Sepia officinalis

Bóle z parciem ku dołowi; musi siedzieć ze złączonymi i skrzyżowanymi nogami, aby powstrzymać coś przed wydostaniem się z pochwy.

Uczucie pełności w narządach miednicy oraz ucisk w dół, ku odbytowi, jakby od kuli lub ciężaru; sączenie się wilgoci.

Uderzenia gorąca i poty w okresie klimakterium.

Bolesne uczucie pustki lub zupełnego opadnięcia sił w dołku podsercowym.

Ogólne zwiotczenie; osłabienie; omdlewa, klęcząc w kościele; opadanie macicy i narządów miednicy; opadające powieki, osłabienie pleców < podczas chodzenia.

Charłacza, żółta twarz z żółtym pasem w kształcie siodła, przebiegającym przez twarz i nos; ostuda; grzybica obrączkowa.

Modalności: < stanie, praca umysłowa, nadużycia seksualne, wstrząsy, po śnie, pranie; mleko (biegunka), klimakterium, klęczenie w kościele; > siedzenie ze skrzyżowanymi nogami, rozluźnienie ubrania, świeże powietrze.

Uczucie kuli w częściach wewnętrznych; podczas miesiączki, ciąży i laktacji; wielkie przygnębienie i płacz. Lęk przed pozostaniem samą; przed spotykaniem przyjaciół; obojętność nawet wobec własnej rodziny i swojego zajęcia; wobec tych, których kocha.

Ból głowy: gwałtownymi, przerażającymi wstrząsami; uciskowy, rozpierający, < ruch, schylanie się, praca umysłowa, > ucisk, utrzymujący się szybki ruch.

Mocz: pozostawia czerwonawy, gliniasty osad, przylegający do naczynia; cuchnący, odrażający — trzeba go wynosić z pokoju.

Moczenie mimowolne: łóżko mokre niemal natychmiast po zaśnięciu dziecka; podczas pierwszego snu silne kłucia, biegnące ku górze w pochwie.

Duszność: < siedzenie, po śnie, w pokoju; > taniec lub szybki chód.

---

Jest to kolejny z naszych wspaniałych leków, o którym szkoła dominująca nic nie wie, chyba że dowiedziała się o nim od nas. Jego główną sferą działania wydają się brzuch i miednica, szczególnie u kobiet. Żaden lek nie wywołuje tutaj silniejszych objawów. Przytaczamy wypowiedzi różnych, lecz równie dobrych obserwatorów.

„Uczucie parcia ku dołowi w okolicy miednicy, z ciągnącymi bólami wychodzącymi z kości krzyżowej; albo uczucie opadania wszystkich narządów miednicy.” (Hahnemann.)

„Bóle jak porodowe, którym towarzyszy uczucie, jakby musiała skrzyżować nogi i «siedzieć ze złączonymi nogami», aby powstrzymać coś przed wydostaniem się przez pochwę.” (Guernsey.)

„Ból macicy z parciem ku dołowi, przechodzący z pleców do brzucha i powodujący ucisk utrudniający oddychanie; krzyżuje kończyny, aby zapobiec wypadaniu narządów.” (Hering.)

„Wypadanie macicy, wypadanie pochwy, z uciskiem, jakby wszystko miało się wysunąć.” (Lippe.)

„Doświadczenie wykazało jego wartość w przypadkach owrzodzenia i przekrwienia ujścia oraz szyjki macicy. Jego stosowanie czyni wszelkie leczenie miejscowe zbędnym.” (Dunham.)

Nie można przytoczyć wyższego autorytetu niż zgodne świadectwo tych pięciu spośród naszych najlepszych obserwatorów, aby wykazać działanie Sepia na narządy miednicy.

Kiedy zaś przystępujemy do badania prób lekowych zamieszczonych w Encyklopedii Allena, stwierdzamy, że objawy te zostały wywołane głównie przez Hahnemanna i uczestników jego prób lekowych. Hahnemann zalecał przeprowadzanie prób lekowych w 30. potencji, a niektóre z tych objawów wywołała potencja 200., szczególnie te najsilniej potwierdzone, które wydrukowano wytłuszczoną czcionką.

Przyznajemy, że nie potrafimy zrozumieć, dlaczego tak wielu kwestionuje wartość potencji w próbach lekowych lub leczeniu, a najbardziej dziwi nas sam dr T. F. Allen, który „wycofuje się” z uznawania potencji powyżej 12. Takie postępowanie bardzo przypomina nam „wierzganie przeciw ościeniowi”, czyli — innymi słowy — próbę walki z prawdą. Musimy jednak być wyrozumiali.

Sepia, podobnie jak Sulphur, oddziałuje na ogólne krążenie w bardzo wyraźny sposób. Nagłe fale gorąca z potem i omdlewaniem są niemal równie charakterystyczne dla tego leku jak dla Sulphur. Jednak w przypadku Sepia częściej współwystępują z nimi podane już objawy ze strony miednicy, a także częściej pojawiają się one w związku z klimakterium. Istotnie, przy Sepia fale te często zdają się rozpoczynać w narządach miednicy i stamtąd rozchodzić po całym ciele.

Nieregularność krążenia jest jednak równie rozległa jak w przypadku Sulphur. Dłonie i stopy są na przemian gorące: jeśli stopy są gorące, dłonie są zimne, i odwrotnie. Przy Sepia uczucie pieczenia nie jest tak silne jak przy Sulphur, występuje jednak rzeczywiste gorąco; przekrwieniu żylnemu, które zdaje się stanowić rzeczywisty stan narządów, w których odczuwane są ucisk i parcie ku dołowi itd., towarzyszą również silne pulsowanie i tętnienie.

To miejscowe przekrwienie narządów miednicy nie jest jedynie subiektywnym odczuciem. W jego następstwie dochodzi do rzeczywistych przemieszczeń, a długotrwałe przekrwienie prowadzi do zapaleń, owrzodzeń, upławów, a nawet do złośliwego lub rakowego rozpadu tkanek. Charakterystyczne jest stwardnienie z bolesnym uczuciem sztywności w okolicy macicy.

To przekrwienie miednicy oddziałuje również w wyraźnym stopniu na odbytnicę. Dochodzi do wypadania odbytnicy; występuje uczucie pełności albo ciała obcego, jakby kuli lub ciężaru, oraz sączenie się wilgoci z odbytnicy. Istotnie, objawy ze strony odbytnicy i odbytu są niemal równie silne jak objawy ze strony macicy i pochwy. W dziele takim jak to nie sposób wyliczyć wszystkich objawów związanych z zaburzeniami krążenia wywoływanymi przez Sepia; może tego dokonać jedynie ogólne studium Materia Medica.

Narządy moczowe również mają swój udział w obrazie objawowym. Docierają tutaj ten sam ucisk i uczucie pełności, będące następstwem przekrwienia w układzie wrotnym. Przejdziemy teraz do przedstawienia objawów, które uznaliśmy za szczególnie cenne w odniesieniu do poszczególnych narządów tej okolicy. „Ucisk na pęcherz moczowy i częsta mikcja z napięciem w podbrzuszu.” „Osad w moczu podobny do gliny”; jakby glina przypaliła się do dna naczynia; mocz bardzo odrażający (Indium), chora nie może znieść jego obecności w pokoju; jest czerwonawy albo może być krwawy.” Objaw ten występuje przeważnie u kobiet. U dzieci spotyka się jeden szczególny objaw, który często potwierdzano. „Dziecko zawsze moczy łóżko podczas pierwszego snu.”

W odniesieniu do męskich narządów płciowych uznałem Sepia za szczególnie przydatną w przewlekłym wycieku z cewki moczowej. Wydzieliny nie ma wiele — może zaledwie kilka kropli, które rano sklejają ujście cewki moczowej — jest ona jednak tak uporczywa, że zwykłe leki nie potrafią jej „wysuszyć”. Na początku praktyki stosowałem słaby roztwór siarczanu cynku do wstrzyknięć, drażniło mnie jednak, że nie potrafiłem osiągnąć wyniku bez uciekania się do środków miejscowych. Sepia działa w większości przypadków, a w pozostałych dokona tego Kali iodatum. Gdy występowała długotrwała, gęsta wydzielina, a szczypanie i pieczenie podczas oddawania moczu utrzymywały się nadal, kilkakrotnie doprowadziłem leczenie do końca za pomocą Capsicum.

Z reguły ta długotrwała, skąpa, bierna wydzielina z cewki moczowej jest następstwem osłabienia męskich narządów płciowych, na co wskazują ich wiotkość i częste emisje nasienia. Nasienie wydalane podczas tych emisji jest rzadkie i wodniste. Sepia obejmuje cały ten obraz i często w krótkim czasie przywraca wszystko do właściwego stanu.

Objawy psychiczne Sepia przypominają Pulsatilla pod tym względem, że chora jest smutna i często płacze, nie wiedząc dlaczego. Jeśli zatem przy płaczliwym usposobieniu i zaburzeniach macicznych Pulsatilla zawiedzie, następnym lekiem, który należy rozważyć, jest Sepia. Istnieje jednak jeszcze jeden stan psychiczny, którego nie spotyka się przy Pulsatilla ani przy żadnym innym leku w takim samym stopniu: chociaż nie ma oznak otępienia wynikającego z organicznego uszkodzenia mózgu, pacjentka — wbrew swym zwyczajowym skłonnościom — staje się obojętna wobec swojego zajęcia, prac domowych, rodziny i jej wygody, a nawet wobec tych, których kocha najbardziej. Jest to objaw bardzo szczególny i prawdziwy objaw kluczowy, wskazujący na podanie Sepia.

W odniesieniu do głowy Sepia jest jednym z naszych najlepszych leków na połowiczy ból głowy u kobiet o typie Sepia, cierpiących na opisane już zaburzenia maciczne. Inny szczególny ból głowy polega na tym, że ból nadchodzi w przerażających wstrząsach, tak silnych, iż wbrew woli pacjentki szarpie jej głową.

Trzy leki mają jako wybitny objaw opadanie powiek (Causticum, Gelsemium i Sepia). Oczywiście pozostałe objawy muszą rozstrzygnąć, który z nich jest wskazany w danym przypadku. Jeśli chodzi o nos, Sepia bywa często przydatna w przewlekłym nieżycie. Miałem przypadek, w którym wydzielina była gęsta, niedrażniąca i bardzo obfita. Pulsatilla łagodziła nieżyt, lecz jednocześnie nadmiernie zwiększała krwawienie miesiączkowe; Sepia wyleczyła natomiast oba zaburzenia. W tych przewlekłych nieżytach niekiedy trzeba będzie dokonać wyboru między Kali bichromicum a Sepia, lecz na ogół jest to łatwe, chociaż objawy miejscowe są bardzo podobne.

„Żółty pas w kształcie siodła przebiegający przez górną część policzków i nos oraz żółte plamy na twarzy” to cecha charakterystyczna o wielkiej wartości; żółte zabarwienie i żółte plamy nie zawsze jednak ograniczają się do tej okolicy. Można znaleźć je obficie na brzuchu. Cała powierzchnia ciała może być żółta jak w żółtaczce. Twarz pacjentki Sepia jest najbardziej „zdradliwą” twarzą, jaką znam, a jeśli zobaczycie ją u kobiety, zawsze możecie znaleźć jej objawy przewodnie w związku z czynnością miesiączkową i maciczną.

Sepia ma jeden objaw ze strony żołądka, który jest również bardzo charakterystyczny, mianowicie „bolesne uczucie pustki, zupełnego opadnięcia z sił lub omdlewania”. Pacjentka określi je jako uczucie, że „wszystko z niej uszło”. Oczywiście pamiętacie, że Ignatia i Hydrastis Canadensis mają ten objaw w bardzo silnym stopniu. Inne leki również mają go w stopniu mniej lub bardziej wyraźnym, lecz żaden nie wykazuje go tak silnie w związku z objawami macicznymi jak Sepia — chyba że Murex purpurea; jeśli zaś starannie zbadacie wszystkie objawy, rzadko będziecie mieli większą trudność z wyborem pomiędzy tymi dwoma ostatnimi lekami. Często myślałem, że ten tak uporczywy i silny objaw może wynikać z rzeczywistego opróżnienia górnej części brzucha przez wypadniętą macicę, która pociąga za sobą wszystko ku jamie miednicy. Tak dzieje się przy Stannum i Lilium tigrinum; gdy usunie się osłabienie naturalnych podpór macicy, czyli więzadeł — zamiast zastępować je pessariami i różnego rodzaju sztucznymi podporami — dokuczliwe objawy znikają. Sepia często leczy wymioty w ciąży, którym towarzyszy to uczucie, że „wszystko z niej uszło”; również sama myśl o jedzeniu lub jego zapach (Colch.) wywołuje u chorej mdłości. Wspomniałem o „uczuciu ciężaru lub kuli w odbytnicy”, opisując przekrwienie miednicy przy Sepia. Uczucie to nie ustępuje po oddaniu stolca. Sepia jest lekiem na zaparcie, i to o bardzo uporczywym charakterze. Podobnie jak przy Selenium występuje silne parcie, lecz do oddania stolca niezbędna jest pomoc ręką. Dotyczy to głównie dzieci.

Pewnego razu wyleczyłem za pomocą Sepia bardzo uporczywy przypadek zapalenia jelita cienkiego i okrężnicy (tak zwanej cholery niemowląt), po całkowitym niepowodzeniu leczenia prowadzonego przez dwóch wybitnych alopatów; objawem przewodnim było: „zawsze gorzej po spożyciu mleka”. Sącząca się wilgoć z odbytu znajduje niekiedy swój lek w Sepia, częściej jednak w Antimonium crudum. Pacjentka Sepia jest bardzo osłabiona. „Krótki spacer bardzo ją męczy.” Łatwo omdlewa wskutek skrajnego zimna lub gorąca, po przemoczeniu, podczas jazdy powozem, gdy klęczy w kościele, oraz z innych błahych powodów. Omdlewanie to albo uczucie zapadającego osłabienia z omdlewaniem może występować podczas ciąży, połogu lub laktacji; może też pojawić się po ciężkiej pracy, takiej jak „pranie”, dlatego Sepia zaczęto nazywać lekiem „praczki”. Phosphorus ma ból zęba praczki.

Skóra. „Świąd często zmienia się podczas drapania w pieczenie.” (Sulph.) „Bolesność skóry; wilgotne miejsca w zgięciach kolan.” „Brunatne plamy na twarzy, klatce piersiowej i brzuchu; ostuda.” Herpes circinatus. „Duże ropiejące krosty, stale pojawiające się na nowo.” „Świerzb wywołany przez roztocze, świąd; wypryskowe zmiany skórne itd.” Sepia, podobnie jak Sulphur, ma wiele postaci wykwitów skórnych; istotnie, między tymi dwoma lekami przeciwpsorycznymi istnieje wielkie ogólne podobieństwo. Dobrze następują po sobie. Oczywiście zawsze pod warunkiem, że są wskazane przez objawy, co zdarza się często. Nie wierzę w tak zwane leki niezgodne w takim stopniu jak niektórzy. Podałbym Causticum po Phosphorus, Silicea po Mercury albo Rhus tox. po Apis mel., gdybym uznał je za wskazane.