie w okolicy esicy <; uczucie tępości i gryzienie w mostku > od stałego ucisku; ból w okolicy nerki <; bolesny obrzęk stawu ramienno-łokciowego z nadwrażliwością.

Zęby bardzo wrażliwe przy ich zaciskaniu.

Pocieranie: uczucie tępości i gryzienie w mostku > od stałego pocierania.

Przy podnoszeniu: głowa opada do tyłu, usta szeroko otwarte.

Najmniejsze drgnienie powietrza, podłogi lub łóżka czyni bóle nie do zniesienia.

Stukanie w stawy: bóle artretyczne <, chory krzyczy.

Uderzenie palcami stóp o przeszkodę boli nadzwyczaj mocno.

SKÓRA [46]

Delikatna skóra.

Skóra sucha i blada; obrzęknięta; części ciała zimne i lśniące. θ Puchlina.

Suchość skóry, szczególnie gdy towarzyszy jej ciemny, skąpy mocz. θ Czerwonka.

Gorąca, sucha skóra. θ Zapalenie osierdzia.

Skóra sucha, pocenie zahamowane albo obfite.

Kłucia w skórze.

Mrowienie tu i ówdzie, jak po odmrożeniu.

Świąd: jak przy pokrzywce; niezmieniony przez drapanie; z różowawym zaczerwienieniem wokół stawów.

Róża o gładkiej powierzchni.

Purpurowe wykwity, występujące plamami na twarzy, szyi, górnej przedniej części klatki piersiowej, wewnętrznych powierzchniach ud, mosznie i w pachwinach.

Obrzęki i obrzęk uogólniony.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Konstytucje żylne.

Temperament melancholiczny.

Wygląd kachektyczny. θ Czerwonka. θ Dna.

Skaza moczanowa.

Osoby wychudzone, wrażliwe, ze skłonnością do reumatyzmu i nieżytu.

Dna u osób o silnej konstytucji.

Często wskazany u osób starszych.

Podrażliwość pęcherza zależna od skazy dnawej.

Osoby chore na astmę.

Cierpiący wskutek nocnego czuwania i intensywnej nauki.

Chłopiec, æt. 10, podatny na częste napady reumatyzmu, od czternastu dni cierpiący na gorączkę reumatyczną; zapalenie osierdzia.

Kobieta, æt. 22, prowadząca rozwiązły tryb życia, matka trojga nieślubnych dzieci; dna.

Pan S. przeziębił się, leżąc na lodzie po gwałtownym wysiłku podczas jazdy na łyżwach.

Skrofuliczny młody mężczyzna, æt. 27; puchlina.

M., æt. 30, mężczyzna; reumatyzm.

Pani N., æt. 43, zaburzenie czynności nerek; poprawa.

Kobieta, æt. 43, u której miesiączka ustała pół roku wcześniej; zapalenie opłucnej.

Mężczyzna, æt. 46; ostry reumatyzm stawowy.

Kobieta, æt. 55; reumatyzm.

Mężczyzna, æt. 56, o atletycznej budowie; zapalenie nerki.

M., æt. 65, woźnica; reumatyzm.

Pani M., æt. 74; krwawienie z jelit.

Dama, æt. 85; wodobrzusze.

Starsza dama, z wyglądu zupełnie zdrowa, leżąca w łóżku, bez jakichkolwiek objawów zapalnych; skrajne osłabienie z niespokojnym wyrazem twarzy.

ZWIĄZKI [48]

Antidotami są Bellad., Camphor, Coccul., Nux vom., Pulsat ., miód i ocet. Spigel ., gdy w chorobach serca chory czuje, jakby umierał. Picie dużych ilości lodowatej wody zapobiega jego działaniu na jelita. W zatruciu podać Amm. caust . w wodzie z cukrem.

Zgodny: użyteczny w puchlinie po nieskuteczności Apis i Arsen. Carb. veg . W wodobrzuszu dobrze działa po nim. Po Lycop .

Porównać: Acon., Arnic . (tyfus plamisty), Arsen., Bellad., Bryon ., (dna, wysięki białkowe lub surowicze; dlatego, choć objawy wyrażają mniej energii niż Bryon ., są poważniejsze); Cinchon., Coccul., Mercur., Natr. mur., Nux. vom., Opium, Podoph . (bezbolesna cholera morbus); Pulsat . (zaburzenia żołądka po jajach); Sepia .

Odkryj pełną platformę Similia

Uzyskaj dostęp do 13 klasycznych książek materia medica, 7 klasycznych repertoriów, semantycznego wyszukiwania AI i podstawowego zarządzania przypadkami — bezpłatnie.

Sprawdź cennik