Capsicum annuum, Linn.

Rząd naturalny , Solanaceæ.

Nazwa zwyczajowa , pieprz kajeński lub pieprz czerwony.

Przygotowanie , nalewka ze sproszkowanych dojrzałych strąków wraz z nasionami; w proporcji 20 granów proszku na 400 kropli alkoholu. (Hahnemann).

Źródła.

1 , Hahnemann, R. A. M. L., 6; 2 , Ahner, ibid.; 3 , Hartung, ibid.; 4 , Mossdorf, ibid.; 5 , Wislicenus, ibid.; 6 , Browne, w Murray's App. Med., zestawienie ogólne, ibid.; 7 , Fordyce, w Murray's App. Med., ibid.; 8 , Pelargus, Observ., ii, 206, przypadek zatrucia, ibid.; 8 a , Kilka objawów z Hartlauba i Trinksa, R. A. M. L., 1, 303; 9 , Baron Larrey, "Observ. on maladies of troops in Egypt", skutki przyjmowania dużych ilości Capsicum (zaczerpnięte z Hempel's M. M., t. 2); 10 , dr David Hunt, zatrucie kobiety wskutek wielokrotnego przyjmowania po łyżeczce roztworu Caps., stosowanego z powodu lekkiego przeziębienia, N. E. Med. Gaz., 4, 43; 11 , dr Farrington, Am. J. Hom. M. M., 4, 96, skutki przygotowywania czerwonej papryki do „chow chow”.

PSYCHIKA

Czyni innym wyrzuty i złości się z powodu ich błędów; obraża się o drobiazgi i doszukuje się winy, 1.
Nawet podczas żartów obraża się o najdrobniejsze błahostki, 1.
Uparty, z krzykami (po trzech godzinach), 1.
Niechęć do pracy lub myślenia, 3.
Odraza i rozdrażnienie, 1.
Niepokój i obawa; wyobraża sobie, że umrze, 8.
Niechęć do wszystkiego i rozdrażnienie ustąpiły po śnie (działanie lecznicze. —H.), 1.
Niepokój zmuszający go do głębokiego oddechu, 1.
Lękliwość (po dwóch godzinach), 1. [10.]
Bardzo łatwo się irytuje, 1.
Kapryśny; raz stale się śmieje, a wkrótce potem płacze, 1.
Nadzwyczaj ruchliwe, niespokojne usposobienie, 1.
Obojętny na wszystko, 1.
Jest małomówny, zrzędliwy i uparty, 1.
Jest małomówny, pogrążony w sobie, 1.
Spokojne usposobienie (działanie lecznicze), 3.
Zadowolenie (działanie lecznicze), 1.
Stanowczość, radosne usposobienie (działanie lecznicze), 1.
Jest zadowolony, żartuje i śpiewa, a mimo to wpada w złość z najbłahszych powodów (po czterech godzinach), 1. [20.]
Żartuje i wypowiada dowcipne uwagi, 1.

GŁOWA

Splątanie i zawroty głowy.
Odurzenie, 1.
Zamęt w głowie, 3.
Splątanie bezpośrednio po przebudzeniu ze snu (czwarty dzień), 10.
Zamroczenie i zamęt w głowie, 2.
Zawroty głowy i otępienie w głowie, jakby była nieuważna i niezręczna, tak że wpadała na wszystko; z gorączkowym dreszczem i uczuciem zimna oraz niepokojem, 1.
Zawroty głowy rano po przebudzeniu, 1.
Zawroty głowy z zataczaniem się z jednej strony na drugą, 1.
Głowa — objawy ogólne.
Rozpierający ból głowy albo uczucie, jakby mózg był nadmiernie wypełniony, 1.
Ból głowy podczas kaszlu, jakby czaszka miała pęknąć, 1. [30.]
Uczucie pustki i otępienia w głowie (po dwunastu godzinach), 2.
Gdy obudził się ze snu, miał głowę tak otępiałą, że nawet sam siebie nie rozpoznawał, 1.
Ból głowy, jakby czaszka była obolała po stłuczeniu, przy poruszaniu głową i podczas chodzenia, 1.
(Rwący ból głowy), 1.
Ból głowy bardziej kłujący niż rwący, nasilający się w spoczynku, lecz ustępujący podczas ruchu, 1.
Kłujący ból głowy, 1.
Pulsujący, tętniący ból głowy w jednej lub drugiej skroni, 1.
Pulsujący, tętniący ból głowy, 1.
Czoło.
Rozpierający ból głowy w czole, 1.
Stały uciskowy ból głowy w czole, nad nasadą nosa, wraz z kilkoma kłuciami przebiegającymi przez ucho i ponad okiem, 1. [40.]
Uciskowy ból głowy w czole, jakby ucisk rozchodził się od potylicy na zewnątrz ku czołu, z bólem tnącym od potylicy do czoła (natychmiast), 1.
Pulsujący ból głowy w czole, 1.
Rwący ból głowy w czole, 1.
Ból ciągnąco-rwący w kości czołowej, bardziej po prawej stronie (po sześciu i siedmiu godzinach oraz po trzecim dniu), 2.
Skronie.
Uciskowy ból głowy w skroniach, 1.
Ból uciskający w okolicy skroniowej, 3.
Szczyt głowy.
Silne, głęboko przenikające kłucia w szczycie głowy, 2.
Dwa nagłe, gwałtowne kłucia od szczytu głowy do czoła (po jednej godzinie), 8a.
Boki głowy.
Ciągnięcie i rwanie po lewej stronie głowy (po siedemnastu i czterdziestu ośmiu godzinach), 2.
Jednostronny, uciskająco-kłujący ból głowy, podobny do migreny histerycznej, nasilający się przy unoszeniu oczu i głowy albo przy schylaniu się, z towarzyszącymi zapominaniem i nudnościami, 1.
Zewnętrzna powierzchnia głowy. [50.]
Lekkie dreszcze na owłosionej części głowy, po których występował piekący świąd skóry głowy, ustępujący po drapaniu, lecz powracający ze zwiększonym nasileniem (po dwóch godzinach), 3.

OCZY

Oczy wysuwają się z oczodołów, z bladością twarzy (po szesnastu godzinach), 1.
Zapalenie oczu, 1.
Bolesne drganie pod prawą powieką (po pół godzinie), 8a.
Ucisk oczu, tak że nie mógł ich dostatecznie szeroko otworzyć, 2.
Ból uciskający w oku, jak od ciała obcego, 1.
Pieczenie oczu, które rano stają się czerwone i łzawią, 1.
Źrenice.
Delikatny ból kłujący w oczach (od pyłu), 1.
Znacznie poszerzone źrenice, 1.
Silne poszerzenie źrenic, 2.
Wzrok. [60.]
Rano zamglone widzenie, jakby ciało obce przesuwało się nad rogówką i ją zasłaniało, tak że po potarciu oka przez chwilę znów widziało się wyraźnie, 1.
Wszystkie przedmioty wydają się czarne, 1.
Zdolność widzenia niemal utracona, jak w ślepocie, 1.

USZY

Obrzęk na kości za uchem, bolesny przy dotyku, 1.
Ból rwący za lewym uchem (po sześciu godzinach), 2.
Ból pod uchem, 1.
Ból uciskający bardzo głęboko w uchu przy każdym kaszlnięciu, jakby miał się otworzyć wrzód, 1.
Ból uciskający bardzo głęboko w uszach (po jednej i ośmiu godzinach), 1.
Ból ze świądem bardzo głęboko w uchu (po szesnastu godzinach), 1.
Rwanie w małżowinie usznej, 1.

NOS

Objawy obiektywne. [70.]
Bolesny pryszcz pod nozdrzami, 1.
Katar z niedrożnością nosa, 1.
Gwałtowne, wstrząsające kichanie z wydzielaniem rzadkiego śluzu z nosa (natychmiast), 4.
Śluz z domieszką krwi z nosa, 1.
Krwawienie z nosa rano w łóżku oraz wielokrotne wydmuchiwanie krwi z nosa, 1.
Objawy subiektywne.
Pieczenie i uczucie pełzania w nosie, z gwałtownym kichaniem i wydzielaniem śluzu (natychmiast, od pyłu), 5.
Piekące uczucie napięcia w lewym nozdrzu, jakby miał się utworzyć pryszcz, 4.
Ściskająco-szarpany ból po lewej stronie nosa, rozciągający się ponad lewe oko (po pięciu godzinach), 2.
Pełzanie i łaskotanie w nosie, jak przy katarze z niedrożnością nosa, 1.

TWARZ

Objawy obiektywne.
Gorąco i zaczerwienienie twarzy z drżeniem kończyn (natychmiast), 1. [80.]
Nietypowe zaczerwienienie twarzy, po którym zawsze po pół godzinie pojawiał się blady, cierpiący wyraz twarzy (po trzech godzinach), 3.
Twarz była raz blada, raz czerwona, z czerwonymi płatkami uszu i uczuciem pieczenia, chociaż przy dotyku dłonią nie wyczuwało się wyraźnego ciepła, 1.
Czerwone policzki, 1.
Objawy subiektywne.
Ból twarzy, częściowo podobny do bólu kości i wywoływany dotykiem zewnętrznym, częściowo zaś przypominający delikatne bóle przeszywające nerwy, dręczące przy zasypianiu, 1.
Ból po lewej stronie żuchwy, jak od czyraka lub wrzodu, trwający trzy kwadranse, 2.
Wargi.
Wrzodziejąca wysypka na wargach (nie w kącikach), bolesna tylko przy poruszaniu wargami, 1.
Obrzęknięte wargi, 1.
Łuszczące się wargi, 1.
Pękanie warg; szczypanie warg, 1.
Pieczenie warg, 4.

JAMA USTNA

Zęby i dziąsła. [90.]
Ból ciągnący w zębach, który nie nasilał się ani przy dotykaniu zębów, ani podczas jedzenia, 1.
Ma uczucie, że jeden ząb jest zbyt długi i wysunięty oraz wydaje się tępy, 1.
Obrzęk dziąsła, 1.
Ból ciągnący w dziąśle, 1.
Język.
Pryszczyki na koniuszku języka, które przy dotknięciu kłują i bolą, 1.
Uczucie suchości w przedniej części języka, bez pragnienia, rano (po ośmiu godzinach), 1.
Jama ustna — objawy ogólne.
Suchość w jamie ustnej, 1.
Ślina.
Ciągliwy śluz w jamie ustnej (po dwóch godzinach), 1.
Nadmierne ślinienie, 1.
Smak.
Kwaśny smak rosołu (po dwóch godzinach), 1. [100.]
Kwaśny smak w jamie ustnej, 1.
Ostry, kwaśny smak w jamie ustnej, 1.
Smak jak zepsutej wody, 1.
Mdły, bezsmakowy, ziemisty smak (na przykład masła), 1.
Wodnisty, mdły smak w jamie ustnej, po którym następuje zgaga, 1.

GARDŁO

Ból podniebienia, jakby było uciskane lub szczypane czymś twardym, początkowo silniejszy, gdy nie przełykał, później nasilający się podczas przełykania (po półtorej godziny), 1.
Ból w górnej części gardła, gdy nie przełykał, jakby tkanki były otarte; oraz skurczowe zwężenie jak przy wodnej zgadze, 1.
Ból podczas przełykania jak przy zapaleniu gardła, natomiast gdy nie przełykał — ból ciągnący w gardle, 1.
Ból uciskający w gardle, jakby miał pęknąć wrzód, podczas napadów kaszlu, 1.
Ból gardła tylko podczas kaszlu, jak od zwykłego bolesnego obrzęku, 1. [110.]
Zwykły ból w gardzieli, tylko podczas kaszlu, 1.
Uczucie otarcia w gardle przez niemal dwa dni, 4.
Utrzymujące się kłucie w gardle, w okolicy nagłośni, wywołujące suchy kaszel i nieustępujące po kaszlu, 4.
Skurczowe zwężenie gardła, 1.
Ból od zewnątrz w okolicy gardła, 1.

ŻOŁĄDEK

Apetyt.
Brak głodu, utrata apetytu, 1.
Musiał zmuszać się do jedzenia; nie miał prawdziwego apetytu, chociaż pokarm miał naturalny smak, 1.
Pragnienie.
Ochota na kawę (po ośmiu godzinach), 1.
Utrata pragnienia, 1.
Odbijania.
Odbijania z żołądka tylko podczas chodzenia, a przy każdym odbijaniu ukłucie w boku; w pozycji siedzącej brak odbijań, a więc i ukłuć, 1. [120.]
Po jedzeniu uczucie pełności i niepokoju w klatce piersiowej, po których następowały kwaśne odbijania lub zgaga; w końcu wodnisty stolec, 1.
Mdłości i wymioty.
Uczucie mdłości w żołądku (po godzinie), 1.
Nudności, 1.
Uczucie mdłości i nudności w dołku żołądkowym rano i po południu (po dwudziestu czterech godzinach), 1.
Nudności i spluwanie śliny po wypiciu kawy, 1.
Kaszel wywołuje nudności, 1.
Wymioty i gwałtowne wypróżnienia (natychmiast), 10.
Zgaga, 1.
Żołądek.
Ucisk w żołądku z nudnościami, 2.
Ból uciskowy w dołku żołądkowym, 2. [130.]
Ucisk w dołku żołądkowym z nudnościami podczas miesiączki, 1.
Ucisk pod krótkimi żebrami i w dołku żołądkowym, 1.
Silny ucisk w dołku żołądkowym, nasilający się pod wpływem ucisku (po pół godzinie), 8a.
Szczypiący, świdrujący ku zewnątrz ból w dołku żołądkowym, zwłaszcza podczas siedzenia w zgiętej pozycji, utrzymujący się z dużym natężeniem przez osiem minut (po półtorej godzinie), 2.
Drobne, nagłe ukłucia w dołku żołądkowym (po kilku minutach), 5.
Ukłucia w dołku żołądkowym przy głębokim i nagłym oddychaniu, mówieniu lub dotyku, 8a.
Zimno w żołądku; uczucie, jakby znajdowała się w nim zimna woda, po którym następowało wrażenie, jakby chory drżał, 1.
Pieczenie powyżej dołka żołądkowego, bezpośrednio po jedzeniu, w południe i wieczorem, 1.
Pieczenie w żołądku, wznoszące się aż do ust, po śniadaniu, 1.

BRZUCH

Szczypanie w górnej części brzucha, 1. [140.]
Uciskające napięcie brzucha, zwłaszcza w nadbrzuszu, między dołkiem żołądkowym a pępkiem, szczególnie nasilające się przy ruchu, wraz z uciskającym napięciem w dolnej części pleców, 1.
Kolka z tnąco-skręcającym bólem wokół pępka oraz oddawaniem ciągliwego śluzu, jak przy biegunce, niekiedy z domieszką czarnej krwi; po każdym stolcu pragnienie, a po każdym napiciu się dreszcze, 1.
Ból głęboko w brzuchu, raczej palący niż kłujący, wraz z bólem tnącym w okolicy pępkowej, podczas ruchu, zwłaszcza przy schylaniu się i chodzeniu, z rozdrażnieniem z powodu bólu oraz niezadowoleniem i utyskiwaniem na przedmioty nieożywione (nie na ludzi ani kwestie moralne), z drażliwością, pewnego rodzaju obawą i potem na twarzy, 1.
Ciągnięcie i skręcanie w brzuchu, z biegunką lub bez niej, 1.
Dużo gazów, 2.
Burczenie gazów w brzuchu (po godzinie), 1.
Gazy przemieszczają się boleśnie po brzuchu, 1.
Bezbolesne burczenie w brzuchu, 3.
Burczenie rozchodzące się w brzuchu ku górze i ku dołowi, 1.
Ucisk tu i ówdzie w brzuchu, 1. [150.]
Uciskowo-szczypiący ból brzucha, natychmiast po jedzeniu, z zatrzymaniem gazów, 1.
Niezwykle silne pulsowanie naczyń krwionośnych brzucha, 3.
Zwiększone wewnętrzne ciepło w przewodzie jelitowym, 3.
Ból napinający, rozchodzący się od brzucha do klatki piersiowej, jak wskutek rozdęcia brzucha, 1.
Rozdęcie i twardość brzucha, który nie znosił obcisłej odzieży, 1.
Rozdęcie brzucha dwie godziny po jedzeniu, po którym następował przeszywający ból głowy w kierunku potylicy i obfity pot, 1.
Uczucie, jakby brzuch był rozdęty aż do pęknięcia, wskutek czego oddychanie było utrudnione, aż do uczucia duszenia się, 1.
Przepuklina wypełniona gazami wysuwa się gwałtownie i boleśnie przez pierścień pachwinowy, 1.
Kolka jak od gazów w podbrzuszu, 1.
Twardy, uciskowy, niemal kłujący ból w małym punkcie po lewej stronie podbrzusza (po godzinie), 1.

ODBYTNICA I ODBYT. [160.]

Parcie na stolec z bólem uciskowym w jelitach, lecz chory miał zaparcie, 2.
Parcie naglące, 1, 6.
Guzki krwawnicze odbytu, niekiedy swędzące, 1.
Niekrwawiące guzki krwawnicze, guzki krwawnicze odbytu, które silnie bolą podczas oddawania stolca, 1.
Krwawienie z odbytu przez cztery dni, 1.
Pieczenie odbytu, 6.
Ból palący odbytu (po trzech, czterech i ośmiu godzinach), 2.
Gryząco-kłujący ból odbytu ze stolcem biegunkowym, 1.
Świąd odbytu (po trzech, czterech i ośmiu godzinach), 1.

STOLEC

Biegunka śluzowa z parciem naglącym, 1. [170.]
Biegunka natychmiastowa, po której od razu następowało bezowocne parcie naglące, 1.
Stolec natychmiast po jedzeniu (w południe), z zaczerwienieniem policzków (po sześciu godzinach), 1.
Po napiciu się musiał iść do ustępu, lecz miał zaparcie; wydalił jedynie niewielką ilość śluzu, 2.
Gdy tylko cokolwiek wypił, czuł, jakby miał dostać biegunki, lecz za każdym razem wydalał tylko niewielką ilość, 2.
Skąpy stolec złożony ze śluzu z domieszką krwi, 1.
Skąpe wypróżnienia, składające się wyłącznie ze śluzu, 1.
Skąpe, częste wypróżnienia, składające się ze śluzu, niekiedy zmieszanego z krwią, i wywołujące parcie naglące, poprzedzone kolką od gazów w dolnej części brzucha, 1.
Zaparcie jak wskutek nadmiernego gorąca w brzuchu, 1.

NARZĄDY MOCZOWE

Pęcherz moczowy.
Parcie naglące na pęcherz moczowy, stranguria; chory musi często oddawać mocz, przy czym parcie na mocz bywa bezskuteczne (po czterech do ośmiu godzinach), 1.
Ucisk w kierunku pęcherza moczowego oraz pojedyncze ukłucia biegnące od wewnątrz ku zewnątrz w okolicy szyi pęcherza podczas kaszlu i przez pewien czas po nim, 4. [180.]
Skurcz skurczowy z bólami tnącymi w szyi pęcherza moczowego, bez parcia na mocz, czasem ustępujący, czasem nawracający, rano w łóżku; zdaje się nieco ustępować po oddaniu moczu (po dwudziestu czterech godzinach), 5.
Cewka moczowa.
Częste parcie na mocz, przeważnie podczas siedzenia, nie podczas chodzenia (po czterdziestu dwóch godzinach), 1.
Ropna wydzielina z cewki moczowej, rodzaj rzeżączki, 1.
Rzeżączka, 7. [Od noszenia na nagim brzuchu płóciennego woreczka wypełnionego sproszkowanymi nasionami Capsicum baccattum.]
(Wydzielina rzeżączkowa stała się żółta i gęsta), (po siedmiu dniach), 1.
Cewka moczowa bolesna przy dotyku (po siedmiu dniach), 1.
Ból cewki moczowej, zwłaszcza przed południem, 1.
Pieczenie ujścia cewki moczowej bezpośrednio przed oddawaniem moczu, podczas niego i przez minutę po nim, 1.
Ból tnący w cewce moczowej, biegnący ku tyłowi, poza oddawaniem moczu (po sześciu godzinach), 1.
Ukłucia jak igłami w przedniej części cewki moczowej, poza oddawaniem moczu (po ośmiu godzinach), 1. [190.]
Silne ukłucia w ujściu cewki moczowej, poza oddawaniem moczu, 1.
Drobne kłucie w cewce moczowej bezpośrednio po oddaniu moczu, 1.
Paląco-gryzący ból w cewce moczowej po oddaniu moczu (po siedmiu dniach), 1.
Oddawanie moczu.
Mocz wypływa kroplami i z wielką trudnością (natychmiast i przez długi czas), 1.
Pieczenie przy oddawaniu moczu, 1.
Oddanie dużej ilości moczu, którego chora nie była w stanie całkowicie utrzymać, 10.
Mocz.
Skąpy, jasny mocz (piąty dzień), 10.
W moczu wytrąca się biały osad, 1.

NARZĄDY PŁCIOWE

Wzwody rano w łóżku, bez myśli seksualnych, 1.
Wzwody przed południem, po południu i wieczorem, 1. [200.]
Gwałtowne wzwody rano przy wstawaniu, ustępujące jedynie pod wpływem zimnej wody, 1.
Stały ucisk i uczucie obolałości jak po stłuczeniu w żołędzi, zwłaszcza rano i wieczorem, 1.
Drobne swędzące ukłucia żołędzi, jak po ukąszeniach owada, 2.
Zimno moszny rano po przebudzeniu, 1.
Zimno moszny z impotencją, 1.
Utrata czucia w jądrach, rozmiękanie i stopniowy zanik tych części; początkowo chory tego nie zauważał, dopóki jądra nie zmniejszyły się do wielkości fasoli, stały się nieczułe i twarde, nie podciągnęły się blisko pierścienia pachwinowego i nie zawisły na pomarszczonym powrózku nasiennym, 9.
Ból ciągnący w powrózku nasiennym i szczypiący ból jądra podczas oddawania moczu oraz przez pewien czas po nim (po czterdziestu ośmiu godzinach), 1.
Nocny wytrysk nasienia, 1.

NARZĄDY ODDECHOWE

Krtań i tchawica.
Pełzanie i łaskotanie w krtani i tchawicy, z suchym, urywanym kaszlem wieczorem po położeniu się, 1.
Śluz w górnej części tchawicy, od czasu do czasu odkrztuszany przez odchrząkiwanie i umyślny, urywany kaszel (po trzech godzinach), 1. [210.]
Uczucie łaskotania w tchawicy, wskutek którego chory musiał kilka razy gwałtownie kichnąć, 2.
Powietrze wydychane z płuc podczas kaszlu wywołuje silny, odrażający smak w ustach, 1.
Kaszel wyrzuca z płuc cuchnące powietrze, 1.
Głos.
Chrypka, 1.
Kaszel.
Kaszel, zwłaszcza pod wieczór, od godziny 5 do 9, 1.
Kaszel, zwłaszcza po wypiciu kawy, 1.
Bolesny kaszel, 1.
Napad kaszlu po południu (około godziny 5), wywołujący nudności i wymioty, 1.
Częsty suchy, urywany kaszel, 1.
Bardzo częste pokasływanie, 1.
Oddychanie. [220.]
Z dnia na dzień swobodniejsze oddychanie, 1. [Reakcja organizmu, działanie wtórne, działanie lecznicze. -H.]
Głębokie oddychanie, niemal jak wzdychanie, 1.
Chory często musiał wykonać kilka bardzo głębokich wdechów, dzięki czemu uwalniał się od wszystkich dolegliwości, 1.
Mimowolny, silny wydech, 1.
Astma; uczucie pełności w klatce piersiowej, 1.
Duszność, która zdaje się wznosić od żołądka, 1.
Duszność w spoczynku i podczas ruchu, 1.
Duszność nawet w spoczynku, ze sztywnością pleców, które bolały przy schylaniu się, wraz z pojawiającym się od czasu do czasu głębokim, wzdychającym oddechem i suchym kaszlem, 1.
Duszność z zaczerwienieniem twarzy, odbijaniami i uczuciem, jakby klatka piersiowa była rozdęta, 1.
Duszność podczas chodzenia, 1. [230.]
Chory mógł wykonać wdech jedynie z wyprostowanym i wyciągniętym ciałem; orthopnoë, 1.

KLATKA PIERSIOWA

Ból w klatce piersiowej podczas siedzenia, jakby była ona nadmiernie wypełniona i brakowało w niej miejsca, 1.
Ból, jakby klatka piersiowa była zaciśnięta, zatrzymujący oddech i nasilający się nawet przy nieznacznym ruchu, 1.
Ból przypominający ucisk na klatkę piersiową, przy głębokim oddychaniu i obracaniu tułowia, 1.
Pulsujący ból w klatce piersiowej, 1.
Przód.
Ból żeber i mostka przy wdechu, 1.
Boki.
Ból w klatce piersiowej pod prawym ramieniem, gdy obmacuje to miejsce lub unosi ramię, 1.
(Zwykły ból jednego żebra, na niewielkiej przestrzeni, najsilniejszy przy dotyku, lecz niewywoływany ani oddychaniem, ani kaszlem), 1.
Ból uciskający po tej stronie klatki piersiowej, na której leży, 1.
Ból ciągnący w boku klatki piersiowej, promieniujący podczas kaszlu aż do gardła, 1. [240.]
Ból jak ukłucia w boku klatki piersiowej i plecach podczas kaszlu, 1.
Pojedyncze ukłucie po lewej stronie klatki piersiowej, między trzecim a czwartym żebrem, jak tępą igłą, 2.
Ukłucie w boku klatki piersiowej podczas oddychania lub chodzenia, lecz nie podczas siedzenia, 1.
Kilka ukłuć po lewej stronie klatki piersiowej, między drugim a trzecim żebrem (po pięciu godzinach), 2.
Ukłucia po lewej stronie, w pobliżu piątego i szóstego żebra (po jednej godzinie), 2.
Ukłucia po lewej stronie klatki piersiowej, zatrzymujące oddech (po dziesięciu godzinach), 2.
Ukłucia po lewej stronie klatki piersiowej przy wdechu, między trzecim a czwartym żebrem, 2.

SERCE

Bardzo silne ukłucia w okolicy serca, sprawiające, że krzyczał z bólu, 1.

SZYJA I PLECY

Szyja.
Uczucie słabości w całej szyi, jakby była obciążona (po czterech godzinach), 3.
Sztywność szyi ustępująca pod wpływem ruchu, 1. [250.]
Bolesna sztywność szyi, zauważalna tylko przy jej poruszaniu, 1.
Szarpiący ból szyi, 1.
Szarpiąco-rwący ból prawych gruczołów szyjnych, 2.
Plecy.
Ból pleców przy schylaniu się, 1.
Ból ciągnący w plecach, 1.
Ból ciągnąco-uciskający w plecach, 1.
Ból ciągnąco-rwący w kręgosłupie i w jego pobliżu, 2.
Nagły ból ciągnąco-kłujący w środkowej części kręgosłupa, 2.
Ból ciągnący w dół w okolicy krzyżowej podczas stania i poruszania się, wraz z bólem jak przy stłuczeniu, 1.

KOŃCZYNY OGÓLNIE

Konwulsyjne szarpnięcia i drgania, raz w udzie, raz w przedramieniu, 3. [260.]
Znużenie i uczucie ciężkości kończyn, po których następowało drżenie ud i kolan; podczas pisania ręce odmawiały posłuszeństwa (po siedmiu godzinach), 3.
Uczucie osłabienia kończyn, silniejsze w spoczynku i podczas siedzenia, 1.
Skrajne znużenie wszystkich kończyn, jak po stłuczeniu; dolegliwość obejmuje wszystkie kończyny, 8a.
Podczas kaszlu i kichania ból przeszywa jedną lub drugą kończynę, 1.
Uczucie pełzania w rękach i nogach, wznoszące się od stóp aż do gardła, 1.
Trzaskanie i skrzypienie w stawach kolan i palców, 1.
Po położeniu się wszystkie stawy sztywnieją, a rano przy wstawaniu z łóżka wydają się zmiażdżone; zwłaszcza kulawizna związana z kolanami i stawami skokowymi jest silniejsza po wstaniu niż podczas ruchu, 1.
Uczucie sztywności i zwykły ból we wszystkich stawach, gorsze przy rozpoczynaniu ruchu, lecz ustępujące podczas dalszego poruszania się, z nieżytem i lepkim śluzem w tchawicy, 1.
Wszystkie stawy bolą jak po zwichnięciu, z uczuciem, jakby były obrzęknięte, 1.
Rano przy wstawaniu wszystkie stawy wydawały się zmiażdżone; porażenny ból ze sztywnością przy rozpoczynaniu ruchu, zwłaszcza w kolanach i stawach skokowych, ustępujący podczas dalszego poruszania się (po dziesięciu godzinach), 1.

KOŃCZYNY GÓRNE. [270.]

Ból ciągnąco-rwący, promieniujący od prawego obojczyka wzdłuż całego ramienia do końców palców, trwający trzy minuty, 2.
Bark.
Ból w stawie barkowym, jak po zwichnięciu, 1.
(Ciągnący ból porażenny powyżej i poniżej stawu barkowego), 1.
Łokieć.
Ukłucia w lewym stawie łokciowym, promieniujące do ręki, z napadami gorąca, wskutek których ramię wydawało się zdrętwiałe, 2.
Przedramię.
Ból z mrowieniem w lewym przedramieniu, 2.
Ręce.
Gorąco rąk, lecz nie innych części ciała, 2.
Ręce paliły mnie i kłuły tak mocno, że umyłem je wodą, a następnie oliwą; pieczenie ustało, lecz gdy następnego ranka umyłem ręce zimną wodą, pieczenie powróciło silniejsze niż kiedykolwiek, 11.
Bolesne odczucie drgająco-szarpiące w zagłębieniu lewej dłoni (po ośmiu godzinach), 2.
Palce.
Ściągający ból lewego palca wskazującego, 2.
Gwałtowne, głębokie ukłucia w kłębie lewego małego palca, 3.

KOŃCZYNY DOLNE. [280.]

Ból kłująco-rwący od stawów biodrowych do stóp, zwłaszcza podczas kaszlu, 1.
Biodro.
Ból ciągnący w stawie biodrowym (ból jak przy sztywności karku), nasilający się pod wpływem dotyku i odginania tułowia do tyłu, 1.
Udo.
Ból mięśni ud, jak przy ucisku i skręceniu, 1.
Głęboki ból uciskający z boku uda, promieniujący podczas kaszlu do kolana, 1.
Ból w prawym udzie jak po skręceniu; stawał się gwałtowniejszy przy wyprostowaniu uda, lecz poza tym nie, 2.
Ból ciągnąco-świdrująco-kłujący pośrodku tylnej powierzchni lewego uda, ustępujący podczas ruchu, 2.
Ból rwący po wewnętrznej stronie lewego uda, 2.
Ból jak przy stłuczeniu w prawym udzie, ustępujący podczas chodzenia, lecz nawracający w spoczynku, 2.
Kolano.
Ból w kolanie z uczuciem napięcia, 1.
Podudzie.
Wewnętrzny ból o charakterze ciągnąco-kłującym w lewym podudziu, 3. [290.]
Napięcie łydek podczas chodzenia, 1.
Stopa.
Drżąca słabość stóp, 1.
(Ból kości pięt jak przy stłuczeniu, jakby pięty zdrętwiały i zostały stłuczone wskutek dalekiego skoku, niekiedy przechodzący napadowo w ból rwący), (po dwóch godzinach), 1.
Palce stóp.
Kilka ukłuć w prawym paluchu, ustępujących po tupnięciu stopą, 2.
Ukłucia promieniujące do końców palców stóp, 1.

OBJAWY OGÓLNE

Obiektywne.
Podczas głaskania nieopanowane drżenie całego ciała (po dwudziestu czterech godzinach), 1.
Unika wszelkiego ruchu, 1.
Znużenie, większe rano niż wieczorem, 1.
Wielkie znużenie, choć nie zmusza do snu (po dwóch godzinach), 1.
Całkowite wyczerpanie sił, 1. [300.]
Wszystkie zmysły stają się czulsze, 1. [Reakcja organizmu, działanie wtórne, działanie lecznicze -H.]
Subiektywne.
Bezbolesne odczucie w ciele, przemieszczające się w górę i w dół, z zaczerwienieniem policzków, 1.
Uczucie w całym ciele, jakby wszystkie jego części były zdrętwiałe (wdychanie oparów siarki szybko przynosi ulgę), 1.
Kurcz, najpierw w lewym ramieniu, następnie w całym ciele; ramiona były sztywne, tak że nie mogła ich wyprostować; również stopy sztywniały przy wstawaniu po siedzeniu, z pełzaniem jak przy zdrętwieniu, 1.
Ból ciągnący tu i ówdzie w kończynach, plecach, karku, łopatkach i rękach, trwający kilka godzin i wywoływany ruchem, 1.
Przejściowy ból uciskający, raz w jednej, raz w innej części ciała, 1.
Podczas oddychania ból kłujący między łopatkami i w okolicy nadbrzusza oraz pojedyncze ukłucia w boku brzucha, wyrostku mieczykowatym i mostku; bóle te nie przenikają w głąb, lecz wydają się powierzchowne, 1.
Uczucie bulgotania; nagłe pulsowanie w niektórych dużych żyłach (po dwudziestu czterech godzinach), 3.

SKÓRA

Wykwity suche.
Wysypka rozszerzyła się ku górze na skórę owłosioną głowy, a ku dołowi na podeszwy stóp; towarzyszył jej znaczny obrzęk, lecz rysy twarzy nie były mocno zniekształcone; obrzęk miał raczej postać workowatego obrzmienia policzków i szyi; lewa strona twarzy była zajęta bardziej niż prawa, a lewe ucho miało dwukrotnie większy rozmiar niż prawe, które było tylko nieznacznie powiększone; nie stwierdzono żadnej szczególnej pozycji, która mogłaby to wyjaśnić, i zależność ta nie dotyczyła ciała (piąty dzień), 10.
Czerwone punkciki na twarzy i czole, liszaj z żrącym świądem (po dwóch i dwudziestu czterech godzinach), 1. [310.]
(Czerwone, okrągłe plamy na brzuchu i udach), 1.
(Krostki z gryzącym odczuciem jak od soli, po lewej stronie twarzy), 1.
Skóra od szyi do kolan pokryta wysypką grudkową, z towarzyszeniem intensywnego świądu i pieczenia, gorszych w nocy; nad ranem jednak uspokajała się i spała od piątej do ósmej lub dziewiątej, a przez cały dzień czuła się lepiej, aż do nocnego nasilenia (czwarty dzień), 10.
Wysypka grudkowa na wewnętrznej powierzchni policzków, 1.
Wykwity wilgotne.
Wysypka początkowo miała wyraźnie grudkowy charakter, a przestrzenie między grudkami wypełniło rumieniowe zaczerwienienie; następnie pojawiły się pęcherzyki, które nie zmieniały swego charakteru, z wyjątkiem miejsc, gdzie zatrzymywał się pot: tam skóra unosiła się i pękała, jakby te okolice zostały oparzone wrzątkiem, 10.
Przestrzenie między grudkami wysypki wypełniło żywoczerwone rumieniowe zaczerwienienie, a po południu zaczęły tworzyć się pęcherzyki; były najobfitsze wszędzie tam, gdzie pot był najbardziej zatrzymywany, jak w fałdach okolicy pachowej, w miejscach przylegania opasek spódnic itd. (piąty dzień), 10.
Odczucia.
Pieczenie i świąd skóry (drugiego ranka), 10.
Żrące pieczenie kilku wrażliwych okolic (warg, ust, nosa, czubka i skrzydełek nosa, powiek itd.), (od pyłu), 5.
Pełzanie tu i ówdzie w skórze, jakby chodził po niej owad, 1.
(Świąd utrzymujący się nawet po pocieraniu danego miejsca), 1. [320.]
Świąd tu i ówdzie na skórze, głównie twarzy i nosa, 1.
Kłująco-piekący świąd na całym ciele, lecz przede wszystkim na klatce piersiowej i twarzy, 3.
Drobny kłujący ból skóry nadgarstka (od pyłu), 1.
Żrący świąd skóry owłosionej głowy, jak od robactwa, zmuszający ją do drapania; po drapaniu u nasady włosów i w skórze głowy pojawia się odczucie, jakby włosy zostały wyrwane, 1.
Świąd skóry owłosionej głowy oraz niewielkich miejsc na pozostałych częściach ciała, ustępujący po drapaniu, 1.
(Świąd nosa przemieszany z ukłuciami), 1.

SEN I SNY

Senność.
Ziewanie niemal bez przerwy (po pół godzinie), 1.
Częste ziewanie po jedzeniu, 1.
Senny przez cały dzień (ósmy dzień); w stanie śpiączkowym przez cały dzień (dziewiąty dzień), 10.
Wielka senność po uczuciu gorąca; ledwie mogła nie zasnąć, zwłaszcza po jedzeniu (po pięciu godzinach), 8a. [330.]
Podczas snu chrapie przy wdechu przez nos, jakby nie mógł wciągnąć przez niego powietrza i jakby utrudniało mu to oddychanie (po godzinie), 1.
Sen przerywany płaczem i gwałtownym zrywaniem się, jakby spadał z dużej wysokości, 1.
Bezsenność.
Budzi się kilka razy po północy, 1.
W nocy całkowicie się rozbudza i nie może ponownie zasnąć (po pięciu i dziewięciu godzinach), 1.
Po północy całkowicie się rozbudza, a także później, 1.
Sny.
Sen pełen snów, 1.
Sny pełne trudności, 1.
Sny o smutnym charakterze, dotyczące minionych przeżyć; po przebudzeniu nie wiedział, czy były rzeczywistością, czy nie, 1.

GORĄCZKA

Dreszczowość.
Drżenie wskutek dreszczy, 1.
Dreszcze i uczucie zimna po każdym napiciu się, 1. [340.]
Stopniowe zmniejszanie się ciepłoty ciała, 1.
Zimno w całym ciele; kończyny są zimne, bez dreszczy, 1.
Ogólne uczucie zimna wieczorem po położeniu się, po którym następuje katar (po siedemdziesięciu dwóch godzinach), 1.
W miarę nasilania się zimna ciała [widziałem, jak pod wpływem Capsicum nasilało się ono szybko przez dwanaście godzin, a następnie przez dwanaście godzin słabło, aż do zupełnego ustąpienia. -H.] nasilały się również rozdrażnienie i skurcz źrenic, 1.
Marznie w łóżku od niewielkiego przewiewu, 1.
Dreszcze wieczorem, 1.
Dreszcze i zimno pierwszej nocy; w następne noce pot na całym ciele, 1.
Dreszcze po południu, trwające pewien czas (pół godziny lub godzinę); podczas nich leżała ciepło okryta; po dreszczach skóra piekła i swędziała bardziej niż przedtem (piąty dzień), 10.
(Wieczorne dreszcze gorączkowe z pragnieniem (bez gorąca oraz bez ziewania ani przeciągania się), z wielkim znużeniem, krótkim oddechem, sennością i drażliwością; dreszcze przy najmniejszym ruchu, bez odczucia zimna i mimo że ciało nie było zimne; nie czuł nadmiernego gorąca, chociaż przebywał w gorącym pomieszczeniu), 1.
Ma niechęć do zimnego powietrza, zwłaszcza do przeciągu; nie może go znieść (po dwunastu godzinach), 1. [350.]
Dreszcze i zimno w grzbiecie wieczorem, bez następczego gorąca ani pragnienia, lecz z następującym później lekkim potem, 1.
Podczas chodzenia na świeżym powietrzu uczucie w udach, jakby były pokryte zimnym potem (jakby zimne powietrze owiewało spocone miejsca); uda jednak nie były spocone, 1.
Rano stopy są zimne aż powyżej kostek i nie można ich ogrzać, podczas gdy cała reszta ciała jest ciepła (po dwunastu godzinach), 5.
Gorąco.
Ogólne gorąco i pot bez pragnienia, trwające kilka godzin, po których o godzinie 18 następują dreszcze z drżeniem i szczękaniem zębami; podczas nich odczuwał pragnienie i zimno w całym ciele, z niepokojem, dyskomfortem, utratą przytomności i nietolerancją hałasu; następnego wieczoru o siódmej podobne wstrząsające dreszcze, drżenie i zimno z pragnieniem, 1.
Po ustąpieniu ucisku w żołądku pojawia się gorąco w całym ciele, ze zwiększonym zaczerwienieniem twarzy (po czterech godzinach), 8a.
(Wewnętrzne gorąco z zimnym potem na czole), 1.
Gorąco z dreszczami i pragnieniem, 1.
Gorąco uszu oraz gorący, czerwony koniec nosa pod wieczór, 1.
Policzki rozpalone gorącem, przy zimnych dłoniach i stopach, bez dreszczy, w południe po jedzeniu; objaw powracał o tej samej porze przez dwa dni, 1.
(Pieczenie dłoni, stóp i policzków; policzki są obrzęknięte), 1.
Pot. [360.]
Pot na całym ciele rano, 1.
Pot był tak gryzący, że u każdej osoby, której dłonie zetknęły się ze skórą chorego, wywoływał ich pieczenie i mrowienie, 10.
Pot na czole, 2.
Pot pod pachami (po ośmiu godzinach), 1.
Pot na dłoniach (po trzech godzinach), 1.

OKOLICZNOŚCI

Pogorszenie.
( Rano ), Po przebudzeniu zawroty głowy; pieczenie oczu; przyćmienie widzenia; w łóżku krwawienie z nosa; uczucie suchości języka; w łóżku skurcz itd. w szyi pęcherza moczowego; w łóżku erekcje; gwałtowne erekcje; po przebudzeniu zimno moszny; przy wstawaniu z łóżka uczucie zmiażdżenia w stawach; znużenie; zimne stopy itd.; pot na całym ciele.
( Przed południem ), Ból cewki moczowej; ból jądra.
( W południe ), Po jedzeniu gorące policzki itd.
( Po południu ), Około godziny 17 napady kaszlu; dreszcze.
( Pod wieczór ), Od godziny 17 do 21 kaszel.
( Wieczorem ), Po położeniu się uczucie pełzania itd. w krtani itd.; po położeniu się zimno; dreszcze; dreszcze gorączkowe; dreszcze itd.; około godziny 18 ogólne gorąco itd.
( W nocy ), Wykwity skórne.
( Po północy ), Budzi się kilka razy; całkowicie się rozbudza.
( Podczas chodzenia na świeżym powietrzu ), Uczucie w udach.
( Przy odginaniu tułowia w tył ), Ból stawu biodrowego.
( Podczas siedzenia w pochyleniu ), Ból w dołku podsercowym.
( Po śniadaniu ), Pieczenie w żołądku.
( Podczas oddychania ), Kłucie w boku klatki piersiowej.
( Przy głębokim oddychaniu ), Ból klatki piersiowej.
( Po kawie ), Nudności itd.; kaszel.
( Przeciąg zimnego powietrza ), Nie do zniesienia.
( Podczas kaszlu ), Ból głowy; ból gardła; nudności; ucisk w kierunku pęcherza moczowego; ból w boku klatki piersiowej itd.; przeszywający ból promieniujący do kończyn; ból od biodra do stóp; ból uda; drżenie ciała.
( Po piciu ), Dreszcze; parcie na stolec; uczucie zapowiadające biegunkę.
( Po jedzeniu ), Uczucie pełności itd. w klatce piersiowej; pieczenie powyżej dołka podsercowego; natychmiast ból brzucha; po dwóch godzinach rozdęcie brzucha; natychmiast wypróżnienie.
( Przy wdechu ), Ból żeber itd.
( Po położeniu się ), Sztywność stawów.
( Podczas miesiączki ), Ucisk w dołku podsercowym.
( Ruch ), Ból głowy; napięcie brzucha itd.; zwłaszcza przy stąpaniu i chodzeniu ból brzucha itd.; ból klatki piersiowej; sztywność karku; ból w krzyżu; ból kończyn itd.
( Przy rozpoczęciu ruchu ), Sztywność itd. wszystkich stawów.
( Przy unoszeniu oczu ), Ból głowy.
( Przy unoszeniu głowy ), Ból głowy.
( Spoczynek ), Ból głowy; znużenie w kończynach; powraca ból uda.
( Po wstaniu ), Utykanie wskutek dolegliwości kolan itd.; sztywność stóp.
( Podczas siedzenia ), Potrzeba oddania moczu; ból klatki piersiowej; znużenie w kończynach.
( Podczas kichania ), Przeszywający ból promieniujący do kończyn.
( Po każdym wypróżnieniu ), Pragnienie.
( Przy pochylaniu głowy ), Ból głowy.
( Podczas stania ), Ból w krzyżu.
( Przy schylaniu się ), Ból grzbietu.
( Przy wyprostowaniu danej części ciała ), Ból prawego uda.
( Dotyk ), Ból stawu biodrowego.
( Przy obracaniu tułowia ), Ból klatki piersiowej.
( Po oddaniu moczu ), Natychmiast kłucie w cewce moczowej; ból cewki moczowej.
( Podczas chodzenia ), Ból głowy; erekcje; kłucie w boku klatki piersiowej; napięcie łydek.
( Mycie w zimnej wodzie ), Pieczenie dłoni powraca w większym nasileniu.
Poprawa.
( Bardzo głęboki wdech ), Wszystkie dolegliwości.
( Ruch ), Ból głowy; sztywność karku; ból uda.
( Nieprzerwany ruch ), Uczucie zmiażdżenia w stawach.
( Obmywanie oliwą ), Pieczenie itd. dłoni.
( Sen ), Niechęć do wszystkiego.
( Przy tupnięciu stopą ), Kłucia w paluchu.
( Chodzenie ), Ból uda.

SUPLEMENT: CAPSICUM. Źródło.

12, Dr. Högyes, Archiv. fur Exper. Path. und Pharm., 9, 122, pięć godzin po obiedzie przyjąłem w kapsułce 0,1 cm³.

Po około dziesięciu minutach wystąpiły u mnie odbijania, początkowo bezwonne, później o smaku pieprzu. Jednocześnie pojawiło się lekkie, lecz nie nieprzyjemne uczucie ciepła w żołądku, rozciągające się przez przełyk do cieśni gardzieli; następnie wystąpiły częste odbijania i uczucie ciepła dochodzące do lekkiej zgagi, po czym odbijania stały się piekące. Później pojawiły się burczenie i gazy jelitowe. Po godzinie objawy ustąpiły; uczucie ciepła w nadbrzuszu zniknęło. Następnego ranka oddałem dość miękki, lekko połyskujący stolec, po którym przez krótki czas występowało piekące ciepło w odbycie. Asystent przyjął 0,2 cm³. Doświadczył takiego samego uczucia ciepła w nadbrzuszu, które w końcu przeszło w gwałtowne pieczenie, po czym wystąpiły skłonność do wymiotów i ogólne złe samopoczucie. Po pół godzinie wystąpiło gwałtowne burczenie w jelitach z parciem na stolec, ustępujące po oddaniu gazów, 12.

Capsicum