Prunus Spinosa

Tarnina. Śliwa tarnina. N. O. Rosaceæ. Nalewka z pąków zebranych tuż przed kwitnieniem.

Zastosowanie kliniczne

Utrata apetytu / Wodobrzusze / Pierś, ból / Zapalenie naczyniówki / Neuralgia rzęskowa / Zapalenie pęcherza moczowego / Obrzęki wodne / Dysuria / wzdęcia / Ból ucha / Oczy / zapalenie naczyniówki / Jaskra / Serce, schorzenia / Przepuklina / Półpasiec / Upławy / Nadmierne krwawienie miesiączkowe / Krwotok maciczny / Neuralgia / Skręcenia / Bolesne parcie na mocz / Zwężenie / Ból zęba / Ciało szkliste, zmętnienia

Charakterystyka

Próbę lekową Prun. spi. przeprowadził Wahle. Objawy ogólnie przypominają objawy Pru. pd., wystąpiło jednak kilka bardzo wyraźnie swoistych. Bóle miały charakter uciskający oraz uciskający na zewnątrz, a także przeszywający ku zewnątrz. Bóle te odczuwane są w czaszce, oku, nasadzie nosa i uszach; zęby wydają się uniesione z zębodołów. Bóle przeszywające biegną od wewnątrz na zewnątrz, od przodu ku tyłowi. Bóle występujące w oku i wokół niego doprowadziły do skutecznego stosowania leku w jaskrze, neuralgii rzęskowej, zapaleniu naczyniówki i siatkówki, zapaleniu tęczówki i naczyniówki oraz zapaleniu tęczówki i ciała rzęskowego. Bóle jak przy skręceniu oraz bóle odbierające dech. Godny uwagi jest objaw: „Oddech zawsze zdaje się zatrzymywać w dołku podsercowym”. Objaw ten, wraz z „bólem w lewym stawie skokowym jak po skręceniu”, naprowadził Lippego na niezwykłe wyleczenie następującego przypadku: szesnastoletnia dziewczyna wyskoczyła z powozu, gdy koń poniósł, i skręciła staw skokowy. Lewy staw skokowy i stopa były bardzo obrzęknięte. W miarę ustępowania obrzęku oddech stawał się szybki; występowało silne uczucie ucisku ze stale powracającą potrzebą zaczerpnięcia długiego oddechu; wydawało się jej, że wdychane powietrze nie dociera do dołka podsercowego, a dopóki nie zdołała wtłoczyć powietrza tak głęboko, musiała ziewać i próbować wykonać głęboki wdech. Uczucie ucisku, kłucia i bóle kłujące w klatce piersiowej wskazały na Prun. spi. jako lek w wielu przypadkach bólów neuralgicznych towarzyszących półpaścowi lub następujących po nim. Objawy ze strony układu moczowego są chyba najbardziej osobliwe ze wszystkich. Ucisk gazów jelitowych na pęcherz nie jest objawem rzadkim i odpowiada mu Prun. spi.: „Wzdęcia uciskają pęcherz i = skurcze pęcherza tak silne, że chory musi zginać się wpół”. Wywołano niezwykle bolesne parcie na mocz, a także następujący, całkiem charakterystyczny objaw: gwałtowny przymus oddania moczu, który jednak zdaje się przemieszczać ku przodowi, do żołędzi prącia, po czym cofa się i wywołuje bardzo silny ból cewki moczowej. Miesiączka występuje zbyt wcześnie, jest zbyt obfita, trwa zbyt długo, a krew jest rzadka i wodnista. Występują osłabiające upławy, pozostawiające żółte plamy. Prawa strona jest zajęta znacznie silniej niż lewa. Szczególne odczucia: jakby ostry narożnik uciskał szczyt głowy. Ból głowy jak od słońca. Jakby czaszka miała zostać wypchnięta na zewnątrz ostrym czopem. Jakby wewnętrzna część oka miała zostać wyrwana. Jakby gałka oczna była miażdżona albo rozsadzana. Jakby ząb miał zostać wyrwany. Jakby język był oparzony. Jakby przepuklina miała się uwypuklić. Pieczenie w odbytnicy jak z rany; w odbycie jak od soli w ranie. Wzdychanie jak przy wspinaniu się na stromą górę. Jakby okolica krzyżowa została uszkodzona. Jakby prawy kciuk był skręcony; jakby lewy staw skokowy był skręcony; jakby pierwszy staw palucha został wyciągnięty. C. M. Boger podaje następujące potwierdzenie działania Prun. spi. (Med. Couns., xvi. 264): sześćdziesięcioletni mężczyzna z powiększonym gruczołem krokowym miał częste parcie na mocz w dzień i w nocy. Bóle przeszywające w szyi pęcherza, jeśli potrzeba oddania moczu nie została natychmiast zaspokojona. Oddawanie moczu opóźnione, jeśli nagromadziła się większa ilość moczu. Skurczowe parcie na pęcherz i odbytnicę pod koniec oddawania moczu, z bólem żołędzi. Pulsowanie w żołędzi wskutek wstrząsów podczas chodzenia. Prun. spi. 1m. (Fincke) usunął objawy. Objawy: < od dotyku i ucisku. Zaciskanie zębów > ból zęba. > W spoczynku; po zgięciu się wpół. < Od ruchu; od wstrząsów; chory musi chodzić ostrożnie. < W nocy. < Od ciepłego pokarmu (ból zęba).

Zależności

Porównać: Serce, Cratæg., Lauro., Pru. p. Oczy, Bell. Pieczenie języka, Sang., Polyg. Stolec podobny do psiego, Pho. Upławy pozostawiające żółte plamy, Agn. c., Carb. a., Chel., Kre., Nux, Sep., Thu., Nit. ac.

Przyczyny

Słońce. Skręcenia. Nadmierny wysiłek przy podnoszeniu.

1. Umysł

Smutek, obojętność, posępność i zły humor. Niepokój ruchowy, który nie pozwala pozostawać w jednym miejscu; chory stale chodzi, z dusznością i krótkim oddechem.

2. Głowa

Zataczanie się i chwianie do przodu i do tyłu. Uczucie ciężkości w głowie i zawroty głowy. Ucisk w głowie, głównie w czole, potylicy i skroniach. Ból uciskający pod czaszką, jakby czaszka miała zostać przebita czopem. Rozsadzający ból głowy tak silny, że chory niemal traci rozum. Ostre bóle zaczynające się w prawej części czoła, przeszywające mózg jak błyskawica i wychodzące przez potylicę. Bolesne szarpnięcia w czole, przeszywające ku tyłowi. Gwałtowne bóle nerwowe głowy, z utratą toku myśli i świadomości. Ucisk w głowie objawia się przeważnie w kierunku od zewnątrz do wewnątrz. Ból uciskający od wewnątrz na zewnątrz pod górną częścią prawej kości skroniowej, stamtąd ku kości czołowej; < od ucisku zewnętrznego. Szarpiący ból w prawej kości skroniowej, biegnący do ucha i powodujący ból ucha; promieniujący na zewnątrz. Ból uciskający na prawym szczycie głowy, jakby napierał nań ostry narożnik. Szarpiąco-kłujący ból w tylnej części lewej kości czołowej. Bolesne szarpnięcia przebiegające przez prawą półkulę mózgu podczas ruchu. Nerwowy ból wypychający ku zewnątrz w potylicy i lewej kości potylicznej. Ból głowy jak od żaru słonecznego. Kłucia w skórze głowy.

3. Oczy

Bóle oczu, jakby gałki oczne miały zostać wyrwane. Jaskra. Neuralgia rzęskowa; ból gałki ocznej, jakby była miażdżona albo rozsadzana; ostry, przeszywający ból biegnący przez oko wstecz do mózgu albo ponad okiem, promieniujący do niego, wokół niego lub nad odpowiadającą mu stroną głowy; ból zaczyna się za uchem i przeszywa ku przodowi, do oka; < od ruchu, > w spoczynku; bóle bywają okresowe i mogą być < w nocy. Ból prawego oka, jakby było rozsadzane; jakby jego wewnętrzna część miała zostać wyrwana. Świąd w kącikach oczu i na brzegach powiek.

4. Uszy

Uczucie zaciskania w uszach. Rozsadzający ból w prawym uchu, podobny do bólu ucha.

5. Nos

Częste kichanie. Bóle rozsadzające w okolicy kości nosowych.

6. Twarz

Swędzące kłucie w górnej części kości jarzmowej.

7. Zęby

Gwałtowne bóle nerwowe lub wykręcające w zębach albo uczucie, jakby zęby były unoszone i wyciągane. Kłujące bóle zębów. Ból zęba > po zaciśnięciu zębów.

8. Jama ustna

Bóle przeszywające i palące w języku. Język obłożony białawym śluzem. Swędzące pełzanie w koniuszku języka i przednich zębach. Śluzowaty, lepki lub gorzki smak w ustach.

9. Gardło

Podrażnienie, drapanie i pełzanie w gardle, wywołujące pokasływanie.

11. Żołądek

Podczas jedzenia niekiedy nagle pojawia się głód, lecz bardzo mała ilość pokarmu zaspokaja apetyt. Stałe nudności, niechęć do wszelkiego pokarmu i biegunka. Pełność, rozdęcie i ucisk w dołku podsercowym, ze skróceniem oddechu (jak po obfitym posiłku albo wskutek nadmiernego wysiłku przy podnoszeniu).

12. Brzuch

Tępe, uporczywe bóle w okolicy wątroby. Gwałtowna kolka skurczowa, uniemożliwiająca leżenie na plecach lub na bokach, a także chodzenie, chyba że bardzo powolne; > po pochyleniu tułowia do przodu. Kolka uciskająca w nadbrzuszu albo po prawej stronie brzucha, nawet w nocy. Kolka jak po zjedzeniu dużej ilości owoców i wypiciu następnie dużej ilości wody. Bóle przeszywające w brzuchu, przerywające oddychanie. Obrzęk wodny brzucha, z utratą apetytu, skąpym moczem oraz twardym, grudkowatym kałem. Wodobrzusze, z utratą apetytu, skąpym moczem oraz twardym, grudkowatym stolcem, trudnym do oddania. Uwięzione gazy uciskające pęcherz, wywołujące jego skurcze i zmuszające chorego do chodzenia w pochyleniu. Zatrzymanie gazów, ze skurczową kolką i skurczami pęcherza. Bóle przeszywające w prawej okolicy pachwinowej oraz ucisk, jakby miała się uwypuklić przepuklina. Przelewanie, jak w pęcherzu wypełnionym płynem, w fałdzie prawej dolnej części brzucha. Bardzo bolesne kłucia w prawej pachwinie, > od ucisku rękami.

13. Stolec i odbyt

Kał oddawany z trudem, twardy i grudkowaty. Biegunka; z kolką i obfitym wypróżnieniem; kał składający się ze śluzu, z pieczeniem w odbytnicy jak od rany. U chorego z wodobrzuszem w nocy mimowolnie wypływała z odbytnicy duża ilość cuchnącego, wodnistego płynu; po tym obrzęk prawej części brzucha stale się zmniejszał i zniknął w ciągu ośmiu dni. Twardy stolec oddawany z przerwami, podobny do psich odchodów, w małych grudkach, z kłuciami w odbytnicy wymuszającymi krzyk. Skurczowe bulgotanie w odbytnicy podczas siedzenia. Ból uciskający, jakby kanciaste ciało wciskano do wewnątrz po prawej stronie odbytnicy, cal powyżej odbytu. Skurczowe bóle odbytnicy. Wypływ krwi z odbytu po wypróżnieniu.

14. Narządy moczowe

Skurcze pęcherza, także w nocy, zakłócające sen. Parcie na pęcherz co pół godziny przez osiem godzin. Pieczenie w zwieraczu pęcherza. Ból jak od ropienia lub owrzodzenia; < przy chwyceniu cewki moczowej. Mocz skąpy i brunatny. Strumień moczu cienki jak nitka, z parciem na stolec. Strumień rozwidlony. Mocz gorący, drażniący. Mocz jasnożółty, z białawym, a niekiedy błękitnym osadem. Bolesne parcie na mocz. Ciągłe parcie na mocz, z paląco-gryzącym bólem w pęcherzu i cewce moczowej; przy próbie oddania moczu występuje pieczenie cewki tak silne, że chory musi zgiąć się wpół, nie mogąc oddać moczu. Gwałtowna potrzeba oddania moczu; mocz dociera tylko do żołędzi prącia i wywołuje tam gwałtowne bóle i skurcze, także z parciem na odbytnicę; ból pęcherza jest chwilowo >, gdy tylko mocz zstępuje do cewki moczowej. Mocz dociera do żołędzi prącia, po czym się cofa. Skurczowe zatrzymanie moczu. Parcie na pęcherz. Gwałtowne bóle palące w cewce moczowej podczas prób oddania moczu. Ból cewki moczowej jak od otarcia, zwłaszcza przy jej dotknięciu.

15. Męskie narządy płciowe

Wiotkość prącia i cofnięcie napletka. Przyjemny świąd moszny, natychmiast > po drapaniu.

16. Żeńskie narządy płciowe

Wypływ wodnistej i bladej krwi z macicy. Łaskotanie i świąd w okolicy jajników, bez > od drapania i pocierania. Krwotok maciczny występujący codziennie przez osiem do dziesięciu tygodni; im dłużej trwał, tym bardziej wodnista stawała się krew. Krew miesiączkowa wodnista i rzadka. Miesiączka zbyt wczesna i zbyt obfita, z bólami okolicy krzyżowej. Żrące upławy, pozostawiające żółte plamy.

17. Narządy oddechowe

Drapanie i szorstkość w gardle, ze skłonnością do kaszlu. Kaszel wywołany łaskotaniem jak od piórka albo pełzaniem w krtani i górnej części tchawicy; kaszel powraca po wstrzymaniu oddechu. Świszczący kaszel. Utrudnione oddychanie, wywołane uczuciem ciężkości w dolnej części klatki piersiowej. Oddech uciśniony, krótki, utrudniony, niespokojny i dyszący. Oddychanie jest stale przerywane w dołku podsercowym.

18. Klatka piersiowa

Ból w klatce piersiowej podczas mówienia, ze słabym głosem. Uczucie ciężkości i ucisku w klatce piersiowej. Bóle pod mostkiem i ucisk, z pełnością w dołku podsercowym oraz rozdęciem brzucha. Bóle kłujące w mięsistych częściach lewej piersi podczas głębokiego wdechu, rozchodzące się we wszystkich kierunkach, a nawet ponad lewy bark; podczas chodzenia i siedzenia.

19. Serce

Gwałtowne bicie serca nawet w spoczynku oraz wielkie niebezpieczeństwo uduszenia przy najmniejszym ruchu; widoczne tętnienie tętnic szyjnych; twarz obrzękła i purpurowa; wargi purpurowe; miesiączka zatrzymana. Łomotanie serca z ciężkim oddechem. Nawet bardzo umiarkowany ruch straszliwie < bicie serca. Daleko posunięty obrzęk stóp u czternastoletniej dziewczynki z przerostem serca.

20. Szyja i plecy

Ból uciskający w karku, obejmujący całą potylicę podczas pochylania się. Wszystkie części pleców i okolica krzyżowa wydają się sztywne, jakby chory doznał urazu. Kłucia między łopatkami przy zaczerpnięciu długiego oddechu. Ból okolicy krzyżowej podczas siedzenia. (Ból okolicy krzyżowej, jakby uszła z niej cała siła. R. T. C.). Kłucie od prawej okolicy lędźwiowej do pępka, odbierające dech; < podczas leżenia na plecach. Ból w lędźwiach jak od owrzodzenia. Sztywność pleców i lędźwi, jakby wskutek nadwerężenia.

22. Kończyny górne

Ucisk prawego barku, promieniujący do mięśnia naramiennego i uniemożliwiający uniesienie ramienia. Bolesność gruczołów pachowych. Napięcie, bóle wykręcające i uczucie porażenia w różnych częściach ramion i rąk. Porażenne bóle lewego stawu łokciowego promieniujące do nadgarstka. Prawy nadgarstek: ból wykręcający w spoczynku; ból, jakby miał powstać siniak. Uczucie jak po skręceniu prawego kciuka, utrudniające pisanie; chory nie może utrzymać pióra. Świąd palców jak od odmrozin.

23. Kończyny dolne

Bóle bioder w nocy, przed północą. Ból biodra < przed południem, nieobecny po północy. Niepokój ruchowy nóg; chory musi stale zmieniać ich położenie. Bóle wykręcające w kolanach i stopach. Uczucie pieczenia w nogach. Ból lewego stawu skokowego jak po skręceniu. Ból pierwszego stawu palucha, jakby został wyciągnięty.

24. Objawy ogólne

Przeszywania w mięśniach. Drżenie całego ciała. Niepokój w ciele, ze skróceniem oddechu i uciskiem w klatce piersiowej.

26. Sen

Senność po posiłku. Opóźnione zasypianie i bezsenność w nocy. Zbyt wczesne budzenie się. Osłabienie rano jak po niepokrzepiającym śnie. Sen pełen marzeń sennych i fantazji. Sny o czyrakach albo o słonych rzeczach.

27. Gorączka

Dreszcze, zwłaszcza wieczorem. Suche gorąco całego ciała, zwłaszcza narządów płciowych. Pot wyłącznie na twarzy podczas snu.