officinale. Kostnik. Ziele gojące. Żywokost lekarski. N. O. Boraginaceæ. Nalewka ze świeżego kłącza zebranego przed kwitnieniem i jesienią. Nalewka ze świeżej rośliny.

Wskazania kliniczne

Ropień / Ból grzbietu wskutek nadużyć seksualnych / Kości, rak; urazy / Piersi, obolałe / Oczy, bóle; urazy / Złamania / brak zrostu; objawy nerwowe / Gruczoły, powiększone / Rany postrzałowe / Przepuklina / Miesiączka, zatrzymana / Okostna, wrażliwa, bolesna / Ropień mięśnia lędźwiowo-udowego / Nadużycia seksualne, następstwa / Skręcenia / Kikut, drażliwy / Rany

Charakterystyka

Symphytum można uważać za swoisty środek ortopedyczny ziołolecznictwa. „Korzenie żywokostu, utłuczone, a ich sok wypity z winem, pomagają tym, którzy plują krwią, i goją wszelkie rany wewnętrzne oraz rozerwania. Te same korzenie, roztłuczone i przyłożone na podobieństwo plastra, goją wszystkie świeże, niezabliźnione rany, a mają tak silne właściwości sklejające, że spoją i skleją w jedną bryłę mięso pokrojone na kawałki i gotujące się w garnku” (Gerarde). Peter Squire (Squire's Companion to B. P., wyd. 6) podaje jako „właściwości lecznicze” Symph.: „Ściągające, śluzowate, sklejające; przydatne do sporządzania sztywnych osłon na uszkodzone kończyny. Czarną korę korzenia zeskrobuje się, a następnie śluzowaty korzeń starannie rozciera na gładką, równomierną miazgę; rozsmarowaną na batyście lub starym muślinie warstwą grubości monety koronowej owija się kończynę, po czym zakłada bandaż; opatrunek szybko sztywnieje i tworzy osłonę lepszą od opatrunku krochmalowego, zapewniając danej części podparcie i wytrzymałość”. P. Squire znał nastawiacza kości praktykującego pięćdziesiąt lat wcześniej, który zasłynął z leczenia tym korzeniem złamań otwartych; utrzymywał ten środek w tajemnicy i po pierwszym opatrzeniu nigdy nie zdejmował bandaża, dopóki kończyna się nie wygoiła (R. T. C). Symphytum nie bez powodu otrzymał swe nazwy. Jedną z nich jest Consolida, a „Comfrey” wywodzi się od Confirmare. Według Gerarde'a kleisty sok korzenia zdaje się dostarczać klucza do jego działania jako środka gojącego rany. H. C. Allen (Med. Cent., cyt. za Ind. H. Rev., v. 60) przytacza następujące wskazania dla Symph. podane przez Lippego: (1) Gdy uszkodzona została kość lub okostna, a po zastosowaniu Arn. tkanki miękkie uwolniły się już od obolałości jak po stłuczeniu, pozostały ból i bolesność okostnej mogą szybko ustąpić po Symp. (2) W urazach kości lub okostnej (na przykład po uderzeniu śnieżką albo innym przedmiotem w twarz) Symp. był jedynym środkiem, którego skuteczność widział Lippe. Wyleczył wiele przypadków, w których inni bez powodzenia stosowali Arn. (3) Oto jedno z jego wyleczeń: „Przed ponad rokiem chory upadł i uderzył kolanem o kamień; rana się zagoiła i niemal nie pozostawiła śladu, lecz w miejscu urazu utrzymywał się ostry ból kłujący, odczuwany, gdy ubranie dotykało tej części, a także podczas zginania kolana”. Allen podaje również następujący przypadek wyleczenia opisany przez Fowlera: pani J. stanęła na krawędzi kantówki, która się obróciła, wskutek czego skręciła kostkę. W ciągu kilku minut kostka zaczęła puchnąć i boleć; ból szybko narastał, tak że po godzinie lub dwóch chora cierpiała straszliwie. Twierdziła, że noga jest złamana, i że „czuje, jak szorstkie końce złamanych kości wbijają się w ciało”; z obawy przed sprawieniem jej bólu nie pozwalała nikomu do siebie podejść. Nie było żadnego przebarwienia. Symp. przyniósł szybką ulgę, dzięki czemu po czterdziestu ośmiu godzinach chora wykonywała swe zwykłe obowiązki. Allen uważa ból w postaci ukłuć za objaw przewodni. Po urazach kości następne pod względem znaczenia są urazy gałki ocznej, w odróżnieniu od urazów otaczających ją tkanek miękkich. „Już dawno przestałem stosować Arn. w urazach gałki ocznej, ponieważ Symp. przynosił tak szybką i trwałą ulgę” (H. C. Allen). [Widziałem jednak, jak Arn. szybko usunęła krwotok do ciała szklistego po uderzeniu korkiem wystrzelonym z butelki wody sodowej. J. H. C.] Allen podaje następujące wskazania: silny ból gałki ocznej po urazie tępym przedmiotem (śnieżką, laską, końcem parasola, piąstką niemowlęcia), przy nienaruszonych tkankach miękkich. Croserio (New, Old, and Forgotten Remedies) należał do pierwszych, którzy stosowali Symp. w potencjach na złamania. P. P. Wells przetłumaczył dzieło Croseria Connection of Homœopathy with Surgery, w którym znajduje się następujący ustęp: „Urazy kości goją się najszybciej przy podawaniu wewnętrznie Symp. 30 raz dziennie”. Wells podaje następujące własne przypadki: (1) Chłopiec, lat 14, dwa lata wcześniej złamał kość przedramienia na granicy środkowej i dolnej jednej trzeciej. Dwukrotnie ponownie złamał ją wskutek niegroźnych upadków. Końce kości były teraz nieznacznie ruchome względem siebie, a ramię prawie bezużyteczne. Trzy dawki Symp. doprowadziły do całkowitego wyleczenia; chłopiec nabrał krzepy, a jego zdrowie stało się znacznie lepsze niż kiedykolwiek wcześniej. (2) Chłopiec, lat 8, złamał kość ramienną w pobliżu połączenia kłykci z trzonem. Arn. 30 natychmiast zahamowała skurczowe szarpnięcia mięśni uszkodzonego ramienia. Arn. podawano nadal przez trzy dni, po których ustąpiła cała gorączka pourazowa. Symp. 3, jedna kropla w połowie szklanki wody; łyżeczka rano i wieczorem. Dziewiątego dnia usunięto łubki i stwierdzono zrost kości. Cały proces gojenia przebiegł bez bólu. F. H. Brett (H. W., xxv. 304) wyleczył u siebie przepuklinę pachwinową, nacierając okolicę nalewką z korzenia. Innym razem uderzenie w dolną część grzbietu podczas upadku spowodowało wtórne schorzenie kręgosłupa w środkowej okolicy grzbietowej; w tym miejscu pojawiło się uwypuklenie, jakby wskutek lekkiego przemieszczenia. Ponownie zastosowano miejscowo Symp. Ø. Tkliwość w tym punkcie ustąpiła po trzech zastosowaniach, a po kilku dniach zniknęło uwypuklenie. Brett wspomina (ib., 379) o przypadku, o którym słyszał: na chore ramię, w którym rozpoczynała się martwica, nałożono kataplazm z korzenia żywokostu; „wyciągnął on martwiczą tkankę i ramię znów stało się zdrowe”. Sir Wm. Thomson z Dublina (Lancet, 28 listopada 1896) opisuje przypadek złośliwego guza zatoki szczękowej, który rozprzestrzenił się na nos. Badanie mikroskopowe wykazało mięsaka okrągłokomórkowego. Pacjentowi zalecono usunięcie szczęki. Wówczas nie zgodził się na zabieg; zalecenie powtórzył Felix Semon, który zbadał go później. Po dalszej zwłoce Thomson przeprowadził operację w maju 1896 roku. Miesiąc później guz zaczął pojawiać się ponownie, szybko się powiększał, zamknął prawe oko, był siny, napięty, twardy i zrazikowaty, lecz nie pękał. Thomson odmówił kolejnej operacji. Na początku października mężczyzna wszedł do gabinetu Thomsona zdrowy: „Guz całkowicie zniknął z twarzy, a w jamie ustnej nie mogłem rozpoznać żadnego jego śladu”. Mężczyzna stosował kataplazmy z korzenia żywokostu, po których obrzęk zniknął. Cooper (H. W., xxxii. 403) przytacza następujące doświadczenie swojej pacjentki: tuż przed ślubem przebyła niebezpieczny napad płonicy, po którym pozostały ropnie po obu stronach szyi oraz znaczny obrzęk wewnętrzny, tak że mogła przełykać jedynie płyny, i to z wielką trudnością. Obrzęk zewnętrzny rozciągał się od ucha do podbródka, był twardy i bardzo bolesny. Zastosowano kataplazmy z korzenia żywokostu. Ból ustąpił natychmiast, a ropnie szybko się zmniejszały, aż zostały całkowicie wchłonięte, bez otwarcia na zewnątrz, o ile pacjentka mogła to stwierdzić. Hering (od którego zaczerpnąłem główną część mojego schematu) podaje, że Macfarlan przeprowadził fragmentaryczną próbę lekową Symp. Do przytoczonych wyżej zastosowań Symp. Gerarde dodaje, że środek łagodzi bóle grzbietu wskutek gwałtownych ruchów, takich jak zapasy, albo wskutek nadmiernych stosunków płciowych, nawet jeśli doprowadziły one do nasieniotoku. Analogiczne zastosowanie ma Arn. Szczególne odczucia to: jakby podczas zamykania oka górna powieka przesuwała się ponad wyniosłością. Jakby uszy były zatkane. Objawy: < od dotyku. Siedzenie = ból w okolicy pępka. Schylanie się = uczucie ciężaru w czole. Chodzenie = ból naprzeciw śledziony.

Związki

Dobrze działa po: Arn. (na bóle w postaci ukłuć oraz po ustąpieniu obolałości tkanek miękkich jak po stłuczeniu). Porównać: Złamania, Calc. ph. Urazy, Arn. (Arn. — tkanki miękkie, Symp. — tkanki twarde; Arn. — bolesny obrzęk z przebarwieniem, Symp. — bez przebarwienia; Arn. — obolałość, odczucie jak po stłuczeniu i kulawizna; Symp. — ukłucia, bóle kłujące i rwąco-szarpiące), Calen., Fl. ac., Hep., Sil., Stp., Led., Rhus, Hyper. Następstwa nadużyć seksualnych, Arn. Antidotum wobec Canthar. (Green's Herbal).

Przyczyny

Złamania. Urazy (oka, kości, okostnej). Upadki. Uderzenia. Nadużycia seksualne.

2. Głowa

Ból potylicy, szczytu głowy i czoła, zmieniający umiejscowienie.

3. Oczy

Ból oczu po uderzeniu lub stłuczeniu tępym przedmiotem. Po uderzeniu dziecka laską w oko nie było widocznego urazu, lecz podczas zamykania oka występowało odczucie, jakby górna powieka przesuwała się ponad wyniosłością na gałce ocznej; po przebudzeniu oka nie można było łatwo otworzyć, wydawało się skurczowo zamknięte.

4. Uszy

Niedosłuch; odczucie, jakby uszy były zatkane. Zapalenie uszu.

5. Nos

Ból zstępuje wzdłuż kości nosowej, a czasem po obu stronach nosa (wywołane w próbie lekowej. R. T. C.).

6. Twarz

(Złośliwy guz prawej zatoki szczękowej.). Zapalenie żuchwy; twardy, czerwony obrzęk.

11. Żołądek

Bóle poprzeczne nadbrzusza, biegnące z jednej strony na drugą, < naprzeciw śledziony podczas chodzenia; podczas siedzenia < w okolicy pępka; ból ściskający.

13. Stolec i odbyt

(Czerwonka. Guzki krwawnicze objęte stanem zapalnym i krwawiące.)

14. Narządy moczowe

Zwężenie cewki moczowej (lecznicze w niektórych postaciach. R. T. C.).

15. Męskie narządy płciowe

Jądra stają się bolesne i tkliwe, uniemożliwiając chodzenie (wywołane w próbie lekowej. R. T. C.). (Ból grzbietu wskutek nadmiernych stosunków płciowych; z nasieniotokiem. Gerarde.)

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka ustała; ból głowy, uczucie ciężaru w czole podczas schylania się; dolegliwość występuje niemal bez przerwy; znaczna gorączka co drugą godzinę; przez cały dzień odczuwa zimno, kurcze i biegunkę; nos bolesny po wewnętrznej stronie skrzydełek, chce w nim dłubać; chce pocierać oczy; zapalenie uszu; odczucie, jakby coś się w nich znajdowało, jakby były zatkane; niedosłuch. (Upławy. Obolałe piersi.)

20. Szyja i grzbiet

Ból grzbietu wskutek upadku; wskutek nadużyć seksualnych. Choroba Potta po upadku. Ropień mięśnia lędźwiowo-udowego. Szeroko stosowany przez zielarzy w próchnicy kości kręgosłupa i innych kości (R. T. C.).

21. Kończyny

Wydaje się działać szczególnie na stawy; kobieta, lat 50, po pojedynczej dawce Ø skarżyła się na utratę siły w dużych stawach; wydawały się one sztywnieć i były szczególnie bolesne podczas obracania się w łóżku; następnie pojawiło się silne poruszenie we wszystkich stawach, zwłaszcza stóp, z ukłuciami i przeszywającymi bólami palców obu stóp (R. T. C.).

23. Kończyny dolne

Przed ponad rokiem chory uderzył kolanem o kamień; rana się zagoiła i niemal nie pozostawiła śladu, lecz w tym miejscu utrzymywał się ostry ból kłujący, odczuwany przy dotknięciu ubraniem lub podczas zginania kolana. Mężczyzna cierpiący od dzieciństwa na samoistne zwichnięcie stawu biodrowego upadł i doznał złamania kości udowej po chorej stronie; po dwóch miesiącach odłamy były zupełnie ruchome, a ponieważ utracono nadzieję na zrost, sporządzono aparat pozwalający mu siedzieć w ciągu dnia na krześle; Symp. 4, cztery globulki co sześć godzin, doprowadził w ciągu dwudziestu dni do pełnego zrostu.

24. Objawy ogólne

Stłuczenia, skręcenia; obolałe piersi. Zapalenie kości; chorobowo zmienione wyrostki kolczyste. Ropień mięśnia lędźwiowo-udowego. Ułatwia zrastanie się złamanych kości i zmniejsza swoisty ból w postaci ukłuć; sprzyja wytwarzaniu kostniny. Bóle w postaci ukłuć, kłujące i rwąco-szarpiące. „Konfekt z korzeni leczy upławy, a ich odwar jest znakomity na kaszel i bolesność piersi. Wysuszone i sproszkowane korzenie pomagają na biegunki z kurczowymi bólami brzucha i krwistymi stolcami. [Symph.] jest również pomocny w nieżytach płuc, krwiopluciu i innych chorobach klatki piersiowej. Roztłuczony i przyłożony do cuchnących owrzodzeń oczyszcza je i przygotowuje do gojenia. Usuwa zapalenie guzków krwawniczych i hamuje ich krwawienie; wykazuje też znaczną skuteczność w owrzodzeniach nerek i dróg moczowych, szczególnie jeśli zostały spowodowane użyciem Cantharides” (Thos. Green's Herbal).

Symphytum