Colocynthis

Ogórek tryskający. Cucurbitaceæ.

Roślina jednoroczna, podobna do pospolitego arbuza; zielne łodygi pokryte szorstkimi włoskami płożą się po ziemi albo pną; kwiaty żółte; owoc kulisty, wielkości małej pomarańczy, po dojrzeniu żółty i gładki, zawiera pod twardą, skórzastą łupiną białą, gąbczastą tkankę rdzeniową, otaczającą liczne owalne, spłaszczone, białe lub brunatnawe nasiona. Roślina pochodzi z Turcji i występuje obficie na wyspach Archipelagu. Rośnie również w różnych częściach Afryki i Azji. --Hom. Pharmacopœia.

Próby lekowe przeprowadzili Hahnemann, Ægidi, Stapf, Rückert, austriaccy probanci i inni. Zob. Encyclopædia, vol. 3, p. 477.

ŹRÓDŁA KLINICZNE.

• Ból głowy, Searle, Raue's Rec., 1871, p. 178; Attomyr, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 174; Schindler, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 174; Haustein, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 175; Bardzo silny ból głowy trwający dziewięćdziesiąt godzin, MSS.; Zapalenie naczyniówki, Payr, Raue's Rec., 1870, p. 110; Hom. Clinics, Case 311; Artretyczne zapalenie oka, Schuler, B. J. H., vol. 6, p. 350; Reumatyczne zapalenie oka, Haustein, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 288; Schüler, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 301; Tic douloureux, J. N. Nankivell, Raue's Rec., 1870, p. 291; Ból twarzy (2 przypadki), Gaspari, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 423; Neuralgia twarzy, H. Lehmann, Hom. Clinics, Case 161; Neuralgia twarzy i ból zęba, Sybel, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 184; Neuralgia nerwu podoczodołowego, Gerson, B. J. H., vol. 20, p. 415; Ostre zapalenie żołądka, Watzke, B. J. H., vol. 25, p. 561; Kolka przed miesiączką, Weinke, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 229; Hechenberger, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 295; Kolka z powikłaniami nerkowymi, Ng., Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 15; Kolka, C. M. Conant, Retrospect, 1875; p. 73; H., Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 750; Ng., Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 750; Rückert, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 750; Bethmann, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 751; Chapman (3 przypadki), B. J. H., vol. 7, p. 513; Köck, Allg. Hom. Ztg., 1881, p. 171; Garay, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 307; A. E. Hawkes, Raue's Rec., 1875, p. 145; Okresowa kolka neuralgiczna, Goullon, Jr., B. J. H., vol. 34, p. 166; Neuralgia splotu słonecznego, F. C. Winter, N. A. J. H., vol. 1, p. 344; Kolka ołowicza, Spech, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 365; Kolikodynia, J. A. Terry, N. A. J. H., vol. 25, p. 314; Przewlekły nieżyt okrężnicy z napadami kolki, Kafka, Raue's Rec., 1871, p. 116; Zapalenie w jamie brzusznej po upadku, Ng., Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 124, Zapalenie otrzewnej, Hirsch, Raue's Rec., 1872, p. 155; Porażenie odbytnicy, Gross, Rück. Kl. Erf., vol. 1, p. 1007; Przewlekła biegunka poranna, Veith, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 413; Przewlekła biegunka, J. C. Neilson, N. E. M. G., vol. 5, p. 330; Czerwonka, Edmundson, Raue's Rec., 1874, p. 174; H. M., vol. 8, p. 471; C. Dunham, Raue's Rec., 1870, p. 212; Villers, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 443; Ostry nieżyt pęcherza moczowego (3 przypadki), Schrön, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 15; Cukrzyca, Raue's Rec., 1874, p. 211; J. B. Wood, Hah. M., vol. 15, p. 629; Chyluria, Bute, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 50; Załupek, F. C. Winter, N. A. J. H., vol. 1, p. 345; Guz jajnika, C. Dunham, Raue's Rec., 1870, p. 245; Gilchrist, Raue's Rec., 1874, p. 229; Torbiel jajnika (2 przypadki), Dunham, Gilchrist, Gilchrist's Surgery, p. 159; Poronienie z zatrzymaniem odchodów połogowych, Attomyr, Rück. Kl. Erf., vol. 2, p. 447; Lumbago, Schelling, Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 877; Koksalgia, Stapf, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 513; Becker, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 514; Rwa kulszowa, Lilienthal, Organon, vol. 3, p. 357; Pereire, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 514; Deck, Raue's Rec., 1864, p. 261; A. J. H. M. M., vol. 7, p. 150; Ischias (9 przypadków), Rück. Kl. Erf., vol. 5, p. 896; (5 przypadków), C. F. Winter, N. A. J. H., vol. 1, p. 340; (2 przypadki) Eidherr, B. J. H., vol. 19, p. 133; Böhm, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 514, Zapalenie mięśnia lędźwiowego, Hoffendal, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 580; Luxatio spontanea, Genzke, Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 573; Reumatyzm, Y. Rück. Kl. Erf., vol. 3, p. 514; Bóle reumatyczne, Rückert, Organon, vol. 3, p. 269.

UMYSŁ [1]

Słaba pamięć.

Zamroczenie odczuwane po lewej stronie głowy, z uciskającym, palącym bólem w lewym oczodole, skroni i nosie, na grzbiecie nosa oraz w górnych zębach.

Majaczenie naprzemiennie z soporem, ze stałym pragnieniem ucieczki; oczy półprzymknięte. θ Poronienie.

Przygnębiony i pozbawiony radości; skłonność do płaczu i szlochu.

Gorzko się uskarża dniem i nocą.

Krzyczy z bólu. θ Zapalenie otrzewnej.

Chodzi po pokoju w stanie wielkiego lęku. θ Ból głowy.

Niechętny rozmowie, odpowiadaniu i spotykaniu się z przyjaciółmi.

Skrajny lęk.

Niezwykle drażliwy i niecierpliwy; nic mu nie odpowiada; złości się, gdy zadaje mu się pytania.

Posępny nastrój; obraża się o wszystko.

Gniew z oburzeniem i skrajną drażliwością; rzuca przedmiotami trzymanymi w rękach.

Oburzenie z milczącym, wewnętrznym smutkiem.

Dolegliwości wskutek gniewu połączonego z oburzeniem, szczególnie wymioty i biegunka, a także zatrzymanie miesiączki.

SENSORIUM [2]

Zawroty głowy z lekkim majaczeniem i głuchotą.

Zawroty głowy: przy szybkim obracaniu głowy, jakby miał upaść; chwianie się kolan; po środkach pobudzających.

Zapowiedzi zawrotów głowy i nudności.

Otępienie głowy i zawroty głowy na początku kolki.

Zamroczenie: w okolicy czołowej, z uciskiem w oczodołach; po lewej stronie głowy.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Gwałtowny przeszywający lub kłujący ból w czole i oczach, biegnący z zewnątrz do wewnątrz, niekiedy słabnący na kilka minut, lecz później powracający z większą siłą, dniem i nocą.

Nagły ból kłujący w czole, skierowany ku nosowi.

Zapalenie reumatyczne ze straszliwymi bólami palącymi i tnącymi, które promieniują do głowy, szczególnie do czoła.

Ból ciągnący w całym mózgu, przechodzący w uciskający w czole, < przy poruszaniu brwiami.

Ból rwący lub uciskający w czole i u nasady nosa; jakby miał wystąpić nieżyt nosa.

Uciskowy czołowy ból głowy, < przy schylaniu się lub leżeniu na plecach.

Nadwrażliwość głowy przez cały dzień, jakby była ściskana; szczególnie czoła i skroni.

Ból napinający w czole.

Pobolewanie w czole, < przy pochylaniu się do przodu.

Uczucie ciężkości i oszołomienia w czole.

Ucisk w obu skroniach.

Wwiercające ukłucia w prawej skroni, ustępujące pod wpływem dotyku.

Silny palący, wwiercający ból po prawej stronie czoła.

Wwiercanie i ciągnięcie po prawej stronie głowy, w czole.

Ucisk i głuche pulsowanie w lewej skroni, stopniowo przechodzące w ostry, tnący ból.

Pulsowanie w lewej skroni z gwałtownym uciskiem.

Rwanie po lewej stronie czoła.

Okresowy rwący, kłujący i szarpiący ból głowy, występujący codziennie po lewej stronie czoła, pół godziny po wstaniu.

Migrena połowicza; bóle promieniujące szczególnie ku czołu i lewej stronie głowy, z nudnościami i wymiotami; napady pojawiają się po południu, ku wieczorowi.

Stałe, potworne, gryzące bóle głowy. θ Artretyczne zapalenie oka.

Bolesne rwanie i drążenie przenikające cały mózg, stające się nie do zniesienia przy poruszaniu górną powieką.

Silny ból przenikający całą głowę, < przy poruszaniu oczami.

Bolesność całej głowy i oczu, znacznie < przy pochylaniu się do przodu.

Silny uciskający, rwący ból głowy, wskutek którego krzyczy; musi usiąść, nie może pozostać w pozycji leżącej; zgina się wpół; gdy bóle ustępują, występują napady duszenia się, ściskanie klatki piersiowej i niespokojne chwytanie powietrza; dłonie zaciśnięte; napady powracają co godzinę lub co pół godziny.

Przerywany ból głowy u osób ze skazą reumatyczną, dnawą lub nerwową; bóle są bardzo silne, obejmują połowę głowy, rwą, ciągną lub mają charakter kurczowy; pobolewanie i uczucie ściskania w czole, z wielkim dojmującym lękiem i niepokojem ruchowym, zmuszającymi chorego do opuszczenia łóżka.

Silny ból głowy z potem na głowie i ciele, mającym zapach moczu, z obfitym oddawaniem wodnistego moczu podczas bólu albo skąpego, cuchnącego moczu między napadami.

Ból rwący i jakby skręcający głowę.

Przekrwienie głowy ze stałym bólem rwącym. θ Artretyczne zapalenie oka.

Gwałtowny okresowy lub przerywany ból głowy.

Żółciowe, dnawe lub nerwowe bóle głowy o rozdzierającym natężeniu.

SKÓRA GŁOWY [4]

Szczypanie i pieczenie skóry głowy; bolesność przy dotyku.

Prawa strona głowy bardzo wrażliwa na dotyk, szczególnie w okolicy oka. θ Ból głowy.

Bolesność cebulek włosów.

Gorąca głowa. θ Poronienie.

WZROK I OCZY [5]

Oczy matowe, obraz pływa przed oczami; widzenie zamglone.

Reumatyczna postać zapalenia tęczówki; wokół rogówki niebieskawobiały pierścień; światłowstręt; brak łzawienia; ból rwący w oku i jego otoczeniu; < wieczorem i w nocy.

Silne bóle palące, kłujące i tnące, promieniujące z oka ku górze, do głowy i wokół oka, albo też pobolewanie biegnące w głąb głowy, zwykle < podczas spoczynku w nocy i przy schylaniu się, > od mocnego ucisku i chodzenia po ciepłym pokoju; przy schylaniu się uczucie, jakby oko miało wypaść; łzawienie obfite i gryzące. θ Zapalenie tęczówki. θ Jaskra.

Zapalenie lewego oka z podspojówkową hiperemią żylną, której naczynia zespalały się z powierzchownymi naczyniami spojówki oraz z głębokimi naczyniami twardówki wokół rogówki; źrenice rozszerzone, nieruchome; przedmioty odległe widoczne lepiej niż bliskie; ciecz wodnista nieznacznie mętna, zmieszana z drobnymi cząstkami pochodzącymi z rozmiękłej i odbarwionej tęczówki; gałka oczna napięta, gorąca i wysunięta; obfite łzawienie; nocą dręczące bóle rwące, pulsujące i palące, z silnym światłowstrętem; górna połowa dna oka wyglądała jak zamazana, dolna była nieprzezroczysta. θ Zapalenie naczyniówki.

Zez rozbieżny prawego oka z zaczerwienieniem i łzawieniem; oko zmniejszone o połowę, z migotliwym zamgleniem widzenia; okolica oka bardzo wrażliwa na dotyk. θ Ból głowy.

Okresowy ból prawego oka; naczynia spojówki jakby nastrzyknięte, brzegi powiek zaczerwienione, łzawienie; oko wydaje się mniejsze; przy schylaniu się uczucie, jakby oko miało wypaść; ból rozpoczyna się ukłuciami w czole ponad okiem, ból rwący w oku promieniuje do prawej skroni i jest < od potrząsania głową, kaszlu, patrzenia na światło i dotyku. θ Reumatyczne zapalenie oka.

Ostre, tnące pchnięcia, jak nożami, w prawej gałce ocznej.

Bóle tnące lub palące w oku, z obfitą, gryzącą wydzieliną z obu oczu. θ Zapalenie reumatyczne.

Palący ucisk w lewym oku.

Bolesny ucisk w gałkach ocznych, szczególnie przy schylaniu się.

Ból uciskający w lewym oczodole, wzdłuż grzbietu nosa, > po przyjęciu pozycji siedzącej.

Ból, jakby gałki oczne uciskano z góry ku dołowi.

Uczucie ucisku w oczodołach w pobliżu nasady nosa, z zamroczeniem i uczuciem chłodu.

Wieczorem ból uciskający w prawej gałce ocznej, od góry i z zewnątrz, < przy przecieraniu palcem; gałka oczna w tym miejscu wydaje się twardsza.

Szczypanie w oczach; bolesność gałek ocznych.

Blade zapalne zaczerwienienie gałki ocznej.

Bardzo silne bóle gałki ocznej, poprzedzające pełny rozwój artretycznego zapalenia oka.

Zapalenie spojówki, miejscami ze skłonnością do owrzodzeń.

Silne swędzenie prawej gałki ocznej, zmuszające do pocierania.

Uczucie suchości oczu wieczorem.

Kłujący, palący ból w prawym kącie przyśrodkowym oka.

Powieki pieką nawet po krzepiącym śnie.

Ciągnięcie w prawej górnej powiece albo dokuczliwe drganie.

Wypływ gryzącego płynu z oczu. θ Artretyczne zapalenie oka.

Silna, tnąca, kłująca neuralgia rzęskowa, > od mocnego ucisku i podczas chodzenia po ciepłym pokoju; < podczas spoczynku w nocy i przy schylaniu się.

SŁUCH I USZY [6]

Stały szum i pulsowanie w obu uszach, szczególnie w lewym.

Pulsowanie i szum w uszach.

Mrowienie, swędzenie, kłucie, cięcie lub pobolewanie w uszach, > po włożeniu palców do uszu.

WĘCH I NOS [7]

Osłabiony węch. θ Ból głowy.

Pulsujący, drążący ból nosa, od lewej strony ku nasadzie nosa.

Tętniący i drążący ból, od lewej strony nosa do gładzizny czoła.

Niedrożność nosa. θ Zapalenie oka.

Katar z obfitą wodnistą wydzieliną, < na świeżym powietrzu, > w pomieszczeniu. θ Ból głowy.

Ropna wydzielina z nosa. θ Reumatyczne zapalenie oka.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Wyraz twarzy lękowy; przygnębiony. θ Przewlekła biegunka.

Ziemista cera, z wyrazem cierpienia. θ Guz jajnika.

Twarz wykrzywiona. θ Kolka.

Śmiertelnie blada twarz, z bólami kolkowymi jelit.

Twarz blada, gorąca i zapadnięta albo czerwona i purpurowa. θ Kolka.

Gorąca głowa, czerwona twarz, błyszczące oczy.

Twarz ciemnoczerwona albo blada, mięśnie zwiotczałe, oczy zapadnięte.

Zimne policzki. θ Zapalenie otrzewnej.

Rwanie w policzkach.

Przejściowe, często nawracające kłucia w szczęce.

Po uczuciu gorąca twarzy i czoła w małym, wyraźnie ograniczonym miejscu pod dolną powieką pojawia się niezwykle męczący, pobolewający i szczypiący ból, wywołujący drgania dolnej powieki, olśnienia przed oczami i podwójne widzenie; napady często trwają kilka godzin i pozostawiają po sobie tępy ból czoła. θ Neuralgia podoczodołowa.

Zajęta prawa strona twarzy, skroń, ucho, oko, a niekiedy także boczna część szyi. θ Neuralgia nerwu trójdzielnego.

Uczucie, jakby lewa strona twarzy była odrywana od prawej.

Napinający, rwący ból, z gorącem, obrzmieniem i zaczerwienieniem, zwłaszcza po lewej stronie, < od dotyku lub ruchu, > w zupełnym spoczynku i od zewnętrznego stosowania ciepła.

Neuralgia lewej połowy twarzy; okolice nadoczodołowa i podoczodołowa wyjątkowo bolesne; napady pojawiają się nagle o godz. 22; bóle przeszywają z tych okolic do lewego ucha i w dół lewej strony szyi; chora nie może leżeć w łóżku, musi wstać i chodzić; > od chodzenia na świeżym powietrzu; znaczna tkliwość zajętych części; przyćmione widzenie i obfite łzawienie z lewego oka.

Przeszywające, rozdzierające bóle lewej strony twarzy, między skronią, uchem a żuchwą, początkowo lekkie i przerywane, lecz powoli i stopniowo narastające pod względem nasilenia i częstości, aż zaczęły im towarzyszyć nudności i bezowocne odruchy wymiotne o niezwykle dręczącym nasileniu, kiedy bóle twarzy stawały się niemal nie do zniesienia; napady trwały niekiedy dwadzieścia cztery godziny, a czasem dłużej, ustępując równie stopniowo, jak narastały, pozbawiając chorą snu i czyniąc ją niezdolną do pracy.

Lewostronny ból rwący albo palący i kłujący, promieniujący do ucha i głowy; wskutek przeziębienia; ból < od najlżejszego dotyku; chory krzyczy z bólu i jest bardzo niespokojny.

Ściśnięcie i ucisk w lewej kości jarzmowej, promieniujące do lewego oka.

Ból zza lewego ucha do oka i ust po tej samej stronie.

Neuralgia twarzy, od lewej ślinianki przyusznej do oka.

Krostki na twarzy.

ZĘBY I DZIĄSŁA [10]

Ciągnący i szarpiący ból zęba.

Tętniący ból zęba, najpierw w jednym, potem w innym zębie po l. stronie.

Ból promieniuje do zębów, gdzie ma charakter pulsujący, rwący i szarpiący. θ Ból głowy.

Neuralgia twarzy i ból zęba, ograniczone do jednej strony, u chorego powracającego do zdrowia po rwie kulszowej; bóle okresowe i bardzo silne, występujące trzy do czterech razy dziennie, każdy napad trwa około godziny; ból zęba, jakby naprężono nerwy, a skórę nagle rozluźniono; bóle rozchodzą się po jednej stronie twarzy aż do ucha.

Ból dolnych zębów, jakby nerwy były ściskane lub rozciągane.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Uporczywy, gorzki, odrażający smak.

Gorzki smak w ustach. θ Przewlekła biegunka.

Smak: gorzki — pokarmów i napojów; rzadziej odrażający albo metaliczny. θ Ból głowy. θ Czerwonka.

Język szorstki, jakby od piasku, z uczuciem oparzenia.

Pieczenie na przedniej powierzchni języka.

Pieczenie końca języka.

Język sprawia wrażenie przypalonego i oparzonego.

Język: obłożony na biało lub żółto; szorstki.

JAMA USTNA [12]

Kłucie w podniebieniu miękkim, jakby utkwiła w nim ość kłosa zboża.

Suchość w ustach, z pragnieniem. θ Postrzał lędźwiowy.

Nieprzyjemny zapach z ust wskutek zepsutych zębów. θ Rwa kulszowa.

Pieczenie dolnej wargi.

PODNIEBIENIE I GARDŁO [13]

Uczucie zaciskania w gardle, z pustymi odbijaniami i kołataniem serca.

Suchość, obnażenie, szorstkość lub drapanie w gardle.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Wilczy głód, z pragnieniem chleba i piwa.

Zmniejszony apetyt, bez pragnienia, lecz z silną skłonnością do picia, po czym pojawia się gnilny smak w ustach.

Apetyt zmienny, przeważnie słaby. θ Guz jajnika.

Niechęć do jedzenia, z drapaniem w gardle.

Znaczne wychudzenie pomimo dobrego apetytu; skrajne pragnienie, chory dużo pije, w ciągu nocy opróżnia dzban wody, a do rana napełnia naczynie moczem w ilości większej niż ilość wypitej wody. θ Cukrzyca.

Gwałtowne pragnienie. θ Czerwonka.

Silne pragnienie, wszystko ma gorzki smak, zupełna utrata apetytu. θ Ból głowy.

Palące pragnienie. θ Zapalenie otrzewnej.

Chory odczuwa pragnienie, lecz jednorazowo może wypić tylko łyżkę płynu. θ Przewlekła biegunka.

JEDZENIE I PICIE [15]

Kurczowe ściskanie i wzdęcia po jedzeniu. θ Rwa kulszowa.

Po najmniejszej ilości jedzenia lub napoju — biegunka.

Ziemniaki wywołują ból brzucha.

Kolka wskutek picia w stanie przegrzania.

Kawa łagodzi kolkę.

Piwo łatwo odurza.

Bóle < od zjedzenia lub wypicia najmniejszej ilości.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Odbijania: bezwonne; gwałtowne; po jedzeniu i piciu; puste.

Nudności wznoszące się z żołądka.

Ściskanie w jelitach wstępuje do żołądka, wywołując nudności.

Nudności z bezowocnymi próbami wymiotowania, trwające do zaśnięcia i nawracające po przebudzeniu.

Nudności i wymioty, z zimnem kończyn. θ Nieżyt jelit.

Nudności, z zielonkawymi wymiotami. θ Przewlekła biegunka.

Bezowocne próby wymiotowania.

Odruchy wymiotne i pochylanie ciała do przodu.

Wymioty i biegunka wskutek gniewu połączonego z oburzeniem.

Wodniste, żółciowe wymioty, bez nudności.

Wymioty: treścią pokarmową bez nudności; spożytym pokarmem, a następnie zieloną treścią, z gwałtowną kolką; żółtym płynem o gorzkim smaku; żółcią i zielonkawą treścią.

Wymioty zielonym, śluzowatym płynem. θ Zapalenie otrzewnej.

Wymioty żółciowe podczas napadów bólu. θ Torbiel jajnika.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Uczucie pełności w nadbrzuszu.

Kurczowe ściskanie w nadbrzuszu po każdym posiłku, < pod wieczór.

Uczucie ucisku w nadbrzuszu, nawracające w krótkich odstępach i przechodzące w ostry, szczypiący ból, z lekkim uczuciem zamroczenia w czole.

Bolesne ściskanie i poruszenia w nadbrzuszu, po których następuje miękki, niemal biegunkowy stolec.

Uczucie pustki w żołądku.

Ucisk w żołądku, z uczuciem głodu.

Ból palący w żołądku.

Skurcz żołądka w nocy, łagodzony odbijaniem.

Bezsenność z powodu kurczowego ucisku w dołku podsercowym i zaciskania żołądka; żołądek przy tym tak wrażliwy, że chory nie znosi nawet najlżejszego przykrycia.

Gwałtowne bóle tnące i rwące, wychodzące z różnych części klatki piersiowej i brzucha oraz skupiające się w dołku podsercowym, > od silnego ucisku i zgięcia się wpół; wywołane rozdrażnieniem i oburzeniem.

Bólowi żołądka towarzyszy ból zębów i głowy.

Dołek podsercowy bardzo wrażliwy na dotyk.

PODŻEBRZA [18]

Przejściowe kłucia w okolicy wątroby.

Wędrujące bóle w okolicy wątroby.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Nadbrzusze i brzuch nadmiernie wrażliwe i bolesne na dotyk. θ Brzuch.

Brzuch rozdęty i bolesny; wzdęcie bębenkowe. θ Kolka ołowicza.

Nieustanne burczenie i rechotanie w jelitach, jakby od żab; przelewania.

W brzuchu odczuwa się poruszenia.

Uwięzione gazy.

Kolika poprzedzona oddaniem gazów.

Każdemu napadowi bólu brzucha towarzyszą ogólny niepokój i dreszcz wstępujący z podbrzusza. θ Kolka.

Kolka poprzedzona uczuciem ucisku po bokach brzucha, rozprzestrzeniającego się ku żołądkowi; także ucisk w klatce piersiowej, wstępujący i rozchodzący się wokół szyi.

Rozdzierający, rwący ból promieniujący ku górze do prawej piersi.

Zaciskający ból w górnej części brzucha, nawracający w krótkich odstępach i przechodzący w ostre, kurczowe ściskanie.

Kurczące, skręcające bóle wokół pępka, rozprzestrzeniające się następnie na całą górną część brzucha, podczas gdy dolna część pozostaje całkowicie wolna od bólu; stan ten trwa około godziny, po czym następuje obfite wypróżnienie z natychmiastowym złagodzeniem bólów, jednak ulga jest tylko przejściowa; ostre bóle wkrótce nawracają i trwają do kolejnego wypróżnienia, po którym znów pojawiają się bóle; trwa to przez całą noc, a stolce zmuszają chorą do wstawania z łóżka.

Gwałtowna kolka wokół pępka, z zapaleniem w obrębie jamy brzusznej; pełność nadbrzusza, nudności i wymioty, częste odbijania oraz zaparcie. θ Neuralgia splotu słonecznego.

Silne bóle kolkowe, głównie wokół pępka, promieniujące z tego punktu; chory musi zginać się wpół, gdyż w każdej innej pozycji jest <; znaczny niepokój i głośne krzyki przy zmianie pozycji; < co pięć lub dziesięć minut; po jedzeniu owoców.

Gwałtowny ból kolkowy w pobliżu pępka; w stolcu niekiedy niewielka ilość mas kałowych. θ Czerwonka.

Kolka rozchodząca się od pępka, > od częstego oddawania gazów.

Stały, gwałtowny ból jak po stłuczeniu w okolicy pępkowej, na obszarze wielkości dłoni, < od chodzenia, nie od ucisku, nieco > po odbiciu gazów.

Kurczowe ściskanie w okolicy pępkowej, stopniowo ustępujące, następnie nawracające i szybko przechodzące w ból tnący, jakby dłuto wbito głęboko w górną część brzucha; stamtąd ból biegnie łukiem do tyłu i w dół, do miednicy, po czym znów toruje sobie drogę ku górze.

Kurczowe ściskanie i cięcie w okolicy pępkowej, < po stolcu, z dreszczowością całego ciała.

Ból tnący i zaciskający w okolicy pępkowej po jedzeniu.

Uczucie w pępku jak po przeziębieniu.

Uczucie rozdęcia w okolicy pępkowej, ze ściśnięciem w gardle i nudnościami.

Tkliwość okolicy pępkowej z obrzmieniem.

Kurczowy ból od około 7,5 cm poniżej pępka do dołka podsercowego; wrażliwość na dotyk, < od godz. 16 do 21, z wymiotami i sennością; < po jedzeniu i chodzeniu; > rano, od gorącej herbaty i ucisku. θ Kolikodynia.

Skręcające kłucia od okolicy pępkowej ku lędźwiom i kręgosłupowi.

Ból ściskający w brzuchu, jakby jelita wciskano do wewnątrz, z cięciem promieniującym ku okolicy łonowej; poniżej pępka ból jest tak silny, że mięśnie twarzy ulegają wykrzywieniu, a oczy zostają ściągnięte ku sobie; ból > wyłącznie od uciskania jelit rękami i zgięcia się do przodu.

Pojedyncze głębokie kłucia, czasem w lewej, a innym razem w prawej okolicy bocznej brzucha, najwyraźniej związane z jajnikami.

Kolkowy ból skurczowy po rozdrażnieniu.

Ból kurczowy, zmuszający chorą do podciągania kończyn dolnych ku brzuchowi, z niepokojem, jękami i zawodzeniem, < od jedzenia lub picia.

Bóle ciągnące, rwące i szczypiące w całym brzuchu.

Wędrujące po całym brzuchu bóle tnące i przeszywające.

Kolka tak dręcząca, że chorzy szukają ulgi, wciskając w brzuch narożnik stołu albo głowicę słupka łóżka.

Ból neuralgiczny jelit; niedrożność jakby wskutek suchości jelit; uczucie narastającego zaciskania.

Uczucie w całym brzuchu, jakby jelita ściskano między kamieniami i miały pęknąć.

Cięcie w brzuchu jak nożami. θ Kolka ołowicza.

Ból, jakby jelita znajdowały się w imadle, z bólem tnącym skierowanym w dół.

Intensywne kurczowe ściskanie, cięcie lub zgniatanie w jelitach, wstępujące do żołądka i wywołujące nudności albo promieniujące w dół do ud.

Kolkowe bóle brzucha, stała skłonność do wymiotów, bezsenność, wymioty żółcią bez ulgi, gwałtowna gorączka, skóra gorąca i sucha, tętno twarde i szybkie, nieznośny ból tnący, występujący w brzuchu raz tu, raz tam; powłoki brzuszne bardzo wrażliwe na dotyk; > po podciągnięciu stóp, gorzki smak w ustach, niechęć do wody. θ Ostre zapalenie żołądka po przeziębieniu.

Okresowa kolka nerwobólowa, pojawiająca się każdego ranka o godzinie 6; ściany brzucha odczuwa się jakby ropiały, a ból rozchodzi się promieniście we wszystkie strony.

Silna kolka w dolnej części brzucha; występowała napadami, z których każdy trwał około pół minuty; między napadami bez bólu; < podczas leżenia na którymkolwiek boku i po jedzeniu, > podczas leżenia na plecach i zgięcia wpół.

Napadowe, ściskające bóle jelit, zmuszające go do zgięcia się wpół, z obfitym ciepłym potem na czole i szyi. θ Kolka.

Ostre, tnące bóle brzucha; ból brzucha przy prostowaniu się; chodzi pochylona, przyciskając ręce do bolesnego boku; napady rozdzierającego bólu, tnącego i ściskającego, zmuszające podczas napadów do zgięcia się wpół i krzyku z cierpienia; wymioty żółcią. θ Torbiel jajnika.

Przewlekły nieżyt okrężnicy z napadami kolki; zwykle po rozdrażnieniu: gwałtowne bóle kolkowe wzdłuż okrężnicy, częste wodniste wypróżnienia, parcie naglące, nudności, wymioty, zimno kończyn i zimny pot; podczas ciężkich napadów jelita wydają się rozdęte albo poskręcane w węzły.

Nagłe, silne bóle brzucha po przeziębieniu.

Gryzący, świdrujący ból brzucha, < po obiedzie; musi usiąść albo położyć się i pochylić do przodu.

Głęboko odczuwane pulsowanie w brzuchu podczas leżenia.

Bóle brzucha promieniujące do okolicy krzyżowej. θ Kolka.

Gwałtowny ból tnący, niczym porażenie prądem, przeszywający cały brzuch aż do odbytu.

Po upadku brzuch duży i napięty; tylko lewa strona bolesna przy dotyku, z odczuciem, jakby nastąpiło tam rozdarcie; napadowe bóle co dwie godziny, ból promieniujący ku prawej stronie brzucha i do spojenia łonowego, gdzie pojawił się twardy guzek wielkości orzecha; po odprowadzeniu uciskiem guz ten już się nie pojawił; miesiączka nie występowała od pewnego czasu.

Wyraźnie odgraniczony guz w prawym dole biodrowym, wielkości orzecha kokosowego, sprężysty w dotyku, lecz twardy i nieruchomy; niekiedy silny ból tnący w guzie, jak od pchnięcia nożem, zmuszający ją do zgięcia się wpół, krzyku i miotania się z cierpienia, z wymiotami żółcią; < od gorąca i ciepłej pogody; > na świeżym powietrzu.

Napięcie w okolicy kolca biodrowego przedniego górnego, zmieniające się następnego dnia w gwałtowne ciągnięcie od kolca biodrowego do okolicy pachwinowej i górnej jednej trzeciej przyśrodkowej powierzchni uda.

Ból w pachwinie jak przy przepuklinie, a przy ucisku odczucie, jakby przepuklina się cofała.

Tkliwość nad lewą okolicą pachwinową, z intensywnymi bólami kurczowymi przechodzącymi dookoła ku plecom. θ Przewlekła biegunka.

Ściskający, kurczowy ból w lewej okolicy biodrowej i pachwinowej, < po ucisku zewnętrznym, nie w jego trakcie; obserwowany zwłaszcza u kobiet po nadmiernych stosunkach płciowych, po oburzeniu oraz po nadużywaniu opium; > na pewien czas po filiżance kawy.

Kolka hemoroidalna z odczuciem, jakby jelita wisiały na łatwo zrywających się nitkach.

Bóle na początku napadu > od ucisku, później < od ucisku. θ Kolka ołowicza.

Ból jelit natychmiast po zrobieniu kilku kroków.

Kolka tylko podczas chodzenia.

Bóle > od ruchu, takiego jak skręcanie, obracanie się i wiercenie, przy czym ruch jest wykonywany nieustannie przez cały czas trwania bólu; dziecko wije się we wszystkich możliwych kierunkach, zgina się wpół i zdaje się bardzo cierpieć; bardzo głośno płacze.

Bóle kolkowe > podczas leżenia na brzuchu.

Reumatyczne bóle kolkowe < od jedzenia.

Kawa i palenie tytoniu > ból jelit.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Głośne oddawanie dużych ilości gazów.

Biegunka wskutek gniewu połączonego z oburzeniem.

Parcie na stolec ze stałą kolką.

Nadmierne parcie na stolec; wypróżnienie obfite, żółtawobrunatne, częściowo rzadkie, jak po środku przeczyszczającym, o kwaśnawym, odrażającym zapachu; po nim przejściowe złagodzenie kolki.

Nagląca, niemal nieodparta potrzeba oddania stolca, po której szybko nastąpiły dwa obfite wypróżnienia, najpierw papkowate, potem płynne, z bólami jelit jak przy owrzodzeniu, > przy pochyleniu do przodu, < w pozycji wyprostowanej.

Ściskający ból ustępował po parciu i następującym wskutek niego wydaleniu długiego szeregu śliskich pęcherzy gazu oraz niewielkiej ilości niedrażniącego śluzu; napady w odstępach od pięciu do piętnastu minut; w końcu wystąpiło bardzo bolesne parcie wydalające, a po krótkim czasie pewna ilość rzadkiego kału przeszła mimowolnie przez zwieracz podczas jednego parcia; kał był całkowicie niedrażniący, nie powodował pieczenia ani szczypania odbytu, który był raczej ze wszystkich stron chroniony przez śliski śluz stanowiący znaczną część wypróżnienia; wraz z tym wypróżnieniem ustąpiły wszystkie bóle brzucha.

Nagłe parcie naglące, po którym wkrótce nastąpiło obfite, papkowate wypróżnienie, a potem ściskający ból i odczucie, jakby brzuch został przeziębiony.

Gwałtowne parcie naglące z papkowatymi, obfitymi stolcami o silnym zapachu, które godzinę później były wodniste, skąpe, żółte i niemal bezwonne.

Stolce: obfite, kałowe, z wydalaniem dużej ilości gazów; płynne; po jedzeniu, z oddawaniem gazów i bolesnym odczuciem w brzuchu; > po ogrzaniu się w łóżku; rzadkie, pieniste, szafranowożółte, zielonkawożółte, o stęchłym zapachu; śluzowate, krwawe, jak zeskrobiny z jelit, z parciem naglącym podczas wypróżnienia; ulga w bólu po wypróżnieniu; krwawe; żółciowe, wodniste, o kwaśnym, gnilnym zapachu; brunatnożółte; płynne; najpierw wodniste i śluzowe, następnie żółciowe, a na koniec krwawe; rzadkie, śluzowe (bezbolesne), niestrawione; drażniące; częste, niezbyt obfite; zielone, śluzowate, z parciem; papkowate; kwaśne, gnilne; stęchłe, pachnące jak brązowy papier, piekące.

Dziecko ma kolkę, > gdy jest noszone na brzuchu; stolce podczas karmienia piersią lub bezpośrednio po nim, niestrawione; stolce małe, żółciowe, pieniste, częste, poprzedzone silnymi bólami kolkowymi występującymi napadami.

Częsta wodnista biegunka; z każdym kolejnym stolcem wypróżnienia stają się bardziej bezbarwne i wodniste.

Zielone, żółtawe, śluzowate, wodniste wypróżnienia, pasmowato podbarwione czystą krwią; potem pieczenie i szarpnięcia w odbycie.

Krwawe stolce z gwałtownym bólem jelit, promieniującym w dół do ud.

Biegunka czerwonkowa, ponawiająca się po najmniejszej ilości jedzenia lub picia; przewlekła, ze śluzowatymi albo miękkimi stolcami, z parciem naglącym i moczem zawierającym osad.

Stolce nasilające się po przyjęciu jakiegokolwiek pokarmu, z uciskowymi, ściskającymi bólami rozpoczynającymi się przy pępku i schodzącymi do odbytnicy; stolce zielonkawe i pieniste, po których występuje pieczenie odbytu; parcie naglące.

Biegunka po zjedzeniu choćby najmniejszej ilości.

Płynny stolec po jedzeniu, z oddawaniem gazów i bolesnym odczuciem w brzuchu, > od ciepła łóżka.

Przewlekła wodnista biegunka rano, z bólem po bokach brzucha.

Silny ból tnący; przed wypróżnieniem zgina się wpół i przewraca po całym łóżku; zielone, śluzowate stolce z parciem.

Podczas wypróżnienia brzuch i uda trzeba często zbliżać do siebie tak bardzo, jak to tylko możliwe.

Wypróżnienia są małe i częste, z bardzo silnym bólem, wskutek którego przy każdym stolcu dziecko wije się, skręca i zgina wpół.

Osłabienie, bladość i wyczerpanie po wypróżnieniu.

Stolce albo biegunkowe, albo zbyt twarde i niedające zadowalającego wypróżnienia.

Częste parcie na stolec bez wypróżnienia.

Stolec w pojedynczych kawałkach o kamiennej twardości.

Przewód jelitowy atoniczny; wypróżnienia twarde, występujące raz na dwa lub trzy dni, wbrew zwykłemu nawykowi.

Suchy stolec. θ Lumbago.

Opóźnione wypróżnienie. θ Rwa kulszowa. θ Ból głowy.

Zaparcie, stolce twarde. θ Kolka.

Po kilkuletnim stosowaniu środków przeczyszczających jelita pozostają w nieustępującym zaparciu. θ Guz jajnika.

Potrzeba oddania stolca bez wypróżnienia; szybko następujące potem odczucie owrzodzenia i pękania jelit.

Trudność z utrzymaniem stolca.

Mimowolne wydalanie kału przez odbyt, chociaż kał jest twardy i prawidłowo uformowany, gdy dziecko stoi lub się bawi. θ Porażenie odbytnicy.

Przeszywający ból w odbytnicy, występujący naprzemiennie z kłuciami przechodzącymi przez pęcherz moczowy.

Zaciśnięcie odbytnicy podczas wypróżnienia; wypływ krwi z odbytnicy, z kłującym, piekącym bólem okolicy krzyżowej i odbytu, < po południu i wieczorem, także w spoczynku; > od ruchu.

Brak bólu lub zaciśnięcia poza próbą oddania stolca, kiedy odbyt boleśnie się zaciska, a ostry, tnący i przeszywający ból biegnie w górę pleców.

Wypływ krwi z odbytu z gwałtownym kłującym i piekącym bólem okolicy krzyżowej oraz odbytu.

Straszliwa kolka, powodująca kurczowe zgięcie wpół i znaczny niepokój ruchowy, wywołana hemoroidami lub z nimi związana.

Boleśnie obrzęknięte guzki krwawnicze w odbytnicy i przy odbycie.

Krew przez długi czas wypływa nieprzerwanie z guzków krwawniczych.

Kłucie w odbycie ze stałym wydzielaniem śluzu.

Piekący, kłujący i drażniący ból odbytu z wydzielaniem wilgoci z odbytnicy; częste parcie na zwieracz odbytu, ustępujące po wydaleniu śluzu.

Piekący i przeszywający ból odbytu.

Częste parcie na stolec, z odczuciem, jakby odbyt i odbytnica zostały osłabione przez długotrwałą biegunkę.

Stolce drażnią odbyt.

Przewlekła biegunka; epidemiczna czerwonka.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Choroby nerek z dyzurią lub puchliną.

Kłucie i pieczenie w okolicy nerek i lędźwi.

Ból tnący promieniujący od okolicy pępkowej do okolicy jajnika, po którym występuje parcie na mocz z wydaleniem mętnego, śluzowatego moczu, szybko tworzącego osad śluzowy; bóle jak porodowe wzdłuż moczowodów, promieniujące do górnej części ud, po których występuje pieczenie cewki moczowej; stały ból tnący w okolicy dna pęcherza moczowego, z oddawaniem moczu co piętnaście minut. θ Ostry nieżyt pęcherza moczowego.

Naprzemienne kłucia w pęcherzu moczowym i odbytnicy.

Parcie na mocz z wydaleniem dużej ilości przejrzystego, wodnistego moczu.

Częste oddawanie moczu.

Częste parcie pęcherzowe ze skąpym oddawaniem moczu.

Nagły, gwałtowny ucisk na wypełniony pęcherz moczowy, ustępujący nagle po oddaniu gazów.

Świąd ujścia cewki moczowej z potrzebą oddania moczu.

Silne pieczenie wzdłuż całej cewki moczowej podczas wypróżnienia.

Pieczenie cewki moczowej po mikcji.

Utrudnione oddawanie moczu z brunatną wydzieliną.

Zatrzymanie moczu.

Ból podczas mikcji rozchodzi się po całym brzuchu.

Mocz przejrzysty jak woda. θ Lumbago.

Mocz: skąpy i cuchnący; brunatny; o złym zapachu; lepki; tworzy obfity osad, który staje się galaretowaty; blady, barwy cielistej, z jasnobrunatnym, kłaczkowatym, nierównomiernie przeświecającym osadem oraz z małymi, twardymi, czerwonawymi kryształkami, które przylegają do naczynia i trudno je usunąć wodą; obfite osady galaretowate, lepkie, podobne do żelu, niekiedy przypominające piasek moczowy.

Zwiększone wytwarzanie moczu wyglądającego jak brunatne piwo; po ostygnięciu mocz mętnieje i tworzy obfity osad.

Mocz lepki, wyglądem i konsystencją przypomina rozcieńczony klej; dolegliwości przed oddaniem moczu, a także po nim.

Gęsty osad śluzowy w moczu, dający się wyciągać w nitki.

Bezpośrednio po oddaniu mocz jest biały i mętny; podczas stygnięcia krzepnie i staje się mlecznobiałą, galaretowatą masą, która przy wylewaniu wysuwa się z naczynia jako zwarty płat.

Swoisty mleczny mocz, który krzepnie podczas stania. θ Cukrzyca.

MĘSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [22]

Silny popęd płciowy z erekcjami.

Impotencja.

Ból i obrzęk jąder oraz powrózka nasiennego.

Podciągnięcie jąder i priapizm z zatrzymaniem moczu.

Cofnięcie napletka za żołądź podczas snu.

Napletek odciągnięty za żołądź, objęty stanem zapalnym i obrzęknięty; gwałtowne bóle zarówno w dzień, jak i w nocy. θ Załupek.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Kurczowy ból w okolicy lewego jajnika, jakby narządy te ściskano w imadle.

Silny ból kłujący w okolicy prawego jajnika, przechodzący następnie w ból palący. θ Kolka.

Intensywny ból wiercący lub napinający w jajniku, zmuszający chorą do zgięcia się wpół, z silnym niepokojem.

Głębokie kłucia w jajnikach, jak od igły.

Zapalenie jajników występujące po poronieniu, z kłuciami w jajnikach.

Obrzmienie w okolicy lewego jajnika i okrężnicy zstępującej, twardniejące podczas bólów ; okolica bardzo wrażliwa na dotyk ; bóle > od ciepłych napojów. θ Kolka.

Twardy, sprężysty guz, położony pomiędzy macicą i pochwą od przodu a odbytnicą od tyłu, całkowicie zamykający pochwę i znacznie utrudniający wypróżnienie ; napady ostrego bólu w poprzek podbrzusza, w okolicy krzyżowej i wokół stawu biodrowego przy próbie chodzenia ; ból promieniuje w dół pachwiny i wzdłuż nerwu udowego, > po zgięciu uda ku miednicy, zawsze wywoływany lub < przez wyprostowanie uda, lecz częste i silne napady występują również bez żadnej przyczyny.

Torbiele jajników, z bólem brzucha przy prostowaniu się ; chodzi zgięta, przyciskając ręce do bolesnego boku.

Neuralgia jajnika.

Wypadnięcie macicy, odchylonej w lewo wskutek ucisku guza ; utrudnione oddychanie podczas miesiączki, w czasie której musi pozostawać w łóżku ; między miesiączkami gęste, żółte, cuchnące upławy. θ Guz jajnika.

Zapalenie macicy wskutek oburzenia ; bóle kolkowe zginają ją wpół ; ból tnący, jak od noży, w jelitach ; wielkie cierpienie i rozdęcie brzucha ; uczucie, jakby jelita ściskano między kamieniami.

Miesiączkę poprzedzają bóle tnące poniżej pępka, promieniujące ku pachwinom i wewnętrznym narządom płciowym, > od ciepła łóżka ; bólom towarzyszą zimne stopy i papkowaty stolec. θ Kolka.

Sporadycznie ostry ból, jak od pchnięcia nożem, w prawej okolicy miednicy, zmuszający ją do zgięcia się wpół i silnego uciskania tego miejsca ręką. θ Guz jajnika.

Krwotok maciczny, z bólem kurczowym brzucha ; > od ucisku i gorących napojów.

Ból ciągnący, gryzący w lewym jajniku, promieniujący ku żołądkowi przed pojawieniem się miesiączki, która jest obfita i przedwczesna.

Na kilka dni przed każdą miesiączką ostre, przeszywające bóle napadowe w żołądku, zmuszające ją do pochylenia się do przodu i uciskania bolesnego miejsca dla uzyskania ulgi, ze skrajnymi nudnościami i wymiotami ; wszystkie te objawy ustępowały z pojawieniem się miesiączki ; ostatniego dnia miesiączki bóle powracały i trwały do około trzydziestu minut przed jej zakończeniem, kiedy nad miejscem bólu pojawiała się rumieniowa wysypka, swędząca intensywnie przez trzydzieści minut, po czym nagle znikała ; objawy nie powracały aż do okresu poprzedzającego następną miesiączkę.

Bolesne miesiączkowanie ; bóle kurczowe, musi zginać się wpół, niekiedy < po jedzeniu lub piciu.

Miesiączka o jeden lub dwa dni za wcześnie, ciemna, cuchnąca, z towarzyszeniem niemal ciągłych ostrych bólów tnących, zmuszających ją do zgięcia się wpół, krzyku i rzucania się w męczarniach. θ Guz jajnika.

Miesiączka regularna, trwa dwa tygodnie, skąpa i jasnoczerwona, z bólem kurczowym.

Miesiączka obfitsza, z bólem lewej stopy ; < przed miesiączką.

Miesiączka obfitsza i zbyt częsta.

Utrudnione oddychanie podczas miesiączki. θ Guz jajnika.

Zatrzymanie miesiączki wskutek zmartwienia ; bóle kolkowe, z wielką trwogą i niepokojem.

Brak miesiączki. θ Przewlekła biegunka.

Między miesiączkami żółte, gęste, cuchnące upławy.

Obrzmienie warg sromowych, z bólem ciągnącym i uczuciem gorąca w pochwie.

Może być wskazany w niektórych przypadkach bardzo bolesnego raka.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Podczas ciąży częste napady kolki, zginające chorą niemal wpół.

Zatrzymanie odchodów połogowych : z gwałtowną kolką ; wskutek gniewu lub oburzenia ; z bębenkowym rozdęciem brzucha i biegunką ; < po przyjęciu pokarmu lub napoju, silny niepokój.

Zatrzymanie odchodów połogowych po poronieniu, wskutek rozdrażnienia ; głowa gorąca, twarz ciemnoczerwona, język żółty, nadbrzusze i brzuch bolesne przy dotyku. θ Poronienie.

Gorączka połogowa wywołana oburzeniem lub żalem z powodu nieżyczliwego traktowania ; napady rozpoczynają się omdleniami i bezsennością, po których następuje gorączkowe rozgrzanie oraz gorąca, sucha skóra ; tętno twarde, pełne, szybkie ; osłupienie występujące naprzemiennie z majaczeniem, oczy otwarte, chęć ucieczki ; gorąca głowa ; kłucia w oczach i czole ; twarz ciemnoczerwona ; ból nadbrzusza przy dotyku ; wyraźne pulsowanie serca i wszystkich tętnic.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Częste łaskotanie i podrażnienie w krtani.

Ściskanie w krtani, wywołujące częste przełykanie, z utrudnionym oddychaniem ; > na otwartym powietrzu.

ODDYCHANIE [26]

Ucisk w klatce piersiowej, < wieczorami i przed północą.

Utrudnione oddychanie podczas miesiączki. θ Guz jajnika.

Oddychanie niespokojne i utrudnione, z uczuciem, jakby miał się udusić ; kłucia w bokach przy każdym oddechu. θ Lumbago.

Duszność, ze ściskaniem w klatce piersiowej i niespokojnym oddechem. θ Ból głowy.

Napady astmatyczne w nocy, z powolnym, utrudnionym oddychaniem, które wywołuje kaszel.

KASZEL [27]

Kaszel od łaskotania, często w nocy.

Suchy kaszel od łaskotania w gardle.

Kaszel wywołany paleniem tytoniu.

Kaszel z zielonkawym odkrztuszaniem i nasileniem bólu głowy.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ucisk w klatce piersiowej.

Nocne napady ucisku, jakby klatka piersiowa była ściśnięta.

Bóle kłujące po prawej lub lewej stronie klatki piersiowej.

Bóle tnące i przeszywające w żołądku promieniują do klatki piersiowej.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Kłucia w okolicy serca.

Kołatanie serca.

Tętno twarde, pełne i przyspieszone. θ Poronienie.

Tętno pełne, szybkie ; silne pragnienie ; gorzki smak w ustach.

Tętno : na ogół pełne, twarde i przyspieszone ; rzadziej małe i słabe.

Silne tętnienie we wszystkich naczyniach krwionośnych.

Tętno słabe i częste. θ Zapalenie otrzewnej.

Tętno małe, ledwie wyczuwalne. θ Kolka. θ Lumbago.

Tętno 130, słabe. θ Przewlekła biegunka.

SZYJA I PLECY [31]

Uczucie sztywności mięśni karku podczas poruszania głową ; ciągnięcie w karku.

Gorąco w karku.

Gwałtowne, napinające ciągnięcie w lewych mięśniach karku, < przy ruchu.

Ucisk po lewej stronie karku, < przy obracaniu głowy.

Wewnętrzny ból ciągnący w okolicy prawej łopatki, jakby nerwy i naczynia były naprężone.

Uczucie otarcia w okolicy prawej łopatki podczas spoczynku.

Ból łopatek i pleców, promieniujący do szyi, z napięciem.

Wielka tkliwość przy ucisku na tylne wyrostki kolczyste wszystkich kręgów szyjnych i pierwszych czterech kręgów piersiowych ; ucisk na wyrostki kolczyste pierwszych trzech kręgów szyjnych < lub wywołuje napad neuralgii. θ Neuralgia twarzy.

Osłabienie i bóle pleców, z uciskającym bólem głowy rano ; bolesne znużenie w krzyżu i kończynach dolnych.

Ból w krzyżu.

Silny ból kłujący w krzyżu, < od ruchu. θ Rwa kulszowa.

Bolesne znużenie w krzyżu i kończynach dolnych wieczorem.

Uczucie znacznego ciężaru w okolicy lędźwiowo-grzbietowej, > podczas leżenia na lewym boku, ze wzrostem temperatury i wrażliwości zajętej okolicy.

Ból pleców i krzyża, umiejscawiający się ostatecznie w górnej części uda i pośladku ; wydaje się ograniczony do małego miejsca o powierzchni około jednego cala (około 2,5 cm średnicy), powodując utykanie ; wraz z postępem choroby ból staje się w końcu tak silny, że chory nie może ani stać, ani chodzić. θ Lumbago.

Ostry, tnący lub przeszywający ból biegnący w górę pleców, ze ściskaniem odbytu.

Napinający ból kłujący w prawej okolicy lędźwiowej, odczuwany tylko podczas wdechu i najsilniejszy przy leżeniu na plecach.

Bóle kłujące w krzyżu, przy ruchu tak silne, że dla uzyskania ulgi opiera się na rękach i kolanach ; w każdej innej pozycji bóle są nie do zniesienia ; ból kłujący i tnący w prawym biodrze, promieniujący w dół kończyny do stawu, gdzie przechodzi w silny ból rwący ; gdy ból słabnie, kończyna jest zdrętwiała i jakby pozbawiona czucia. θ Koksalgia.

Pobolewanie w okolicy lewego stawu krzyżowo-biodrowego, z mrowieniem w lewej podeszwie, jakby zdrętwiała.

Ból kurczowy w biodrze, biegnący od nerek do ud, z uczuciem, jakby staw biodrowy był skrępowany żelaznymi zaciskami.

Ciągłe bóle ciągnące w prawym, a także w lewym biodrze ; leżenie, siedzenie, stanie i chodzenie są bolesne ; nie może znaleźć wygodnej pozycji, szczególnie w nocy i w łóżku ; chodzenie jest trudne, częściowo wskutek porażennego stanu kończyny, a częściowo wskutek bólu. θ Rwa kulszowa.

Bóle przeszywające w okolicy krzyżowej, zmuszające go do pozostawania w całkowitym bezruchu, < od każdego ruchu.

Silne pieczenie wzdłuż kości krzyżowej.

Koksalgia ; staw biodrowy sprawia wrażenie, jakby kość udowa była przymocowana do kości miednicznej żelaznymi szponami, z towarzyszeniem bólów okresowo przeszywających od mięśnia krzyżowo-lędźwiowego do uda.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Obrzmienie i ropienie węzłów chłonnych pachowych.

Ból prawego stawu ramiennego jak po stłuczeniu, wywołany rozdrażnieniem.

Kłucia w prawym barku ku plecom, z bólem barku przy ruchu lub ucisku ; wielki niepokój ruchowy ręki, chory nie może utrzymać jej nieruchomo ; chory skrofuliczny. θ Luxatio spontanea.

Prawy staw ramienny i łokciowy oraz stawy palców obu rąk bolesne, sztywne i obrzmiałe ; bóle ostre lub z uczuciem obolałości. θ Reumatyzm.

Bóle reumatyczne przebiegające przez ramiona.

Ręce wydają się sztywne.

Ból rwąco-ciągnący w lewym ramieniu, schodzący do stawów palców.

Ból dłoni, jakby mięśnie były skurczone.

Ból rwący w stawach lewej ręki.

Ból napinający w lewym kciuku, utrudniający ruch.

Gwałtowny ból ciągnący w prawym kciuku, jakby w ścięgnach, rozpoczynający się w kłębie kciuka i ustępujący przy jego czubku.

Ból dłoni, jakby mięśnie były skurczone, a dłoni i palców nie można było otworzyć ; < w spoczynku.

Niezmiernie bolesne, długie kłucia w prawym śródręczu, często się powtarzające, utrudniające otwieranie dłoni i prostowanie palców.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Ból bioder, promieniujący od okolicy nerek w dół do górnej części ud.

Zapalenie prawego stawu biodrowego ; pośladek obrzmiały, a staw bardzo wrażliwy na dotyk ; ból < od najmniejszego ruchu, szczególnie przy obracaniu kończyny do wewnątrz ; ból rwący w kończynie, która wydłużyła się o jeden cal (około 2,5 cm).

Ciągnięcie i drgania, z głuchym tętnieniem w okolicy lewego biodra i prawej okolicy lędźwiowej, od grzebienia kości biodrowej ku pośladkowi.

Głuche kłucia w okolicy prawego biodra, tak silne, że musi przerwać chodzenie, > podczas odpoczynku i od ciepła łóżka ; nadwrażliwość zajętej okolicy.

Tętnienie i wiercenie w okolicy prawego biodra, budzące go ze snu około godz. 4 rano.

Kurczowy ból w zajętym biodrze, jakby tkanki ściskano w imadle ; leży na zajętym boku z podciągniętym kolanem.

Ściskający, uciskający ból przeszywający od biodra, tuż za stawem, do kończyny, z uczuciem, jakby ból wwiercał się głęboko w kości ; występują również bóle kłujące.

Ból rozpoczyna się w okolicy krzyżowej, odpowiadającej położeniu splotu kulszowego, stamtąd biegnie przez wcięcie kulszowe większe ku stawowi biodrowemu, następnie w dół tylnej powierzchni uda do dołu podkolanowego ; nadwrażliwość zajętej okolicy.

Gwałtowne, ciągłe bóle rwące, kłujące i palące, biegnące od kości krzyżowej wzdłuż nerwu kulszowego, za krętarzem większym prawej kości udowej aż do kolana ; chory nie może ani leżeć, ani siedzieć, ani chodzić ; < od ciepła łóżka. θ Rwa kulszowa.

Ból schodzący zewnętrzną stroną lewej nogi, od biodra do kostki; napady bólu co kwadrans, okolice bardzo bolesne przy dotyku; napady < w nocy, > od ciepła; ruch początkowo <, później > ból; ponownie < wskutek długotrwałego ruchu; co dwie lub trzy godziny przez zajęte okolice przechodzą gwałtownie cztery lub pięć następujących po sobie wstrząsów bólowych; tkliwość przy ucisku wzdłuż nerwu kulszowego oraz sztywność stawu kolanowego; ból > od rozcierania; < między 1 a 2 w nocy i o 4 po południu, około kwadransa po wstaniu; około południa. θ Rwa kulszowa.

Silny ból prawej nogi, zmuszający go do spokojnego leżenia w jednym miejscu; najmniejsza próba poruszenia się powoduje bardzo silny ból, któremu towarzyszy uczucie, jakby miażdżono szpik kostny; brak czucia wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego; sporadycznie ból przeszywający z szybkością błyskawicy od okolicy lędźwiowo-krzyżowej do pięt. θ Rwa kulszowa.

Silne bóle kłujące i rwące od biodra do kolana, wywołujące krzyk; bóle < od ruchu. θ Ischias.

Ciągłe bóle ciągnące i rwące w prawym biodrze i udzie, z okresowymi zaostrzeniami. θ Ischias.

Ból reumatyczny, który „zdaje się tkwić w kości”, skupiający się szczególnie w prawym biodrze i promieniujący stamtąd do łydki i kolana; stał się tak gwałtowny, że chory jęczał dniem i nocą i nie mógł zasnąć ani na minutę.

Ucisk w obrębie lewego stawu krzyżowo-biodrowego, z mrowieniem w podeszwie stopy.

Ból schodzi wzdłuż nogi do kolana, gdzie nabiera charakteru rwącego; gdy bóle ustają, kończyna wydaje się zdrętwiała i pozbawiona czucia; bóle > wieczorem i w nocy. θ Coxalgia.

Ból prawego uda tak silny, że chora nie może stanąć na zajętej kończynie. θ Psoitis.

Ból prawego uda tylko podczas chodzenia, jakby mięsień lędźwiowy większy był zbyt krótki.

Sztywność mięśni prawej strony uda.

Ból ciągnący w prawym udzie, schodzący do kolana.

Kurcz pośrodku lewego uda.

Ciągnięcie po wewnętrznej stronie lewego uda, po południu.

Ciągnięcie w obrębie kłykcia bocznego prawej kości udowej.

Ostre napadowe bóle kulszowe z bólem głowy; okolice tkliwe na dotyk; < w nocy, od ruchu, ciepła i rozcierania.

Rwa kulszowa z albuminurią.

Gwałtowne bóle jelit, promieniujące w dół do ud.

Ból rwący w nogach, szczególnie w prawej, z bólem tnącym w brzuchu, jak od noży. θ Kolka.

Uczucie ciężkości kończyn dolnych.

Kurcz w nogach.

Nie może dużo chodzić z powodu osłabienia i drżenia nóg, zwłaszcza na świeżym powietrzu; chodzi pochylona, przykładając rękę do prawego boku. θ Guz jajnika.

Bóle przeszywające w lewym kolanie, czasem bóle rozdzierające biegnące od biodra wewnętrzną stroną w dół do kolana, < przy najmniejszej próbie poruszenia nogą; chodzenie ani stanie na niej niemożliwe; noce bezsenne, szczególnie w łóżku; kolano niezbyt obrzmiałe, blade i o prawidłowej ciepłocie; język obłożony białym nalotem, brak apetytu i pragnienia; kończyny dolne wydają się ciężkie; dopóki trzyma kolano nieruchomo, ból jest niewielki, lecz najmniejszy ruch go wywołuje; przeszywanie w kolanie przy każdej próbie chodzenia; dreszczowość.

Bóle kłujące w prawym stawie kolanowym, < od ruchu; w spoczynku bóle promieniują ku biodru; powłóczenie prawą nogą podczas chodzenia; krętarz, pośladek i kolano prawej nogi położone niżej niż lewej, która jest krótsza od prawej. θ Luxatio spontanea.

Kolana wydają się sztywne, uniemożliwiając schylanie się.

Uczucie zimna w kolanach.

Kłująco-ciągnący ból wzdłuż lewej kości piszczelowej, sięgający kości stawu skokowego, z piekącym uciskiem w lewym oku.

Drętwienie stóp i stawów kolanowych.

Ból rwący w lewej łydce aż do pięty.

Kurcz lewej łydki.

Kurcze nóg i stóp; łydki wydają się zdrętwiałe.

Kostki, palce i podeszwy obu stóp bolesne, obrzęknięte i sztywne; bóle ostre i kłujące albo bolesność jak przy otarciu.

Stały, tępy, pobolewający ból o charakterze kurczowym, jakby w okostnej lub na grzbiecie stóp.

Obrzęk na prawym brzegu stępu, miękki, blady, bezbolesny, wyraźnie odgraniczony i wielkości jaja gołębiego, wyglądający jak zwykły guz limfatyczny.

Pieczenie stóp w nocy. θ Lumbago.

Ciągnięcie i pobolewanie w lewej stopie.

Ból lewej stopy, < przed miesiączką.

Stopy drętwieją, najpierw lewa, potem prawa.

Pełzanie w lewej podeszwie, jakby była zdrętwiała.

Pocenie się stóp.

Zimne stopy. θ Kolka.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Bóle rwące lub ciągnące we wszystkich kończynach.

Bóle rwące i ciągnące w obu udach oraz w lewej ręce, schodzące do stawów palców.

Bóle reumatyczne kończyn i stawów po przeziębieniu.

Uczucie ciężkości kończyn. θ Ból głowy.

Zimne kończyny. θ Zapalenie otrzewnej. θ Przewlekła biegunka.

Lodowate zimno dłoni i stóp.

Zimne dłonie przy ciepłych stopach. θ Czerwonka.

Sztywność stawów; skrócenie ścięgien.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Spoczynek: bóle promieniujące z oka do głowy <; neuralgia rzęskowa <; lewa strona twarzy >; ból dłoni <; tępe ukłucia w okolicy prawego biodra >; ból kłujący w prawym kolanie.

Pozostawanie w bezruchu: uczucie surowej bolesności w prawej łopatce.

Kładzenie się: pulsowanie w brzuchu.

Leżenie na plecach: czołowy ból głowy <; naprężający ból kłujący w prawej okolicy lędźwiowej <; ból w dolnej części brzucha >.

Leżenie na plecach: bóle kolkowe >.

Leżenie na lewym boku: uczucie dużego ciężaru w okolicy lędźwiowo-grzbietowej >.

Leżenie na którymkolwiek boku: ból w dolnej części brzucha <.

Kurczowy ból zajętego biodra, jakby części były ściskane w imadle; leży na zajętym boku z kolanem podciągniętym ku górze.

Silny ból prawej nogi zmusza go do spokojnego leżenia w jednym miejscu; najmniejsza próba poruszenia się powoduje bardzo silny ból.

Ból prawego uda tak silny, że chora nie może stanąć na zajętej kończynie.

Nie może ani stać, ani chodzić z powodu bólu w małym punkcie w górnej części uda i pośladka.

Ciągłe bóle ciągnące w biodrach; leżenie, siedzenie, stanie i chodzenie są bolesne; nie może znaleźć wygodnej pozycji; chodzenie utrudnione.

Siedzenie: ból uciskający w lewym oczodole, wzdłuż grzbietu nosa, >.

Musi usiąść lub położyć się i pochylić do przodu: gryzący, świdrujący ból w brzuchu.

Ból głowy zmusza ją do siedzenia prosto.

Pozycja wyprostowana: bóle jak przy owrzodzeniu w jelitach <.

Podczas stania lub zabawy: dziecko mimowolnie oddaje twardy i dobrze uformowany kał.

Pochylanie się do przodu: pobolewanie w czole <; bolesność całej głowy i oczu <; bóle jak przy owrzodzeniu w jelitach >.

Zgięcie wpół: bóle z różnych części klatki piersiowej i brzucha, skupiające się w dołku podsercowym, >; ból w dolnej części brzucha >.

Bóle kolkowe zmuszają go do zgięcia się wpół.

Chodzi pochylony, przyciskając dłonie do bolesnego boku.

Podczas oddawania stolca brzuch i uda zbliżone do siebie; z bólami kurczowymi.

Zginają chorego wpół: kurczowe bóle miesiączkowe; częste napady kolki podczas ciąży; napadowe szczypiące bóle jelit; świdrujący, naprężający ból jajnika.

Opiera się na rękach i kolanach: bóle kłujące w okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

Nie znajduje spoczynku w żadnej pozycji, stale miota się z miejsca na miejsce.

Zmuszony opuścić łóżko: ból głowy.

Ruch: głowa i oczy wrażliwe na najmniejszy ruch; ból lewej strony twarzy <; gwałtowne naprężające ciągnięcie w lewych mięśniach karku <; bóle kłujące w okolicy lędźwiowo-krzyżowej <; ból przeszywający w okolicy krzyżowej <; ból prawego barku; naprężający ból lewego kciuka utrudniający ruch; ból prawego stawu biodrowego <; bóle schodzące zewnętrzną stroną lewej nogi od biodra do kostki początkowo <, później >, a następnie ponownie < wskutek długotrwałego ruchu; ból kłujący od biodra do kolana; bóle od lewego biodra do kolana <; ból kłujący w stawie kolanowym <; bardzo silny ból brzucha <; upływ krwi z pieczeniem i kłuciem w okolicy lędźwiowo-krzyżowej i odbycie >; ruchy takie jak skręcanie się, obracanie i wiercenie > ból.

Przy poruszaniu oczami: ból przebiegający przez głowę <.

Przy poruszaniu górną powieką: nieznośny, rwący i drążący ból przebiegający przez mózg.

Przy poruszaniu brwiami: ból głowy <.

Przy szybkim obracaniu głowy: zawrót głowy.

Obracanie się: ucisk po lewej stronie karku <; bóle kulszowe <.

Przy poruszaniu głową: sztywność mięśni karku.

Przy potrząsaniu głową: bóle prawego oka <.

Schylanie się: czołowy ból głowy <; bóle oczu promieniujące do głowy <; uczucie, jakby oko miało wypaść; bolesny ucisk w gałkach ocznych; neuralgia rzęskowa <; uniemożliwione przez sztywność kolan.

Przy prostowaniu się: bóle brzucha.

Podciąganie stóp: bóle kolkowe >.

Przy próbie chodzenia: napady ostrego bólu w poprzek podbrzusza, w okolicy krzyżowej i wokół stawu biodrowego.

Chodzenie: ból promieniujący z oka do głowy >; neuralgia rzęskowa >; neuralgia lewej strony twarzy >; chodzenie po pokoju w wielkim niepokoju; ból jak przy stłuczeniu w punkcie w okolicy pępkowej <; ból od punktu położonego trzy cale poniżej pępka do dołka podsercowego <; kolka tylko podczas chodzenia; napady ostrego bólu w poprzek podbrzusza, w okolicy krzyżowej i wokół stawu biodrowego oraz tępe ukłucia w okolicy prawego biodra, tak silne, że musi się zatrzymać; ból prawego uda tylko podczas chodzenia; neuralgia lewej strony twarzy; nie może leżeć w łóżku, musi wstać i chodzić; osłabienie i drżenie nóg uniemożliwiają chodzenie; ból przeszywający w lewym kolanie przy każdej próbie chodzenia; powłóczenie prawą nogą podczas chodzenia; ból jelit natychmiast po zrobieniu zaledwie kilku kroków.

Przy obracaniu nogi do wewnątrz: ból prawego stawu biodrowego i kończyny <.

NERWY [36]

Wielki niepokój i udręka, z bólem głowy.

Skrajnie niespokojny, bardzo słaby, może mówić tylko szeptem. θ Przewlekła biegunka.

Skrajne osłabienie i znużenie z drżeniem nóg, szczególnie podczas chodzenia na świeżym powietrzu, chociaż pozostałe objawy są >. θ Guz jajnika.

Nie znajduje spoczynku w żadnej pozycji, stale miota się z miejsca na miejsce. θ Kolka.

Ogólne osłabienie i bolesne znużenie w okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

Uczucie, jakby opuszczały go wszystkie siły.

Wielkie wyczerpanie. θ Czerwonka.

Uczucie omdlewania, bladość i wielkie wyczerpanie.

Omdlenie. θ Kolka.

Omdlenie z zimnem zewnętrznych części ciała.

Silna skłonność mięśni wszystkich części ciała do bolesnych kurczów.

Drgania mięśni.

Dreszcz wznosi się z brzucha i rozchodzi po ciele.

Uczucie mrowienia w zajętej części.

Zajęte części wydają się zdrętwiałe.

Neuralgia, szczególnie twarzowa, oraz rwa kulszowa.

Neuralgia splotu słonecznego i innych splotów jamy brzusznej oraz nerwów lędźwiowych i udowych.

Neuralgia na tle skazy reumatycznej lub dnawo-reumatycznej.

SEN [37]

Ziewanie i senność.

Bezsenność. θ Przewlekła biegunka.

Bezsenność i niepokój, z bólami; po gniewie.

Śpi źle, często budzi się zmęczona. θ Guz jajnika.

Sny: zakłócające sen; wyraziste; lękowe; zmysłowe.

CZAS [38]

Rano: ból od punktu poniżej pępka do dołka podsercowego >; przewlekła wodnista biegunka.

Po południu: napady bólu połowiczego głowy; upływ krwi z kłuciem i pieczeniem w okolicy lędźwiowo-krzyżowej i odbycie <.

Od 4 do 9 po południu: ból od punktu poniżej pępka do dołka podsercowego.

Wieczorem: ból oczu <; ból uciskający w prawej gałce ocznej od góry i od strony zewnętrznej; uczucie suchości oczu; szczypanie w nadbrzuszu <; upływ krwi z kłuciem i pieczeniem w okolicy lędźwiowo-krzyżowej i odbycie <; ucisk w klatce piersiowej <; osłabienie i bóle pleców z przeszywającym bólem głowy; bolesne znużenie w okolicy lędźwiowo-krzyżowej i kończynach dolnych; bóle schodzące wzdłuż nogi do kolana >; gorączka.

W nocy: ból oczu <; ból głowy <; bóle lewego oka; neuralgia rzęskowa <; kurcze żołądka; napady astmatyczne; łaskoczący kaszel; napady ucisku, jakby klatka piersiowa była ściśnięta; bóle schodzące zewnętrzną stroną lewej nogi od biodra do kostki <; bóle schodzące wzdłuż nogi do kolana >; bóle kulszowe <; bezsenność z powodu bólu lewego biodra i kolana; pieczenie stóp; obfity pot na całym ciele.

O 10 wieczorem: nagłe napady neuralgii lewej strony twarzy.

Przed północą: ucisk w klatce piersiowej <.

O 1 i 2 w nocy: bóle schodzące zewnętrzną stroną lewej nogi od biodra do kostki <.

O 4 nad ranem: pulsujący, świdrujący ból w okolicy prawego biodra, budzący go ze snu.

O 6 rano: okresowa kolka neuralgiczna każdego ranka.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepło: > dolegliwości po lewej stronie twarzy.

Ciepła pogoda: ból guza w prawym dole biodrowym <.

Ciepłe pomieszczenie: neuralgia rzęskowa >.

Ciepło łóżka: bolesne uczucie w brzuchu > ; ból tnący poniżej pępka przed miesiączką > ; tępe ukłucia w okolicy prawego biodra > ; bóle od kości krzyżowej wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego.

Ciepłe napoje: > kolkę.

Gorąco: < ból guza w prawym dole biodrowym ; > bóle biegnące po zewnętrznej stronie lewej nogi od biodra do kostki ; < bóle kulszowe.

Gorąca herbata: > ból biegnący od miejsca położonego trzy cale poniżej pępka do dołka podsercowego.

Gorące napoje: > kurczowy ból brzucha.

Świeże powietrze: neuralgia lewej strony twarzy > ; katar z obfitą wodnistą wydzieliną < ; ból guza w prawym dole biodrowym > ; zaciskanie w krtani z uciskiem oddechowym > ; z powodu osłabienia i drżenia nóg nie może dużo chodzić.

Po przeziębieniu: rwący, palący i kłujący ból po lewej stronie twarzy, rozciągający się do ucha i głowy ; ostre zapalenie żołądka ; nagłe silne bóle brzucha ; bóle reumatyczne kończyn i stawów.

Ból umiejscowiony we włóknach mięśniowych żołądka w porach roku, gdy powietrze jest zimne, lecz słońce nadal dość silne, by rozgrzać krew; podobnie latem, wskutek nagłych zmian pogody.

GORĄCZKA [40]

Dreszcze i zimno całego ciała, często z gorącem twarzy.

Skóra chłodna. θ Postrzał lędźwiowy.

Zimno wewnętrzne z gorącem zewnętrznym.

Dreszcze wychodzące z brzucha.

Dreszczowość. θ Ból głowy.

Dreszcze i drżenie z bólami.

Dreszczowość ze skłonnością do pocenia się.

Zimne dłonie lub podeszwy stóp, reszta ciała ciepła.

Dreszcze i gorączka. θ Postrzał lędźwiowy.

Zimne dłonie przy ciepłych stopach.

Skóra ciepła i wilgotna. θ Czerwonka.

Skóra miejscami gorąca, miejscami chłodna.

Skóra gorąca i sucha. θ Poronienie.

Zewnętrzne suche gorąco.

Po dreszczach bardzo silny ból brzucha, stale narastający, < od najmniejszego ruchu lub dotyku, wysoka gorączka, palące pragnienie, zimne policzki i kończyny. θ Zapalenie otrzewnej.

Suche gorąco całego ciała. θ Ból głowy.

Gorąco całego ciała, z pełnym, twardym tętnem i pragnieniem.

Wewnętrzne uczucie gorąca z zewnętrznym zaczerwienieniem skóry.

Gorączka żółciowa z kardialgią, kolką skurczową i biegunkowym stolcem.

Gorączka wieczorem. θ Ostry nieżyt pęcherza moczowego.

Pot na głowie. θ Rwa kulszowa.

Obfity ciepły pot na czole i szyi. θ Kolka.

Obfity pot na całym ciele w nocy, nad ranem.

Pot w nocy, pachnący jak mocz i wywołujący świąd skóry.

Pot głównie na głowie i kończynach.

Zimny pot. θ Nieżyt okrężnicy z kolką. θ Kolka ołowicza.

Sporadycznie: ból przeszywający z szybkością błyskawicy od okolicy lędźwiowej do pięt.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Częste: odbijania ; zaparcie ; wodniste wypróżnienia ; parcie na stolec bez wypróżnienia ; ucisk na zwieracz odbytu ; oddawanie moczu ; tenesmus vesicæ ; napady kolki podczas ciąży ; łaskoczący kaszel w nocy.

Okresowe: ból głowy po lewej stronie czoła, występujący codziennie pół godziny po wstaniu ; ból prawego oka ; neuralgia twarzy ; kolka neuralgiczna, każdego ranka o godzinie 6 ; przeszywanie od mięśnia krzyżowo-lędźwiowego do uda ; zaostrzenia bólu prawego biodra i uda.

Przerywane: ból głowy u osób o skazie reumatycznej, dnawej lub nerwowej.

W odstępach pięciu lub dziesięciu minut: bóle kolkowe wokół pępka <.

W odstępach od pięciu do dziesięciu minut: bóle ściskające > przez parcie i następujące po nim wydalenie gazów i śluzu.

Co piętnaście minut: stały ból tnący w okolicy dna pęcherza, z oddaniem moczu ; napadowe bóle biegnące po zewnętrznej stronie lewej nogi od biodra do kostki.

Co godzinę: ból głowy, po którym następują napady uczucia duszenia się i zaciskania klatki piersiowej.

Co dwie godziny: napadowy ból brzucha.

Co cztery lub pięć godzin: cztery albo pięć kolejnych wstrząsów nagle przebiega przez części dotknięte rwą kulszową.

Co dwa lub trzy dni: twarde wypróżnienie.

Nagłe: ból kłujący w czole, biegnący ku nosowi ; parcie ; gwałtowny ucisk na pęcherz.

Przejściowe: często nawracające ukłucia w górnej szczęce ; ukłucia w okolicy wątroby.

Trwające pół minuty: kolka w dolnej części brzucha, pojawiająca się skurczami.

Przez trzydzieści minut: intensywny świąd rumieniowej wysypki w ostatnim dniu miesiączki.

Trwające godzinę: okresowa neuralgia twarzy i ból zęba, pojawiające się trzy do czterech razy dziennie ; zaciskające, skręcające bóle wokół pępka, rozprzestrzeniające się na całą górną część brzucha.

Trwające kilka godzin: drganie dolnej powieki, olśnienie przed oczami i podwójne widzenie.

Przez cały dzień: nadwrażliwość głowy, jakby była ściśnięta.

Trwające całą noc: bóle kłujące brzucha, po których następuje wydzielina; wypróżnienia wypędzają ją z łóżka.

Trwające 24 godziny: przeszywające, rozdzierające bóle po lewej stronie twarzy, między skronią, uchem a szczęką.

Dniem i nocą: gorzko się uskarża ; gwałtowny przeszywający lub kłujący ból czoła i oczu, od zewnątrz do wewnątrz, czasami słabnący na kilka minut, lecz później powracający z większą siłą ; załupek, gwałtowne bóle ; pojękiwanie z powodu bólu reumatycznego prawego biodra, łydki i kolana.

Stałe: pragnienie ucieczki ; straszliwe, gryzące bóle głowy ; ból rwący głowy ; szum i pulsowanie w uszach ; burczenie i rechotanie w jelitach jak od żab ; gwałtowny ból jak przy stłuczeniu w okolicy pępkowej, na obszarze wielkości dłoni ; skłonność do wymiotów ; długotrwały wypływ krwi z guzków krwawniczych ; wypływ śluzu z odbytu ; ból tnący w okolicy dna pęcherza ; ostre, tnące bóle podczas miesiączki ; tępy, pobolewający, kurczowy ból, jakby w okostnej lub na grzbiecie stóp.

Przewlekłe: biegunka ; nieżyt okrężnicy.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Prawa strona: wiercące ukłucia w skroni > od dotyku ; palący, wiercący ból z boku czoła ; wiercenie i ciągnięcie z boku głowy ; bok głowy, szczególnie wokół oka, bardzo wrażliwy na dotyk ; zez rozbieżny oka ; okresowy ból oka ; ból rwący oka, rozciągający się do skroni ; ostre, tnące pchnięcia w gałce ocznej, jak nożami ; silny świąd gałki ocznej ; kłujący, palący ból w kącie przyśrodkowym oka ; ciągnięcie w górnej powiece lub dokuczliwe drganie ; bok twarzy, skroń, ucho, oko, a czasami także bok szyi objęte tic douloureux ; zapalenie stawu biodrowego, obrzęk pośladka, staw bardzo wrażliwy na dotyk ; ból rwący kończyny ; tępe ukłucia w okolicy biodra ; gwałtowne, ciągłe bóle rwące, kłujące i palące od kości krzyżowej, wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego, za krętarzem większym aż do kolana ; silny ból nogi ; bóle reumatyczne biodra, promieniujące stamtąd do łydki i kolana ; ból uda ; jakby mięsień lędźwiowy większy był zbyt krótki ; sztywność mięśni bocznej strony uda ; ciągnięcie w udzie ku dołowi, do kolana, ból kłujący w stawie kolanowym ; powłóczenie nogą podczas chodzenia ; guz w dole biodrowym ; silne ukłucia w okolicy jajnika, które następnie przechodzą w ból palący ; ból jak pchnięcie ostrzem w okolicy miednicy ; bóle kłujące z boku klatki piersiowej ; ciągnięcie w okolicy łopatki ; uczucie otarcia w okolicy łopatki w spoczynku ; napinający ból kłujący w lędźwi podczas wdechu ; ból kłujący i tnący w biodrze, schodzący wzdłuż nogi do stawu, gdzie przechodzi w silny ból rwący ; ból stawu ramiennego jak przy stłuczeniu ; ukłucia w barku, biegnące ku plecom ; stawy ramienny i łokciowy bolesne, sztywne i obrzęknięte ; gwałtowne ciągnięcie w kciuku, jakby w ścięgnach, rozpoczynające się w kłębie i ustępujące przy jego czubku ; ból rwący i ciągnący w biodrze i udzie.

Lewa strona: ucisk i pieczenie w oczodole, skroni i nosie, na grzbiecie nosa oraz w górnych zębach ; uczucie splątania z boku głowy ; ucisk i pulsowanie w skroni ; pulsowanie i ucisk w skroni ; ból rwący i kłujący oraz szarpnięcia z boku czoła ; zapalenie oka ; palący ucisk w oku ; ból uciskający w oczodole, wzdłuż grzbietu nosa ; neuralgia twarzy w okolicy nadoczodołowej i podoczodołowej ; ból przeszywający do ucha i w dół boku szyi ; obfite łzawienie ; przeszywające, rozdzierające bóle z boku twarzy, między skronią, uchem a szczęką ; zaciskanie i ucisk w kości jarzmowej, rozciągające się do oka ; bóle od tylnej części ucha do oka i ust po tej samej stronie ; neuralgia twarzy od ślinianki przyusznej do oka ; pulsujący ból zęba, najpierw jednego, potem innego zęba po tej stronie ; bok brzucha bolesny przy dotyku ; tkliwość okolicy pachwinowej ; ściskający, kurczowy ból w okolicy biodrowej i pachwinowej ; kurczowy ból w okolicy jajnika ; obrzęk w okolicy jajnika i okrężnicy zstępującej ; ciągnący, gryzący ból jajnika, rozciągający się ku żołądkowi przed miesiączką, miesiączka obfitsza z bólem stopy, < przed miesiączką ; bóle kłujące po bokach klatki piersiowej ; gwałtowne, napinające ciągnięcie w mięśniach karku ; ucisk z boku karku ; pobolewanie w stawie krzyżowo-biodrowym z uczuciem pełzania w podeszwie ; ból rwąco-ciągnący w ramieniu aż do stawów palców ; ból rwący w stawach dłoni ; napinający ból kciuka ; bóle biegnące po zewnętrznej stronie nogi od biodra do kostki ; ucisk w stawie krzyżowo-biodrowym z mrowieniem w podeszwie stopy ; przeszywanie w kolanie ; rozdzierające bóle biegnące od biodra do wewnątrz i w dół, ku kolanu ; kłująco-ciągnący ból w piszczeli, sięgający kości stawu skokowego, z palącym uciskiem w oku ; ciągnące pobolewanie stopy.

Od lewej do prawej: napadowe bóle brzucha ; drętwienie stóp.

Od zewnątrz do wewnątrz: ból czoła i oczu.

Z góry ku dołowi: jakby gałki oczne były uciskane.

ODCZUCIA [43]

Jakby miał wystąpić katar ; jakby głowa była ściśnięta ; jakby głowę skręcano śrubą ; jakby oko miało wypaść ; jakby gałki oczne były uciskane ; jakby lewa strona twarzy była odrywana od prawej ; jakby naciągnięto nerw w obrębie twarzy, a skóra nagle się rozluźniła ; jakby nerwy dolnych zębów były ściskane lub rozciągane ; jakby język był oparzony ; jakby ość zboża tkwiła w velum palati ; jak przy głodzie w żołądku ; jakby dłuto wbito głęboko w górną część brzucha, skąd po łuku przechodziło ku tyłowi i w dół do miednicy, a następnie ponownie torowało sobie drogę cięciem ku górze ; jakby okolica pępkowa była rozdęta ; jakby jelita były wciskane do środka ; jak przy narastającym zaciskaniu jelit ; w pępku jak po przeziębieniu ; jakby jelita były zgniatane między kamieniami i miały pęknąć ; jakby noże cięły brzuch ; jakby jelita znajdowały się w imadle ; jakby ściany brzucha ropiały ; jak przy porażeniu elektrycznym przeszywającym cały brzuch aż do odbytu ; jakby po lewej stronie brzucha nastąpiło rozdarcie ; jak przy przepuklinie w pachwinie, a pod wpływem ucisku jakby przepuklina się cofała ; jakby jelita wisiały na łatwo zrywających się niciach ; jak przy przeziębieniu brzucha ; jakby odbyt został osłabiony przez długotrwałą biegunkę ; jakby części wokół okolicy lewego jajnika były ściskane w imadle ; jak przy pchnięciu ostrzem w prawej okolicy miednicy ; jakby miał się udusić ; jakby klatka piersiowa była zaciśnięta ; jakby nerwy i naczynia w okolicy prawej łopatki zostały naprężone ; jak przy dużym ciężarze w okolicy lędźwiowo-grzbietowej ; jakby lewa podeszwa zdrętwiała ; jakby staw biodrowy był unieruchomiony żelaznymi zaciskami ; jakby kość udowa była przymocowana do os innominatum żelaznymi szponami ; jakby prawy staw ramienny był stłuczony ; jakby mięśnie dłoni były skurczone ; jakby części wokół chorego biodra zostały skręcone w imadle ; jakby ból wwiercał się głęboko w kości ; jakby szpik kostny był miażdżony ; jakby prawy mięsień lędźwiowy większy był zbyt krótki ; jakby łydki zdrętwiały ; jakby opuszczały go wszystkie siły.

Ból: od tylnej części lewego ucha do oka i ust ; podczas mikcji rozchodzi się po całym brzuchu ; jąder i powrózka nasiennego ; w łopatkach i plecach, rozciągający się do szyi, z napięciem ; w plecach ; w okolicy lędźwiowej ; w górnej części uda i pośladka ; w biodrach, od okolicy nerek w dół do górnej części ud ; w nogach ; w jelitach, rozciągający się w dół do ud ; w lewej stopie ; w dłoniach.

Bóle nie do zniesienia: w lewym oku ; podczas miesiączki.

Bóle przeszywające: przelatujące po całym brzuchu ; biegnące w górę pleców podczas oddawania stolca ; biegnące w górę pleców z zaciskaniem odbytu.

Rozdzierające: biegnące od lewego biodra do wewnątrz i w dół, ku kolanu.

Bóle tnące: promieniujące do głowy, szczególnie do czoła; w lewej skroni; w oku; w uszach; od oka w górę, do głowy i wokół oka; jakby od noży, w jelitach; w żołądku, promieniujące do klatki piersiowej; w jelitach, ku dołowi; w jelitach, wznoszące się do żołądka albo promieniujące w dół, do ud; tu i ówdzie w brzuchu; ostre, w brzuchu; przeszywające cały brzuch aż do odbytu; w różnych częściach klatki piersiowej i brzucha, skupiające się w dołku podsercowym; w okolicy pępkowej; w brzuchu, promieniujące ku okolicy łonowej; przelatujące po całym brzuchu; podczas miesiączki; poniżej pępka, promieniujące ku pachwinom i wewnętrznym narządom płciowym; przed miesiączką; jak pchnięcie nożem, w guzie w prawym dole biodrowym; w brzuchu; bóle biegnące w górę pleców podczas oddawania stolca; od okolicy pępkowej do okolicy jajnika; w okolicy dna pęcherza moczowego.

Ostre, tnące pchnięcia, jakby nożami, w prawej gałce ocznej; w brzuchu.

Silna, tnąca, podobna do kłucia neuralgia rzęskowa.

Kłucia: w czole nad prawym okiem; w szczęce; w okolicy wątroby; skręcające, od okolicy pępkowej ku lędźwiom i kręgosłupowi; pojedyncze, głębokie, najwyraźniej związane z jajnikami; na wskroś pęcherza moczowego; w okolicy nerek i lędźwi; naprzemiennie w pęcherzu moczowym i odbytnicy; w okolicy prawego jajnika; jak od igły, w jajniku; w oczach i czole; w bokach przy każdym oddechu; w okolicy serca; w prawym barku, ku plecom; bolesne, długotrwałe, w prawym śródręczu, często się powtarzające, utrudniające otwieranie dłoni i prostowanie palców.

Ból kłujący: w czole i oczach; od czoła ku nosowi; po lewej stronie czoła; w uszach; tępy, w okolicy prawego biodra; po prawej albo lewej stronie klatki piersiowej; w krzyżu; w prawym biodrze, promieniujący w dół nogi do stawu; od biodra do kolana; w prawym stawie kolanowym.

Kłujący ból z uczuciem napięcia w prawej okolicy lędźwiowej podczas wdechu.

Przenikliwy: ból głowy.

Kłucie: od oka w górę, do głowy i wokół oka; w krzyżu i odbycie; od kości krzyżowej wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego, za krętarzem większym prawej kończyny, aż do kolana.

Kłująco-ciągnący ból: wzdłuż lewej kości piszczelowej, aż do kostek.

Ukłucia: przy odbycie; w kostkach, palcach i podeszwach stóp.

Mrowiące kłucie: w prawym kącie przyśrodkowym oka; w skórze; przy odbycie.

Kłucie jak żądlenie: po lewej stronie twarzy, promieniujące do ucha i głowy; w podniebieniu miękkim; w krzyżu i odbycie.

Bóle przeszywające: w czole i oczach; po lewej stronie twarzy, między skronią, uchem a szczęką; w żołądku, promieniujące do klatki piersiowej; w okolicy krzyżowej; od krzyża do pięt; w lewym kolanie.

Bóle nagłe, przeszywające: ostre, napadowe, w żołądku przed miesiączką; w odbytnicy, występujące naprzemiennie z kłuciami na wskroś pęcherza moczowego; w odbycie; od mięśnia krzyżowo-lędźwiowego do uda.

Bóle przelotne: w okolicy wątroby.

Bóle rwące: w czole i nasadzie nosa; po lewej stronie czoła; przez cały mózg; ból głowy; w oku i jego otoczeniu; w lewym oku; w prawym oku, promieniujące do prawej skroni; w zębach; w policzkach; po lewej stronie twarzy, promieniujące do ucha i głowy; w różnych częściach klatki piersiowej i brzucha, skupiające się w dołku podsercowym; w brzuchu, promieniujące w górę do prawej piersi; w całym brzuchu; w prawym stawie kolanowym; w stawach lewej ręki; w prawej kończynie; od kości krzyżowej wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego, za krętarzem większym prawej kończyny, aż do kolana; od biodra do kolana; w prawym biodrze i udzie; w kolanie; w nogach; we wszystkich kończynach; w skórze.

Ból rwąco-ciągnący: w lewym ramieniu, w dół aż do stawów palców.

Bóle rwąco-szarpane: w zębach.

Rwący ból z uczuciem napięcia: po lewej stronie twarzy.

Ból rozdzierający: po lewej stronie twarzy, między skronią, uchem a szczęką; w brzuchu, promieniujący w górę do prawej piersi.

Ból ciągnący: w całym mózgu; po prawej stronie głowy i w czole; w prawej powiece górnej; ból zęba; w całym brzuchu; od kolca biodrowego do okolicy pachwinowej i górnej jednej trzeciej przyśrodkowej powierzchni uda; w lewym jajniku, promieniujący ku żołądkowi przed miesiączką; w karku; wewnętrznie, w okolicy prawej łopatki; w biodrach; w prawym kciuku, jakby w ścięgnach, rozpoczynający się w kłębie i zanikający na jego końcu; w okolicy lewego biodra i prawej okolicy lędźwiowej, od grzebienia biodrowego ku pośladkom; w prawym biodrze i udzie; w prawym udzie, w dół do kolana; w lewej stopie; we wszystkich kończynach.

Gwałtowny ból ciągnący z uczuciem napięcia: w lewych mięśniach szyi.

Szarpnięcia: po lewej stronie czoła; w odbycie; w skórze.

Skręcanie: wokół pępka, rozchodzące się po całej górnej części brzucha.

Ból świdrujący: po prawej stronie głowy i w czole; w brzuchu; w jajniku; w okolicy prawego biodra; w brzuchu.

Świdrujące kłucia; w prawej skroni; po prawej stronie czoła; w odbycie.

Drążenie: w nosie, od lewej strony ku nasadzie nosa.

Bicie: w bolącym zębie; od lewej strony nosa do gładzizny.

Drapanie: w gardle.

Ból ryjący: przez cały mózg; od lewej strony nosa do gładzizny.

Ból pociągający: w pochwie.

Pieczenie: promieniujące do głowy, szczególnie do czoła; po prawej stronie czoła; na skórze głowy; od oka w górę, do głowy i wokół oka; w lewym oku; w oku; w prawym kącie przyśrodkowym oka; powiek; po lewej stronie twarzy, promieniujące do ucha i głowy; na przedniej powierzchni języka; na końcu języka; dolnej wargi; w żołądku; w krzyżu i odbycie; w odbycie; w okolicy nerek i lędźwi; w cewce moczowej; wzdłuż całej cewki moczowej; w okolicy prawego jajnika; wzdłuż kości krzyżowej; od kości krzyżowej wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego, za krętarzem większym prawej kończyny, aż do kolana; w stopach; w owrzodzeniach; w karbunkułach; na skórze.

Piekący ucisk: w lewym oku.

Bóle kurczowe: ból głowy; w żołądku; od miejsca położonego trzy cale poniżej pępka do dołka podsercowego; w lewej okolicy pachwinowej, przechodzące dookoła ku plecom; w okolicy lewego jajnika; w brzuchu; bóle w bolesnym miesiączkowaniu; w biodrze, od nerki ku udom; w chorym biodrze; jakby w okostnej albo na grzbiecie stóp.

Ścisły, kurczowy ból: w lewej okolicy biodrowej i pachwinowej.

Kurcze: w środkowej części uda; w nogach; w lewej łydce; w nogach i stopach.

Bóle jak porodowe: wzdłuż moczowodów, promieniujące do górnej części ud.

Bóle chwytające: po jedzeniu; w nadbrzuszu; ostre, w górnej części brzucha;

w okolicy pępkowej; w jelitach, wznoszące się do żołądka albo promieniujące w dół, do ud; w brzuchu; rozpoczynające się przy pępku i schodzące do odbytnicy.

Ból gryzący: w głowie; w brzuchu; w lewym jajniku, promieniujący ku żołądkowi przed miesiączką.

Szczypanie: w małym miejscu poniżej dolnej powieki; ostre, w nadbrzuszu; w brzuchu.

Ściskanie: w jelitach, promieniujące do żołądka albo w dół, do ud.

Ból ściskający: rozpoczynający się przy pępku i schodzący do odbytnicy.

Uczucie ściskania: w czole; w nadbrzuszu; w gardle.

Zaciskanie: klatki piersiowej; w lewej kości jarzmowej, promieniujące do lewego oka; w gardle; żołądka; w górnej części brzucha; wokół pępka, rozchodzące się po całej górnej części brzucha; w okolicy pępkowej po jedzeniu; odbytnicy podczas oddawania stolca; odbytu podczas oddawania stolca; w krtani; klatki piersiowej; od biodra, tuż za stawem, do nogi.

Ucisk: w oczodołach; w skroniach; w lewej skroni; w żołądku; kurczowy, w dołku podsercowym; na boki brzucha, rozchodzący się ku żołądkowi; na klatkę piersiową, wznoszący się i rozchodzący wokół szyi; przy zwieraczu odbytu; nagły, na pęcherz moczowy; po lewej stronie karku; w lewym stawie krzyżowo-biodrowym.

Ból uciskający: w czole; czołowy ból głowy; w gałkach ocznych; w lewym oczodole, wzdłuż grzbietu nosa; w prawej gałce ocznej, od góry i z zewnątrz.

Uciskanie: w lewej skroni; ból głowy; w lewej kości jarzmowej, promieniujące do lewego oka; od biodra, tuż za stawem, do nogi; w oczodołach w pobliżu nasady nosa, ze splątaniem w głowie i uczuciem chłodu.

Przytłaczający ucisk: w klatce piersiowej.

Ból jak od owrzodzenia: w jelitach.

Ból jak od otarcia: w odbycie.

Bóle reumatyczne: w całych ramionach; „które zdają się tkwić w kości”, w prawym biodrze, promieniujące stamtąd do łydki i kolana; w kończynach i stawach po przeziębieniu.

Bóle kolkowe: w jelitach; wokół pępka; po rozdrażnieniu; w brzuchu; wzdłuż okrężnicy; podczas miesiączki.

Ból z uczuciem napięcia: w czole; w jajniku; w lewym kciuku.

Napięcie: w okolicy kolców biodrowych przednich górnych.

Ból jak po stłuczeniu: w okolicy pępkowej, w miejscu wielkości dłoni.

Ból jak w miejscu odparzonym: w prawym barku, stawie łokciowym i stawach palców obu rąk; w kostkach, palcach i podeszwach obu stóp.

Szczypanie: na skórze głowy; w oczach; w skórze.

Pobolewanie: w czole; od oka w głąb głowy; w uszach; w małym miejscu poniżej dolnej powieki, niezwykle nużące; w okolicy lewego stawu krzyżowo-biodrowego; tępe, jakby w okostnej albo na grzbiecie stóp; w lewej stopie.

Tętnienie: w lewej skroni; w uszach, szczególnie w lewym; bóle zębów; w nosie, od lewej strony ku nasadzie nosa; tępe, w okolicy lewego biodra i prawej okolicy lędźwiowej, od grzebienia biodrowego ku pośladkowi; w okolicy prawego biodra.

Bóle kołatające: w lewym oku.

Pulsowanie: w lewej skroni; w uszach; w brzuchu.

Drgania: w prawej powiece górnej; ból zęba; w okolicy lewego biodra, prawej okolicy lędźwiowej i grzebienia biodrowego, ku pośladkowi.

Sztywność: mięśni karku podczas poruszania głową; rąk; lewego stawu kolanowego; mięśni po prawej stronie uda; kolan; stawów.

Bolesność jak od otarcia: w gardle; w prawej łopatce.

Podrażnienie: w krtani.

Dreszcz: przebiegający od brzucha po całym ciele.

Splątanie: w okolicy czołowej; po lewej stronie głowy; w czole.

Otępienie: głowy.

Bolesne znużenie: w krzyżu.

Uczucie ciężkości: czoła; kończyn dolnych; kończyn.

Uczucie pełności: w okolicy nadbrzusza.

Uczucie pustki: w żołądku.

Mrowienie: w podeszwie lewej stopy.

Uczucie pełzania: w uszach; w lewej podeszwie; w skórze.

Mrówczenie: w zajętych częściach; w skórze.

Drętwienie: stóp i stawów kolanowych.

Łaskotanie: w krtani; w gardle.

Świąd: w prawej gałce ocznej; w uszach; ujścia cewki moczowej; rumieniowej wysypki w ostatnim dniu miesiączki; skóry; owrzodzeń.

Szorstkość: języka, jakby od piasku w gardle.

Uczucie suchości: w oczach; w ustach; w gardle.

Gorąco: w twarzy i czole, po którym następuje nużące pobolewanie i szczypiący ból w małym miejscu poniżej dolnej powieki; w pochwie; w karku; w głowie.

Zimno: w kolanach; stóp; rąk.

TKANKI [44]

Zapalenie albo kolka pojawiające się wskutek gwałtownego oburzenia.

Zajęcie nerwu trójdzielnego, powodujące ból zęba i migrenę połowiczą.

Rzadko wskazany w reumatyzmie, jest jednak użyteczny w bólach reumatoidalnych albo bólach wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego, powstających wskutek odruchowego działania układu nerwowego podczas napadu reumatyzmu lub po nim.

Stany reumatyczne i choroby stawów; koksalgia.

Nietypowa skłonność mięśni wszystkich części ciała do bolesnych skurczów.

Obrzęk.

Puchlina wodna po płonicy.

Wskazany w niektórych przypadkach bardzo bolesnego raka.

Wychudzenie. θ Postrzał. θ Przewlekła biegunka.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Dotyk: świdrujące kłucia w prawej skroni >; skóra głowy bolesna przy dotyku; prawa strona głowy, szczególnie okolica oka, bardzo wrażliwa na dotyk; bóle w prawym oku <; lewa strona twarzy <; dołek podsercowy bardzo wrażliwy na dotyk; nadbrzusze i brzuch niezwykle bolesne i wrażliwe na dotyk; obrzmienie w okolicy lewego jajnika i okrężnicy zstępującej, części bardzo wrażliwe na dotyk; nadbrzusze i brzuch bolesne przy dotyku; prawy staw biodrowy bardzo wrażliwy na dotyk; bóle wzdłuż zewnętrznej powierzchni lewej nogi, od biodra do kostki, części bardzo bolesne przy dotyku; bóle kulszowe, części tkliwe przy dotyku; po dreszczu silny ból brzucha < od najlżejszego dotknięcia.

Okolica żołądka tak wrażliwa, że nie znosi nawet najlżejszego nakrycia.

Wkładanie palców do ucha: uczucie pełzania, świąd, kłucie, cięcie albo pobolewanie w uszach >.

Przecieranie palcem: ból uciskający prawej gałki ocznej <.

Pocieranie: silny świąd prawej gałki ocznej zmusza do pocierania; bóle kulszowe <; bóle wzdłuż zewnętrznej powierzchni lewej nogi, od biodra do kostki >.

Ucisk: bóle promieniujące od oka w głąb głowy > od silnego ucisku; neuralgia rzęskowa > od ucisku; bóle z różnych części klatki piersiowej i brzucha, skupiające się w dołku podsercowym, > od mocnego ucisku; ból od miejsca położonego trzy cale poniżej pępka do dołka podsercowego > od ucisku; szczypanie i cięcie w brzuchu > od ucisku; odczucie w pachwinie, jak gdyby przepuklina cofała się pod wpływem ucisku; ściskający, kurczowy ból w lewej okolicy biodrowej i pachwinowej < po ucisku zewnętrznym, lecz nie podczas niego; kolka ołowicza — bóle na początku napadu > od ucisku, później <; kurczowy ból brzucha > od ucisku; ostre, przeszywające, napadowe bóle żołądka > od ucisku; nad wyrostkami kolczystymi wszystkich kręgów szyjnych oraz pierwszych czterech kręgów piersiowych — duża tkliwość na ucisk; ucisk na wyrostki kolczyste pierwszych trzech kręgów szyjnych wywołuje lub < napad neuralgii; bóle barku od ucisku; nad nerwem kulszowym tkliwość na ucisk.

Kolka tak dokuczliwa, że chorzy szukają ulgi, przyciskając do brzucha narożnik stołu lub zwieńczenie słupka łóżka.

Noszenie dziecka na brzuchu: kolka >.

SKÓRA [46]

Suchość i gorąco skóry.

Świąd: z kłuciem; uczuciem pełzania; mrówczeniem.

Ból piekący, szarpiący, rozdzierający.

Szczypanie, świąd, po których pojawia się pot.

Opryszczka (strupiejąca) na twarzy.

Wykwity świerzbopodobne.

Swędzące, piekące owrzodzenia.

Karbunkuły z ciągłym piekącym bólem.

Czyraki na szyi i twarzy.

Złuszczanie naskórka na całym ciele.

Nagniotki.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Osoby jasnowłose.

Osoby podatne na gwałtowne napady kurczowej kolki po owocach, zatruciu ołowiem lub nadmiernej aktywności płciowej.

Skaza reumatyczna lub dnawo-reumatyczna.

Neuralgia drobnych gałązek nerwów podoczodołowych u pełnokrwistych, cholerycznych, drażliwych mężczyzn w wieku od 40 do 50 lat, skłonnych do dolegliwości hemoroidalnych i dnawych oraz do przekrwień głowy; najczęstszą przyczyną było wzburzenie, czasami jednak zbyt intensywne oddawanie się pracy; lecz gdy neuralgia już wystąpiła, miała skłonność do nawrotów przez wiele kolejnych dni, o tej samej godzinie przed południem.

Chłopiec, æt. 4, wątłej konstytucji, często cierpiący na zaparcia; porażenie odbytnicy.

Chłopiec, æt. 13; gwałtowny ból głowy trwający dziewięćdziesiąt godzin.

Chłopiec, æt. 13, po przeziębieniu; reumatyzm.

Minna G., æt. 17, zaczęła miesiączkować; rwa kulszowa.

Młody mieszkaniec wsi, æt. 18, cierpiący od kilku tygodni; rwa kulszowa pochodzenia reumatycznego.

Służąca, æt. około 23, o zdrowej cerze i inteligentnym wyglądzie; neuralgia lewej połowy twarzy.

Panna W. B., æt. około 20, po przeziębieniu; ostre zapalenie żołądka.

Panna C., æt. 23; czerwonka.

Pani L., æt. 24, lubiąca herbatę i kawę, o temperamencie żylnym, hemoroidalnym, żółtawej cerze, skłonna do dolegliwości histerycznych, podatna na skurcze żołądka i ból pleców oraz cierpiąca na zatrzymanie miesiączki; neuralgia splotu słonecznego.

Młoda kobieta, æt. 25, cierpiąca od pięciu lat; guz jajnika.

Dziewczyna, æt. 26; w dzieciństwie skrofuliczna, słabo rozwinięta; ból głowy.

Kobieta, æt. 26, w szóstym tygodniu laktacji, wskutek przeziębienia; kolka.

Mężczyzna, æt. 27; rwa kulszowa.

Kobieta, æt. 27, z brakiem miesiączki i przewlekłą skłonnością do wymiotów; ból twarzy.

ME., æt. 28; biegunka.

W., æt. 29, dobrze zbudowany, o temperamencie choleryczno-flegmatycznym, przyzwyczajony do częstych podróży; ból głowy.

Kobieta, æt. 30, poronienie w czwartym miesiącu, po którym nastąpiło zatrzymanie odchodów połogowych.

Dziewczyna, æt. 30, wysoka, szczupła i zdrowa, choć nieco blada i wychudzona wskutek wcześniejszych dolegliwości brzusznych.

Kobieta, żona aptekarza, cierpiała przez czternaście miesięcy mimo nieskutecznego leczenia alopatycznego; przewlekła biegunka poranna.

Dziewczyna, æt. 33, o żywym usposobieniu; kolka przed pojawieniem się miesiączki.

Mężczyzna, æt. 34, cierpiący od ośmiu dni z powodu okresowo nawracającego bólu prawego oka; reumatyczne zapalenie oka.

Pani ---, æt. 37, wskutek przeziębienia; zapalenie otrzewnej.

Mężczyzna, æt. 38; kolka wskutek wzburzenia.

Pani C. E. H., æt. około 38, zawsze cieszyła się dobrym zdrowiem, zamężna od dziesięciu lat; nigdy nie była w ciąży; guz jajnika.

Mężczyzna, æt. 40, po przeziębieniu i dźwiganiu dużych ciężarów; koksalgia.

Garncarz, æt. 40, przebył reumatyzm i kolkę ołowiczą, cierpiał przez całą zimę i wiosnę; postrzał lędźwiowy.

Pani ---, dama, æt. około 40, od dwóch lub trzech lat cierpiała na przewlekłą biegunkę, wyczerpanie nerwowe i ogólne osłabienie; skutek przeciążenia umysłowego.

Wojskowy, æt. 40, cierpiący od dziewięciu miesięcy; leczenie alopatyczne bez rezultatu; koksalgia.

Kobieta, æt. 44, łagodnego usposobienia, niskiego wzrostu; po dwukrotnym upadku; zapalenie w obrębie brzucha.

PL., æt. 55, zawsze cieszył się dobrym zdrowiem aż do ostatnich czterech lub pięciu lat, od kiedy cierpi na hemoroidy; rwa kulszowa.

Kobieta, æt. 56, cierpiąca na gastralgię i dnę, po których wystąpiło zapalenie oczu; temperament choleryczny, konstytucja żylna, hemoroidalna; zapalenie naczyniówki.

Mężczyzna, æt. 56, o temperamencie sangwiniczno-cholerycznym, od dwudziestu lat cierpiący na napady kolki.

Mężczyzna, æt. 59, aktywny; rwa kulszowa.

Mężczyzna, æt. 60, poza tym zdrowy; ból twarzy.

Żona urzędnika celnego, æt. 64, cierpiała od dwóch lat; rwa kulszowa.

Kobieta, æt. 78, od roku podatna na napady zawrotów głowy, poza tym zdrowa; czerwonka.

ZALEŻNOŚCI [48]

Działanie neutralizują: Camphor., Caustic., Chamom., Coffea, Opium, Staphis .

Działanie dużych dawek neutralizują letnie mleko, napar z galasów, Camphor . i Opium .

Neutralizuje działanie: Caustic., Magnes .

Zgodne: Coloc . stosowany naprzemiennie ze Staphis . leczył bóle jajników; po Chamom . — w bólach brzucha i pierwszym stadium cholery.

Lek dopełniający: Mercur . w czerwonce z silnym parciem na stolec.

Porównaj: Act. rac., Arnic., Bellad., Bryon . (bliski analog), Canthar., Caustic., Chamom., Chelid., Cinchon ., (piwo łatwo odurza), Coccul., Coffea, Digit., Gambog., Lycop., Mercur., Nux vom., Plumbum (skłonność do przyjmowania dziwnych pozycji w łóżku), Pulsat., Staphis . (gniew połączony ze wzburzeniem, bóle brzucha, neuralgia itd.), Veratr .