Siarczan chininy, czyli chinin. C 20 H 24 N 2 O 2 , H 2 SO 7 + 7H 2 O.

Jedną z najwcześniejszych prób lekowych przeprowadził A. Noack w 1839 r., Journal für Arzneimittellehre, vol. ii, p. 379; w 1842 r. przeprowadził on także próbę lekową Cinchoninum sulfuricum, Hygea, vol. xvi. Inne próby lekowe zob. Encyclopædia, vol. iii.

Zgubne i niebezpieczne skutki surowych dawek tego leku, podawanych w nadmiarze, są zbyt dobrze znane, by wymagały omówienia. Gdy lek ten jest wskazany — a często bywa wskazany w najcięższych postaciach gorączki przerywanej — bezpieczniejsze i bardziej niezawodne jest stosowanie potencji, nawet wyższych, które działają szybko i skutecznie, niż stosowanie bardzo dużych dawek. Jak powiedział dr H. C. Allen, autor Therapeutics of Intermittent Fever, dzieła, które powinno znajdować się w rękach każdego lekarza homeopaty: „Istnieje zasadnicza różnica między stłumieniem a wyleczeniem napadu gorączki lub jakiejkolwiek innej choroby; homeopata może i powinien leczyć, a nie «przerywać» dreszcz, «tłumić» ani «ukrywać» chorobę”.

AUTORYTETY KLINICZNE.

Okresowa cefalalgia, Frank, vol. 2; okresowa neuralgia podoczodołowa, Escallier, N. A. J. H., vol. 13, p. 385; okresowa neuralgia nadoczodołowa, R. Hughes, B. J. H., vol. 26, p. 131; przerywana neuralgia nadoczodołowa, Frank, vol. 3; okresowe zapalenie oka, 3 przypadki, Frank, vols. 1 and 3; objawy oczne i uszne, płonica, E. W. Berridge, A. J. H. M. M., vol. 4, pp. 90-95; szumy uszne, Winslow, H. M., p. 121; okresowa prosopalgia, 2 przypadki, Frank, vol. 1;[Ten sam autor wymienia trzynaście przypadków cholery, przedstawiając staranną analizę objawów, leczonych jednak Chin. sulph. w połączeniu z Opium; preparat ten stosowano również skutecznie profilaktycznie podczas dwóch epidemii. Przypadków tych nie uwzględniono w naszym zestawieniu z powodu złożonej recepty. Dr Ægidi, stary niemiecki lekarz praktyk, mówi: „W zwiastunowym okresie cholery podawałem Chin. sulph., 0,01 do 0,06, po jednej dawce co wieczór przez osiem dni. Żadna z tak leczonych osób nie zachorowała na cholerę. Gdybym miał jeszcze doczekać kolejnej epidemii cholery, podawałbym Chin. sulph. i wodę ozonowaną”.] Powiększenie śledziony, 3 przypadki, Frank, vol. 4; okresowa kolka, Elb, Rückert's Klinische Erfahrungen, vol. 5, p. 364; okresowa biegunka, Rückert, K. E., vol. 5, p. 410; okresowa neuralgia macicy, Frank, vol. 4; krwotok miesiączkowy z bólem głowy, Frank, vol. 2; drgawki połogowe, Arnold, Rück. K. E., vol. 5, p. 660; okresowy krwotok płucny, Frank, vol. 1; neuralgia międzyżebrowa podczas rekonwalescencji po tyfusie plamistym, Kafka, Hirsch, Zeitschrift, 1, 123; okresowa neuralgia szyjna, Escallier, N. A. J. H., vol. 13, p. 387; neuralgia kulszowa, Escallier, N. A. J. H., vol. 13, p. 387; ostry reumatyzm stawowy, Escallier, Hom. Rev., vol. 4; ostry reumatyzm, Frank, vol. 4, p. 103; podrażnienie rdzenia kręgowego, Schleicher, Rück K. E., vol. 5, p. 868; padaczka, Frank, vol. 1; okresowa apopleksja, Frank, vol. 2; okresowa paraplegia, 2 przypadki, Frank, vol. 1; zwykłe przypadki zimnicy, B. J. H., vol. 23, p. 104; gorączka przerywana, 11 przypadków, Rück. K. E., vol. 4, p. 895; C. H. von Tagen, A. J. H. M. E., vol. 4, p. 123; 2 przypadki, Watzke, Oestr. Zeit. für Hom., vol. 2; H. V. Miller, Allen's Therapeutics of Intermittents; J. W. Routh, 3 przypadki, Med. Inv., vol. 10, p. 28; Escallier and Jeans, B. J. H., vol. 32, p. 723; W. H. Holcombe, U. S. Med. & Surg. Journ., 1872; Lembke, N. A. J. H., vol. 4, p. 277; przewlekła gorączka przerywana, Anon., Med. Ind., vol. 7, p. 296; tyfus plamisty, Frank, vol. 3; puchlina wodna z powiększeniem śledziony, Frank, vol. 4; zlewna ospa krwotoczna, Frank, vol. 3.

UMYSŁ [1]

Obojętność, otępiały wyraz twarzy, nieobecne spojrzenie, niechęć do odpowiadania na pytania. θ Tyfus plamisty.

Głęboki stan depresyjny. θ Ospa prawdziwa.

Przygnębienie.

Półprzytomność; chora jest częściowo niewrażliwa na ból. θ Podrażnienie rdzenia kręgowego.

Utrata świadomości. θ Drgawki połogowe.

Utrata świadomości z zaczerwienioną twarzą, głębokim i głośnym oddechem oraz pełnym, bardzo wolnym tętnem; nawraca co drugi dzień o tej samej godzinie. θ Okresowa apopleksja.

Osłabienie wyobraźni z niemożnością pozostania w pozycji stojącej.

Lęk, przygnębienie, posępność, zniechęcenie, lenistwo, osłabienie i niechęć do wszelkiej pracy. θ Cholera.

Nawrót poczucia nadciągającego nieszczęścia.

Dojmujący lęk i poty na całym ciele.

Głośne łkanie i płacz. θ Podrażnienie rdzenia kręgowego.

Majaczenie przez całą noc, gdy leży spokojnie na plecach. θ Tyfus plamisty.

Majaczenie jak wskutek zatrucia, z szumem w uszach.

Gwałtowne majaczenie z krzykiem i wyskakiwaniem z łóżka.

Gwałtowne majaczenie w nocy, z wielkim niepokojem, po którym rano następuje osłupienie.

Majaczenie podczas fazy gorąca.

STAN ŚWIADOMOŚCI [2]

Apatia z otępiałym wyrazem twarzy. θ Tyfus plamisty.

Uczucie ciężkości w głowie i zawroty głowy; chce się położyć. θ Okresowa neuralgia szyjna.

Zawroty głowy i wrażenie, jakby głowa była powiększona.

Wirowanie w głowie jak koło młyńskie.

Zawroty głowy z brzęczeniem w uszach, utrudnionym oddychaniem i nudnościami.

W GŁĘBI GŁOWY [3]

Ból w skroni i czole w południe, narastający stopniowo, aż tętnice skroniowe zaczynają wyraźnie pulsować, z gorącem w głowie, mrowieniem w uszach, pragnieniem, obfitą mikcją, lękiem i wielkim osłabieniem.

Czołowy ból głowy w miejscu, gdzie kość czołowa przechodzi ku szczytowi głowy; ból jak od wstrząsania, chora odczuwa każdy krok; rozpoczyna się około południa wraz z dreszczem.

Pulsowanie na szczycie głowy. θ Płonica.

Bardzo silny ból głowy, szczególnie po lewej stronie, z pulsowaniem tętnic skroniowych.

Uczucie ciężkości w głowie jak przy przeziębieniu. θ Cholera.

Tępy ból głowy z osłabieniem lub z drętwieniem.

Okresowa neuralgia pojawiająca się o regularnych godzinach.

Okresowy ból głowy, gwałtownie pulsujący, z zawrotami głowy i gorącem twarzy; powieki mimowolnie zamykają się wskutek skrajnego wyczerpania.

Ból głowy z nudnościami, uczuciem zimna, zimnymi stopami i wielkim wyczerpaniem. θ Krwotok miesiączkowy.

Gwałtowne napady lewostronnej hemikranii, występujące wieczorem.

Ból głowy nie jest silny, lecz dzień po dniu i tydzień po tygodniu mózg boli nieustannie.

SKÓRA GŁOWY [4]

Nadwrażliwość i napięcie skóry głowy oraz bolesność cebulek włosów.

Rozdęcie żył w obrębie głowy i szyi. θ Drgawki połogowe.

WZROK I OCZY [5]

Jasne światła i iskry przed oczami.

Czarna plamka wielkości łebka szpilki, w odległości około 18 cali (46 cm) od prawego oka, poruszająca się wraz z okiem, utrzymująca się przez kilka tygodni.

Przyćmienie wzroku jak przez siatkę przed oczami, a raz jak przez ciemną mgłę. θ Tyfus plamisty.

Ślepota; niedowidzenie; amauroza.

Widzenie przedmiotów możliwe tylko przy spoglądaniu na nie z boku.

Wielka wrażliwość oka na światło, z łzawieniem w pełnym blasku.

Tarcza nerwu wzrokowego i siatkówka są bardzo niedokrwione.

Oczy nieruchomo wpatrzone, bez blasku. θ Podrażnienie rdzenia kręgowego.

Oczy bez blasku i niespokojne.

Rozszerzenie źrenic.

Neuralgia nadoczodołowa występująca codziennie.

Neuralgiczne ukłucia w nerwach nad- i podoczodołowych, na ogół o charakterze okresowym.

Okresowy zez; jednego dnia dziecko zezowało, a następnego było zupełnie zdrowe.

Przekrwiona spojówka, zaczerwienione i obrzęknięte powieki, zwężone źrenice, łzawienie, skrajny światłowstręt, rwący ból w oczodole i ból głowy, z pragnieniem i gorączką; wszystko pojawia się co drugi dzień.

Codziennie o godz. 12 gwałtowne napady bólu w lewym oku i wokół niego; spojówka zapalnie zmieniona, światłowstręt, źrenica zwężona, łzawienie; ból > od ucisku; nasilenie utrzymuje się do 8 P. M.

Nagły napad bardzo silnego bólu nad lewym okiem o 8 P. M. przez cztery kolejne dni, z towarzyszeniem lekkiego majaczenia, drgań mięśni i nadmiernej wrażliwości na światło i hałas.

Gwałtowny, kłująco-pulsujący ból lewego oka, rozciągający się na czoło i skroń, ze światłowstrętem, łzawieniem i zapaleniem spojówki; rozpoczyna się codziennie o 1 P. M. i trwa do 7, po czym występują poty. θ Gorączka przerywana.

Przeszywający ból pod prawym okiem rozpoczyna się o 7 A. M. i trwa do czasu po 3 P. M.; następnie znika, pozostawiając wewnątrz czaszki wrażenie, jakby kapała tam woda.

Swoista suchość oczu.

Oczy zamykają się ze znużenia.

SŁUCH I USZY [6]

Gwałtowne dzwonienie w uszach podczas dreszczu.

Dzwonienie w uszach, odczuwane szczególnie w lewym, rzadko w prawym.

Dzwonienie jak dzwony. θ Podrażnienie rdzenia kręgowego.

Brzęczenie w uszach. θ Tyfus plamisty.

Głuchota wskutek wstrząśnienia mózgu, zwłaszcza w obrębie nerwu słuchowego.

Niedosłuch z bardzo silnym bólem głowy.

Mrowienie w uszach, ciągłe albo występujące tylko podczas bólu głowy, z zawrotami głowy przy pochylaniu się.

(U chorego:) Szumy uszne z nastrzyknięciem naczyń wzdłuż rękojeści młoteczka, uczuciem pełności w głowie i zawrotami głowy.

WĘCH I NOS [7]

Częste krwawienia z nosa.

Gwałtowne krwawienia z nosa u młodych osób.

GÓRNA POŁOWA TWARZY [8]

Tępy i otępiały wyraz twarzy, z zaczerwienieniem twarzy.

Podczas pisania nagły ból nad lewą kością jarzmową, także w obrębie kresy skroniowej.

Pobolewanie w okolicy lewej kości jarzmowej wieczorem.

Napadowe zaczerwienienie twarzy, z zaczerwienieniem oczu i uszu.

Twarz blada, z wyrazem cierpienia; wargi i paznokcie sine.

Bardzo blada, zalękniona twarz. θ Podrażnienie rdzenia kręgowego.

Bladość twarzy, gwałtowne pragnienie, nudności, osłabienie stóp, głuchota podczas chodzenia oraz sporadyczne poty na całym ciele.

Żółtaczkowe zabarwienie twarzy i spojówek. θ Gorączka przerywana.

Twarz wychudła, otępiała. θ Tyfus plamisty.

Napady prosopalgii występujące o 10 A. M., 3 P. M. i 10 P. M.

Prawostronna prosopalgia codziennie od 7 A. M. do południa, z towarzyszeniem gorączki i łzawienia prawego oka; bolesne okolice wilgotnieją.

Neuralgia twarzy o okresowości porannej; bóle zwykle rozpoczynają się po lewej stronie, czasem jednak po prawej, a sporadycznie po obu stronach; napady zaczynają się każdego ranka i trwają od godz. 7 do 12; bóle są przeszywające, rozpoczynają się pod okiem i wkrótce szerzą się do oka i wokół niego, powodując znaczne łzawienie; bóle > od ucisku.

DOLNA POŁOWA TWARZY [9]

Obrzęk okolicy podżuchwowej. θ Ospa prawdziwa.

SMAK, MOWA, JĘZYK [11]

Język wiotki, pośrodku pokryty białym lub żółtym nalotem, blady na brzegach.

Gorzki smak przy czystym języku.

Suchość języka i jamy ustnej; gorzki smak. θ Tyfus plamisty.

Niemożność wymawiania nazw oraz spowolnienie pojmowania.

APETYT, PRAGNIENIE. UPODOBANIA, AWERSJE [14]

Pragnienie podczas dreszczu i w okresie bezgorączkowym.

Nadmierne pragnienie z suchością jamy ustnej i gardzieli, tuż przed fazą gorąca i podczas niej.

Wyraźne pragnienie przeważnie tylko podczas potów.

Nadzwyczaj silny wstręt do wszelkiego pokarmu.

JEDZENIE I PICIE [15]

Po jedzeniu uczucie ucisku, nudności i senność.

CZKAWKA, ODBIJANIE, NUDNOŚCI I WYMIOTY [16]

Nudności i odraza do jedzenia. θ Cholera.

DOŁEK PODSERCOWY I ŻOŁĄDEK [17]

Ucisk od dołka podsercowego ku gardłu oraz ucisk w żołądku, < po wypiciu wody. θ Cholera.

Po jedzeniu ucisk w żołądku, po którym następuje ból tnący w górnej i środkowej części brzucha.

Nawet najmniejsza ilość pokarmu wywołuje ucisk w żołądku i nawrót zwykłych objawów.

Ból w nadbrzuszu, < od ucisku.

Obrzmienie i bolesność uciskowa nadbrzusza.

Dyspepsja lub kardialgia z nudnościami, odrazą do jedzenia, gorzkim odbijaniem, gorzkim smakiem w ustach, wymiotami żółcią, uciskiem w żołądku, zgagą albo pieczeniem w żołądku i przełyku oraz uczuciem ściskania i ciągnięcia w żołądku.

Silna kardialgia.

PODŻEBRZA [18]

Ból w okolicy wątroby na krótko przed udaniem się do łóżka.

Silny ból w lewym podżebrzu, z dreszczami wstrząsającymi ciałem.

Ból w okolicy wątroby i śledziony podczas schylania się, głębokiego wdechu lub kaszlu. θ Gorączka przerywana.

Bolesne powiększenie śledziony po gorączce przerywanej.

Powiększenie śledziony z puchliną.

BRZUCH I LĘDŹWIE [19]

Ból jelit, szczególnie po jedzeniu. θ Cholera.

Ból ściskający i rwący w brzuchu, promieniujący do klatki piersiowej, z parciem ku pachwinie podczas miesiączki. θ Bolesne miesiączkowanie.

Wzdęciowa kolka typu okresowego.

Brzuch wzdęty. θ Tyfus plamisty. θ Ospa prawdziwa.

Zastoje w narządach wewnętrznych, szczególnie przekrwienie śledziony i wątroby.

Okolica kątnicy wzdęta; przy ucisku przelewanie. θ Tyfus plamisty.

Zwiotczenie narządów trawiennych u osób starszych, przejawiające się niestrawnością.

STOLEC I ODBYTNICA [20]

Nocna biegunka.

Biegunka; stolce wodniste, śluzowate, ciemne albo wręcz czarniawe, o cuchnącej woni.

Zaparcie albo miękkie stolce, po których występuje osłabienie.

Niekontrolowane stolce biegunkowe. θ Tyfus plamisty.

Stolec twardy, przypominający owcze bobki.

NARZĄDY MOCZOWE [21]

Pieczenie w cewce moczowej podczas oddawania moczu.

Mocz szybko mętnieje, zawiera śluzowate kłaczki oraz gliniasty, tłusty osad.

Mocz tłusty, pozostawiający słomkowożółty osad barwy pyłu ceglanego.

Niekontrolowane oddawanie moczu. θ Tyfus plamisty.

Cukrzyca.

Albuminuria. θ Drgawki połogowe.

Zwiększona ilość fosforanów.

Mocz obficie zawiera moczany. θ Neuralgia nadoczodołowa.

Krwiomocz.

ŻEŃSKIE NARZĄDY PŁCIOWE [23]

Miesiączka zbyt wczesna i zbyt obfita.

Gwałtowne skurcze macicy, wystarczająco silne, by wywołać poronienie.

Obfita miesiączka, po której występuje ból głowy z nudnościami, dreszczowością, zimnymi stopami i krańcowym osłabieniem.

Bierne krwotoki maciczne, z obniżoną pobudliwością.

CIĄŻA. PORÓD. LAKTACJA [24]

Dwa tygodnie po porodzie, wskutek przestrachu, gwałtowna neuralgia macicy, nawracająca codziennie po południu o tej samej godzinie, z towarzyszącą dusznością, małym tętnem i lepkim potem na kończynach; okolica macicy wrażliwa na dotyk.

Bóle porodowe przypominają skurcze toniczne i towarzyszą im drgawkowe szarpnięcia; po porodzie utrata świadomości, drgawki tężcowe, a w przerwach drgawkowe skurcze mięśni twarzy, oczu itd.; brak świadomości, utrudnione oddychanie, nabrzmiałe żyły na głowie i szyi, słabe, szybkie i przepuszczające tętno oraz albuminuria.

GŁOS I KRTAŃ. TCHAWICA I OSKRZELA [25]

Okresowy bezgłos.

Mniej lub bardziej zupełna utrata głosu około godziny 4 P. M.; poprzedzona pragnieniem, kaszlem, uciskiem szyi, bólem głowy albo neuralgią; gorąco w głowie i częste tętno.

ODDYCHANIE [26]

Z powodu osłabienia niemal nie może oddychać. θ Gorączka przerywana.

Liczba oddechów 28. θ Ospa prawdziwa.

Utrudnione oddychanie. θ Drgawki połogowe.

Bolesne uczucie ucisku i ciężaru na klatce piersiowej. θ Podrażnienie rdzeniowe.

Niepokój i duszność z bólem międzyżebrowym. θ Tyfus plamisty.

Oddychanie znacznie przyspieszone, nieprawidłowe unoszenie się i opadanie klatki piersiowej. θ Podrażnienie rdzeniowe.

Oddychanie powolne i nieregularne.

KASZEL [27]

Dokuczliwy, wilgotny kaszel. θ Ospa prawdziwa.

W GŁĘBI KLATKI PIERSIOWEJ I PŁUCA [28]

Ucisk w klatce piersiowej.

Kłucia po lewej stronie, poniżej żeber rzekomych.

Bóle przeszywające w prawej połowie klatki piersiowej, promieniujące ku barkowi i wstrzymujące oddech, > przy pochyleniu tułowia do przodu.

Rzężenie śluzu w całej prawej połowie klatki piersiowej. θ Tyfus plamisty.

Krwotok płucny; z biegunką, gorączką, zimnym potem i krańcowym osłabieniem.

Ból w klatce piersiowej podczas dreszczu.

SERCE, TĘTNO I KRĄŻENIE [29]

Tętno słabe, szybkie i przepuszczające. θ Drgawki połogowe.

Tętno 100, bardzo małe; uderzenie serca niewyczuwalne, tony ledwie słyszalne. θ Podrażnienie rdzeniowe.

Tętno 120. θ Ospa prawdziwa.

Kołatanie serca po niewielkim wysiłku.

Dławica piersiowa z wyniszczeniem.

Tętno: przyspieszone; duże; pełne podczas dreszczu i gorąca, a pod koniec napadu słabe i drżące, od pięćdziesięciu do sześćdziesięciu uderzeń na minutę; wolne, szczególnie po jedzeniu; pełne albo małe, lecz słabe i wolne; częste podczas gorąca.

ŚCIANA KLATKI PIERSIOWEJ [30]

Kłujący, rwący ból w przestrzeni międzyżebrowej po prawej stronie, między ósmym a dziewiątym żebrem, promieniujący od kręgosłupa do mostka, wrażliwy na ucisk, < od 4 do 7 P. M.; wywołuje niepokój i duszność. θ Tyfus plamisty.

SZYJA I PLECY [31]

Codziennie około godziny 4 P. M. gwałtowny ból bocznych mięśni szyi, które wydają mu się obrzęknięte i skurczone; ma zawroty głowy i uczucie ciężkości w głowie oraz chce się położyć. θ Okresowa neuralgia szyjna.

Wrażliwość ostatniego kręgu szyjnego i pierwszego kręgu piersiowego na ucisk.

Kręgosłup bolesny przy ucisku we wszystkich stadiach napadu gorączki.

Trzy górne kręgi piersiowe są wrażliwe i bolesne przy dotyku; ucisk wywołuje duszność. θ Podrażnienie rdzeniowe.

Okresowy ból pleców, nawracający około północy i promieniujący do głowy. θ Podrażnienie rdzeniowe.

KOŃCZYNY GÓRNE [32]

Reumatyzm prawego barku.

Zimne ręce i zimny pot.

KOŃCZYNY DOLNE [33]

Wielotygodniowa neuralgia prawego nerwu kulszowego.

Ostry ból reumatyczny w lewym stawie skokowym po przeziębieniu, z towarzyszącą gorączką i obfitym potem.

Porażenie kończyn dolnych oraz niekontrolowane stolce i oddawanie moczu, występujące co drugi dzień podczas epidemii gorączki.

Porażenie kończyn dolnych, występujące początkowo o 6 P. M., a następnie każdego dnia o pół godziny wcześniej, z bólem głowy, dreszczem, gorącem i potem.

Bóle tnące w stopach podczas dreszczu; obrzęk kostek.

KOŃCZYNY OGÓLNIE [34]

Uczucie ciężkości i pobolewanie we wszystkich kończynach, szczególnie w stawach. θ Cholera.

Sztywność niemal wszystkich stawów; prawy nadgarstek i staw kolanowy bardzo bolesne i znacznie obrzęknięte. θ Ostry reumatyzm.

Ostry reumatyzm stawowy.

SPOCZYNEK. POZYCJA. RUCH [35]

Chce się położyć. θ Okresowa neuralgia szyjna.

Leżenie na plecach: majaczenie przez całą noc.

Schylanie się: podczas głębokiego wdechu albo kaszlu; ból w okolicy wątroby i śledziony.

Pochylenie tułowia do przodu: > bóle przeszywające w klatce piersiowej.

Pochylanie się: zawroty głowy.

Ruch: podczas gorączki wywołuje dreszczowość.

Podczas pisania: nagły ból nad lewym łukiem jarzmowym i na grzebieniu skroniowym.

Chodzenie: odczuwa każdy krok, czołowy ból głowy; głuchota.

Wysiłek: najmniejszy wywołuje pot.

Ćwiczenia: kołatanie serca.

NERWY [36]

Silne podrażnienie całego ciała.

Skrajny niepokój ruchowy.

Wielka wrażliwość na wpływy zewnętrzne; ogólne osłabienie. θ Cholera.

Czuje się słaby i nerwowo pobudzony; niewielki wysiłek wywołuje u niego kołatanie serca.

Osłabienie i niezdolność do wykonywania obowiązków; utracił wszelką ochotę na sport i ćwiczenia.

Osłabienie spowodowane znaczną utratą płynów; szczególnie po wyczerpującej utracie krwi.

Ogólne osłabienie, szczególnie stóp.

Osłabienie i drżenie kończyn oraz wolne tętno.

Drżenie kończyn; kontrola woli nad nimi wydawała się znacznie ograniczona.

Subsultus tendinum. θ Tyfus plamisty.

Drgania albo skurcz kloniczny kończyn. θ Podrażnienie rdzeniowe.

Napady padaczkowe nawracające co siedem dni, krótkotrwałe.

Skurcze tężcowe z utratą świadomości podczas porodu i po nim; nabrzmiałe żyły na głowie i szyi; tętno częste, przepuszczające i słabe; albuminuria.

Drgawki tężcowe; w przerwach utrata świadomości.

Upadanie na ulicach.

Porażenie.

Okresowa neuralgia; ból nawraca z wielką regularnością.

SEN [37]

Bezsenność wskutek nadmiernego pobudzenia układu nerwowego.

CZAS [38]

Przez całą noc: majaczenie; wysoka gorączka.

W nocy: gwałtowne majaczenie; biegunka.

Około północy: nawraca ból pleców.

Rano: osłupienie po majaczeniu; neuralgia twarzy.

O 8 A. M.: dreszcz.

O 10 A. M.: napady neuralgii twarzy.

Od 7 A. M. do południa: prawostronna neuralgia twarzy; neuralgia twarzy.

Ku południu: czołowy ból głowy z dreszczem.

W południe: ból skroni i czoła; gwałtowna neuralgia w lewym oku i wokół niego; dreszcz.

Po południu: neuralgia macicy.

Od 7 A. M. do po 3 P. M.: przeszywający ból pod prawym okiem.

O 3 P. M.: neuralgia twarzy; dreszcz wstrząsający.

Około 4 P. M.: neuralgia szyjna.

O 4 P. M.: bezgłos; dreszcz.

Od 4 do 7 P. M.: neuralgia międzyżebrowa <.

O 6 P. M.: porażenie kończyn dolnych.

Od 12 do 8 P. M.: neuralgia wokół lewego oka.

Od 1 do 7 P. M.: kłucie i pulsowanie w lewym oku.

O 8 P. M.: napad bólu nad lewym okiem.

O 10 P. M.: neuralgia twarzy; otępienie; gorączka osiąga największe nasilenie.

Od 6 P. M. do 4 A. M.: czas trwania gorączki.

Wieczorem: napady hemikranii; pobolewanie pod kością jarzmową.

TEMPERATURA I POGODA [39]

Ciepło: częściowo > objawy podczas dreszczu.

GORĄCZKA [40]

Napady rozpoczyna jedynie przemijające, czasami niemal niedostrzegalne uczucie chłodu, głównie w poprzek barków i karku oraz wzdłuż kręgosłupa, w górę i w dół; trwa tylko kilka chwil i występuje o różnych porach dnia.

Dreszcz; regularne napady o tej samej godzinie.

Wyraźny dreszcz wstrząsający o 3 P. M.

Podczas dreszczu sine wargi i paznokcie, dzwonienie w uszach, blada twarz.

Wewnętrzne uczucie zimna.

Dreszczowość, szczególnie w plecach, występująca naprzemiennie z uderzeniami gorąca. θ Cholera.

Dreszcz co trzeci dzień o 10 P. M., z silnym pragnieniem i bólem w klatce piersiowej, po którym następuje gorąco z bólem głowy, a następnie obfity pot; niewielkie pragnienie podczas gorąca i potu.

Dreszcz co trzeci dzień o 10 A. M., z bólami tnącymi w stopach i obrzękiem kostek.

Czwartaczka; dreszcz o 4 P. M.; naprzemienne fale chłodu i gorąca przez godzinę, przechodzące w wysoką gorączkę, która trwa przez całą noc i przebiega z obfitym potem; podczas gorączki ruch wywołuje dreszczowość; nieustanne pieczenie w żołądku; pragnienie zaspokajane tylko na chwilę łykiem zimnej wody; wargi pokryte bezbarwnymi pęcherzykami.

Codzienna gorączka przerywana; dreszcz o 8 A. M.; dreszcz, gorączka i pot wyraźnie zaznaczone, każde stadium trwa około dwóch godzin; przez cały napad pragnienie dużych ilości zimnej wody; ciągłe nudności utrzymujące się aż do następnego dreszczu.

Gorączka przerywana z dreszczami; w okresie bezgorączkowym brak objawów poza pewnym osłabieniem; napady są regularne i nie towarzyszą im żadne bardzo wyraźne zaburzenia ze strony któregokolwiek narządu.

Wyraźne stadia zimna, gorąca i potu oraz całkowity okres bezgorączkowy.

Napad za każdym razem występuje o około dwie godziny wcześniej; okres bezgorączkowy wyraźny.

Trzeciaczka; dreszcz o godzinie 12 w południe; dreszcz słabo zaznaczony, trwający pół godziny, po którym następuje intensywna gorączka trwająca dziesięć godzin i kończąca się skąpym potem; stały czołowy ból głowy; silne pobolewanie kończyn; ciepło częściowo łagodzi wszystkie objawy, szczególnie dreszczowość.

Gorączka przerywana z dreszczami i podrażnieniem rdzeniowym; kręgi szyjne i piersiowe bardzo wrażliwe na dotyk, bóle lędźwi, ud i ogólnie kończyn dolnych, ruchy drgawkowe i zrywania pojedynczych mięśni, lekkie skurcze, często ograniczone do mięśni lewej strony, duszność i ucisk w klatce piersiowej, szumy uszne z zawrotami głowy i przytępieniem umysłowym.

Gorączka rozpoczyna się około 6 P. M., około godziny 10 osiąga największe nasilenie i trwa mniej więcej do 4 A. M., kiedy zwykle pojawia się pot, z wielkim krańcowym osłabieniem.

Gorączka z uczuciem pełności w głowie, dzwonieniem w uszach, a także niedosłuchem, niewyraźnym widzeniem oraz żółtaczkowym zabarwieniem twarzy i spojówek. θ Gorączka przerywana.

Gorąco gorączkowe z majaczeniem, uczuciem pełności w głowie, dzwonieniem w uszach i niedosłuchem.

Silne gorąco całej skóry, z przyspieszonym tętnem.

Wielkie gorąco skóry i suchość ust oraz gardzieli.

Gwałtowne gorąco z częstym ziewaniem i kichaniem.

Gorąco stopniowo przechodzi w pot podczas całkowitego spoczynku.

Obfity pot, szczególnie na plecach i szyi, podczas snu.

Najmniejszy wysiłek łatwo wywołuje pot.

Pot łagodzi wszystkie objawy oprócz bólu głowy, który się nasila.

Osłabiający pot.

Tyfus plamisty z krańcowym wyczerpaniem, otępiałym wyrazem twarzy, bólem głowy, biegunką, krwawieniem z nosa, naprzemiennymi dreszczami i gorączką oraz niechęcią do poruszania się.

NAPADY, OKRESOWOŚĆ [41]

Dreszcze pojawiają się o 10 lub 11 A. M. albo między 3 a 10 P. M.

Napady powracają co drugi dzień albo codziennie występują o jedną do trzech godzin wcześniej.

Okresy dreszczy, gorączki i potów są wyraźnie zaznaczone i od siebie odrębne.

Napady prozopalgii: o 10 A. M., 3 P. M. i 10 P. M.

Co drugi dzień: o tej samej godzinie utrata przytomności; zapalenie spojówek; porażenie kończyn dolnych; dreszcze.

Co siedem dni: napady padaczkowe.

Codziennie: neuralgia nadoczodołowa; kłucie; tętniący ból lewego oka; prozopalgia; neuralgia macicy; neuralgia szyjna; porażenie kończyn dolnych.

O regularnych godzinach: neuralgia; dreszcze.

Okresowo: neuralgiczne ukłucia w nerwach nad- i podoczodołowych; zapalenie oka; neuralgia twarzy; krwotok płucny; ból pleców; napady nerwowe i zastoinowe; szczękościsk; paraplegia.

Przerywane: neuralgia; ból głowy; zez; kolka; neuralgia macicy; tętno.

Za każdym razem o około dwie godziny wcześniej: napad gorączki.

Codziennie o pół godziny wcześniej: porażenie kończyn dolnych.

Przez cztery kolejne dni: bardzo silny ból nad lewym okiem o godz. 8 wieczorem.

Przez kilka tygodni: czarna plama przed prawym okiem.

Trwająca wiele tygodni: neuralgia kulszowa.

Dzień po dniu i tydzień po tygodniu: ciągły ból głowy.

UMIEJSCOWIENIE I KIERUNEK [42]

Lewa strona: ból głowy i tętnienie tętnic skroniowych; połowiczy ból głowy; neuralgia wokół oka; ból nad okiem; kłucie i tętnienie w oku; dzwonienie w uchu; nagły tępy ból nad łukiem jarzmowym; tępy ból w okolicy kości jarzmowej; ból w podżebrzu z dreszczami; kłucia poniżej krótkich żeber; ostry ból reumatyczny w stawie skokowym; kurcz mięśni w gorączce z dreszczami, z podrażnieniem rdzenia kręgowego.

Prawa strona: czarna plama przed okiem; przeszywający ból pod okiem; dzwonienie w uchu, rzadsze niż w lewym; prozopalgia z łzawieniem oka; przeszywające bóle w połowie klatki piersiowej; kłujący, rozdzierający ból w przestrzeni międzyżebrowej, między ósmym a dziewiątym żebrem; reumatyzm barku; neuralgia kulszowa; ból i obrzęk stawów nadgarstkowego oraz kolanowego.

ODCZUCIA [43]

Wewnętrzne złe samopoczucie, jak przy nadchodzącej chorobie. θ Cholera.

Jakby woda kapała wewnątrz czaszki; jakby boczne mięśnie szyi były obrzęknięte i przykurczone.

Ból: w skroni i czole; w nadbrzuszu; w okolicy wątroby; w lewym podżebrzu; w jelitach; w klatce piersiowej podczas dreszczy; w bocznych mięśniach szyi; w prawym stawie nadgarstkowym i kolanowym; w plecach; w kończynach dolnych.

Bardzo silne bóle: nad lewym okiem.

Przeszywający ból: pod prawym okiem; w twarzy; w prawej połowie klatki piersiowej, w kierunku barku.

Ból tnący: w górnej i środkowej części brzucha; w stopach podczas dreszczy.

Kłucia: w lewym oku, czole i skroni; po lewej stronie, poniżej krótkich żeber.

Ból kłujący: w przestrzeni międzyżebrowej.

Ból rozdzierający: w głowie; w oczodole; w brzuchu; w przestrzeni międzyżebrowej.

Neuralgia: głowy; oczu; wokół oczu; twarzy; macicy; kulszowa po prawej stronie.

Ból reumatyczny: w prawym barku; w lewym stawie skokowym.

Ból wstrząsający: w okolicy czołowej.

Kurczowy ból: w brzuchu.

Pieczenie: w żołądku; w cewce moczowej.

Bolesność: cebulek włosów.

Tępy ból: w mózgu; nad lewym łukiem jarzmowym i przy kresie skroniowej; w okolicy lewej kości jarzmowej; we wszystkich kończynach.

Tętnienie: ból głowy; w lewym oku, czole i skroni.

Łomotanie: na szczycie głowy.

Sztywność: stawów.

Ucisk: od dołka podsercowego w górę aż do gardła; w żołądku; na klatkę piersiową.

Przewężenie: w żołądku; szyi.

Napięcie: skóry głowy.

Uczucie ciągnięcia: w żołądku.

Uczucie ciężkości: w głowie; we wszystkich kończynach.

Drętwienie: z bólem głowy.

Mrowienie: w uszach.

Gorąco: w głowie; w twarzy.

Suchość: oczu; jamy ustnej i cieśni gardzieli.

TKANKI [44]

„Osłabienie odżywczych włókien zwojowych”.

„Odbudowuje tkankę nerwową i zapobiega jej niszczeniu”. [Obs. „Bina i jego uczniowie stwierdzili, że Chininum sulfuricum w roztworze 1:10 000 działa śmiertelnie na wymoczki, przecinkowce itp., lecz nie na grzyby pleśniowe ani na ameby słonowodne; zapobiega fermentacji kwasu mlekowego i alkoholu, lecz nie diastatycznemu działaniu na skrobię ani działaniu soków trawiennych; znosi ruchliwość białych krwinek w protoplazmie i tym samym zapobiega ich emigracji w stanach zapalnych; zmniejsza ilość mocznika oraz ogranicza i opóźnia przemianę tkanek w organizmie zwierzęcym”.]

Phthisis intestinalis: nudności, odruchy wymiotne, utrata apetytu, wzdęcie brzucha, stały ucisk w okolicy pępkowej, zaparcie, wychudzenie, gorączka hektyczna i majaczenie.

Gorączka przerywana u osób wyniszczonych wskutek utraty krwi albo długotrwałego, utrzymującego się wyczerpania.

Dławica piersiowa, w której wyraźnym objawem jest skrajne wyniszczenie.

Gorączka o regularnym typie, z całkowitymi okresami bezgorączkowymi.

Okresowe nawroty nerwowych i zastoinowych „napadów, szczękościsku, paraplegii, zapalenia oka, krwotoku płucnego itd.

Osłabia tętno i siłę napędową w układzie tętniczym oraz uszkadza włókna mięśniowe.

Gorączka powikłana dolegliwościami żołądkowymi i ospałością jelit.

Eretyzm układu krążenia.

Wyczerpanie z przeczulicą.

DOTYK. RUCH BIERNY. URAZY [45]

Wielka wrażliwość na wpływy zewnętrzne. θ Cholera.

Ucisk: > neuralgia wokół lewego oka; > neuralgia twarzy; < ból w nadbrzuszu; przestrzeń międzyżebrowa wrażliwa; ostatni kręg szyjny i pierwszy grzbietowy wrażliwe; kręgi grzbietowe bolesne; kręgosłup bolesny; ucisk na kręgi grzbietowe wywołuje duszność.

Dotyk: okolica macicy wrażliwa; trzeci kręg grzbietowy bolesny; trzy górne kręgi grzbietowe bolesne i wrażliwe; skóra wrażliwa.

SKÓRA [46]

Zapalenie skóry.

Skóra wiotka i wrażliwa na dotyk.

Utrata czucia i sinoczerwone zabarwienie skóry, z wytworzeniem galaretowatej błony rzekomej lub cienkiego, powierzchownego nalotu.

Wysiew pokrzywki na całym ciele.

Czerwona wysypka na całym ciele, z silnym kłuciem, po którym następuje złuszczanie.

Zgorzelinowe, cuchnące ropienia.

Owrzodzenia rakowe: gruby, siny, wilgotny strup, który staje się suchy i czarny, z czerwonymi, wilgotnymi, a ostatecznie żółtawymi, poszerzonymi brzegami.

Zalecany w dżumie przez Lorbachera.

Potówki i czerwone plamy w tyfusie plamistym.

Ospa prawdziwa zlewna, wykwity krwotoczne; tętno 120, oddechy 28, brzuch wzdęty, lecz bezbolesny, okolica podżuchwowa obrzęknięta; wilgotny, dokuczliwy kaszel; ciężka depresja.

OKRES ŻYCIA, KONSTYTUCJA [47]

Osoby wyniszczone, osłabione utratą krwi.

Odpowiedni dla konstytucji wątłych, rumianych, sangwinicznych i nerwowych.

Chłopiec, æt. 10; powiększenie śledziony.

Chłopiec, æt. 13; napady padaczkowe.

Chłopiec, æt. 13; okresowe porażenie kończyn dolnych.

Chłopiec, æt. 15, rosnący bardzo szybko i przechodzący zmiany związane z dojrzewaniem; znużenie.

Młody P., æt. 16, jubiler; okresowa neuralgia szyjna.

Młodzieniec, æt. 17; powiększenie śledziony.

Młoda kobieta ze skłonnością do histerii.

Krzepka brunetka, æt. 23; podrażnienie rdzenia kręgowego.

Kobieta, æt. 24, temperament nerwowo-sangwiniczny; gorączka przerywana.

Pani A., æt. 25, niebieskie oczy, kasztanowe włosy, usposobienie pogodne; przewlekła gorączka przerywana.

Kobieta, æt. 26; okresowy ból głowy.

Pierworódka, æt. 28, o konstytucji limfatycznej, chlorotyczna; drgawki połogowe.

Kobieta; okresowa paraplegia.

Kobieta, dwa tygodnie po porodzie; okresowa neuralgia macicy.

Kobieta w pierwszym miesiącu ciąży; skurcze padaczkopodobne.

Bardzo wrażliwa kobieta w siódmym miesiącu ciąży, ze skłonnością do histerii; okresowe zapalenie oka.

Wątła, wyniszczona kobieta, matka czworga dzieci, ciężarna; biegunka z nocnymi potami.

Kobieta o konstytucji pełnokrwistej, æt. 30; okresowa apopleksja.

Młody żołnierz średniego wzrostu, o dobrej konstytucji i temperamencie sangwinicznym; tyfus plamisty.

Mężczyzna o konstytucji pełnokrwistej; okresowa prozopalgia.

Dwaj mężczyźni z uogólnioną puchliną wodną i powiększoną śledzioną.

Mężczyzna, æt. 30, temperament żółciowy; gorączka przerywana.

J., æt. 30, urzędnik; neuralgia podoczodołowa.

Kobieta, æt. 31, w szóstym miesiącu ciąży; gorączka przerywana.

Mężczyzna, æt. 34; ostry reumatyzm.

Pan B., prawnik, æt. 36, w ciągu ostatnich dziesięciu lat przebył wiele napadów gorączki przerywanej, przerywanych siarczanem chininy; neuralgia podoczodołowa.

Krzepki mężczyzna, æt. 36; okresowe zapalenie oka.

Krzepki mężczyzna, æt. 40, temperament choleryczny; okresowe zapalenie oka.

Mężczyzna, æt. 42, blondyn, o wątłej konstytucji, skłonny do dolegliwości żołądkowych; tyfus plamisty.

Kobieta, æt. 48; po krwotoku miesiączkowym wystąpił ból głowy.

Kobieta, æt. 48; gorączka przerywana.

Kobieta, æt. 50; okresowa prozopalgia.

Wątły, niski, krępy mężczyzna, æt. 50; okresowy krwotok płucny i biegunka.

Mężczyzna, æt. 59, temperament choleryczny, duży i silny; kolka przerywana.

Mężczyzna, æt. 60, temperament nerwowo-żółciowy; gorączka przerywana.

RELACJE [48]

Antidota: Arnic., Arsen., Carb. veg., Ferrum, Hepar, Laches., Natr. mur., Pulsat .

Porównaj: Apis (dreszcze o 3 P. M.), Arsen . (ropnica, podrażnienie rdzenia kręgowego), Bryon . (pot przy najmniejszym wysiłku), Carb. an . (wszystkie wydzieliny osłabiają), Eupat. perf . (pot łagodzi wszystkie objawy z wyjątkiem bólu głowy), Nux vom . (sine usta i paznokcie podczas dreszczy), Pulsat . (reumatyczne, wędrujące bóle), Stannum (neuralgia nadoczodołowa), Staphis . (głowa stopniowo pokrywa się potem w całkowitym spoczynku).