Salicylicum Acidum
Salicylzuur, C6H4
van Timothy F. Allen — Encyclopedie van de zuivere Materia Medica
(OH).CO.OH
Kunstmatig bereid uit fenol.
In de natuur gevonden in spiræa-bloesems, wintergroen (Gaultheria), enz.
Bereidingen , Trituraties.
Bronnen.
1 , Dr. Lewi, N. Z. f. H. Kl., 20, 106, 1875, proving met 1e trit., opgelost in water, 's avonds één dosis; 2 , J. A. Erskine Stuart, Practitioner, juni 1877, p. 425, effecten van 9 grein in één dosis; 3 , algemene effecten van het geneesmiddel, uit toediening van doses van 4 tot 12 gram, bij patiënten, verzameld uit talrijke bronnen, T. F. A.
GEMOED
- Delier; de geest van de patiënt werd zeer afgestompt, het was moeilijk voor hem zijn gedachten te verzamelen, daarna lachte hij zonder oorzaak, sprak onophoudelijk en onsamenhangend, keek vaak om zich heen, met schijnbare hallucinaties; deze toestand duurde vierentwintig uur (na 11 gram), 3.
- Voorbijgaand delier, 3.
- Zeer opgewonden stemming, 3.
HOOFD
OOG
- Verminderde gezichtsscherpte, 3.
OOR
- Verminderd gehoor, 3. [10.]
- Suizen in de oren, zes uur durend (na twee uur), 3.
- Suizen in de oren, met slechthorendheid, 3.
NEUS
- Niezen, 3.
MOND
- Branden in de mond en de epigastrische streek, 3.
- Droogheid en branden van het slijmvlies van de mond en de keelholte, 3.
- Branden en schrapen in mond en keel, 3.
- Oplossingen sterker dan 1 op 1000 zijn bijtend voor de slijmvliezen en maken deze tijdelijk wit, 3.
- Uiterst walgelijke smaak, 3.
KEEL
- Schrapen in de keel, veroorzakend hoest, 3.
- Branden in de keel, 3. [20.]
- Hemorragische faryngitis, met slikbezwaren, 3.
- Grote droogheid van de keelholte, 3.
- Lichte slikmoeilijkheid (na drie uur); hevige slikpogingen, met slikmoeilijkheid, wekten hem uit de slaap (eerste nacht); de pijn en slikmoeilijkheid beperkten zich vervolgens tot de rechterzijde van de keel, met een stekende pijn die langs de buis van Eustachius tot in het oor uitstraalde; zwelling van de rechter tonsil, zodanig dat deze uitwendig onder de kaakhoek werd opgemerkt, met gevoeligheid bij aanraken en met verhoogde temperatuur in de omgeving; onderzoek toonde roodheid en zwelling van het slijmvlies van de keel en de achterste fauces, met zweren ter grootte van een speldenknop; na enige tijd werd een klein brokje kaasachtige stof met sterke geur opgehoest, met wat blauwrood bloed; hierop volgde een geleidelijke terugkeer van de keel tot haar normale toestand, 1.
MAAG
- Braken, 3.
- Zeer frequent braken, 3.
- Erosies en zweren in maag en darmen, 3.
- (Bij een geval van acute miliaire tuberculose, dat stierf na inname van 12 gram van het in alcohol opgeloste zuur, vond men in de maag een half dozijn diepe zweren zo groot als erwten, blijkbaar veroorzaakt door hemorragische erosies ten gevolge van de irriterende werking van het geneesmiddel), 3.
- (Ecchymosen en ulceraties in het slijmvlies van de maag), 3.
- Branden in de epigastrische streek, 3.
URINEWEGEN
- Drie uur later had de urine die ik loosde een groenachtige tint, en daarin konden, wanneer men de fles tegen helder licht hield, zeer veel kleine kristallijne lichaampjes worden gezien. Wanneer de fles enkele uren rustig bleef staan, zag men op de bodem van de fles een overvloedig neerslag van witte, veerachtige consistentie, tot een hoogte van ongeveer een halve duim; dit neerslag is salicyluurzuur. Bij microscopisch onderzoek blijkt het te bestaan uit kristallen van één vorm, maar met een verschillend uiterlijk naargelang het gezichtspunt; het zijn zeszijdige, langwerpige lichaampjes, van een fijne zilverwitte kleur, en zij vertonen geen van de reacties die urinezuur bij de verschillende chemische proeven geeft. Worden de kristallen afgefiltreerd, dan wordt de urine onmiddellijk bedorven, maar laat men ze ongemoeid, dan blijft zij langer dan een week vers, 2.
ALGEMEEN. [30.]
- Onmiddellijk na het eerste poeder begon hij overvloedig te zweten. De transpiratie nam toe en zijn krachten verminderden zo zichtbaar, dat zijn vrouw hem het vierde poeder niet wilde geven. Hij stond er echter op, en na inname ervan traden braken en een folterende hoofdpijn op, die de hele nacht aanhielden. 's Morgens leek hij buiten bewustzijn en kreunde slechts luid. Slechts één ogenblik leek zijn geest helder, toen hij tegen de aanwezige artsen uitriep: "Mijn hoofd, mijn hoofd!" Elke behandeling was vergeefs, en hij stierf veertig uur na het innemen van het eerste poeder. Een postmortaal onderzoek werd niet toegestaan. Het verloop van het geval was te snel om te worden verklaard vanuit de hypothese van een complicerende cerebrale ontsteking; alle symptomen lijken op vergiftiging te wijzen (doses van 10 grein), 3.
KOORTS
- Vermeerderde warmte van de huid, 3.
- Overvloedig zweet, 3.
- Zweet, nu eens meer, dan weer minder overvloedig, 3.
- Zweet, 3.
AANVULLING: SALICYLZUUR. Bronnen.
4 , Dr. Balz, Archiv. der Heilk, I, 1877 (Med. Record, vol. xiii, 1877, p. 72), algemene effecten bij patiënten; 5 , Dr. H. L. Chase, New Eng. Med. Gaz., vol. xii, 1877, p. 564, effecten van het ruwe geneesmiddel en de 3e dec.; 6 , Dr. Squire, Brit. Med. Journ., april 1877, p. 428, algemene effecten; 7 , Dr. Wheeler, citeert een geval, Hom. Times, vol. vi, p. 27 (Organon, vol. i, 1878, p. 302), Dr. Allshorn nam doses van 10 grein van het zuur, om de vier uur, wegens acuut rheumatisme; 8 , Goullon, A. H. Z., 97, p. 68, een sterke gezonde man, lijdend aan jicht, nam salicylzuur in grote dosis, wat de jicht verlichtte, maar een reeks interessante symptomen veroorzaakte.
- De onaangename zenuwverschijnselen, zoals tinnitus aurium, doofheid, delier en manie, die zich soms tijdens het gebruik voordoen, verdwijnen gewoonlijk spontaan en zijn niet gevaarlijk, 4.
- Eerst werd hij bevangen door verwardheid in het hoofd, een waggelend gevoel als bij duizeligheid. De patiënt beschreef dit als een gewaarwording die men zou kunnen hebben wanneer men plotseling opstaat nadat men lange tijd had gelegen. Hiermee gingen spoedig akoestische verschijnselen gepaard. De patiënt meende muziek te horen; de gewaarwording wekte hem herhaaldelijk uit de slaap. Weldra vergeleek hij deze illusies met een zwerm bijen of het gezoem van vliegen. In die tijd brak hij uit in overvloedige transpiratie, met rode urine die een overvloedig bezinksel afzette. Na drie of vier dagen klaagde hij over hevige voortdurende druk in het abdomen, met een gevoel van opgesloten flatus. De zetel van deze kwellende druk lag nu eens terzijde van de navel, in het hypochondrium, dan weer iets lager, in de onderbuik. Daarmee ging gedurende verscheidene dagen constipatie gepaard. Na inname van het middel had hij geen natuurlijke stoelgang. Niet minder belangrijk was een vastzittende druk terzijde van het borstbeen, ter grootte van een hand, met het gevoel alsof het bot pijnlijk was. Een ander symptoom was een bittere gallige smaak, waarvan hij zich niet kon ontdoen, 8.
- Zoemend gevoel in het binnenste van de hersenen, alsof bloed heftig door een vernauwd vat werd geperst, 7.
- Licht branden in de keel, als van peper, na elke dosis, 7.
- Het heeft een lichte neiging constipatie te veroorzaken, 6. [40.]
- Het wordt na toediening bij rheumatische koorts gemakkelijk in de urine aangetroffen, 6.
- Van doses van 5 grein van het ruwe geneesmiddel kreeg hij geen duidelijke symptomen; maar van doses van de 3e decimale verdunning ervoer hij gevoeligheid en pijn in de rechter deltoideus en de rechter gastrocnemius, die de volgende dag overgingen naar de linker pols en onderarm. Er bestond enige gevoeligheid bij aanraken en grote gevoeligheid bij het bewegen van het lidmaat. Geen warmte. De daaropvolgende dag dezelfde pijn aan het palmaire oppervlak van de linker wijsvinger; wanneer de pijn in één deel verscheen, verdween zij uit het eerder pijnlijke deel, 5.