Sinapis Nigra

Brassica nigra, gorczyca czarna. N. O. Cruciferæ. Rozcierka i nalewka z nasion.

Zastosowanie kliniczne

Brak miesiączki / Apopleksja / Astma śluzowa / Nieżyt / Błędnica / Bolesny wzwód z wygięciem prącia / Pląsawica / Zaparcie / Ostry nieżyt nosa / Kaszel / Biegunka / Hemoroidy / Katar sienny / Ból głowy, tępy, ciężki / Zgaga / Czkawka / Gorączki przepuszczające / Miesiączka przedwczesna / Gorączka śluzowa / Nieżyt nosogardła / Priapizm / Szkorbut / Ospa prawdziwa

Charakterystyka

„Sin. nig. dostarcza większej części przyprawy tak powszechnie używanej w tym kraju. Roślina ta jest rodzima, niemniej jednak uprawia się ją na dużą skalę w Yorkshire i Durham. Nasiona mają czerwonawobrunatną barwę. Po zmieszaniu z nasionami Sin. a. są miażdżone między walcami, a następnie mielone i przesiewane dwa lub więcej razy. Z pozostałości zatrzymanej na sicie uzyskuje się przez tłoczenie olej tłusty. Sproszkowaną gorczycę miesza się zwykle ze znaczną ilością mąki pszennej i niewielką ilością sproszkowanej kurkumy. Określenie „mąka musztardowa” nie jest całkiem ścisłe, ponieważ same nasiona gorczycy zawierają mało skrobi albo nie zawierają jej wcale. Skład chemiczny jest dość złożony. Do składników należy swoisty kwas, zwany kwasem myronowym, wyróżniający się dużą zawartością siarki. Po zmieszaniu z wodą i swoistą substancją zwaną myrozyną (podobną do albuminy), również występującą w nasionach gorczycy, kwas ten daje lotny olejek gorczycowy, który nie występuje w nasionach jako odrębna substancja, lecz powstaje sztucznie w opisany właśnie sposób. Olejek ten jest bardzo gryzący i stosowano go jako środek wywołujący przekrwienie skóry. Wspomniany wcześniej olej tłusty, obecny w samych nasionach, jest mało gryzący albo nie jest gryzący wcale; stosowano go jako środek przeczyszczający i przeciwrobaczy” (Treas. of Bot.). Tiosynamina, ekstrahowana z olejku gorczycowego, należy do tej samej grupy co mocznik. Stosowano ją w leczeniu bliznowców i do usuwania tkanki bliznowatej, a tym samym także w szumach usznych (tinnitus aurium) (Spencer, H. M., Jan., 1899). Ponieważ składniki chemiczne obu gatunków gorczycy (zob. Sin. alb.) nie są identyczne, a ich próby lekowe przeprowadzono niezależnie, zachowałem je jako odrębne leki. Żółta barwa gorczycy nasuwa skojarzenie z Sulphur, którego nasiona zawierają dużą ilość. Podobnie jak wiele innych roślin krzyżowych, Sin. n. ma właściwości przeciwszkorbutowe; wyleczyła także przypadki zimnicy, gorączki śluzowej oraz nieżytu pęcherza moczowego, żołądka i dróg oddechowych. Najczęściej stosowano ją w leczeniu kataru siennego. Szczególne wskazania są następujące: błona śluzowa sucha i gorąca; brak wydzieliny; < po południu i wieczorem; może być zajęte tylko jedno nozdrze albo nozdrza mogą być zajęte naprzemiennie. Hansen dodaje: „Ostry nieżyt nosa z rzadką, wodnistą, drażniącą wydzieliną, łzawieniem, kichaniem i urywanym kaszlem, > w pozycji leżącej. Ostre zapalenie gardła; gardło sprawia wrażenie sparzonego, jest gorące i objęte zapaleniem. Głośne napady kaszlu ze szczekającym wydechem, słyszalne z dużej odległości”. Cooper (H. W., xxxvi. 16) proponuje stosowanie Sin. n. jako środka przeczyszczającego. Uważa, że głównym czynnikiem powodującym przemieszczenie mas kałowych w zaparciu są gazy jelitowe. Jego sposób wywoływania tego działania jest następujący: wczesnym rankiem należy wypić małymi łykami szklankę gorącej wody; taką samą ilość przy śniadaniu, z odrobiną zwykłego razowego chleba albo zupełnie bez pokarmu stałego; o godzinie 11 przed południem należy zażyć jedną lub dwie kapsułki czystej gorczycy (Sin n.), z których każda zawiera około pięciu granów proszku, a następnie wypić pół szklanki gorącej wody. „Ten ostatni element jest najważniejszy, ponieważ woda przesuwa kapsułkę dalej i zapobiega jej utknięciu w okolicy wpustu żołądka oraz wynikającym z tego dolegliwościom chorego; powoduje również skurcz ścian żołądka, a w konsekwencji wypchnięcie gazów do dwunastnicy”. Szczególne odczucia występujące przy Sin. n. są następujące: szczyt głowy jakby pusty. Jakby się przeziębiła. Jakby skóra głowy przylegała do kości. Jakby szpilki wbijały się w gałki oczne. Jakby gałki oczne uciskano z góry. Jakby nozdrza były zatkane. Jakby ruchy całej klatki piersiowej były skrępowane. Jakby coś ciężkiego uciskało ją ze wszystkich stron, od szyi po przeponę. Jakby policzek był wypychany pęcherzykiem powietrza poniżej kości jarzmowej. Jakby skóra warg była sztywna. Jakby na końcu języka znajdowały się pęcherze. Jakby ciężar spoczywał na żołądku. Ból, jakby serce znajdowało się po prawej stronie. Jakby w naczyniach krwionośnych płynęła gorąca woda. „Pot na górnej wardze i czole” jest objawem wartym uwagi; podobnie jak następujący: odchrząkiwany lub odkasływany z nozdrzy tylnych śluz wydaje się zimny. Objawy są < od dotyku i ucisku. > W pozycji leżącej nocą. < Przy pochylaniu się do przodu; ruch schylania się <. Wilgotna pogoda <. > Siedząc prosto. < W ciepłym pomieszczeniu. < Przy myśleniu o objawach; > podczas nauki lub dzięki odwróceniu uwagi zajęciem umysłowym. > Po zamknięciu oczu. > Po obfitym posiłku. Śmiech = kaszel. < Wieczorem, od 4 do 6 po południu i od 7 do 9 wieczorem. < W lipcu i sierpniu.

Zależności

Odtrutki: Wąchanie chleba (na bezpośrednie skutki spożycia nadmiernej ilości przyprawy). Nux, Rhus; gdy okład z gorczycy spowoduje powstanie pęcherzy, środkiem zaradczym jest mydło. Porównać: Sin. a., Thios., Armor. Uczucie sparzenia języka, Sang. Kaszel < od śmiechu, Arg. n., Pho. Kaszel > w pozycji leżącej, Fer., Mang. < Od 4 do 6 po południu, Lyc. Brak miesiączki, Sul., Pul. Jakby gorąca woda płynęła w naczyniach krwionośnych (przy Rhus — jakby krew płynęła zimna).

Przyczyny

Wilgotna pogoda. Pora letnia.

1. Umysł

Drażliwy; trudno mu myśleć i uczyć się. Bez powodu opryskliwy. Umysł pracował szybko.

2. Głowa

Zawroty głowy: u osób starszych; gwałtowne napady z niedosłuchem po ciężkim, zwłaszcza tłustym jedzeniu. Głowa otępiała, ciężka, > gdy umysł jest zajęty nauką; > po zamknięciu oczu; > na świeżym powietrzu; < w ciepłym pomieszczeniu; < przy myśleniu o tym. Tępe odczucie na szczycie głowy, jakby był pusty. Czołowy ból głowy, najsilniejszy nad nasadą nosa i wokół brzegów oczodołów, > podczas jedzenia, < po jedzeniu; > w spoczynku. Ból głowy nad prawym okiem < przy schylaniu się. Ciężkie, ciągnące odczucie w prawej skroni pod wieczór. Uczucie, jakby skóra głowy przylegała do kości. Czoło gorące i suche.

3. Oczy

Oczy wydają się słabe; ucisk = kłucie w oczach. Uczucie ucisku oczu jakby z góry; trudno utrzymać powieki otwarte; > po zamknięciu oczu; > po obfitym posiłku.

5. Nos

Objawy silnego przeziębienia. Natychmiast po zetknięciu substancji z językiem ostry zapach przedostał się do nozdrzy, wywołując kichanie. Suchość obu nozdrzy, < lewego; bolesność przy ucisku; wydzielała się niewielka ilość śluzu. Lewe nozdrze zatkane: po południu i wieczorem; przez cały dzień skąpa, gryząca wydzielina powodująca pieczenie skóry. Szkorbut z obfitymi i częstymi krwawieniami z nosa.

6. Twarz

Rysy zapadnięte. Piekące kłucie twarzy. Zaczerwienienie wokół ust z pieczeniem warg. Uczucie, jakby policzek był wypychany na zewnątrz pęcherzykiem powietrza tuż poniżej kości jarzmowej, po południu. Wargi suche; chory ma wrażenie, jakby ich powłoki były sztywne.

8. Jama ustna

Zęby wrażliwe na ciepłe napoje i zimne powietrze, zwłaszcza zęby plombowane. Dziąsła obrzęknięte i krwawiące. Język: szczelina w linii środkowej; pośrodku brudnobiały nalot; bolesny i żywoczerwony, podobnie jak dziąsła — chory nie mógł znieść jedzenia niczego twardego; suchy i lepki; piekące uczucie sparzenia; przednia część sprawia wrażenie pokrytej pęcherzami. Język czarny. Oddech cuchnący jak po zjedzeniu cebuli. Jama ustna: sucha; pieczenie rozciągające się do żołądka. Obfite wydzielanie śliny. Podczas próby lekowej gorczyca (którą zwykle bardzo lubił) miała bardzo nieprzyjemny smak i niemal wywoływała nudności. Smak: czosnku, wywołujący nudności; chrzanu.

9. Gardło

Uczucie suchości w tylnej części nosa i gardła > po przełknięciu lub przy próbach kaszlu, który z trudem wydobywa niewielką ilość białego, ciągliwego śluzu w grudkach. Bolesność lewej strony gardła przy przełykaniu śliny, mniejsza przy przełykaniu pokarmu lub napoju; całe gardło za języczkiem lekko zaczerwienione wskutek przekrwienia. Bolesność prawej strony gardła, rozciągająca się na lewą.

11. Żołądek

Apetyt dobry. Niechęć do słodyczy. Odbijania: gazem; stale towarzyszą innym objawom; wszelkie jedzenie ma smak chrzanu, później jest bez smaku. Czkawka. Zgaga i odbijanie. Żołądek: uczucie ciężaru; pieczenie. Owrzodzenie żołądka i jelit. Ból w okolicy żołądka z uczuciem omdlewania, zmuszający do pochylenia się do przodu, co >. Ból tępy, przebiegający w poprzek nadbrzusza, < przy pochylaniu się do przodu, > siedząc prosto. Ucisk w nadbrzuszu.

12. Brzuch

Ból tępy w lewym podżebrzu. Ciężki, tępy ból, jak od ciężaru poniżej okolicy pępkowej. Silne skręcanie w okolicy pępkowej. Ból biegnący od lewej strony okolicy pępkowej do lewego dołu biodrowego; później ku prawej stronie, do okrężnicy wstępującej. Nagromadzenie gazów z ukłuciami bólu wokół pępka. Burczenie. Lewy węzeł chłonny pachwinowy obrzęknięty i bolesny. Ból kłujący w prawym węźle chłonnym pachwinowym. Ból tępy w prawej pachwinie > od ucisku.

13. Stolec i odbyt

Piekący ból tnący w dolnej części odbytu po oddaniu stolca. Parcie na stolec bez wypróżnienia. Biegunka. Stolce cuchnące. Pierwszy stolec prawidłowy, drugi luźny. Przed stolcem nieprzyjemne odczucie w odbytnicy; po stolcu pieczenie i ból tnący w dolnej części odbytnicy i odbytu. Zaparcie; stolce twarde, w postaci kulek. (Zaparcie i hemoroidy ustąpiły podczas próby lekowej.)

14. Narządy moczowe

Ból pęcherza moczowego rano, przed oddaniem moczu. Częste parcie; zwiększona ilość moczu. Mocz blady, słomkowy, bez osadu.

15. Męskie narządy płciowe

Gwałtowne wzwody w dzień i w nocy; uporczywe, bolesne i długotrwałe. Wzwody budzą go w nocy; towarzyszą im lubieżne myśli; lubieżne sny i nocne polucje.

16. Żeńskie narządy płciowe

Miesiączka pojawia się w ciągu kilku godzin, na długo przed właściwym terminem (kilka przypadków). Brak miesiączki i błędnica. Ustanie miesiączki.

17. Narządy oddechowe

Chrypka wieczorem, od godziny 4 po południu. Kaszel krótki, urywany; przez cały wieczór; od 7 do 8 wieczorem; rzadko w ciągu dnia. Kaszel przeważnie suchy albo z odkrztuszaniem grudek śluzu, < w zimnym powietrzu; > w pozycji leżącej oraz (przejściowo) po jedzeniu; wywoływany przez śmiech. Odkrztuszanie: duża ilość śluzu z nozdrzy tylnych, który wydawał się zimny; śluz biały, w ciągliwych masach. Zamartwica. Astma śluzowa.

18. Klatka piersiowa

Wędrujące bóle w klatce piersiowej. Ból po lewej stronie klatki piersiowej, w okolicy serca. U podstawy lewego płuca szorstki szmer oddechowy. Uczucie w prawej części klatki piersiowej, jakby serce znajdowało się po prawej stronie.

19. Serce

Tępy, ciągły ból serca w kierunku koniuszka, wieczorem; pozornie w samym miąższu serca. Bóle serca powracają codziennie o godzinie 10 przed południem oraz od 4 do 6 po południu. Uczucie, jakby serce znajdowało się po prawej stronie. Tętno: przyspieszone; pełne.

20. Plecy

Silny, tępy, pulsujący ból pod dolnym kątem lewej łopatki. Lekki ból pleców, stający się nieznośny przed snem; przez całą noc niepokój ruchowy z powodu bólu pleców i bioder; > od ruchu.

21. Kończyny

Znużenie kończyn ze skurczami łydek.

22. Kończyny górne

Okresowy ból tępy w lewym stawie ramiennym.

23. Kończyny dolne

Osłabienie mięśni łydek. Tępy, ciężki ból nóg. Stały ból kostek i łydek.

24. Objawy ogólne

Zdawało się, że zgina go wpół; ledwo mógł stać; łzy płynęły z oczu; bardzo silny ból w poprzek nadbrzusza. Wstał późno, odczuwając bolesność i sztywność całego ciała. Osłabienie wszystkich mięśni.

< Od 7 do 9 wieczorem; > w pozycji leżącej nocą, z wyjątkiem snów.

25. Skóra

Skóra czerwienieje. Palące gorąco i kłucia w skórze. Przerażające ropienie i zapalenie zgorzelinowe sięgające w dół do mostka (śmiertelne następstwa przyłożenia gorczycy do obrzękniętych gruczołów szyi). Uogólnione podbiegnięcia krwawe. Przewlekły wyprysk. Ospa prawdziwa; („podawać do czasu pojawienia się rodanków w ślinie”). Owrzodzenia podudzi.

26. Sen

Senność; w ciągu dnia, bezsenność w nocy. Śpi niewiele w nocy, lecz nie odczuwa skutków niedoboru snu. Sny: wyraziste albo lubieżne.

27. Gorączka

Silne dreszcze, szczękanie zębami i uczucie ogólnego zimna wraz z wrażeniem, jakby całe ciało się skurczyło (po kąpieli gorczycowej). Gorąco w całym ciele, zwłaszcza wzdłuż kręgosłupa ku dołowi. Czwartaczka i gorączka zapalna. Pot i uczucie gorącej wody we wszystkich naczyniach krwionośnych, > gdy pojawiły się nudności. Pot na całym ciele, zwłaszcza na czole i górnej wardze. Obfite pocenie przy wysiłku (umysłowym lub fizycznym) oraz od zewnętrznego ciepła.