Obojętny octan miedzi, C2H3 CuO3 + Aq. Uwzględnione tu objawy, pochodzące z różnego rodzaju pokarmów przyrządzanych w miedzianych naczyniach, należą do działania octanu, zasadowego octanu, węglanu oraz niektórych organicznych soli miedzi; działanie ich wszystkich jest niemal lub całkowicie identyczne.

Przygotowanie , roztarcia.

Źródła.

1 , Fabas, Journ. de Méd., XVI, 228, zatrucie grynszpanem, z Cuprum Hahnemanna; 2 , Hamburg Mag., VIII, 442, zatrucie grynszpanem, z ibid.; 3 , Lauzonus, Misc. Nat. Cur., Dec., III, przypadki 7 do 8, obs., 10, działanie grynszpanu, ibid.; 4 , Orfila, Toxicologie, przypadki zatrucia grynszpanem, ibid.; 5 , Percival, Med. Trans, III, 8, po spożyciu marynaty skażonej miedzią, ibid.; 6 , Pet. de Abbano, De Venen., c. 16, działanie grynszpanu, ibid.; 7 , Pyl, Samml., VIII, 90, zatrucie grynszpanem, ibid.; 8 , Ramsay, Med. Obs. and Enq., działanie grynszpanu zawartego w żywności, ibid.; 9 , Zwinger, Act. Helvet., V, 252, działanie grynszpanu, ibid.; 10 , Drouard, Expér. et Obs., Sur l'empoison. par l'oxide de Cuivre, Diss. de Paris, 1802, skutki połknięcia około jednej drachmy maści egipskiej (grynszpan, miód i ocet), za Wibmerem; 11 , Pyl, Samml., van Aufs., a. d. Staats-arzk., Vol. VIII, zatrucie 24-letniej dziewczyny 4 uncjami grynszpanu, Wibmer, ten sam przypadek co Nr 7; 12 , Duval, Diss. sur la Toxicol., 1806, zatrucie mężczyzny grynszpanem, Wibmer; 13 , tenże, zatrucie żołnierza 1 1/2 uncji grynszpanu, Wibmer; 14 , Reveillé Parise, Gaz. de Santé, 1820, zatrucie 29-letniego mężczyzny dużą dawką, Wibmer; 15 , Albert, Henke's Zeit. f. d. Staats, 1832, zatrucie rodziny po spożyciu kiełbas zatrutych V., Wibmer; 16 , Rhodius, Obs. Cent., III, Obs., 95, ogrodnik zatruty rybami gotowanymi z solą i olejem w miedzianych naczyniach, Wibmer; 17 , Strack, Journ. de Med.-Chir., etc., t. 24, 1766, zatrucie czworga dzieci fasolą gotowaną w miedzianym naczyniu, Wibmer; 18 , Navier, Contre-poisons de l'ars., du subl. cord., du Vert de gris, etc., Paris, 1777, 18-letnia dziewczyna zatruta masłem z miedzianej łyżki, Wibmer; 19 , Jeanroy, Mem. de la Soc. Roy. de Méd., 1778, zatrucie rodziny mięsem gotowanym w miedzianym naczyniu, Wibmer; 20 , Fahner, Beit. Zar. pr. cud. Ger. Heilk., 1, 297, 18-letnia dziewczyna zatruta fasolą gotowaną w miedzianym naczyniu, Wibmer; 21 , Marizot-Deslandes, z Diss. Drouarda, kobieta zatruta rybą gotowaną z octem w miedzianym naczyniu, Wibmer; 22 , Langenbeck, Deutsche Klinik, 1851, trzydzieści jeden osób zatrutych pokarmem przyrządzonym na tłuszczu, który zzieleniał po dwudniowym pozostawaniu w miedzianych naczyniach, Fr. Mag., 4, 859; 23 , Renauldin, Journ. Univ. Med., 1820, 24-letni mężczyzna połknął w kawie 3 lub 4 grany grynszpanu, Fr. Mag., 4, 511; 24 , Wittcke, Med. Zeit. v. Ver. Preuss., 1838, 30-letni mężczyzna przyjął pół uncji V., Fr. Mag., 1, 44; 25 , Beer, pięć przypadków zatrucia cukierkami barwionymi miedzią, z Toxicology Orfili; 26 , Orfila, 44-letni mężczyzna przyjął pół uncji grynszpanu; 27 , tenże, zatrucie pokarmem gotowanym w miedzianym naczyniu; 28 , Frank, Journ. de Med., 1755, zatrucie kobiety i jej czterech córek zupą mleczną gotowaną w miedzianym naczyniu (Hempel's Mat. Med., II, 249); 29 , Munneke Archiv. f. Hom., 15, 3, 109; osoby zatrute bulionem gotowanym w miedzianym naczyniu; 30 , Escolar, L'Union, 1854, zatrucie aptekarza podczas ucierania grynszpanu (Herschel's Archiv., 2, 81); 31 , Reinhardt i Henke, mężczyzna przyjął 3 uncje w celu samobójczym, z tego samego źródła; 32 , Davidson, Med. Facts and Obs., London, 1792, p. 61, osiem osób zatrutych zupą podaną miedzianą chochlą, która pokryła się grynszpanem wskutek długiego wystawienia na powietrze; 33 , Clapton, Clin. Soc. Trans., Lond., 1870, marynarz wypił sok cytrynowy, który stał w miedzianym kotle; 34 , Corrigan, Dubl. Hosp. Gaz., 1854, zatrucie mężczyzny wskutek kontaktu z grynszpanem; 35 , Armstrong, pięć osób zatrutych puddingiem zawierającym grynszpan, Med. Times, 1844 (ze zbioru Berridge'a, suppl. to B. J. of Hom., 1874); 36 , Journ. de Chim. Méd., 1854, cztery osoby zatrute grynszpanem w zupie (zbiór Berridge'a); 37 , Boggs, kobieta zatruta wstrzyknięciem wykonanym mosiężną strzykawką pokrytą grynszpanem, Berridge, za Lancet, 1869; 38 , Fothergill, zatrucie wodą ze źródła nasyconą miedzią, Berridge, z „Caution to Heads of Families”, 1790; 39 , Journ. Gén. de Méd., 1827, szesnaście osób zatrutych mlekiem kozy, która zjadła kwaśną zupę z miedzianego naczynia (koza padła), (zbiór Berridge'a); 40 , The Chemist, mężczyźni zatruci winem z miedzianych naczyń, zbiór Berridge'a; 41 , Journ. de Connais., 1843, kobieta zatruta grynszpanem; 42 , Reinhardt, Henke's Zeit., 1854 (Band F. M. Ch. Rev.), zatrucie mężczyzny 1 1/2 uncji; 43 , Moore, Lond. Med. Gaz., 44, p. 487, zatrucie Hindusów na pokładzie statku grynszpanem; 44 , La Chinque (Lond. Med. Gaz., 4, 155), zatrucie octem, w którym moczono miedzianą monetę; 45 , Chevallier, Le Cuivre, etc., p. 20, zatrucie czterech osób galaretką winogronową zawierającą octan miedzi; 46 , Pritchard, Lond. Med. Gaz., 11, 211, skutki spożycia mleka gotowanego w miedzianym naczyniu; 47 , Journ. Gén. de Méd. (z Med.-Chir. Rev., 1, 158), zatrucie grochem, który stał w miedzianych naczyniach; 48 , Taylor, Guy's Hosp. Rep., 1866, zatrucie sześciu osób sosem pieczeniowym gotowanym w miedzianym naczyniu; 49 , Croserio, Journ. de la Méd. Hom., 1, 1846, zatrucie karczochami przechowywanymi w miedzianym naczyniu; 50 , Breyfogle, Med. Investigator, 8, 481, zatrucie kilku osób pokarmem gotowanym w miedzianym naczyniu; 51 , Elb (z Cuprum Heringa), skutki przypadkowego przyjęcia Cupr. ac. w dużej (homeopatycznej) dawce; 52 , Degrange, Journ. de Méd. de Bordeaux (Lond. Med. Gaz., 31), śmiertelne zatrucie węglanem.

UMYSŁ

Sfera emocjonalna.
Często nawracające napady wściekłości; próbowała gryźć osoby znajdujące się w pobliżu, 8.
Napady manii; wyobraża sobie, że jest oficerem wojskowym; że sprzedaje zielone warzywa; że naprawia stare krzesła. Wesoło śpiewa. Pluje opiekunom w twarze i serdecznie się z tego śmieje, 8.
Napady manii, z pełnym, szybkim, twardym tętnem, oczami objętymi stanem zapalnym, dzikim spojrzeniem i niespójną mową, kończące się potem, 8.
Napady posępnej, złośliwej manii, 8.
Majaczenie, 8, 13.
Gwałtowne majaczenie podczas pierwszego dnia (tylko u jednego chłopca), 22.
Majaczenie (wystąpiło w siedmiu najcięższych przypadkach) spokojnego charakteru, polegające na niezrozumiałym mamrotaniu, przerywanym niekiedy lamentami, 22.
Majaczenie albo stałe odrętwienie senne, u niektórych przechodzące w zupełną śpiączkę, u innych natomiast w zupełną bezsenność, 22.
Lekkie majaczenie, 23. [10.]
Niespójna, majaczeniowa mowa, 8.
Majaczenie podczas snu (drugi dzień), 29.
Mówi przez cały czas (trzeci dzień), 49.
Małomówność (drugi dzień), 44.
Płacz jak u dziecka, 8.
Częste wykrzykiwanie, 14.
Ich spojrzenie jest zdezorientowane, lecz zachowują pełnię władz umysłowych, a ich mowa jest płynna i całkowicie racjonalna. Nadal jednak miewają napady wycia, które zawsze pojawiają się niespodziewanie, 28.
Niepokój, 15, 21 , itd.
Silny niepokój (wkrótce potem), 41 ; (trzeci dzień), 49.
Silny niepokój z nietypowym miotaniem się po łóżku, 29. [20.]
Niepokój właściwy bólowi żołądka, 4.
Trwożliwość, 17.
Utrata wrażliwości i osowiałe siedzenie w kącie, 8.
Sfera intelektualna.
Głośne mówienie wyrywało ich z urojeń; zanim jednak mogli odpowiedzieć, musieli długo się zastanawiać, 22.
Utrata świadomości, 20.
Upadł nieprzytomny, z nagłymi drgawkami, 8.
Znaleziony bez świadomości, rozciągnięty na podłodze (po dwóch i pół godzinach), 44.
W ciągu trzydziestu do sześćdziesięciu minut zapadali w stan półświadomości; głos bardzo słaby, oczy półotwarte, nieruchome, szkliste, niewrażliwe na światło, tętno bardzo słabe, u jednych przyspieszone, u innych wolne; trudno ich było dobudzić, a po dobudzeniu skarżyli się na zimno i bardzo silny ból brzucha, 50.
Letargiczne osłupienie, 18.

GŁOWA

Splątanie i zawroty głowy.
Silne splątanie w głowie, 22. [30.]
Silne splątanie w głowie z tętniącymi w niej bólami (drugi dzień), 29.
Zawroty głowy, 22, 25, 29.
Zawroty głowy aż do upadku, jeśli wstawała z łóżka; były szczególnie dokuczliwe, gdy musiała wstać z powodu potrzeby wypróżnienia, 29.
Zawroty głowy, objaw bardzo wyraźny i uporczywy, przeważnie gwałtowne; zwykle utrzymywały się dłużej niż wszystkie pozostałe objawy, choć na ogół łagodniały po wypróżnieniu; zawsze łączyły się z pewnym stopniem otępienia, 22.
Zawroty głowy tak gwałtowne, że chory nie jest w stanie usiąść w łóżku, 22.
Wirowe zawroty głowy, 51.
Zataczanie się z boku na bok, narastające do tego stopnia, że chorzy byli w końcu zmuszeni położyć się do łóżka, 22.
Głowa — objawy ogólne.
Głowa jest ukośnie ściągnięta, 8.
Głowa jest odciągnięta do tyłu, 4.
Gwałtowne przekrwienie głowy, 29. [40.]
Otępienie i ból głowy, 8.
Uczucie ciężkości głowy, 22; (trzeci dzień), 49, itd.
Głowa ciężka i bolesna (drugi dzień), 41.
Uczucie ciężkości w głowie, 26.
Ból głowy (po pół godzinie), 42.
Niezwykle silne bóle głowy, klatki piersiowej i brzucha, 29.
Bóle głowy stające się coraz bardziej nieznośne (dwa przypadki), 45.
Ból ściskający w różnych częściach głowy (trzeci dzień), 49.
Ból głowy, 25; (po dwudziestu pięciu godzinach); (po czterdziestu dwóch godzinach), 45, itd.
Ból głowy w niemal wszystkich przypadkach; w ciężkich przypadkach bardzo gwałtowny, zwłaszcza w czole i na szczycie głowy, słabnący po jednym lub dwóch dniach, niekiedy jednak nawracający, 22. [50.]
Ból głowy wieczorem, 30.
Znaczny ból głowy, 19.
Silny ból głowy, 21.
Silny ból głowy, po którym następowały wymioty i gwałtowne wypróżnienia, 35.
Gwałtowny ból głowy, 10, 18, itd.
Okropny ból głowy, 25.
Rozdzierający ból głowy występujący w wyraźnych odstępach jak napady; przeszywające bóle, czasem w czole, czasem na szczycie głowy, czasem w skroniach lub potylicy, nasilane przez najmniejszy ucisk (trzeci dzień), 49.
Uczucie ucisku i ciężkości w głowie, 22.
Bardzo silne przeszywające bóle głowy, zwłaszcza przy obracaniu jej w którąkolwiek stronę; wydawało się, jakby głowa była przymocowana do barków długim kołkiem (trzeci dzień), 49.
Pulsujący ból całej głowy, 29. [60.]
Tętniący ból głowy, 29.
Czoło.
Gwałtowny ból w okolicy czołowej, 22.
Gwałtowne bóle czoła, 31.
Skronie.
Żyły skroniowe silnie obrzmiałe i twarde (trzeci dzień), 49.
Bolesne pulsowanie tętnic skroniowych, 29.
Okolice ciemieniowe.
Nieprzyjemne ciągnięcie po lewej stronie głowy, rozciągające się na twarz, ucho, okolicę za uchem oraz tę samą stronę szyi, jakby wszystkie te części były naprężone (drugi dzień), 49.
Powłoki głowy.
Włosy wrażliwe, a przy dotknięciu jakby obolałe (trzeci dzień), 49.
Osobliwe, nieopisane odczucie w skórze owłosionej górnej części głowy, podobne do kłującego łaskotania (trzeci dzień), 49.

OKO

Objawy obiektywne.
Oczy czerwone, zmienione zapalnie, o dzikim spojrzeniu (podczas majaczenia), 8.
Błyszczące oczy (wkrótce), 41. [70.]
Iskrzące oczy (wkrótce potem), 41.
Oczy zapadnięte, o nieruchomym spojrzeniu, 8.
Oczy wystające (drugi dzień), 41.
Oczy zapadnięte, 26.
Oczy zapadnięte i przygasłe, 22.
Oczy zapadnięte, głęboko osadzone, otoczone sinymi obwódkami, 4.
Oczy nieruchome, 8.
Oczy nieruchomo zwrócone ku górze, 52.
Okolica brwi.
Silny ból nad oczami (po pół godzinie), 42.
Powieki.
Powieki bardzo czerwone i obrzmiałe, tak że z trudem można je było otworzyć (trzeci dzień), 49.
Spojówka. [80.]
Spojówka żółta, o zielonkawym odcieniu, 30.
Białkówka nieco zaczerwieniona (drugi dzień), 29.
Spojówki oczu nastrzyknięte krwią, 43.
Źrenice.
Źrenice rozszerzone, 22; (drugi dzień), 44.
Źrenice zawsze bardzo silnie rozszerzone, lecz reagujące na światło, 22.
Źrenice zwężone (drugi dzień), 29.
Źrenice zwężone tylko w trzech przypadkach (spośród trzydziestu jeden), w których w pierwszych dniach występowało znaczne przekrwienie głowy, 22.
Wzrok.
Światłowstręt (drugi dzień), 29.
Oczy nie znoszą światła lampy, 29.
Częste ciemnienie przed oczami, migotanie i widzenie iskier, 22.

UCHO. [90.]

Upośledzenie słuchu, 26.
Lekki niedosłuch, 4.
Całkowita głuchota u 22-letniej dziewczyny, 22.
Dudnienie i dzwonienie w uszach (drugi dzień), 29.
Dudnienie i dzwonienie w uszach, w niektórych przypadkach utrzymujące się długo i związane z upośledzeniem słuchu, które ustępowało tylko stopniowo podczas rekonwalescencji, 22.

NOS

Nos czerwony i obrzmiały (trzeci dzień), 49.
Bardzo gwałtowny katar z obfitą wodnistą wydzieliną, ze łzawieniem i szczypaniem oczu (trzeci dzień), 49.
Krwawienie z nosa (piąty dzień), 41.
Obfite krwawienie z nosa z wybroczynami u dziecka, na dwadzieścia cztery godziny przed śmiercią, 22.

TWARZ

Objawy obiektywne.
Ociężały wyraz twarzy (drugi dzień), 41. [100.]
Rysy twarzy smutne, przygnębione, 4.
Mężczyzna wyglądał nędznie, 33.
Twarz wyrażała największy niepokój, 14.
Wyraz twarzy zdradzający ból (wkrótce), 41.
Wyraz twarzy zdradzający silny ból, 24.
Bladość (drugi dzień), 44.
Blada twarz, 17, 52; (trzeci dzień), 41.
Twarz blada, zapadnięta, 22.
Twarz blada, z wyrazem skrajnego wyczerpania lub nawet całkowitego otępienia, 22.
Żółtaczka ze spokojnym wyrazem twarzy, 4. [110.]
Żółtaczka pojawiła się drugiego dnia, trzeciego dnia nasiliła się jeszcze bardziej; towarzyszyły jej wymioty i odbijania, uczucie ciężkości w głowie, upośledzenie słuchu, szarawe stolce, silne pragnienie oraz ciemny, mętny mocz z żółtawym osadem; żółtaczka ustąpiła po około dwóch tygodniach, 26.
Twarz i powieki czerwone (drugi dzień), 41.
Twarz w niektórych przypadkach czerwona i obrzmiała w pierwszych dniach, 22.
Twarz w jednym przypadku czerwona, w pozostałych blada, 25.
Twarz bardzo czerwona i obrzmiała (trzeci dzień), 49.
Twarz zarumieniona (drugi dzień), 41.
Rysy twarzy zmienione, pełne niepokoju, 4.
Obrzęk twarzy (wkrótce potem), 41.
Twarz i powieki obrzmiałe i czerwone (drugi dzień), 41.
Twarz obrzękła, czerwona, gorąca, 29. [120.]
Twarz zapadnięta, 22.
Twarz zapadnięta, żółta, 30.
Rysy twarzy zniekształcone (po większych ilościach), 43.
Skurczowe wykrzywienie twarzy, 8.
Twarz okresowo skurczowo wykrzywiona; oczy wydawały się wówczas nieruchomo wpatrzone i cofnięte w oczodołach, 29.
Wargi.
Wargi obrzmiałe (trzeci dzień), 41.
Broda.
Skurczowe zaciśnięcie szczęk, 4.
Nie mógł mówić z powodu tężcowego skurczu szczęk i skurczu gardła, 14.
Zęby mocno zaciśnięte (po trzech godzinach), 44.

JAMA USTNA

Dziąsła.
Dziąsła owrzodziałe (trzeci dzień), 41.
Język. [130.]
Język obrzmiały i blady, 46.
Język raczej biały (drugi dzień), 49.
Język obłożony białym nalotem, 5.
Język początkowo pokryty białym lub żółtawym nalotem, wilgotny; w cięższych przypadkach po jednym lub dwóch dniach brzegi stawały się czerwone, podczas gdy grzbiet pozostawał blady, albo cały język wydawał się czerwony, z powiększonymi brodawkami, lecz pozostawał wilgotny; w najcięższych przypadkach stawał się bardzo czerwony i suchy, a brodawki bardzo wystające, nadając językowi chropowaty wygląd; w szczytowym okresie choroby był popękany i brunatnawy; w innych przypadkach ósmego dnia nabłonek złuszczał się, a cała błona śluzowa jamy ustnej oddzielała się dużymi płatami; w jeszcze innym przypadku szóstego dnia na czubku i brzegach języka pojawiły się nieco okrągłe owrzodzenia o żółtym dnie, 22.
Język zielony, 23.
Język zielonkawy, 30.
Język w kilku przypadkach czerwony, w innych wilgotny i pokryty białawym lub żółtym nalotem, 22.
Język obłożony nalotem i lepki, 43.
Język wilgotny i wiotki, 33; lub żółtawy nalot, 22.
Język w łagodnych przypadkach wilgotny i blady albo czerwony tylko na brzegach, lecz w większości przypadków czerwony, suchy, szorstki, z powiększonymi brodawkami, 22. [140.]
Język suchy, 29.
Język i gardło zajęte zmianami, podobnie jak błona śluzowa jamy ustnej (drugi dzień), 41.
Ogólnie w jamie ustnej.
Suchość jamy ustnej, 25.
Suchość jamy ustnej i gardła, 29.
Suchość jamy ustnej (drugi dzień), 49.
Suchość w ustach bez pragnienia (trzeci dzień), 49.
Dość ostry ból jamy ustnej i gardła, 45.
Ślina gromadzi się i wypływa z ust, 51.
Ślina.
Dużo lepkiej śliny (trzeci dzień), 41.
Ślina gromadzi się i wypływa z ust, 51.
Gromadzenie się wody w ustach, 29.
Smak. [150.]
Smak mdły, 26.
W ustach odrażający, przyprawiający o mdłości, gorzki smak, 43.
Metaliczny smak w ustach (po pół godzinie), 42.
Smak przypominający miedź w ustach, 35.
Smak miedzi przez kilka dni, 50.
Słodkawy, miedziany smak w ustach, 29.
Miedziany smak odczuwany w przełyku (trzeci dzień), 49.
Brak smaku w ustach, 30.

GARDŁO

Objawy obiektywne.
Zapalenie gardła uniemożliwiające połykanie, 4.
Obrzęk gardła (drugi dzień), 41. [160.]
Gardło bardzo silnie obrzmiałe (drugi dzień), 41.
Gardło twarde i obrzmiałe; chory nie mógł połykać; w ciągu dnia trudność w połykaniu nasiliła się tak bardzo, że chory nie chciał już niczego połykać (drugi dzień), 41.
Skurcz gardła uniemożliwiający mówienie, 4.
Suchość gardła z pragnieniem, 3.
Uczucie pieczenia w gardle (po dwunastu godzinach), (jeden przypadek), 48.
Palące gorąco w gardle (wkrótce), 41.
Uczucie zaciskania w gardle, 37, 45.
Ból uciskający w gardle, 29.
Kłujące odczucia w gardle, 36.
Języczek.
Rozlane zaczerwienienie podniebienia miękkiego z wysiękiem krupowym na migdałkach, 22. [170.]
Podniebienie miękkie i tylna ściana gardła ciemno brunatnoczerwone, suche, bez śladu śluzu, ze znaczną trudnością w połykaniu i szorstkim głosem, 22.
Cieśń gardzieli i przełyk.
Plamiste zaczerwienienie cieśni gardzieli, 22.
Zaciśnięcie przełyku (wkrótce), 41.
Podczas bezskutecznych prób wymiotowania cierpieli z powodu dokuczliwego uczucia zaciskania wzdłuż przełyku oraz w poprzek klatki piersiowej, w kierunku przepony, 43.
Połykanie.
Utrudnione połykanie (trzeci dzień), 13.
Bolesne połykanie, 52; (drugi dzień), 41.

ŻOŁĄDEK

Apetyt.
Niechęć do jedzenia, 52.
Utrata apetytu, 22, 43.
Utrata apetytu, a nawet wstręt do jedzenia, 22.
Apetyt całkowicie utracony, 22. [180.]
Brak apetytu, chociaż żołądek wydawał się pusty, jakby domagał się pokarmu (trzeci dzień), 49.
Brak apetytu, 26.
Bardzo silne pragnienie kwaśnych pokarmów; przez kilka dni nie chcą niczego innego, 50.
Pragnienie.
Pragnienie, 10, 13, itd.
Silne pragnienie, 22, 26, 51.
Silne pragnienie zimnej wody, 29.
Naglące pragnienie, 37, 43.
Intensywne pragnienie, 45.
Silne pragnienie (po dwunastu godzinach), (jeden przypadek), 48.
Gwałtowne pragnienie, 24. [190.]
Bardzo gwałtowne pragnienie, 26, 29.
Niezwykle gwałtowne pragnienie, 4.
Nieugaszone pragnienie, 25.
Odbijania i czkawka.
Odbijania, 26.
Ustawiczne odbijania, 5. [Nie odnaleziono. —Hughes.]
Częste odbijania kwaśnawą, gorzką wodą, poprzedzone czkawką (szósty dzień), 29.
Częste gorzkie i kwaśnawe odbijania, jak przy zgadze, wznoszące się do gardła, wskutek czego gardło kurczowo się zaciskało i połykanie stawało się niemożliwe (szósty dzień), 29.
Czkawka (po trzech godzinach), 44.
Czkawka ze skurczowymi zaciśnięciami gardła, 29.
Gwałtowna czkawka (po trzech godzinach), 13. [200.]
Częsta czkawka, niejednokrotnie tak głośna, że było ją słychać w całym domu, przy czym chory był nieprzytomny, 50.
Nudności i wymioty.
Nudności, 25; (wkrótce), 39.
Uczucie nudności (po dwunastu godzinach), 48.
Nudności i wymioty, 17, 29; (po dwunastu i dwudziestu sześciu godzinach), 48.
Nudności i częste wymioty, 19.
Nudności i wymioty zieloną treścią, 20.
Nudności i wymioty zielonkawym płynem, 23.*
Nudności, a w wielu przypadkach okresowe wymioty żółtawozieloną treścią, 22.*
Zrobiło im się niedobrze (dwie kobiety; po piętnastu minutach), 35.
Potrzeba wymiotowania, 36. [210.]
Skłonność do wymiotów (dwa przypadki), 45.
Silna skłonność do wymiotów, 29.
Po opróżnieniu żołądka z jego zawartości i niewielkich ilości żółci rozpoczęły się suche odruchy wymiotne, 43.
Gwałtowne odruchy wymiotne i wymioty, 29.
Wymioty, 3, 15, 16, itd.
Wymioty z kolką, 12.
Wymioty treścią pokarmową (wkrótce potem), 49.
W jednym przypadku przez kilka dni występowały wymioty pokarmem zjedzonym na śniadanie, choć o żadnej innej porze, 50.
Wymioty o odrażającym zapachu i smaku miedzi, poprzedzone ustawiczną czkawką, 5.
Wymioty zielonym płynem (po jednej godzinie), 42. [220.]
Wymioty pienistym płynem z domieszką krwi (drugi dzień), 41.
Wymioty krwią i śluzem, 25.
Wymioty treścią porowozieloną i krwistą, 39.
Bardzo częste i gwałtowne wymioty, złożone z pokarmu oraz dużej ilości zielonkawego, gorzkiego płynu, 22.
Wymioty zieloną, śluzowatą treścią o gorzkim smaku, innym razem przejrzystą, bardzo ciągliwą śliną o słodkawym smaku, 29.
Wymioty lepką, ciągliwą treścią o zielonkawym zabarwieniu, podbarwioną krwią (czwarty dzień), 41.
Wymioty i biegunka stały się krwiste (w trzech przypadkach), w jednym zaś przypadku niezwykle obficie krwiste, chociaż w przypadkach tych występował tylko niewielki ból jelit oraz znacznie silniejsze kurcze kończyn, 50.
W każdym przypadku wymiotom towarzyszyły palące nudności wznoszące się od żołądka do gardła, 50.
Kilkakrotne wymioty w ciągu nocy, 52.
Częste wymioty treścią niemal brunatnożółtą, częściowo czarnozieloną, 25. [230.]
Bardzo częste wymioty, zazwyczaj po piciu (u chłopca), 22.*
Ustawiczne wymioty, 1, 27, 33.
Ustawiczne wymioty z najokropniejszymi bólami brzucha, 7.
Wraz z kurczami ustawiczne wymioty zielonkawą i żółtawozieloną żółcią, 43.
Ustawiczne wymioty i przeczyszczenie, 29.
Wymioty z dużą siłą, 3.
Częste, gwałtowne wymioty, 18.
Gwałtowne wymioty i obfita biegunka (po kwadransie), 26.
Gwałtowne wymioty zieloną treścią żółciową wraz z częstymi płynnymi stolcami, 22.
Gwałtowne wymioty zielonkawym wodnistym płynem, pojawiające się nagle, z towarzyszącą obfitą zielonkawą biegunką i gwałtownym bólem jelit, 50.* [240.]
Nadmierne wymioty z ciągłymi bólami żołądka i parciem naglącym, 3, 4.
Zielonkawe wymioty, 30.
Gwałtownie zwymiotował i wydalił całą truciznę (natychmiast), 40.
Wydalono około 2 funtów wyraźnie zielonkawego płynu z domieszką krwi (drugi dzień), 41.
Żołądek.
Okolica nadbrzuszna nieco wzdęta i bolesna przy dotyku, 29.
Osłabienie żołądka, 28.
Ból żołądka, 5.
Ból w okolicy żołądka (po dwunastu godzinach), 48.
Intensywne bóle w okolicy żołądka (po dwóch godzinach), 28.
Gwałtowne bóle żołądka i brzucha, 47. [250.]
Gwałtowne bóle narządów trawiennych (niemal natychmiast), 40.
*Gwałtowne bóle i kurcze żołądka oraz jelit (po kilku godzinach), 43.
Gwałtowna kardialgia, 27.
Ostre bóle żołądka; w niektórych przypadkach bardzo intensywne (wkrótce), 39.
Pieczenie w żołądku, wznoszące się do gardła i jamy ustnej (trzeci dzień), 49.
Ciągły ból palący lub uczucie wewnętrznego gorąca w okolicy nadbrzusznej, 22.
Okresowe kurczenie się żołądka, 14.
Kurcz żołądka, 3.
*Gwałtowny ból kurczowy i ucisk w żołądku, po których następowały wymioty, 29.
Silne bóle kurczowe i kolkowe żołądka oraz jelit, 37.* [260.]
Ciągły, szczypiący ucisk w żołądku, który niekiedy sięgał w górę do gardła, a niekiedy w dół do jelit, 29.
Gwałtowne bóle rwące żołądka, 31.
Gwałtowny ból rwący w dołku podsercowym, 13.
Gwałtowna kolka żołądka i jelit (wkrótce potem), 49.
Ból kolkowy żołądka (po półgodzinie), 49.
Żołądek bolesny przy ucisku (po trzech godzinach), 44.
Okolica nadbrzuszna wrażliwa (wiele przypadków), 22.
Okolica nadbrzuszna niezwykle wrażliwa na dotyk, 24.
Wymioty nasilały dolegliwości żołądka i jelit, 29.

BRZUCH

Podżebrza.
Bóle w prawym podżebrzu, promieniujące do prawego barku, piątego dnia, 22. [270.]
Lewe podżebrze bolesne przy ucisku, 31; (po półgodzinie), 42.
Okolica pępkowa.
Ból tępy w okolicy pępkowej (po jednej godzinie), 23.
Gwałtowny ból w okolicy pępkowej, 25.
Bardzo gwałtowny ból w okolicy pępkowej, słabiej odczuwany w okolicy nadbrzusznej, nienasilający się pod wpływem ucisku, 23.
Brzuch — objawy ogólne.
Wzdęcie brzucha (wkrótce), 41.
Wzdęcie brzucha (drugi dzień), 13.
Brzuch wzdęty, bolesny przy dotyku, 25.
Brzuch wzdęty, nieco twardy i bolesny przy dotyku, 14.
Brzuch znacznie wzdęty, 10.
Szybkie rozdęcie brzucha, 4. [280.]
Brzuch bębniczo wzdęty i bolesny przy najmniejszym ucisku (drugi dzień), 41.
Bębnica; w jednym przypadku bardzo dokuczliwa; brzuch chorej stał się napięty jak bęben, co jednak dość szybko ustąpiło, 35.
Brzuch meteorystycznie wzdęty, bolesny przy ucisku, 30.
Brzuch spłaszczony, lecz wrażliwy (drugi dzień), 41.
Brzuch wciągnięty, nieznacznie bolesny przy ucisku, 26.
Brzuch wciągnięty, twardy i na całej powierzchni bardzo wrażliwy na najmniejszy ucisk (drugi dzień), 44.
Brzuch wciągnięty, 4.
Stwardnienie brzucha z dużą bolesnością przy dotyku, 4.
Brzuch twardy, wciągnięty (u dziesięcioletniego chłopca), cofnięty niemal do kręgosłupa, niewrażliwy na ucisk, 22.
Gwałtowne ruchy skurczowe w jelitach i żołądku, 3. [290.]
Przewlekłe zapalenie żołądka i jelit, 33.
Bóle brzucha, 1, 3, 8, itd.
Bóle brzucha podczas trawienia, 30.
Bóle brzucha z wewnętrznym uczuciem palącego gorąca, 22.
Brzuch bolesny i wzdęty (drugi dzień), 41.
Brzuch bolesny, twardy i wzdęty, 28.
Bóle jelit, 13.
Wewnętrzne gorąco w brzuchu, 51.
Uczucie napięcia, chociaż brzuch nie był ani wzdęty, ani wciągnięty, 31.
Uczucie, jakby wszystkie jelita były ściśnięte, 29. [300.]
Ból kurczowy, 33.
Okresowe bóle kurczowe brzucha, 34.
Gwałtowne bóle kurczowe (wkrótce), 41.
Ciągły ból tępy, podobny do kurczu, pośrodku brzucha oraz po jednej lub drugiej stronie, najczęściej po lewej (trzeci dzień), 49.
Okresowe kurcze jelit utrzymujące się przez kilka dni, 50.
Gwałtowne bóle skurczowe we wzdętym brzuchu, 29.
Ból brzucha i wewnętrzne gorąco w brzuchu, 51.
Uczucie ciągnięcia po lewej stronie brzucha, od okolicy poniżej żeber rzekomych do zgięcia uda (drugi dzień), 49.
Od czasu do czasu bardzo przemijające bóle ciągnące brzucha, 22.
Uczucie, jakby jelita ściągały się w węzły, w większości przypadków ciągłe, w niektórych napadowe, ze skłonnością do podciągania kolan i silnego uciskania brzucha, 50. [310.]
Ostre bóle i obrzmienie brzucha (wkrótce potem), 41.
Ucisk dłonią różnych części brzucha, okolicy nadbrzusznej oraz wzdłuż przebiegu łuku okrężnicy powodował na ogół ostry, przenikliwy ból, 43.
Ból rwąco-tnący w brzuchu, 19.
Żrące ukłucia i wewnętrzne owrzodzenia jelit, 6.
Bóle kolkowe z uczuciem wzdęcia brzucha (po półgodzinie), 42.
Objawy rozpoczęły się od bólów kolkowych przebiegających poprzecznie przez brzuch, okresowo słabnących, lecz nieustępujących całkowicie i niezwiększających się wyraźnie pod wpływem ucisku; brzuch był twardy i wciągnięty, 22.
Kolka, 10, 13, 17, itd.
Kolka z gwałtownymi wymiotami, 11.
Kolka z niemal ciągłym parciem na stolec (trzeci dzień), 49.
Kolka z biegunką co dziesięć minut oraz odruchami wymiotnymi, 29. [320.]
Dość silna kolka (dwa przypadki), 45.
Gwałtowna kolka, 14, 21, itd.
Gwałtowna kolka z wymiotami, 19.
Bardzo gwałtowna kolka, 27.
Niezwykle silne, kolkowe bóle tnące, ściskające brzuch, 22.
Straszna kolka (dwa przypadki), 45.
Kolka tnąca i ściskająca, 22.
Brzuch tak wrażliwy, że chora nie mogła znieść żadnego przykrycia (drugi dzień), 41.
Bóle jelit straszliwie nasilały się pod wpływem ucisku ręką, 29.

ODBYTNICA I ODBYT

Odbytnica była do tego stopnia objęta stanem zapalnym i wrażliwa, że nie można było wykonać wlewu doodbytniczego (drugi dzień), 41. [330.]
Uczucie ciężkości i dyskomfortu w odbytnicy po oddaniu stolca (trzeci dzień), 49.
Szczypanie w odbycie po oddaniu stolca (trzeci dzień), 49.
Częste parcie na stolec, 24.
Parcie naglące po oddaniu stolca (trzeci dzień), 49.
Stałe parcie naglące, 27.
Silne parcie naglące oraz uczucie pieczenia wewnątrz odbytnicy i w pobliżu zwieracza odbytu (we wszystkich przypadkach), 43.
Gwałtowne, bolesne parcie naglące (trzeci dzień), 49.

STOLEC

Biegunka.
Biegunka, 3, 12; (po dwunastu godzinach), 48, itd.
Stała biegunka, 17.
Obfita biegunka; wypróżnienia utrzymywały się przez długi czas, z parciem naglącym i krańcowym osłabieniem, i ustąpiły dopiero po ośmiu dniach, 10. [340.]
Gwałtowna biegunka, 3.
Biegunka; stolce śluzowate, brunatne, później zielonkawe, z pasmami krwi, 29.
Gwałtowne wypróżnienia biegunkowe, 33.
Gwałtowne wypróżnienia biegunkowe; stolce obfite, wodniste i ciemne, 37.
Gwałtowne wypróżnienia biegunkowe z parciem naglącym, 47.
Wypróżnienia bardzo częste (początkowo), 22.
Bardzo częste płynne stolce, z dużą ilością jasnoczerwonej krwi i strzępami błony; czasem bardzo skąpe, czasem obfitsze, niekiedy zawierające fragmenty zbitej treści kałowej (trzeci dzień), 49.
Częste wypróżnienia (jeden przypadek), 45.
Częste, skąpe, żółciowe stolce, z pieczeniem i parciem naglącym, 30.
Częste wezwania do wypróżnienia. Co pół godziny lub nawet częściej, niekiedy już po dwudziestu minutach, chorzy musieli udawać się na ławy wantowe okrętu; jednak podczas prób opróżnienia jelit rzadko wydalano treść kałową. Z odbytnicy wydalano niewielkie ilości krwi oraz stolce ze śluzowatego śluzu podbarwionego krwią. Wskutek usilnego napinania się wyduszano z jelit strzępy włóknika i pienistą, popielatą wydzielinę. W żadnym przypadku nie przynosząc ulgi, wydzieliny te nasilały cierpienia chorego, 43. [350.]
Mimowolne, płynne, niezbyt obfite stolce, występujące albo na początku choroby, albo po dwóch lub trzech dniach, 22.
Obfite, mimowolne, płynne, zielone i cuchnące stolce (po trzech godzinach), 23.
W dwóch przypadkach (u dzieci) stolce podczas zapaści były mimowolne; w jednym przypadku krwawe, w drugim nie, 50.
Obfite stolce (trzeci dzień), 41.
Obfite wypróżnienie zawierające dość dużą ilość octanu miedzi (trzeci dzień), 41.
Płynne stolce, 25, 49.
Rzadkie, płynne stolce, 15.
O godzinie 2 w nocy, gdy leżał na brzuchu (w nietypowej dla niego pozycji), obudziło go obfite, płynne wypróżnienie, które nastąpiło tak nagle, że stolec rozlał się po części łóżka; towarzyszyły mu kolka i ból głowy (trzeci dzień), 49.
Szarawe stolce, 26.
Stolce skąpe, zielonkawe, ze śluzowatego śluzu; na jedną lub dwie minuty przed wypróżnieniem zawsze występowały gwałtowne kurcze jelit, które utrzymywały się po oddaniu stolca, lecz tylko przez krótki czas; po każdym wypróżnieniu następowało silne parcie, podobne do parcia naglącego w czerwonce, 29. [360.]
Krwiste wydaliny z jelit, 16.
Stolce niekiedy z pasmami krwi, 29.
Stolec składający się z niemal czystej, jasnoczerwonej krwi (u sześcioletniego chłopca), (trzeci dzień), 22.
Wypróżnienia zwykle poprzedzało nasilenie kolki, 22.
Po oddaniu stolca zawsze następowało złagodzenie objawów ogólnych, 22.
Zaparcie.
Zaparcie (działanie późniejsze), 22, (drugi dzień), 13, itd.
Zaparcie przez kilka dni, 5.
Zaparcie przez cztery dni, 31.
[Zaparcie z silnym rozgrzaniem ciała], 1. [„Nic u niej niezwykłego” — stwierdza autor doniesienia. -Hughes.]
Przedłużające się zaparcie, z występującymi od czasu do czasu lekkimi bólami ciągnącymi w okolicy pępka i boków brzucha, rzadko trwającymi dłużej niż godzinę, 22. [370.]
Uporczywe zaparcie z utrzymującym się parciem naglącym, 25.
Stolce przeważnie zaparte, 22.
Stolce skąpe, śluzowe, początkowo brunatnawe, później zielonkawe, a następnego dnia z pasmami krwi, 29.
Brak wypróżnienia (u wszystkich) przez sześć lub siedem dni, 50.

NARZĄDY MOCZOWE

Mikcja.
Opróżnienie pęcherza moczowego i jelit czwartego dnia, z ustąpieniem objawów, 13.
Mikcja co pięć lub dziesięć minut; chora mogła jednak oddać tylko niewielką ilość moczu; oddawaniu moczu towarzyszyło szczypanie, jak przy bolesności cewki moczowej, 29.
Mimowolne oddawanie moczu, 50.
Mikcja z pieczeniem, 31.
Skąpe oddawanie moczu, 37.
Mocz skąpy i wywołujący pieczenie (drugi dzień), 44. [380.]
Zatrzymanie moczu, 25.
Zahamowanie oddawania moczu (trzeci dzień), 49.
Zahamowanie wydalania moczu i kału (piąty dzień), 41.
Całkowite zahamowanie wydalania moczu i kału, 41.
Oddawanie moczu całkowicie zahamowane (albo mocz zatrzymany w pęcherzu moczowym), 43.
Mocz.
Mocz intensywnie zabarwiony i podbarwiony krwią, 43.
Mocz ciemnoczerwony, mętny, z żółtawym osadem, 4.
Mocz zwykle brunatnawy, mętny, pozostawiający osad (w wielu przypadkach prawidłowy), 22.
Mocz mętny, przypominający mocz koński, 22.
Mocz mętny, ciemnoczerwony, z żółtawym osadem, 26.

NARZĄDY ODDECHOWE

Kaszel i odkrztuszanie. [390.]
Częsty, gwałtowny, suchy kaszel, z bólem rwącym w głowie; po kaszlu następowało gwałtowne pulsowanie serca, trwające kilka minut; w tym czasie powracały niepokój i ucisk w klatce piersiowej, zwłaszcza podczas siedzenia; kaszel pojawiał się w nocy między godziną 11 a 1 (szósty dzień), 29.
Obfite odkrztuszanie (jeden przypadek), 45.
Oddychanie.
Oddychanie przyspieszone, 23, 24.
Oddychanie, choć szybkie, było swobodne, 52.
Oddech krótki (po trzech godzinach), 44.
Utrudnione oddychanie, 45.
Duszność (drugi dzień), 44.
Duszący brak tchu, 6.

KLATKA PIERSIOWA

Klatka piersiowa była skurczowo ściśnięta, wskutek czego oddychanie było utrudnione, co potęgowało i tak już silny niepokój chorej, 29.
W jednym przypadku natychmiast po wymiotach nastąpiła seria ostrych, kurczowych skurczów w klatce piersiowej, powodujących, że młoda kobieta krzyczała, 50.

SERCE I TĘTNO

Czynność serca. [400.]
Gwałtowne kołatanie serca, 51.
Tętno.
Tętno szybkie, a zarazem tak małe, słabe i nitkowate, że ledwie wyczuwalne, 43.
Tętno szybkie, skurczowe, 15.
Tętno małe, szybkie, skurczowe, 24.
Tętno twarde, pełne i częste (trzeci dzień), 49.
Tętno umiarkowanie przyspieszone, miękkie, 22.
Tętno umiarkowanie przyspieszone, małe i miękkie, 22.
W wielu przypadkach częstość tętna nie była zmieniona; w innych, zwłaszcza pod koniec choroby, tętno było przyspieszone, rzadko przekraczało 90 uderzeń, było miękkie, a następnie stawało się małe i słabe, 22.
Tętno małe, miarowe, około 90 uderzeń na minutę, 26.
Tętno od 120 do 140; małe i drutowate, 43. [410.]
Tętno wolne, 24 uderzenia na minutę, 4.
Tętno szybkie i nieregularne, 45.
Tętno małe i nieregularne, 37.
Tętno małe, nieregularne, niekiedy konwulsyjne, 19.
Tętno duże, wolne i przepuszczające (drugi dzień), 44.
W czterech przypadkach tętno małe, ściągnięte i wolne; w jednym przypadku (u chłopca o pełnokrwistej konstytucji) twarde, pełne i częste, z zaczerwienioną twarzą i suchą skórą, 25.
Tętno twarde, małe i bardzo wolne (po trzech godzinach), 44.
Tętno pełne i twarde, 33.
Tętno twarde (trzeci dzień), 13.
Tętno twarde i ściągnięte (drugi dzień), 44. [420.]
Tętno ściągnięte, 23.
Twarde i ściągnięte, 18.
Tętno małe, ściągnięte, lecz miarowe, 14.
Tętno małe, słabe, twarde, ściągnięte, 29.
Tętno słabe (wkrótce), 41; (drugi dzień), 44.
Tętno stłumione (drugi dzień), 41.
Tętno wysilone (wkrótce potem), 41.

SZYJA I PLECY

Przeszywający ból karku przy odchylaniu głowy do tyłu (trzeci dzień), 49.
Kłucie w lewej łopatce podczas poruszania głową (trzeci dzień), 49.
Ból między łopatkami, 28. [430.]
Ból w okolicy lędźwiowej, 25.
W każdym przypadku skarżono się na ostre, przeszywające bóle w okolicy lędźwiowej i kości krzyżowej, przy pępku oraz w okolicy biodrowej, 43.

KOŃCZYNY OGÓLNIE

Objawy obiektywne.
Drżenie kończyn, 4, 19, itd.
Konwulsyjne ruchy kończyn, 4, 45.
Lekkie drgawki kończyn (drugi dzień), 44.
Skurcze kończyn, 4.
Stałe, bolesne szarpnięcia dłoni i stóp, szerzące się ku górze do ramion i podudzi, ze skurczami łydek; szarpnięcia te bardzo wyraźnie naprzemiennie obejmowały ścięgna zginaczy i prostowników, 29.
Okresowe skurczowe przykurcze palców rąk i stóp, często tak silne, że palce z trudem można było wyprostować nawet z użyciem siły; skurcze te były bolesne, 29.
Niezwykła utrata siły w ramionach i nogach (po kilku dniach), 20.
Słabość kończyn, 21. [440.]
Powoli i stopniowo narastające osłabienie i wyczerpanie kończyn, 22.
Słabość i pobolewanie kończyn przez kilka dni, 50.
Objawy subiektywne.
Kończyny zdrętwiałe, 43.
Bóle i skurcz kończyn, 39.
Ból kończyn jak z wyczerpania (trzeci dzień), 23.
Ból łokcia, zgięć kolan itd., z uczuciem znużenia we wszystkich kończynach, 28.
Skurcze kończyn, 27.
Skurcze kończyn i konwulsyjne ruchy kończyn, 1.
Gwałtowne ciągnięcie i napięcie w kończynach, często związane ze wzdryganiem się i dreszczowością, chociaż skóra nie była zimna, 22.
Uczucie obolałości jak po stłuczeniu oraz uczucie porażenia kończyn i okolicy krzyżowej, tak że posługiwanie się kończynami było utrudnione; towarzyszyły temu bóle rwące (czwarty dzień), 29.

KOŃCZYNY GÓRNE

Objawy obiektywne. [450.]
Brak siły potrzebnej do utrzymania czegokolwiek w dłoni (czwarty dzień), 29.
Objawy subiektywne.
Bóle rwące w kończynach górnych, 25.
Dłonie.
Dłonie zdrętwiały (po dwunastu godzinach), (jeden przypadek), 48.
Palce.
Paznokcie białe (po dwunastu godzinach), (jeden przypadek), 48.

KOŃCZYNY DOLNE

Objawy przedmiotowe.
Znaczne osłabienie nóg, 30.
Znamienne osłabienie nóg, 4. (Patrz S. 493.)
Objawy podmiotowe.
Kurcze kończyn dolnych, szczególnie łydek, 25.
Uda.
Bóle ud, 21.
Ból tępy w mięśniach przedniej powierzchni ud, 4.
Podudzia.
Stale leży z podkurczonymi nogami, 30. [460.]
Kurcze łydek, 4, 21.
Gwałtowne kurcze łydek, 24.
Wraz ze wzrostem tętna i rozgrzaniem się chorych w dwóch przypadkach pojawiły się gwałtowne, napadowe kurcze łydek, odciągające jedną kończynę w bok i ku tyłowi, lecz zawsze ustępujące pod wpływem pocierania, 50.
Palce stóp.
Oba paluchy były tężcowo zgięte ku dołowi, z bardzo silnymi bólami podeszew stóp, 24.

OBJAWY OGÓLNE

Objawy przedmiotowe.
Wychudzenie, 9.
We wszystkich przypadkach wychudzenie większego lub mniejszego stopnia, utrzymujące się długo; dopiero po kilku miesiącach powróciły prawidłowa masa ciała i zdrowe zabarwienie skóry, 22.
Znaczny ubytek masy ciała, 34.
Podczas upustu krwi stwierdzono na krwi kożuszek zapalny (drugi dzień), 41.
Większość pacjentów leżała nieruchomo i apatycznie, patrząc prosto przed siebie mętnymi, pozbawionymi blasku oczami, z bezmyślnym, zwiotczałym wyrazem twarzy, 22.
Leżenie na plecach z głową odgiętą ku tyłowi, 14. [470.]
Kończyny i tułów były sztywne, szczęki zaciśnięte, 4.
Silne drżenie, szczególnie rąk, uniemożliwiające bezpieczne utrzymanie czegokolwiek, 35.
Całe ciało zdawało się wić z bólu, 43.
Częste drgania w nocy ("podczas snu"), 8.
Drgawki, 26; (piąty dzień), 41.
Drgawki; kończyny i ciało były sztywne, szczęki zaciśnięte, 13.*
Drgawki ze stałymi wymiotami i bardzo silnymi bólami brzucha, stopniowo przechodzące w porażenie, 7.
Drgawki (tylko w jednym przypadku spośród trzydziestu jeden — u krzepkiej 47-letniej kobiety) po gwałtownych bólach w okolicy ostatnich kręgów piersiowych, niewrażliwych na ucisk; bóle nagle promieniowały do lewego ramienia aż po nadgarstek; ramię przez kilka minut skurczowo zginało się i prostowało, po czym następowała utrata siły (przy w pełni zachowanym czuciu), trwająca kilka godzin; napady te powróciły w ciągu dwóch następnych dni, stopniowo słabnąc; niedowład ręki i ból pleców ustąpiły następnego dnia, 22.
Drgawki zdające się obejmować szczególnie brzuch oraz kończyny górne i dolne; podczas napadu chorzy wydawali przeraźliwy krzyk — rodzaj wycia lub rechotu przypominającego rechot żab. Podnosili się na łóżkach z niepowstrzymaną siłą, tak że nawet najsilniejsi mężczyźni nie byli w stanie ich przytrzymać. Byli zupełnie oszalali, wyglądali na wystraszonych i próbowali uciekać; oczy im błyszczały i zdawały się wychodzić z orbit. Wpatrywali się nieruchomo i mieli dziki wyraz twarzy. Napady te występowały tak często, iż zdawały się trwać bez żadnej przerwy. Gdy napad ogarniał jedną osobę, pozostałe, słysząc krzyki towarzysza, również wpadały w szał. W ten sposób podtrzymywali swego rodzaju wzajemne wycie. Dwie z tych osób nawet obecnie pozostają w takim stanie współodczuwanego cierpienia, mimo że przebywają w całkowicie oddzielnych pokojach; gdy tylko jedna czuje nadchodzący napad, u drugiej również się on pojawia, 28.
Drgawki, po których w ciągu sześćdziesięciu godzin nastąpiła śmierć, 11. [480.]
Wszystkimi mięśniami wstrząsały gwałtowne drgawki; w przerwach kończyny pozostawały sztywne (po trzech godzinach), 44.
Drgawki tak gwałtowne, że musiało go trzymać sześciu mężczyzn, 8.
Drgawki tak gwałtowne, że dwóch mężczyzn ledwie było w stanie utrzymać dzieci, 8.
Ucisk na żołądek wywoływał gwałtowne drgawki (po trzech godzinach), 44.
Kilka napadów skurczowych (trzeci dzień), 41.
Kilku członków tej samej rodziny w różnym czasie doznało ciężkich napadów padaczkowych, 38.
Porażenie, 7.
Ogólne przygnębienie (drugi dzień), 44.
Osłabienie, 39. [490.]
Znaczna utrata sił, 34.
Ogólne osłabienie, 26.
Znaczne osłabienie, 25.
Znamienne osłabienie całego ciała, 4. [Patrz S. 455]
Nadmierne osłabienie; kolana się pod nią uginają, 29.
Przez cały napad, z wyjątkiem kobiety, u której występowały skurcze klatki piersiowej, nie było najmniejszego niepokoju ruchowego; chorzy wydawali się zbyt słabi, by poruszyć choćby palcem, 50.
Skrajne osłabienie ustroju (po częściowym wyzdrowieniu), 43.
Wyczerpanie, 17, 18, 22.
Znaczne wyczerpanie przez kilka dni, 50.
Znaczne wyczerpanie, tak że ledwie mogła siedzieć wyprostowana w łóżku; przy próbie wstania z łóżka napady zawrotów głowy i zasłabnięcia (drugi dzień), 29. [500.]
Upadek sił, 22.
Upadek sił, 43.
Znaczny upadek sił, 37.
Uczucie omdlewania, 17.
(Powtarzające się omdlenia), 4. [Po wyczerpaniu obfitymi wymiotami.]
Silny niepokój ruchowy, 14, 30; (trzeci dzień), 49.
Jest bardzo niespokojny i od czasu do czasu wydaje przenikliwy krzyk, 4.
Skrajne pobudzenie (drugi dzień), 44.
Objawy podmiotowe.
Przez długi czas znaczna wrażliwość na zmiany pogody, 22.
Ogólne uczucie ciężkości (dwa przypadki), 45. [510.]
Uczucie wewnętrznego niepokoju ruchowego i lęku, 22.
Uczucie zupełnego upadku sił i wyczerpania; u niektórych najmniejszy ruch powodował uczucie bliskie omdleniu, 22.
Złe samopoczucie i senność (po dwudziestu dwóch godzinach), (jeden przypadek), 48.
Ogólne rozbicie i niepokój (wkrótce), 39.
Bóle przeszywające całe ciało, szczególnie po prawej stronie, wywołujące dreszcz, 5.
Bóle kości rano, z bólem głowy i nudnościami, 8.
Bóle kości z bólem głowy podczas okresów ustępowania majaczenia i drgawek, 8.
Wszystkie objawy cholery swojskiej, 39.
Miedź powoduje ogromne wymioty, obfite wydalanie żółci zarówno ku górze, jak i ku dołowi, zapalenia i nadżerki zarówno żołądka, jak i jelit, majaczenie, drgawki, omdlenie i śmierć, 38.
Wirowe zawroty głowy, nudności, wymioty śluzem, gromadzenie się śliny i jej wypływanie z ust, miedziany smak na języku, ból tnący w brzuchu, uciskowe zwężenie klatki piersiowej, gwałtowne kołatanie serca, uczucie zimna wzdłuż mostka, zimno kończyn, wewnętrzne gorąco w brzuchu i silne pragnienie; po przypadkowym zażyciu Cupr. ac. w dużej dawce (homeopatycznej), 51. [520.]
Uogólnione kurcze (piąty dzień), 41.
U około dziesięcioletniej dziewczynki objawy pojawiły się dopiero następnego dnia, 35.
U osoby starszej objawy pojawiły się dopiero trzeciego dnia, 35.
Pogorszenie w pozycji leżącej; niemal natychmiast po przyjęciu pozycji poziomej objawy, które wcześniej ustąpiły, powróciły (z wyjątkiem zatrzymania moczu), (trzeci dzień), 49.
Po biegunce ustąpienie bólów i stwardnienia brzucha, po czym zwykle występowały objawy nerwowe, 22.

SKÓRA

Objawy przedmiotowe.
Skóra blada, ziemista, żółtawa, bez rzeczywistej żółtaczki, 22.
Skóra jasnożółta, szczególnie na twarzy i spojówkach (trzeci dzień), 49.
Skóra zwiotczała i luźna, szczególnie przy zapadniętej twarzy, 22.
Skurcz skóry wszystkich kończyn, 4.
Wykwity.
Wykwity skórne, 2. [530.]
Wykwit pozornie trądopodobny, składający się z plam różnej wielkości; największe z nich były białe i łuszczące się, o wilgotnym podłożu, wyglądające tak, jakby pod naskórkiem wydzieliła się jakaś drażniąca substancja, wskutek czego naskórek zgrubiał, uniósł się i oddzielił od skóry właściwej. Wykwit obejmował w większym lub mniejszym stopniu całe ciało i występował bardzo obficie wśród włosów na głowie. Nie było świądu ani żadnego szczególnego bólu. Obfitość wykwitu pozostawała w ścisłej proporcji do ilości zjedzonej zupy (po dwóch dniach), 32.
Wysypka na klatce piersiowej i rękach, 5.
Wybroczyny na szyi i ramionach (trzeci dzień), 41.
Objawy podmiotowe.
Uczucie ukłuć szpilkami, biegnących w skórze od wewnątrz na zewnątrz, na twarzy, policzkach, czole, głowie i różnych innych częściach ciała (trzeci dzień), 49.
Mrowienie rąk, szczególnie opuszek palców (trzeci dzień), 49.

SEN I SNY

Senność.
Ziewa i jest senny, lecz nie może zasnąć z powodu natłoku myśli, których nie potrafi odpędzić (trzeci dzień), 49.
Silna senność (drugi dzień), 41.
Wielka skłonność do drzemki, często jednak przerywanej snami, 22.
Letargiczny sen po wymiotach, 4.
Stan soporu, szczególnie u dzieci, 22. [540.]
Skłonność do śpiączki (trzeci dzień), 41.
Znaczna skłonność do śpiączki, występująca w trzech przypadkach, 25.
Stan śpiączkowy, 52.
Bezsenność.
Zupełna bezsenność, często trwająca trzy lub cztery dni, 22.
Sen niespokojny, niepokrzepiający, 22.
Sen niespokojny, przerywany snami, 22.
Sny.
Lękowe sny, które tak ją przerażały przez sen, że się budziła (drugi dzień), 29.

GORĄCZKA

Dreszcze.
Zimno (po czterdziestu dwóch godzinach), (po dwunastu godzinach), 48.
Ochłodzenie powierzchni ciała (piątego dnia), 41.
Powierzchnia ciała zimna i zlana potem, 37. [550.]
Zimno skóry, 22.
Skóra stała się zimna, 43.
Lodowate zimno całego ciała, 29.
Powtarzające się wstrząsające dreszcze, tak że zdawało się, iż chory cierpi na gorączkę przepuszczającą (w jednym przypadku), 22.
Dreszcze, 41.
Dreszcze w całym ciele (po dwudziestu pięciu godzinach), 48.
Uczucie zimna wzdłuż mostka, 51.
Zimno kończyn, 45.*
Zimno i silny kurcz kończyn (wkrótce potem), 41.*
Zimne kończyny, 15.* [560.]
Kończyny lodowato zimne, 25.
Kończyny górne i dolne lodowato zimne i zlane zimnym potem, 52.
Zimno i kurcze kończyn (wkrótce), 41.*
Zimno nóg, rąk i stóp (po dwunastu godzinach), 48.*
Ręce i stopy zimne, 29.
Nogi pozostają zimne przez cztery dni, 29.
Gorąco.
Skóra ciepła, często pokryta obfitym potem, 22.
Skóra ciepła i sucha, 22.
Palące gorąco skóry, 43.
Gorączka (drugiego dnia), 13, 18, 21. [570.]
Pewien stopień gorączki z pełnym, twardym i częstym tętnem; tętno było bardzo zmienne bez dostatecznej przyczyny, nawet u tej samej osoby; wystąpiło to tylko u czterech spośród trzydziestu jeden osób, 22.
Objawy ostrej gorączki pojawiły się natychmiast po wymiotach itd., 43.
Gwałtowna gorączka, 3.
Pot.
Pot (czwartego dnia), 13.
Obfity pot, 19.
Obfite poty nocne, 34.
Zimny pot, 25.
Podczas zapaści chorzy byli zlani zimnym, lepkim potem, zwłaszcza na czole, lecz leżeli spokojnie, jedynie jęcząc; policzki i oczy były zapadnięte, twarz miała sinawy odcień, a żuchwa opadała, 50.
Skóra sucha i paląca (trzeciego dnia), 49.
Skóra początkowo sucha, później wilgotna i często (zwłaszcza przy znacznym wyczerpaniu) pokryta obfitym potem, 22. [580.]
Obfity pot na czole, 29.
Nagromadzenie jasnozielonego potu (w którym podczas analizy wykryto miedź) między palcami stóp i pod paznokciami, 46.

WARUNKI

Pogorszenie.
( Rano ): bóle kości.
( Wieczorem ): ból głowy.
( W nocy ): pot.
( Po piciu ): wymioty.
( W pozycji leżącej ): objawy ogólne, z wyjątkiem zatrzymania moczu.
( Przy ucisku ): ból głowy; bóle jelit.
( Podczas siedzenia ): niepokój itd. w klatce piersiowej.
( Stolce biegunkowe ): dolegliwości.
( Wymioty ): dolegliwości żołądkowe itd.
Poprawa.
( Przy pocieraniu ): kurcze łydek.
( Stolce biegunkowe ): zawroty głowy; objawy ogólne; bóle brzucha itd.

Cuprum Aceticum