Cannabis Sativa

C. sativa, Linn.

Rząd naturalny (Cannabineæ), Urticaceæ.

Preparat, nalewka z gałązek i młodych liści świeżej

europejskiej (lub amerykańskiej) rośliny, zebranej w okresie kwitnienia.

Źródła.

1, Hahnemann, R. A. M. L., 1, 139; 2, Franz, ibid.; 3, Gross, ibid.; 4, Fried. H---n, ibid.; 5, Hempel, ibid.; 6, Hugo, ibid.; 7, Stapf, ibid.; 8, Hartlaub i Trinks, ibid.; 9, Wahle, ibid.; 10, Haller w Vicat's Mat. Med., stwierdzenie ogólne, ibid.; 11, Morgagni, de sed. et causis morb., Ep., 7, 10, 15, 25, przypadki chorób występujących u dorosłych mężczyzn obrabiających konopie, nieprzytoczone jednak jako skutki tego zajęcia, ibid.; 12, Neuhold, Acta nat. cur., III, 150, skutki emanacji konopi przed ich wysuszeniem, a zatem nie tylko miejscowego podrażnienia, ibid.; 13, Olearius, Orient. Reischeschreib, s. 529, stwierdzenie ogólne, lecz musi tu chodzić o Cann. indica, ibid.; [Przeniesiono do Cann. Ind. -A.]

14, Ramazzini, De morbis artif., cap. 26, dolegliwości pracowników mających styczność z konopiami i siemieniem lnianym, a zatem jedynie miejscowe podrażnienie, ibid.; 15, dr Schreter, próba lekowa z nalewką, N. Archiv., 3, 1, 172; 15 a, żona dr. Schretera, próba lekowa z nalewką, ibid.; 16, dr Knorre, skutki naparu ze świeżego ziela, A. H. Z., 6, 34; 17, Wibmer, skutki od 5 do 50 kropli nalewki, Wirk. der Arzneimittel, 1, 23; 18, Lembke, Z. f. H. Kl., 4, 155, próba lekowa z użyciem od 10 do 70 kropli nalewki.

UMYSŁ

• Sfera emocjonalna.
• [Okresami gwałtowne majaczenie, podczas którego pluje ludziom w twarz], 11. [Po nałożeniu środka na głowę: drgawki, subsultus tendinum, śmierć. Sekcja zwłok wykazała guzki i ropę w płucach, zapalenie opłucnej i przepony oraz twarde polipy w jamach serca. -H. Przypadek z S. 304.]
• [Majaczenie częściowo radosne, częściowo poważne], 11. [Przypadek z S. 304.]
• Usposobienie pogodne, pełne spokojnego zadowolenia z siebie. (Reakcja lecznicza po stanie przeciwnym), 15.
• Wesołość jak po odurzeniu (po godzinie), 6.
• Przygnębienie, 1.
• Przygnębiony, w złym humorze, 15.
• Przez kilka dni, zwłaszcza podczas obiadu, odczuwa pragnienie wina, aby ożywić swój przygnębiony nastrój, 15.
• Po wypiciu wina z wodą stał się bardziej pobudzony i pogodny, lecz tylko na czas działania wina; potem powróciły wcześniejsze nudności i złe samopoczucie, 15.
• Niespokojny nastrój, 1. [10.]
• Poczuł lęk i niepokój w dołku podsercowym, z uczuciem skrępowania oddechu i kołataniem serca; wznoszenie się czegoś ciepłego do gardła z zatrzymaniem oddechu; wkrótce coś utkwiło w tchawicy, z uderzeniami gorąca, 3.
• (Skrajny lęk przed łóżkiem, do którego jednak później się położył), 2.
• Przerażony najmniejszym hałasem (po godzinie i kwadransie), 6.
• Drażliwy, zwłaszcza po południu, 4.
• Błahostki wprawiają go w wielki gniew i szał, 7.
• Niestałość i wahania nastroju, 5.
• Przygnębiony przed południem, ożywiony po południu, 1.
• Umysł spokojny, 15a.
• Nic mu się nie podoba; wszystko jest mu obojętne, 2.
• Sfera intelektualna.
• Po południu i wieczorem myśli są splątane, tak że nie potrafi już odróżnić prawdy od wyobrażeń; towarzyszy temu pewien rodzaj zapominania. Przez cały wieczór nie wie więc, jaki lek przyjął, a następnego dnia nie jest pewien, czy była to Cannabis. Zapisuje coś w zupełnie niewłaściwym miejscu i uświadamia to sobie dopiero następnego dnia. Jednocześnie gorąco i przekrwienie głowy, lecz marznie natychmiast po wyjściu na świeże powietrze, 15. [20.]
• Chwiejność i niepewność umysłu; wyobrażenia stawały się przytłaczająco żywe, 5.
• Jest bardzo roztargniony, nie potrafi niczego właściwie pojąć, często nie wie dokładnie, co napisać, a podczas mówienia jedno nazywa drugim, 15.
• Myśli jakby stają w miejscu; patrzy nieruchomo przed siebie; pogrążony jest we wzniosłych myślach, lecz nie zdaje sobie z nich sprawy; towarzyszy temu lekkie uczucie uciskowego bólu głowy w okolicy kości ciemieniowej, 2.
• Często popełnia błędy w pisaniu, 7.
• Potrafił przypomnieć sobie rozmaite rzeczy; myśli pozostawały utrwalone, nieruchome, po długim skupieniu umysłu na opracowywanym zagadnieniu, 2.
• Utrata władz umysłowych; bez świadomości, bez rojeń, 7.

GŁOWA

• Zamroczenie i zawroty głowy.
• Zamroczenie w głowie, 16.
• Zamroczenie, przyćmienie w głowie, 7.
• Zamroczenie w głowie; głowa wydaje się ciężka, a w czole i powiekach odczuwa bolesny ucisk, tak że powieki jakby miały się zamknąć, 3.
• Zawroty głowy, 16. [30.]
• Napady zawrotów głowy, 12.
• Zawroty głowy podczas stania, z oszołomieniem, 3.
• Zawroty głowy podczas chodzenia, ze skłonnością do upadania na bok (po godzinie), 6.
• Zawroty głowy i zamroczenie w głowie, 9.
• Stale ma zawroty głowy, jakby wszystko wirowało razem z nią, 15a.
• W głowie stale jak przy zawrotach; wydaje się jej, jakby głowa poruszała się z jednej strony na drugą, 15a.
• Objawy ogólne głowy.
• Przekrwienie głowy podczas pisania (pierwsza godzina), 15.
• Napływ krwi do głowy, wywołujący w niej przyjemne ciepło, choć zarazem uciskowy ból głowy w skroniach, 2.
• Silny napływ krwi do głowy, 1.
• Krew często napływa do głowy, powodując gorąco i uderzenia gorąca, 15. [40.]
• Przyjemne ciepło w mózgu, 2.
• Otępienie i wirowanie w głowie (natychmiast), 3.
• Bolesne odczucie w głowie i szyi podczas poruszania głową, 7.
• Ból głowy, 16.
• Gwałtowny ból głowy, 12.
• Bardzo przeszywający ból głowy, 12. [Patrz S. 284.]
• Gwałtowne pulsowanie, z gorącem głowy i gorączką, przez co musiał się położyć, 17.
• Nieprzerwany ból głowy przez cały dzień, 2.
• Pulsowanie i ucisk w głowie (po dziesięciu minutach), 17.
• Szarpania, jakby we krwi głowy, klatki piersiowej i żołądka, 1.
• Czoło. [50.]
• Lekki ból głowy w czole (po pięciu minutach), 17.
• Bolesne ściskanie w czole, 3.
• Czoło wydaje się ściśnięte od brzegów oczodołów aż po skronie; schylanie się nie przynosi ulgi, 3.
• Ból ciągnący przez czoło (siedem minut po 50 kroplach), 17.
• Ucisk pod guzem czołowym, sięgający w głąb przez mózg aż do potylicy, 3.
• Pulsowanie od wewnątrz ku zewnątrz pod lewym guzem czołowym; wkrótce potem otępiający ucisk w tym miejscu, 3.
• Skronie.
• Rano wyczuwalne i widoczne tętnienie prawej tętnicy skroniowej, 15.
• Rodzaj łaskoczącego skurczu w skroniach (po trzech kwadransach), 6.
• Ucisk w skroniach, 6.
• Pulsujący ból głowy, sięgający ku przodowi do prawej skroni, wraz z uczuciem ciepła wokół głowy oraz czerwonymi i gorącymi policzkami; nudności nasilały się w cieple, 8.
• Szczyt głowy. [60.]
• Stały ból szczytu głowy, jakby leżał na nim kamień, 2.
• Okolice ciemieniowe.
• Uczucie zimna w małym punkcie nad kością ciemieniową (później również w innych miejscach głowy), jakby spadła nań kropla zimnej wody, 3.
• Przy opieraniu głowy o ścianę ucisk od wewnątrz po przeciwnej stronie głowy, 3.
• Gwałtowne rozdzieranie i wiercenie w prawych kościach czaszki (objaw, który dawniej często zauważałem poza próbą lekową), 18.
• Potylica.
• Uczucie ciężkości i gorąco w potylicy, utrzymujące się do wieczora, 18.
• Napięcie, najpierw w potylicy, potem również w czole, wreszcie w skroniach (po pół godzinie), 6.
• Ból ciągnący w potylicy, sięgający do uszu, 7.
• Ból uciskający po prawej stronie potylicy, 9.
• Zewnętrzne części głowy.
• Na owłosionej skórze głowy w okolicy karku i za uszami bolesne krostki, które goją się po kilku dniach bez tworzenia strupów i są boleśnie wrażliwe na dotyk, 15.
• Uczucie pełzania po skórze głowy, 1.

OKO. [70.]

• Uczucie słabości oczu z osłabieniem wzroku; zarówno przedmioty odległe, jak i bliskie są niewyraźne (po półtorej godziny), 6.
• Uczucie w prawym oku, jakby znajdowało się w nim ziarnko piasku; musi je pocierać, 15.
• Pieczenie oczu wieczorami, 15.
• Uczucie skurczowego ciągnięcia w oczach (po trzech kwadransach), 6.
• Ucisk zza oczu ku przodowi (po trzech kwadransach), 6.
• Oczodół.
• Uczucie, jakby brwi były dociskane ku dołowi, 3.
• Powieki.
• Ucisk w powiekach utrudniający ich otwieranie oraz kłucie w oczodołach, 15a.
• Rozdzierający ucisk w górnej powiece, 3.
• Gałka oczna.
• Rogówka mętnieje; (błona na oku), 1.
• [Zaćma], 12. [W oryginale występuje suffusiones oculorum w wykazie obserwowanych skutków działania konopi. Chociaż wyrażenie to z pewnością może oznaczać zaćmę (Celsus VII, 7, 114), wydaje się jednak bardzo mało prawdopodobne, by autor zamierzał wysunąć w ten sposób tak zdumiewające twierdzenie, że konopie mogą ją wywołać. - Hughes.] [80.]
• Ucisk i świąd gałek ocznych; przez kilka dni drapanie i pieczenie w gardle, zmuszające go do chrząkania oraz suchego, urywanego kaszlu; później rano odrywa się dużo śluzu, a chory bez wysiłku odkrztusza znaczną jego ilość (działanie lecznicze), 15.
• Źrenice.
• Naprzemienne rozszerzanie i zwężanie źrenic przy takim samym oświetleniu (po godzinie), 6.
• Wzrok.
• Krąg białych, płomienistych promieni po prawej stronie, blisko pola widzenia, wskutek czego tylko część przedmiotów widziana jest niewyraźnie, 3.
• Rano po przebudzeniu widzi jedynie pionowe, błyszczące, białe punkty, poruszające się liniami od jednego oka do drugiego; nie ustępowały jeszcze przez pewien czas po wstaniu; później sporadyczne migotanie przed oczami; jasne i ciemne punkty unoszą się przed wzrokiem w różnych kierunkach, 15.

UCHO

• Ból za prawym uchem, jakby ktoś mocno naciskał tępym końcem, 3.
• Silne, ostre kłucia w wyrostku sutkowatym, 3.
• Szczypiąco-piekący ból chrząstki małżowiny usznej, która mogła być uciskana podczas nocnego leżenia w łóżku, 3.
• Wrażenie, jakby przed uszami napięta była błona, 9.
• Pulsujące ciągnięcie w uchu, sięgające niemal do policzków, ustępujące natychmiast po schyleniu się i powracające po wyprostowaniu się (po trzech godzinach), 7.
• Chwilowy ból, jakby małżowinę uszną wyciągano z głowy, 3. [90.]
• Kłucie w uszach i ból gardła, trzy godziny później, o dziesiątej rano; następnie zimno i gorąco występujące naprzemiennie z tępym bólem głowy, nasilającym się przy ruchu lub schylaniu, z wrażeniem, jakby wszystko w głowie było wstrząsane; podczas chodzenia musiała trzymać się całkowicie prosto albo siedzieć nieruchomo, odchylona do tyłu; łatwiej jej było opierać się na prawej stronie; ponadto często doznawała kłuć w głowie, po lewej stronie, blisko czaszki i po stronie przeciwległej; za prawym uchem kłucia były tak gwałtowne, że mimowolnie się wzdrygała; trwało to nawet w nocy podczas snu, tak że stale jęczała, wzdychała i skarżyła się oraz często się budziła, 15a.
• Kłucia w przewodzie słuchowym zewnętrznym podczas żucia, 3.
• Delikatne kłucia w lewym uchu, od wewnątrz na zewnątrz, 9.
• Pulsowanie w uszach, 7.
• Dotkliwy, szarpiący ból w prawej błonie bębenkowej, promieniujący stamtąd do barku, 9.
• Słuch.
• Dzwonienie w uszach, 16.
• Tinnitus aurium, 12.
• Huczenie w uszach, 1.
• Dźwięk w lewym uchu, jak po uderzeniu w strunę instrumentu, długo rozbrzmiewający echem (po czterech dniach), 15.

NOS

• Objawy obiektywne.
• Swędzący obrzęk skrzydełka nosa (po kilku godzinach), 1. [100.]
• Kichanie i uczucie zahamowanego kataru, mimo że powietrze przechodziło przez nos, 9.
• Krwawienie z nosa, 1.
• Krew tryska z nosa, aż chory mdleje, 12 . [Wyłącznie od zapachu.]
• Suchość i uczucie wysuszenia w nosie (po pięciu dniach), 1.
• Objawy subiektywne.
• Suchość nosa, 1.
• Suchość i gorąco w nosie, 1.
• Uczucie ciepła w nosie, jakby miało dojść do krwawienia, 2.
• Oszałamiający ucisk tępym końcem na nasadę nosa, 3.

TWARZ

• Blada twarz, 16.
• Bladość twarzy, 17. [110.]
• (Bladość twarzy), 11 . [Jedynie stwierdzenie, że mężczyzna był blady, lecz poza tym cieszył się dobrym zdrowiem.]
• Bardzo wyraźna bladość i zapadnięcie twarzy, utrzymujące się przez długi czas, 17.
• Lekkie pulsowania w różnych częściach twarzy, zwłaszcza w lewym mięśniu policzkowym, 3.
• Policzki.
• Lewy policzek jest czerwony, a prawy blady, z pewnym bólem jednego z prawych zębów; lewy policzek nie jest gorący w dotyku; mimo zaczerwienienia nie odczuwa ona wewnętrznego gorąca, 15a.
• Ciągnący ucisk w lewej kości jarzmowej, 3.
• Prawa część górnej szczęki obrzękła przy dziąśle, na którym powstał bolesny guz, jak od owrzodziałego zęba, 15.
• Broda.
• Oszałamiający, ściskający ból po lewej stronie brody, obejmujący zęby po tej samej stronie, 3.
• Delikatne nakłuwanie w lewej gałęzi żuchwy; gdy ustępuje, zawsze następuje po nim ciągnięcie, 3.

USTA

• Zęby i dziąsła.
• Ząb z ubytkiem rozkruszył się, a jego kawałki były jak twarda skóra, 15a.
• Wrażenie stępienia zębów, jak po kwasie, 15. [120.]
• Kurczowy ból zębów lewej części żuchwy, 2.
• Ból ciągnący w zębie z ubytkiem, z obrzękiem dziąsła; gorzej wieczorami, 15.
• Lekkie ciągnięcie w zębie z ubytkiem, zwłaszcza gdy dotknie go coś kwaśnego, 15.
• Ból zęba; ciągnięcie w zębie z ubytkiem po zdenerwowaniu; po próbie wyssania z niego powietrza językiem ból zmienia się w bardzo silne kłucie, 15.
• Przeszywający ból w kilku zębach jednocześnie, z delikatnym nakłuwaniem w nich, 9.
• Dziąsło wokół złamanego zęba z ubytkiem jest objęte stanem zapalnym, obrzęknięte i bolesne; występuje nawet lekkie ciągnięcie w korzeniu, 15a.
• Język.
• Język grubo obłożony, 17.
• Ogólne objawy jamy ustnej.
• Gorzko-kwaśna ciecz podchodzi do ust wraz z odbijaniem, 3.
• Suchość ust, gardła i warg, 17.
• Suchość ust; ślina jest kleista, z brakiem pragnienia, zwłaszcza wieczorem, oraz gorącymi dłońmi, 7. [130.]
• Rano piekąca suchość podniebienia, 1.
• Smak.
• Utrata smaku, 16.
• Mowa.
• [Mowa utrudniona], 11 . [U osoby z S. 311, q. v.]
• Był zupełnie niezdolny mówić jak zwykle; raz brakowało mu słowa, innym razem tracił głos (na cztery godziny); pod wieczór napady te się powtarzały; raz następował potok słów, jakby coś go popędzało, innym razem zacinał się w mowie, tak że niekiedy wypowiadał to samo słowo dziesięć razy z rzędu na jednym oddechu; czasami z niepokojem powtarzał całą swoją myśl i złościł się, jeśli nie potrafił powtórzyć jej tymi samymi słowami, 2.

GARDŁO

• Pozbawiona smaku woda podchodzi do gardła i dostaje się do tchawicy, tak że musi przełykać, bez nudności ani odruchów wymiotnych, 3.
• Odchrząkiwanie śluzu; śluz odrywa się z trudem i drażni gardło, 15.
• (Pieczenie w gardle), 11 . [Jak w S. 132.]
• Ból gardła jak przy bolesnym podrażnieniu, z silnym uczuciem suchości, gorzej rano w łóżku; po wstaniu odkrztusza niewielką grudkę śluzu, co przynosi znaczną ulgę (drugi dzień), 15.

ŻOŁĄDEK

• Apetyt.
• Od kilku dni wieczorami ma bardzo duży apetyt; zjada więcej, niż powinien, i wskutek tego odczuwa dyskomfort, 15.
• Utrata apetytu, 16. [140.]
• Całkowita utrata apetytu, 17.
• Po przyjęciu pokarmu, który mu smakował, szybko czuł się syty, z przejściowymi nudnościami podchodzącymi do gardła, 3.
• Kakao na śniadanie smakuje mu dość dobrze, lecz może wypić go bardzo niewiele i nie czuje ani głodu, ani sytości; kruczenie i burczenie w brzuchu, w żołądku jak lekki skurcz; gdy myśli o tym, co mógłby zjeść, nie ma ochoty na nic, a jednak ma wrażenie, jakby żołądek był pusty, 15.
• Odbijanie i czkawka.
• Odbijanie, 16.
• Odbijanie powietrzem, 3.
• Odbijanie gorzką, gryzącą cieczą, 3.
• Odbijanie ze smakiem chleba po śniadaniu; później puste odbijanie, 15.
• Gwałtowna czkawka rano, 15a.
• Zgaga, 15.
• Nudności i wymioty.
• Nudności wywołujące chęć wymiotowania, 8. [150.]
• Nudności, skłonność do odchrząkiwania śluzu i wymioty, łagodniejsze po wypiciu kawy, 15.
• Nudności, dyskomfort i wyczerpanie przez cały dzień; częste puste odbijania z uczuciem pełności w brzuchu; brak apetytu, lecz podczas jedzenia pokarm smakuje dość dobrze, 15.
• Obudził się 12 grudnia z nudnościami i skłonnością do wymiotów, jak poprzedniego dnia, chociaż poprzedniego wieczoru mało zjadł i pił tylko wodę; przez cały ranek odczuwał dyskomfort; ziewa sennie, jest ospały i nie ma ochoty na nic, 15.
• Po późniejszym obudzeniu nadal odczuwa nudności, nasilające się na myśl o spożytym pokarmie, 15.
• 11 grudnia rano budzi się z silnymi nudnościami i skłonnością do wymiotów, zwłaszcza podczas leżenia na prawym boku; leżenie na lewym boku przynosi ulgę; w końcu nadmierna skłonność do wymiotów ustępuje, pozwalając mu ponownie zasnąć, 15.
• Odruchy wymiotne ze skłonnością do wymiotów, 15.
• Uczucie zbierania się na wymioty gwałtownie podchodzi do gardła, jak wskutek kwaśności żołądka, 3.
• Odruch wymiotny w dołku podsercowym podchodzi stamtąd do gardła, 3.
• Nadmierna skłonność do wymiotów oraz wymioty śluzem, wymagające wielkiego wysiłku; śluz był początkowo gorzkawy, następnie mdły i pozostawiał uczucie stępienia zębów; wystąpiły bezpośrednio po zażyciu; natychmiast potem pojawił się głód i chory zjadł coś ze smakiem, 15.
• Wymioty śluzowatą, gorzką wodą, z drapaniem w gardle, po których następują otępienie i zamroczenie głowy w okolicy potylicy, 8. [160.]
• Wymioty ciągliwym, kwaśnym śluzem bezpośrednio po kawie (po dwunastu dniach), 15.
• [Zielone wymioty żółciowe], 11 . [Działanie miejscowe, zob. S. 314.]
• Żołądek.
• W żołądku ma wrażenie, jakby go przeziębił, zwłaszcza przed południem, z poruszaniem się w brzuchu i kurczowymi bólami, lecz bez biegunki, 1.
• Kilka napadów bardzo silnego bólu żołądka o różnych porach, z bladością twarzy i potem na twarzy; tętno niemal niewyczuwalne, oddech rzężący, jakby chory umierał, 11 . [Osoba z S. 332, 333, 310, 336; pośmiertnie stwierdzono znaczne powiększenie serca.]
• Tnący ból w poprzek górnej części żołądka po schyleniu się, 2.
• Skurcz żołądka, 15.
• Kurczowy ucisk w żołądku przez kilka poranków, 15.
• Żołądek jest skrajnie bolesny przy dotyku, jakby powstawało w nim owrzodzenie; objaw ten ustępuje podczas jedzenia, 2.
• Szczypanie w dołku podsercowym, 3. [170.]
• Ucisk w dołku podsercowym, 12.
• Tnący ból w dołku podsercowym, 3.
• Nieprzerwane, tępe kłucia z przodu, w pobliżu dołka podsercowego, tuż pod żebrami, o zmiennym nasileniu; chwilowo łagodniały przy zginaniu tułowia do przodu lub do tyłu, lecz wkrótce powracały, 3.

BRZUCH

• Podżebrza.
• Bolesny, twardy obrzęk prawego podżebrza, 11. [W badaniu pośmiertnym stwierdzono chorobę wątroby.]
• Tępe kłucie w lewym boku, tuż poniżej żeber, zarówno podczas oddychania, jak i bez niego, 3.
• Uderzanie jak młotem w lewym boku poniżej najniższych żeber, rozchodzące się ku plecom, 3.
• Okolica pępkowa.
• Przez kilka poranków, od godziny ósmej do dziesiątej, odczucie poniżej pępka jak po przeziębieniu, z poruszeniami w brzuchu, choć bez biegunki, 1.
• Ból po lewej stronie w pobliżu pępka, a także z tyłu, w pobliżu kręgosłupa, jakby części te były szczypane i ściskane kleszczami, 3.
• Kurczowe ściskanie tuż powyżej pępka (po jedzeniu), 3.
• Ból po prawej stronie w pobliżu pępka, jak uderzanie od wewnątrz na zewnątrz, 3.
• Brzuch — objawy ogólne. [180.]
• [Workowate rozdęcie brzucha bez obrzęku podudzi ani stóp], 11. [U osoby z S. 322 badanie pośmiertne wykazało, że przyczyną było skrzywienie kręgosłupa; objaw ten wystąpił osiem dni przed śmiercią.]
• Całkowita utrata napięcia jelit; nawet najsilniejsze środki przeczyszczające w największych dawkach nie wystarczały, by ją przezwyciężyć, 17.
• Wstrząsanie jelitami w brzuchu przy gwałtownych ruchach ramion, jakby jelita były zupełnie luźne, 2.
• Poruszenia w brzuchu, po których następują tępe ukłucia w lewym boku, rozchodzące się aż do ucha, 3.
• Uwięzione gazy jelitowe w nadbrzuszu i podbrzuszu, utrzymujące się do wieczora, z bólami kolkowymi, 9.
• Głośne oddawanie gazów rano, 15.
• Tnący ból brzucha; nie ustępował po pocieraniu, a zmniejszył się dopiero po wypiciu zimnej wody, 15a.
• Niewielki ból zawsze przed wypróżnieniem, jak przed miesiączką, 15a.
• Uczucie pełności w brzuchu, zmuszające do głębokiego oddychania, 1.
• Szczypanie w brzuchu jak przy potrzebie oddania stolca (po półgodzinie), 15. [190.]
• Kurczowe ściskanie w całym brzuchu, 3.
• Bóle kolkowe w nadbrzuszu, po których następuje biegunkowy stolec i szczypiący ból odbytu, 9.
• Ukłucie w bokach brzucha od wewnątrz na zewnątrz, 2.
• Tępe ukłucia po obu stronach brzucha wieczorem w łóżku; następnie rozchodzą się w górę pleców i w podobny sposób kłują między łopatkami, po czym ponownie schodzą w dół wzdłuż boków brzucha, 3.
• Przemijające, szczypiąco-kłujące bóle brzucha, 3.
• Wszystkie jelita bolą, jakby były obolałe po stłuczeniu, 2.
• [Brzuch i klatka piersiowa są bolesne zewnętrznie], 11. [As. S. 132.]
• Niepokojące tętnienie w nadbrzuszu, przypominające silne pulsowanie, 3.
• Dreszcze w brzuchu, jakby poruszała się w nim zimna woda (po ośmiu minutach), 6.
• Ostre uderzenia po bokach brzucha, tuż poniżej żeber, 3. [200.]
• Bolesne szarpnięcia w brzuchu, przemieszczające się z miejsca na miejsce, jakby znajdowało się w nim coś żywego, z towarzyszącym bólem ciągnącym od lewej kości biodrowej w poprzek do prawej, a stamtąd do kolana; ból jednak nadal utrzymywał się w biodrze, gdzie wydawał się rwący i rozpierający, 3.
• Podbrzusze i okolice biodrowe.
• Kurczowe ściskanie w podbrzuszu i ból tnący w lędźwiach, 3.
• Uczucie łaskotania w powłokach podbrzusza (po półgodzinie), 6.
• Bolesne uderzenia powyżej lewej pachwiny, 3.
• Ból i rozpieranie na zewnątrz w pierścieniu pachwinowym, jakby części te miały ropieć, 2.

ODBYTNICA I ODBYT

• Ucisk w odbytnicy i okolicy krzyżowej, jakby jelita opadały i miały zostać wypchnięte podczas siedzenia, 2.
• Kłucie w odbytnicy z pewnego rodzaju skurczem zwieracza; często w ciągu dnia, zwłaszcza podczas chodzenia (pierwszy dzień), 15.
• Ból zaciskający w odbycie wraz z odczuciem, jakby uda były przyciągane ku sobie, tak że była zmuszona je złączyć, 3.
• Odczucie w odbycie, jakby coś wyciekało na skórę i było zimne, 2.
• Nagląca potrzeba oddania stolca po obiedzie; później świąd odbytnicy z lekkimi ukłuciami w niej, 15. [210.]
• Obudził się o godzinie 6 z potrzebą oddania stolca; poszedł dwukrotnie, lecz oddał jedynie bardzo dużo głośno odchodzących gazów; nagląca potrzeba oddania stolca utrzymywała się. Po wypiciu filiżanki kawy i wypaleniu fajki nieprzyjemne parcie ustało, po czym nastąpiło nieco twarde wypróżnienie; pojawiły się jednak nudności i skłonność do wymiotów, łagodzone jedynie przez pozostawanie w bezruchu, 15.
• Nagląca potrzeba oddania stolca; parcie naglące oraz oddawanie moczu trwały nadal, tak że z trudem mógł chodzić. Po kawie i wypaleniu fajki oddał nieco kruszącego się stolca, a objawy się zmniejszyły, lecz wkrótce był zmuszony zwymiotować kawę, silnie zmieszaną ze śluzem, 15.

STOLEC

• Zwykle regularne wypróżnienie występuje nieregularnie: czasem rano, czasem po południu, czasem wieczorem, zwykle z pewnego rodzaju parciem naglącym; przy parciu tłoczni brzusznej wydala się tylko niewielka ilość stolca, a uczucie parcia pozostaje po wypróżnieniu. Czasem nagle pojawia się nagląca potrzeba oddania stolca i chory z wysiłkiem wydala papkowatą lub raczej płynną treść, po czym odczuwa ulgę, 15.
• Stolec czasem jak przy biegunce, czasem twardy, 15a.
• Stolec zupełnie płynny i żółtawy; sądziła, że to gazy, lecz oddała taki stolec, 15a.
• Stolec skąpy, kruszący się, z oddawaniem gazów, 15.
• Przez pierwszych pięć dni stolec jak zwykle; przez następne dwa dni oddawanie stolca było całkowicie zahamowane, 3.

NARZĄDY MOCZOWE

• Nerki.
• Ból ciągnący w okolicy nerki, promieniujący do gruczołów pachwinowych, z niepokojącym, wywołującym nudności odczuciem w dołku podsercowym, 1.
• Ból w okolicy nerek jak przy owrzodzeniu, przy dotykaniu i przy dotykaniu, a także bez dotyku, 2.
• Cewka moczowa.
• Ujście cewki moczowej nieco objęte stanem zapalnym, bolesne i trochę stwardniałe w dotyku, 15. [220.]
• Bezbolesna śluzowa wydzielina z cewki moczowej (początek rzeżączki?), 1.
• Bezbolesna wydzielina przejrzystego, przezroczystego śluzu z cewki moczowej; silne erekcje, 2.
• Wodnisto-śluzowa wydzielina z cewki moczowej, 4.
• Ujście cewki moczowej było zlepione wilgotną wydzieliną, którą można było uwidocznić przez wyciśnięcie, 5.
• Ból biegnący od ujścia cewki moczowej ku tyłowi, paląco-szczypiący, a w tylnej części bardziej kłujący, podczas oddawania moczu, 1.
• Cewka moczowa na całej długości sprawia wrażenie objętej stanem zapalnym i jest bolesna przy dotyku; podczas erekcji ból napinający, 1.
• Pieczenie podczas oddawania moczu, lecz szczególnie bezpośrednio po nim, 1.
• Pieczenie podczas oddawania moczu, lecz szczególnie potem; gorzej wieczorem, 1.
• Pieczenie wzdłuż całej cewki moczowej, choć tylko na początku i na końcu oddawania moczu, 4.
• Podczas oddawania moczu początkowo pieczenie od żołędzi ku tyłowi; po oddaniu moczu ból szczypiący, 1. [230.]
• Samo, lecz silne pieczenie w przedniej części cewki moczowej podczas oddawania moczu, 1.
• Gdy nie oddaje moczu, pewien ból palący w przedniej części cewki moczowej, zmuszający go do niemal stałego oddawania moczu, nawet gdy nie ma już moczu do wydalenia, 1.
• Pieczenie w ujściu cewki moczowej podczas oddawania moczu, 1.
• Ucisk jak przy potrzebie oddania moczu, zwłaszcza w przedniej części cewki moczowej, gdy nie oddaje moczu, 1.
• Ból tnący w przedniej części cewki moczowej podczas oddawania moczu, 2.
• Ukłucia wzdłuż cewki moczowej, gdy nie oddaje moczu, 1.
• Kłucie w końcowej części cewki moczowej, powtarzające się kilkakrotnie, lecz nie podczas oddawania moczu, 18.
• Piekące ukłucia w tylnej części cewki moczowej podczas oddawania moczu (po dziesięciu godzinach), 6.
• Szarpiące ukłucia w tylnej części cewki moczowej podczas stania, 1.
• Swędząco-łaskoczące ukłucia w przedniej części cewki moczowej, 9. [240.]
• Rwanie jakby we włóknach cewki moczowej, przebiegające zygzakowato, 5.
• Kłująco-szczypiący ból podczas oddawania moczu; szczypanie, gdy nie oddaje moczu, 1.
• Bardzo delikatne kłucie i nakłuwanie w przedniej części ujścia cewki moczowej, gdy nie oddaje moczu, 2.
• Świąd w cewce moczowej, 15.
• Parcie na mocz z bólem uciskającym, 1.
• Częsta potrzeba oddawania moczu, z uciskiem i naglącym parciem, sporadycznie z pewnym pieczeniem; mocz, zwłaszcza rano, wyraźnie serwatkowaty i mętny, 15.
• Oddawanie moczu.
• Strumień moczu był rozwidlony, 1.
• Oddawanie mniejszej ilości moczu niż zwykle, 15a.
• Moczenie mimowolne; jest zmuszony często oddawać mocz w krótkich odstępach i wydala dużą ilość wodnistego moczu (natychmiast), 3.
• [Trudności w oddawaniu moczu; porażenie pęcherza moczowego (cewkę moczową początkowo trzeba było opróżniać za pomocą cewnika, lecz później nie można było już tego zrobić; została zatkana śluzem i ropą)], 11. [U osoby z S. 180, osiem dni przed śmiercią, po trwającym już pewien czas porażeniu kończyn dolnych.]
• Mocz. [250.]
• Biały, mętny mocz, 1.
• Mocz czerwony i mętny, 1.
• Mocz pełen włókien przypominających śluz, z ropą, 4.

NARZĄDY PŁCIOWE

• Mężczyźni.
• Zimno narządów płciowych przy cieple pozostałej części ciała (tego samego dnia; utrzymywało się przez trzy dni), 5.
• Cały prącie było obrzęknięte, bez wyraźnych wzwodów, 4.*
• Wzwody podczas kaszlu, po których następował ból w cewce moczowej, 1.
• Częste wzwody w ciągu dnia, tylko podczas siedzenia, nie podczas chodzenia, 1.
• Częste wzwody, po których następowały kłucia w cewce moczowej, 1.*
• Rano, w łóżku, nadmierne wzwody bez pożądania oraz ból tnąco-kłujący w ujściu cewki moczowej, 15.
• Wieczorem odbył stosunek bez pożądania, po którym w nocy wystąpiły nadmierne i bolesne wzwody, budzące go ze snu, 15. [260.]
• Ból po prawej stronie w pobliżu prącia, podobny do przeszywających wstrząsów, zarówno w spoczynku, jak i podczas ruchu, 3.
• W ciągu dnia zupełna obojętność wobec stosunku płciowego, lecz po wieczornym zbliżeniu nadmierne wzwody pojawiły się rano, a następnie często powracały w ciągu dnia, zwłaszcza przed południem, 15.
• Podczas porannego zbliżenia brak prawidłowego wzwodu, zwłaszcza pod koniec; prawie nie odczuwa wytrysku, 15.
• Całe prącie jest bolesne, jakby otarte lub oparzone, podczas chodzenia (musiał je podwiesić), 4.*
• Obrzęk gruczołu krokowego, 1.
• Wilgoć wokół korony żołędzi, 4.
• Skóra żołędzi pokryta jest jasnoczerwonymi plamami wielkości grochu, jaśniejszymi niż sama żołądź, 4.
• Sama żołądź jest ciemnoczerwona, równie ciemna jak napletek, 4.*
• Obrzęk żołędzi i prącia; rodzaj nieodczuwalnego wzwodu, 2.
• Obrzęk wędzidełka i napletka, zwłaszcza w miejscu, gdzie napletek łączy się z wędzidełkiem, 5. [270.]
• Cały napletek jest ciemnoczerwony, gorący i objęty stanem zapalnym, 4.
• Obrzęk prawej strony i dolnej części napletka, 4.
• Stałe pieczenie całego napletka i żołędzi przez cztery dni; przykładanie zimnej wody wywoływało szczypanie, 4.
• Żrące pieczenie i kłucie w zewnętrznych częściach napletka oraz w cewce moczowej, w okolicy korony żołędzi, 2.
• Szczypanie na brzegu i po wewnętrznej stronie napletka, 4.
• Brzeg napletka jest bolesny jak po otarciu, 4.
• Świąd pod napletkiem i na wędzidełku, z pewnym zaczerwienieniem i wilgocią za koroną żołędzi, 5.
• Przyjemny świąd na brzegu napletka i w ujściu cewki moczowej, 9.
• Nieprzyjemny świąd po prawej stronie napletka, w pobliżu przedniego brzegu, bardziej po stronie wewnętrznej, który podczas drapania i po nim staje się przyjemny, 4.
• Uczucie ucisku w jądrach podczas stania oraz ich ciągnięcie ku dołowi, 1.* [280.]
• Dokuczliwe odczucie w lewym jądrze; najądrze i powrózek nasienny zdają się obrzmiewać i dzielić na różne małe guzki podobne do miękkiej fasoli oraz wypełniać nieco obwisłą mosznę. Ten dokuczliwy ból odczuwany jest tylko podczas chodzenia (pierwszy dzień, po południu), 15.
• Ból z uczuciem napięcia w powrózku nasiennym oraz skurcz moszny, z uczuciem jej ściągania podczas stania, 1.
• Pobudza popęd płciowy u mężczyzn i zwierząt, 10.
• Niechęć do stosunku płciowego, 4.
• Kobiety.
• Poronienie w ósmym miesiącu, ze strasznymi drgawkami, 12 . [Po całodziennym leżeniu na świeżych konopiach; poprzedzone objawem 45.]
• Kłucia jak igłami po prawej stronie wzgórka łonowego, 9.
• Upławy, jak zwykle, przed miesiączką, 15a.
• Podczas zbliżenia odczuwa dużą przyjemność, 15a.
• Świąd z kłuciem w pochwie oraz obfite upławy po zbliżeniu, 15a.
• Bardzo obfita miesiączka (po zastosowaniu zewnętrznym), 12. [290.]
• [Popęd płciowy był pobudzony, lecz wywołana została bezpłodność], 13 . [Zob. „Źródła”.]
• Pewne pożądanie podczas porannego snu, lecz brak przyjemności podczas zbliżenia, 15a.
• Pobudzenie seksualne bez pożądania; później bardzo rozstrojona, z niechęcią do stosunku płciowego, 15a.

NARZĄDY ODDECHOWE

• Tchawica.
• Rano lepki śluz w dolnej części tchawicy, którego nie można usunąć kaszlem ani chrząkaniem; podejmuje wielkie wysiłki, lecz odrywa się tylko niewielka ilość, a nawet ona nie dostaje się do ust, tylko musi zostać połknięta; po chrząkaniu i kaszlu w tchawicy pozostaje uczucie drapania, jakby była obnażona i otarta; w końcu śluz sam się odrywa i chory musi go wielokrotnie odchrząkiwać, 3.*
• Około siódmego dnia wcześniej lepki śluz łatwo odrywa się rano, a trudność w oddychaniu, odczuwana przez nią do tego czasu (jakby ciężar spoczywał na klatce piersiowej), natychmiast ustępuje, 3.
• Głos.
• Głos jest podniesiony, z nietypowym niepokojem i skargami na ból pleców, 2.
• [Głos zmieniony, bardziej podobny do metalicznego szczęku niż do głosu ludzkiego], 11 . [Działanie miejscowe.]
• Głos często niesłyszalny, 16.
• Kaszel.
• Kaszel, 18.
• [Stały kaszel], 14 . [Działanie miejscowe.] [300.]
• Suchy, bardzo gwałtowny kaszel, 12.
• Od czasu do czasu z dołka nadmostkowego pojawia się suchy, urywany kaszel, podczas którego głęboko w gardle odczuwa się zimny, słony płyn, 7.*
• [Wydech wywołuje kaszel], 11 . [Zob. uwagę do objawu 311.]
• Oddychanie.
• [Oddychanie bardzo znacznie utrudnione], 11 . [Część objawu 311.]
• [Utrudniony wdech, bez odkrztuszania], 11 . [Dotyczy osoby z objawu 312; zmęczony niesieniem ciężaru, miał objawy 321 i 449 i przybył do szpitala z tą dusznością; zmarł na zapalenie mózgu; zob. uwagę Hahnemanna do objawu 1.]
• [Duszność], 14.
• Utrudnienie oddychania oraz ból uciskający w całej klatce piersiowej, 16.
• Utrudnienie oddychania wskutek napinająco-uciskających bólów pośrodku mostka, który był również bolesny przy dotyku, wraz z sennością, 1.*
• Utrudnione oddychanie; odczuwa niepokój w klatce piersiowej, z kłuciami między łopatkami; musi usiąść, co przynosi ulgę; nasila się po obiedzie (po dziesięciu dniach), 15.
• Oddychanie było utrudnione; zdawało się jej, że na klatce piersiowej spoczywa ciężar, 3. [310.]
• [Utrudnione oddychanie po położeniu się], 11 . [Zob. uwagę do objawu 163.]
• [Orthopnoë; mógł oddychać tylko z szyją wyciągniętą ku górze, ze świstem w tchawicy i znacznym rozdęciem brzucha], 11 . [Mężczyzna wracający do zdrowia po ostrej gorączce, po błędach dietetycznych dotyczących jedzenia i picia oraz po długotrwałym obrabianiu konopi, miał ten objaw wraz z objawami 303, 132, 137, 196 i 302.]

KLATKA PIERSIOWA

• [Zapalenie klatki piersiowej i płuc sześć lub siedem razy), 11 . [Działanie miejscowe.]
• [Zapalenie płuc z majaczeniem], 11 . [Jak w objawie 312.]
• [Zapalenie płuc z wymiotami zielonych, żółciowych substancji], 11 . [Jak w objawie 312.]
• Klatka piersiowa wydaje się ściśnięta, z uczuciem trwogi w gardle; musi oddychać głęboko, 3.*
• Ból tnący w poprzek zewnętrznych ścian klatki piersiowej, 2.
• Kłucia w zewnętrznych ścianach klatki piersiowej, 2.
• W klatce piersiowej szorstkość, drapanie i suchość, 15.
• Wczesnym rankiem uczucie drapania w klatce piersiowej jak od soli; musi chrząkać, aby coś oderwać, po czym to połyka, gdyż nie unosi się do ust, 3. [320.]
• Męska brodawka sutkowa ulega zapaleniu, swędzi i jest bolesna przy dotyku; obok brodawki pojawia się ropna krosta, która goi się bez otwierania, równocześnie z brodawką, 15.
• [Ból jak od ukłuć igłą w lewej brodawce sutkowej], 11 . [Zob. uwagę do objawu 304.]
• Przód.
• [Wyniosłość i guzek na wyrostku mieczykowatym, które przez dwa lata pozostawały bezbolesne, później spowodowały trudność w oddychaniu], 11 . [Zob. uwagę do objawu 180.]
• Gwałtowne szczypanie pod mostkiem, w dolnej części klatki piersiowej, które nie utrudnia oddychania; ustępowało przy odgięciu się do tyłu, a było najgwałtowniejsze przy pochyleniu się do przodu, kiedy nasilało się podczas wdechu, 3.
• Wiercenie pod górną częścią mostka, bez utrudnienia oddychania, 3.*
• Uczucie młotkowania pod jedną z chrząstek żebrowych, w pobliżu mostka, 3.
• Boki.
• Niejasne uczucie napięcia w lewej połowie klatki piersiowej, z lekkimi zrywaniami, kołataniem serca i niepokojem, 3.
• Ból ciągnący w najniższych żebrach po lewej stronie, 2.
• Popychanie, jakby przerywane tępe kłucia, rodzaj wciskania do wewnątrz po lewej stronie klatki piersiowej, bez utrudnienia oddychania, 3.
• Pchnięcia lub uderzenia po obu stronach klatki piersiowej, często powracające i wstrzymujące oddech; najbardziej bolesne są w okolicy serca, 1. [330.]
• Piekąco-kłujący ból po lewej stronie, w pobliżu wyrostka mieczykowatego, 9.
• Tętnienie napierające na żebra po lewej stronie, 3.

SERCE I TĘTNO

• Okolica przedsercowa.
• Ból w okolicy serca, 11 . [Zob. uwagę do objawu 163.]
• Czynność serca.
• Pulsowanie serca odczuwane poniżej jego prawidłowych granic, 11 . [Zob. uwagę do objawu 163.]
• Podczas poruszania ciałem i schylania się kilka gwałtownych uderzeń serca, jakby miało wypaść, wraz z uczuciem ciepła w okolicy serca (po czterdziestu ośmiu godzinach), 1.*
• Nagłe, gwałtowne kołatanie serca, 16.
• Tętno.
• Bardzo słabe tętno, 11 . [Zob. uwagę do objawu 163.]
• Tętno wolne, ledwie wyczuwalne, 6.

SZYJA I PLECY

• Szyja.
• Ciągnięcie w szyi, rozciągające się ku górze do kręgów szyjnych, 2.
• Ciągnięcie od szyi do ucha, bardziej podobne do szczypania, od zewnątrz, 3. [340.]
• Bolesny ucisk w mięśniach karku powyżej gardła, 3.
• Kłucia w najniższej części szyi, jak nożem, 2.
• Plecy.
• Ból pleców często wstrzymywał oddech, 2.
• Odcinek piersiowy.
• Pieczenie pod prawą łopatką, 2.
• Swędzące, delikatne ukłucie po prawej stronie w pobliżu łopatki, znikające po podrapaniu, 3.
• (W dolnych kręgach piersiowych silny ucisk i delikatny ból kłujący (trwający pięćdziesiąt dni), który czasami rozciągał się w dół do lędźwi albo ku łopatkom), 11 . [Zob. uwagę do objawu 180.]
• Okolica lędźwiowa.
• Ból pośrodku pleców, jakby ściskano je obcęgami, rozciągający się ku brzuchowi, 2.
• Powolne, przerywane, tępe kłucia po lewej stronie pleców, pod najniższymi żebrami, 3.
• Silny ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej, szczególnie nasilający się po najmniejszym wysiłku i zmuszający go do siadania i odpoczynku, 17.
• Okolica krzyżowa.
• Ucisk na kość guziczną, jak tępym końcem, 3. [350.]
• Ból po lewej stronie, w kości w pobliżu kości guzicznej, jakby jakiś twardy przedmiot silnie napierał na tę część, 3.

CANNABIS SATIVA. KOŃCZYNY OGÓLNIE

• Znużenie kończyn trwało kilka tygodni, 17.
• Natychmiast po jedzeniu wszystkie kończyny są zmęczone, z rozdzierającym uciskiem po lewej stronie, pod krótkimi żebrami; miejsce to jest bolesne przy ucisku, 3.
• Reumatyczne ciągnięcie w okostnej kości długich wszystkich kończyn podczas ruchu, jakby były obolałe po stłuczeniu, 2.

KOŃCZYNY GÓRNE

• Bark.
• Silny ból przy ucisku między końcem obojczyka a głową kości ramiennej, promieniujący do palców, 3.
• Przerywany, rozdzierająco-uciskający ból na szczycie barku, 3.
• Uczucie w barku jak po stłuczeniu podczas wyciągania ramienia, 3.
• Ramię.
• Kłucie w ramieniu i kościach małego palca; stan ten trwał trzy dni, słabnąc z każdym dniem, 15a.
• Nadgarstek.
• (Nadgarstek wydaje się martwy; nie jest w stanie nim poruszyć), 1.
• Ręka.
• Uczucie ciężkości i drętwienie prawej ręki; ustępujące pod wpływem ruchu, na przykład podczas pisania, 15. [360.]
• Nagła niesprawność ręki; podczas jedzenia nie był w stanie utrzymać widelca palcami; przy chwytaniu czegokolwiek drżała cała ręka; zdawała się bezwładna, z bolesną utratą siły, 7.
• Przerywany, kurczowy skurcz prawej ręki, 3.
• Kurczowy skurcz kości śródręcza, 3.
• Tępe ukłucie w zagłębieniu dłoni, nad kośćmi nadgarstka, 3.
• Palce.
• Kurcz w stawach kciuka podczas pisania, 2.
• Ukłucia w trzecim palcu prawej ręki, jak igłą (po trzech godzinach), 15.
• Mrowienie w opuszkach palców, jak gdyby zaczynały drętwieć i były zdrętwiałe (bezpośrednio po przyjęciu), 5.
• Później po południu uczucie takie, jak wtedy, gdy silne zimno wywołuje mrowienie pod paznokciami, 15.

KOŃCZYNY DOLNE

• Znużenie kończyn, zanikające podczas chodzenia (po 40 kroplach), 17.
• Obawiał się, że upadnie — tak nagłe znużenie ogarnęło zwłaszcza kończyny dolne; zataczał się przy najmniejszym ruchu ciała, choć podczas chodzenia zdawał się poruszać pewniej (po trzech godzinach), 2. [370.]
• [Prawą nogą porusza się z wielką trudnością; później zostaje porażona, przy czym utrata zdolności ruchu jest większa niż utrata czucia], 11 . [Zob. uwagę do S. 180.]
• Biodro.
• Szczypiący, szarpiąco-świdrujący ból w prawym biodrze, niemal zmuszający do krzyku, 1.
• Udo.
• Przy schylaniu się kurcz w pośladkach; musi natychmiast się wyprostować; przy wielokrotnym schylaniu się kurcz powtarza się w tym samym miejscu (po 10 kroplach), 15.
• Siedzenie wywołuje ból w prawym pośladku, jak od silnego ucisku, z drętwieniem prawej stopy, 15.
• Bezbolesne uczucie kurczowe w tylnej części prawego uda, jak gdyby mięsień miał zacząć drgać, 2.
• Stały ucisk w środkowej części przedniej powierzchni uda podczas siedzenia, 3.
• W tkankach miękkich górnej części uda, blisko pachwiny, bolesne, ostre ukłucia jak igłą, 8.
• W zgięciu uda początkowo kilka szarpiących wstrząsów, po czym nastąpiło uczucie, jak gdyby okolica pierścienia brzusznego była rozdęta, oraz uczucie, jak gdyby sam pierścień był wypychany na zewnątrz, 2.
• Kolano.
• Przy wchodzeniu po schodach rzepka przeskakuje w bok, 2.
• Przerywane kłująco-piekące uczucie w lewym kolanie, 3. [380.]
• Podczas chodzenia kurcz o charakterze ciągnięcia w dole podkolanowym, rozciągający się wzdłuż mięśni przyśrodkowej strony uda, 2.
• Rozdzierający, zaciskająco-uciskający ból w lewym kolanie, na czole i we wszystkich częściach ciała, 3.
• Podudzie.
• Pieczenie w prawej kości piszczelowej podczas stania, 2.
• Obok lewej kości piszczelowej, w tkankach miękkich, ból od strony zewnętrznej, jak po silnym stłuczeniu, a następnie kłucie w całej lewej kończynie, 15a.
• Kurcz łydek podczas chodzenia, 1.
• Staw skokowy.
• Kłucie i ból jak od otarcia w lewym stawie skokowym, ustępujące po obmyciu zimną wodą, 15a.
• Stopa.
• Uczucie ciężkości stóp przy wchodzeniu po schodach, tak że czuje każdą z nich podczas unoszenia, 15.
• Po jedzeniu stopy wydawały się bardzo ciężkie, 3.
• Ciągnięcie tam i z powrotem w lewej stopie, od palców do stawu skokowego, 3.
• Bolesne pulsowanie na grzbietach stóp, 2. [390.]
• Bezbolesne napinające rozciąganie w podbiciu, 3.
• Ciągnięcie i ucisk w pięcie podczas siedzenia, 2.
• Palce stopy.
• Uczucie jakby kurczu w palcu prawej stopy, 15.
• Uczucie kłucia pod lewym paluchem, jak gdyby silne zimno osiadało, by tak rzec, pod paznokciami, 15.
• Ciągnięcie w opuszce prawego palucha, 2.
• Kłujący świąd w opuszce lewego palucha, 2.
• Kłująco-uciskający ból w małym palcu lewej stopy, w miejscu, gdzie dawniej miał nagniotek, 15.

OBJAWY OGÓLNE

• Wydzieliny ogólnie zwiększone, 17.
• [Napady histeryczne], 12 . [U osób do nich predysponowanych.]
• [Występujące od czasu do czasu kataleptyczne skurcze kończyn górnych i tułowia, trwające kwadrans; w ich trakcie wymiotował żółtym płynem, po czym nastąpiło pewne majaczenie], 11 . [Następnie wystąpiły paraliż i śmierć; badanie pośmiertne wykazało ropę w nerkach, pogrubienie błon śluzowych pęcherza moczowego, przekrwienie naczyń krwionośnych przepony, płyn między zwojami mózgu, lecz nie w jego komorach. Zob. uwagę do S. 180.] [400.]
• Ociężałość i znużenie całego ciała, 4.
• Jest ociężały i znużony, często ziewa i przeciąga się, jak gdyby chciał spać, 3.
• Znużenie, chwianie się kolan i tępy ból w nich (po godzinie), 6.
• Wielkie znużenie po niewielkim ruchu; po wejściu po schodach położył się na sofie zupełnie wyczerpany i niezdolny do swobodnego poruszania się ani mówienia, 7.
• Rano, po przebudzeniu z niemal nieprzerwanego snu, jest bardziej znużony niż poprzedniego wieczoru, gdy się kładł, 3.
• Po jedzeniu był znużony i ociężały; wszystko go męczyło, nawet mówienie i pisanie, 3.
• Osłabienie, 16.
• [Utrata siły całego ciała], 11 . [Zob. uwagę S. 180.]
• Bezpośrednio po przyjęciu poczuł się bardzo niespokojny; to, co chciał napisać, nagle zatarło mu się w pamięci, 15.
• Subiektywne.
• Czuła się źle w całym ciele i nie mogła tego znieść; musiała się położyć z powodu znużenia i uczucia ciężkości kończyn, 8. [410.]
• Godzinę po śniadaniu dyskomfort w całym ciele, zwłaszcza w brzuchu, jak gdyby był rozdęty, z kłująco-tnącymi bólami w tej okolicy i jednoczesnym uczuciem zimna na całym ciele, 15.
• Powierzchowne szczypanie tu i ówdzie w tkankach miękkich, jak gdyby części te ściskano palcami, 3.
• Rozdzierające szarpnięcia i rozdzierające, głęboko przenikające ukłucia w wielu częściach ciała, zwłaszcza w kończynach, 3.

SKÓRA

• Wykwity suche.
• Duże krosty na nosie, otoczone czerwonym obrzękiem, jak w trądziku różowatym, 1.
• Wykwity na czerwieni wargowej i w kąciku ust, 1.
• Grudkowa wysypka na klatce piersiowej i plecach, która swędzi i boli, 15.
• Swędzące krosty na szyi, karku i klatce piersiowej, 15a.
• Na ramionach i karku pojawiają się swędzące bąble (pokrzywka?), które jednak szybko znikają (wieczorem), 15.
• Wykwity wilgotne.
• Wykwity na głowie i klatce piersiowej, złożone z pęcherzyków wypełnionych białawym płynem surowiczym i otoczonych czerwoną obwódką; pęcherzyki pieką przy dotknięciu, 16.
• Grudkowate, gładkie obwódki, piekące jak ogień, zwłaszcza podczas leżenia na nich lub ich dotykania; po dwóch dniach pozostawiały brunatnoczerwone plamy, bardzo bolesne przy dotknięciu, 2.
• Wykwity krostkowe. [420.]
• Zapalna krosta w prawym uchu, bardzo bolesna przy dotknięciu, z obrzękiem wnętrza ucha; stopniowo tworzy się ropa, która po czterech dniach wypływa z domieszką krwi, po czym zmiana się goi (po czterech dniach), 15.
• Ropna krosta na karku, bolesna w nocy (szósty dzień), 1.
• Odczucia.
• Bardzo uporczywe, drobne kłucie, jak tysiącem ostrzy igieł, na całym ciele, tak że nie jest w stanie go znieść, w nocy, w łóżku, gdy pocił się pod ciepłym przykryciem; początkowo zaczęło się w kilku miejscach, a gdy je podrapał, nagle zmieniło umiejscowienie i rozszerzyło się na kilka innych miejsc; towarzyszył temu silny niepokój w okolicy serca oraz uczucie, jak gdyby wielokrotnie oblewano go gorącą wodą; dolegliwości ustępowały po odkryciu się, 3.
• Pełzający, swędząco-szczypiący ból twarzy, jak od soli, 1.
• Świąd tu i ówdzie na twarzy, 1.
• Świąd podbródka i czubka nosa, 15.
• Niemal bolesny świąd w okolicy pępka, trwający kilka godzin; miejsce bolało jak od otarcia i było wrażliwe po pocieraniu, 1.
• Świąd krocza, 1.
• Świąd rąk i palców, bez widocznej wysypki, 15.
• Świąd wokół kolana, 1.

SEN I SNY

• Senność. [430.]
• Stałe, częste ziewanie przez kwadrans (po półtorej godziny), 6.
• Senność, 17.
• Senność w ciągu dnia, 7.
• Senność przez cały dzień, 2.
• Obezwładniająca senność przed południem, 1.
• Senny przez kwadrans po obiedzie; gdy senność minęła, zaczął ziewać i znów zrobił się senny, 15.
• Bezsenność.
• Bezsenność po północy, 1.
• (Utrata snu), 11 . [U osoby z S. 311. W badaniu pośmiertnym stwierdzono dużą ilość płynu surowiczego w mózgu.]
• Niespokojny sen, 1.
• Niespokojny sen w nocy, częste budzenie się; chaotyczne, a niekiedy niespokojne sny; polucje, po których następuje lekki sen, 2.
• Sny. [440.]
• Przez kilka dni uczucie sennego zamroczenia w głowie, jak gdyby pokój wirował wraz z nią, 15a.
• Bardzo żywe sny, raczej przyjemne, 15.
• Każdej nocy miał chaotyczne sny, które trwały nadal nawet po przebudzeniu i które pamiętał, 3.
• Sny o nieszczęściach spotykających innych, 1.
• Nieprzyjemne i przerażające sny; wszystko przynosi mu rozczarowanie i przepełnia go silny niepokój, 3.*
• Obudził się w nocy z drzemki wskutek przerażających snów, nie wiedząc, gdzie się znajduje, 1.*
• Bardzo żywe, okropne sny, które jednak nie budziły w nim niepokoju; zawsze zachowywał pewien rodzaj przytomności umysłu, 3.

GORĄCZKA

• Dreszcze często pełzną ku górze od podeszew stóp, 3.
• Dreszcze pełzną po całym ciele, docierają również do głowy i zdają się ściągać włosy ku sobie, 3.
• [Dreszcz gorączkowy], 11 . [Zob. uwagę do S. 304.] [450.]
• Dreszcz z pragnieniem, bez następującego po nim gorąca i bez potu, po południu (po pięćdziesięciu dwóch godzinach), 1.
• Marznięcie przez kilka godzin (natychmiast), 9.
• Wieczorami dreszczowość, ziewanie, przeciąganie kończyn i ospałość; wcześnie kładzie się do łóżka, choć właściwie nie jest senny, 15.
• Gorączka, wstrząsający dreszcz z nadmiernym pragnieniem i wzdryganiem się po piciu, wraz z zimnymi rękami, kolanami i stopami; towarzyszą im pośpiech, drżenie i wykrzywienie twarzy; nastrój raz płaczliwy, raz radosny, innym razem wściekły; wszystko go złościło, tak że wpadał z tego powodu we wściekłość; podczas dreszczu nieco ciepła w plecach i stopach, które pociły się, lecz nie były ciepłe w dotyku, 2.
• Dreszcze w prawym udzie, jakby miała wystąpić gęsia skórka, 2.
• Pełznące dreszcze w udach (natychmiast), 3.
• Pełznące dreszcze na tułowiu, z pewnego rodzaju uczuciem dyskomfortu, w krótkich odstępach, 3.
• Całe ciało jest zimne, lecz twarz staje się stale coraz cieplejsza, 6.
• Kończyny są zimne w dotyku, a chory drży z zimna, 3.
• Zimno i uczucie zimna w rękach, 6.
• Gorąco. [460.]
• Ciepło, z uczuciem ciepła na twarzy, 6.
• Nadmierne gorąco i gorączka; twarz pałała, lecz przy każdym ruchu odczuwała zimno, z bardzo silnymi bólami gardła, obrzękniętego wewnątrz i z zewnątrz, oraz utrudnionym połykaniem; bardzo wyczerpana; była zmuszona leżeć przez cały dzień, a kłucia w głowie utrzymywały się, 15a.
• W nocy jest mu bardzo gorąco, a nad ranem zaczyna się lekko pocić, 15.
• Gwałtowne pieczenie całej skóry, zwłaszcza stóp, rąk i brzucha, także dłoni; później świąd, który zmusza go do drapania się przez całą noc, również wcześnie następnego dnia (sześć dni), 15.
• Nawał krwi, 12.
• Pot.
• Pot na czole i szyi, w nocy, 1.

WARUNKI

• Pogorszenie.
• ( Rano ), Tętnienie tętnicy skroniowej; po przebudzeniu białe punkty przed oczami; suchość podniebienia; w łóżku ból gardła; czkawka; ucisk w żołądku; od godziny 8 do 10 uczucie poniżej pępka; oddawanie gazów; mocz podobny do serwatki itd.; w łóżku wzwody itd.; wcześnie rano uczucie w klatce piersiowej.
• ( Przed południem ), Przygnębienie; doznanie w żołądku; senność.
• ( Po południu ), Drażliwość.
• ( Wieczorem ), Pieczenie oczu; ból zęba z ubytkiem; suchość jamy ustnej itd.; nadmierny apetyt; w łóżku kłucia po bokach brzucha; pieczenie podczas oddawania moczu.
• ( W nocy ), Gorąco; pot na czole itd.
• ( Po północy ), Bezsenność.
• ( Nad ranem ), Pocenie się.
• ( Przy zetknięciu z kwasami ), Ciągnięcie w zębie z ubytkiem.
• ( Podczas wchodzenia po schodach ), Uczucie ciężkości w stopach.
• ( Po śniadaniu ), Odbijanie itd.
• ( Podczas żucia ), Kłucia w przewodzie słuchowym zewnętrznym.
• ( Przy obiedzie ), Pragnienie wina.
• ( Po jedzeniu ), Stopy wydają się ciężkie; znużenie itd.
• ( Po stosunku płciowym ), Świąd i kłucie w pochwie itd.
• ( Podczas wzwodów ), Ból z uczuciem napięcia.
• ( Wysiłek ), Ból w okolicy krzyżowej.
• ( Wdech ), Przy pochyleniu do przodu szczypanie pod mostkiem.
• ( Po położeniu się ), Utrudnione oddychanie.
• ( Leżenie na prawym boku ), Nudności itd.
• ( Podczas ruchu ), Kołatanie serca; ciągnięcie w okostnej kości długich.
• ( Podczas siedzenia ), Ucisk w odbytnicy itd.; wzwody; ból pośladka itd.; ucisk w udzie; ciągnięcie itd. w pięcie.
• ( Podczas stania ), Zawroty głowy itd.; kłucia w cewce moczowej; uczucie ucisku w jądrach; ból powrózka nasiennego; pieczenie w kości piszczelowej.
• ( Przed wypróżnieniem ), Lekki ból.
• ( Po schyleniu się ), Tnący ból w poprzek żołądka.
• ( Podczas chodzenia ), Kłucie w odbytnicy itd.; bolesność prącia; ból jądra; skurcz w dole podkolanowym; skurcz łydek.
• ( Ciepło ), Nudności.
• ( Podczas pisania ), Przekrwienie głowy; skurcz w stawach kciuka.
• Poprawa.
• ( Po południu ), Ożywienie.
• ( Odgięcie do tyłu ), Szczypanie pod mostkiem.
• ( Odgięcie tułowia do tyłu lub pochylenie go do przodu ), Kłucia w pobliżu dołka podsercowego.
• ( Kawa ), Nudności.
• ( Picie zimnej wody ), Ból brzucha.
• ( Po jedzeniu ), Ból żołądka znika.
• ( Leżenie na lewym boku ), Nudności itd.
• ( Poruszanie chorą częścią ), Uczucie ciężkości itd. ręki.
• ( Pozostawanie w bezruchu ), Nudności itd.
• ( Po podrapaniu ), Kłucie w boku znika.
• ( Po zajęciu pozycji siedzącej ), Uciskowe utrudnienie oddychania.
• ( Przy schylaniu się ), Ciągnięcie w uchu znika; kołatanie serca itd.; skurcz pośladków.
• ( Podczas chodzenia ), Znużenie kończyn znika.
• ( Obmywanie zimną wodą ), Kłucie itd. w stawie skokowym.
• ( Po winie ), Większe pobudzenie itd.

UZUPEŁNIENIE: CANNABIS SATIVA. Źródła.

19 , Andrew Robertson, Pharm. Journ., t. vi, 1846, s. 72, cytuje p. Bartletta: młody mężczyzna przyjął małą dawkę wyciągu; 20 , Wm. F. Daniell, M.D., Pharm. Journ. t. ix, 1850, s. 364, skutki palenia Dakka; 21 , Obs. sur Le Chanvre Indigène, Prosper Albert, Strasburg, 1859, autor przyjął 3 gramy alkoholowego wyciągu z liści godzinę po jedzeniu; 22 , ibid., dwudziestopięcioletnia dziewczyna przyjęła 200 gramów wyciągu z liści; 23 , ibid., innym razem autor przyjął 3 gramy wyciągu; 24 , ibid., M. L. przyjął wyciąg; 25 , ibid., M. L. przyjął 2 gramy; 26 , ibid., M. L. przyjął 6 gramów alkoholowego wyciągu; 27 , ibid., autor przyjął 4 gramy wyciągu.

UMYSŁ

• Początkowo wydawał się bardzo ożywiony, z przekrwioną twarzą i wielką gadatliwością, przechylając głowę na prawo i lewo, 24.
• Wielkie pobudzenie, 26.
• Stał się niemal gwałtowny, po czym przybrał bardzo smutny, zatroskany wyraz, 26.
• G gestykulacja, 23.
• Skurczowe gesty, 20. [470.]
• Wstała, obróciła się na jednej nodze i zaczęła chodzić, 22.
• Skłonność do śmiechu, 21, 27.
• Nieustanny śmiech przeplatany krzykami, 22.
• Gwizdanie i śpiewanie, 21.
• Wielka gadatliwość, 26.
• Nieustanne mamrotanie niezrozumiałych słów, 22.
• Początkowo wydawała się bardzo pochłonięta myślami, 22.
• Wielki smutek po próbie, 21.
• Po ustąpieniu przejściowego pobudzenia osoba doświadcza wszystkich owych kojących doznań swobody i komfortu oraz przyjemnego rozleniwienia, które ma stanowić potężny urok sprawiający, że środek ten cieszy się tak powszechnym zainteresowaniem. Jeżeli wdychanie trwa dłużej niż do tego etapu, wkrótce następuje odurzenie, 20. [480.]
• Działanie było działaniem silnego narkotyku. Odczuwał wszystkie objawy odurzenia, 19.
• Wydawało mi się, że tracę świadomość istnienia własnych kończyn; doznanie to porównywano z odczuwanym pod wpływem chloroformu, lecz bez zupełnej utraty świadomości, 21.
• Zapadła w stan śpiączkowy, który trwał cztery godziny, 22.

GŁOWA

• Pierwszym objawem były zawroty głowy, 23.
• Wydawało mi się, że moja głowa wykonuje ruch kolisty, który udziela się całemu ciału, tak że upadłem na ziemię, 21.
• Wirowanie w głowie, 26.
• Ciężkość głowy, 27.
• Wielkie uczucie ciężkości głowy, 27.
• Uczucie ciężkości głowy i ból głowy po próbie, 26.
• Uczucie otępienia w głowie, jak od ucisku, 21. [490.]
• Napięcie w głowie, 23.
• Bóle na szczycie głowy, 27.
• Ściskanie skroni, 27.

OCZY

• Oczy przekrwione, 22, 25.
• Oczy przekrwione i bardzo błyszczące, 27.
• Gorąco i kłucie w zewnętrznych kącikach oczu, 27.
• Oczy nabiegłe krwią, 20.
• Rozszerzone źrenice, 22.
• Znacznie rozszerzone źrenice, 27.
• Źrenice rozszerzone, wrażliwe na światło, 27. [500.]
• Gdy próbowałem pisać, zauważyłem, że znaki kreślone piórem były niezwykle drobne, 27.
• Wrażenie migotania płomieni przed oczami, 27.

UCHO

• Głośne dźwięczenie w uszach, 27.

TWARZ

• Bardzo zbladła i upadła wyczerpana, 22.
• Zaczerwieniona twarz, 20, 26.
• Tępy wyraz twarzy, 26.
• Grymasy jak w pląsawicy, 21.
• Próby śmiechu, 23.
• Skurcze mięśni twarzy, 26.
• Skurczowy zacisk szczęk, 27.

JAMA USTNA. [510.]

• Suchość jamy ustnej, 22.
• Suchość jamy ustnej i gardła, 26.

GARDŁO

• Suchość gardła, 27.
• Połykanie stało się trudne z powodu braku śliny; jedzenie było niemożliwe, 21.

ŻOŁĄDEK

• Jadła z niezwykłą zachłannością, wręcz jak żarłok; po posiłku wyglądała na zdumioną i spoglądała na otaczające ją osoby z dziwnym wyrazem twarzy, 22.
• Nudności, 27.
• W końcu nudności i obfite wymioty, 26.
• Uczucie ciężkości w nadbrzuszu, 27.

NARZĄDY MOCZOWE

• Częste próby oddania moczu, 27.
• Utrudniona, obfita mikcja, 27.

NARZĄDY ODDECHOWE. [520.]

• Ponieważ nazbyt częste używanie tej rośliny musi wywoływać znaczne podrażnienie oskrzeli, z powtarzającymi się napadami przekrwienia i zapalenia płuc, stopniowo następuje wychudzenie jako nieuchronne następstwo; tymczasem przedwczesne zniedołężnienie organizmu, połączone z poważnymi zmianami organicznymi płuc, podstępnie postępuje i pod maską suchot ostatecznie kładzie kres życiu ofiary, 20.
• Gwałtowne napady kaszlu, 20.
• Oddech przyspieszony, 23, 26, 27.
• Oddychanie bardzo utrudnione, 22.
• Oddychałem z wielkim wysiłkiem, z uczuciem gorąca, 21.
• Duszność, 26.

SERCE I TĘTNO

• Kołatanie serca, 21, 27.
• Tętno przyspieszone, 23.
• Tętno stało się bardzo szybkie i małe, 22.
• Tętno bardzo szybkie i nieregularne, 27. [530.]
• Tętno 75 (przed próbą); wzrosło do 140 i stało się bardzo nieregularne, 26.
• Tętno 80 (przed próbą); wzrosło do 140, a następnie przez pewien czas wahało się od 130 do 140, 27.
• Tętno 120, 25.
• Tętno 100, 24.
• Tętno małe i nieregularne, 21.

SZYJA I PLECY

• Tętnienie w karku, 27.
• Bóle u podstawy kręgosłupa, rozciągające się wzdłuż nerwu kulszowego oraz do stawu biodrowego, 27.

KOŃCZYNY

• Skurcze kończyn jak w pląsawicy, 21.
• Sztywność kończyn, 22.
• Uczucie ciężkości kończyn, 27.

OBJAWY OGÓLNE. [540.]

• Podczas chodzenia sprawiał wrażenie dotkniętego pląsawicą, 23.
• Ogólna sztywność, 27.
• Skłonność do bezruchu, 27.
• Wielkie osłabienie po próbie, 21, 26, 27.
• Wielkie zmęczenie, 27.
• Wielkie osłabienie, 27.
• Po próbie wielkie osłabienie i pragnienie snu, 25.
• Uczucie rozleniwienia w całym ciele, 27.
• Częste okresy ustępowania objawów, podczas których mówiłem, że napad minął; ledwie jednak to powiedziałem, napad powracał na nowo, 21.

SKÓRA

• Nieokreślone uczucie mrowienia, jak przy rozpoczynającym się znieczuleniu skóry (po pół godzinie), 21.

GORĄCZKA. [550.]

• Zimne kończyny, 26, 27.
• Uczucie silnego gorąca, 25.
• Gorąco skóry, 27.
• Gorąco głowy, 27.