Onosmodium

virginianum. Fałszywy nawrot (lub Gromell). N. O. Boraginaceæ. Nalewka z całej świeżej rośliny, włącznie z korzeniem.

Klinika

Niedowidzenie / Pęcherz moczowy, podrażnienie / Piersi, choroby; zanik / Ślepota barw / Osłabienie / Biegunka / Podwójne widzenie / Oczy, choroby / Ból głowy / Ataksja lokomotoryczna / Choroba Ménière’a / Neurastenia / Nos, suchość / Porażenie / Ciąża, nudności / Starczowzroczność / Polucje / Atonia płciowa, utrata popędu / Kręgosłup, przekrwienie / Gardło, bolesność; suchość / Cewka moczowa, podrażnienie / Macica; kurcze / wypadanie

Charakterystyka

Onosmodium v., przedstawiciel amerykańskiej gałęzi rodziny ogórecznikowatych, bardzo podobny do brytyjskiego Onosma, został poddany próbie lekowej w dawkach materialnych przez W. E. Greena z Arkansas (H. M., czerwiec 1885). Jego pospolita nazwa brzmi „fałszywy nawrot”; właściwym „nawrotem” jest inny przedstawiciel ogórecznikowatych, Lithospermum. Najbardziej godną uwagi cechą wyrazistej próby lekowej Greena jest wywoływany przez lek brak zdolności koncentracji lub koordynacji. Przejawia się on niemożnością skupienia myśli, zogniskowania wzroku, koordynowania mięśni oraz oceny wysokości przeszkód podczas ich przekraczania. Ujawnia się również w zawrotach głowy, uczuciach drętwienia i ogólnym wyczerpaniu mięśniowym. Po objawach niedowładowych następują bóle neuralgiczne. Przeważnie mają one charakter tępego, ciężkiego, uporczywego bólu i obejmują nerwy szyjne i rdzeniowe oraz narządy miednicy; oczy; potylicę; przebiegają od oczu ku potylicy; okolicę krzyżową — są to główne ośrodki bólu; zajęte bywają także gardło, jelita, piersi, serce i kończyny, przy czym lewa strona ciała częściej niż prawa. „Uczucie napięcia oczu, jak wskutek wytężania ich przy czytaniu drobnego druku” oraz „pragnie patrzeć na przedmioty znajdujące się daleko” ukazują porażające działanie na wewnętrzne mięśnie oka i stanowią jeden z objawów kluczowych działania leku. Od czasu przeprowadzenia próby lekowej Onos. wyleczył prawdopodobnie więcej przypadków bólu głowy związanego z przeciążeniem wzroku niż jakikolwiek inny lek. E. S. Norton opublikował kilka ilustrujących to przypadków (N. A. J. H., i. 792): (1) panna C., lat 23, od trzech lat cierpiała na bóle głowy. Ból szczególnie w potylicy, która wydawała się „bolesna i sztywna”, często schodzący w dół kręgosłupa, nieco wrażliwego na dotyk. Tępy, uporczywy ból po lewej stronie głowy, sporadycznie z przeszywającym bólem biegnącym przez oczy. Pobolewanie oczu; przy czytaniu dłużej niż przez krótką chwilę występowało w nich uczucie sztywności i przeciążenia, silniejsze po lewej stronie. Ból głowy < rano, z pewnymi zawrotami głowy. Pacjentka miała astygmatyzm, który skorygowano okularami, a Onos. 1x natychmiast usunął wszystkie objawy. (2) Pani D. miała nadmierną krótkowzroczność i silny ból głowy: stały, tępy, otępiający ból w prawej potylicy i prawym oku; < przy zmęczeniu; od kaszlu; od każdego nagłego ruchu. Niewielkie zawroty głowy i uczucie przeciążenia prawego oka. Onos. 3x wyleczył. Norton sugeruje, że Onos. może odpowiadać neurastenii i neurastenicznemu bólowi głowy, gdy są związane z przeciążeniami innego rodzaju niż przeciążenie oczu. Podaje przypadek bólu głowy pochodzenia usznego: (3) pani B., głucha od dziewięciu lat, od czterech lat miała stały szum i syczenie w obu uszach, ze stałym, tępym bólem uciskającym w potylicy, < wieczorem; pewien ból ucha oraz ostry ból przeszywający przed małżowiną uszną; lekkie zawroty głowy. Przewlekły nieżyt obu uszu środkowych, błony pogrubiałe; słuch nie poprawił się po przedmuchiwaniu metodą Politzera. Onos 1x natychmiast usunął wszystkie bóle, chociaż nie zmienił słuchu ani szumów. Sam Green opublikował kilka bardzo znamiennych przypadków (H. M., vii. 530), obejmujących zarówno objawy patogenetyczne, jak i wyleczenia, a także przedstawił interesujące doświadczenia porównawcze z rozcieńczeniami. Na Onos. zwrócił uwagę Greena dr Durgan, przypuszczalnie lekarz eklektyczny lub starej szkoły; zalecał bowiem dawki po 20 kropli, które Green podał w następujących przypadkach: (1) pani B., lat 50, od trzech tygodni miała podrażnienie pęcherza z dręczącym parciem, dolegliwość występującą u niej już wcześniej. Podano Onos. Ø, 20 kropli co trzy godziny. Wkrótce wezwano Greena, ponieważ lek wywołał silną bolesność i suchość gardła. Dawkę zmniejszono do pięciu, a następnie do trzech kropli i dolegliwość całkowicie ustąpiła w ciągu trzech dni. (2) Pan D. po operacji zwężenia cewki moczowej miał ciężkie zapalenie cewki z parciem na pęcherz. Zalecono Onos. Ø, pięć kropli co trzy godziny, a w ciągu dwudziestu czterech godzin nastąpiła wyraźna poprawa objawów. Pojawiły się jednak następujące nowe objawy, które szybko zniknęły po odstawieniu leku: „Czuję się, jakbym przez tydzień pił; boli mnie głowa i mam w niej uczucie pełności; umysł jest splątany; nie mogę myśleć, pamiętać ani skupić myśli na swoich sprawach; nogi są zmęczone i zdrętwiałe i nie mogę dobrze chodzić”. Następny przypadek potwierdza te objawy. (3) Pan E. miał następujące objawy przekrwienia rdzenia kręgowego: silny ból w dolnej części okolicy grzbietowej lub lędźwiowej, pojawiający się w nocy podczas leżenia, < nad ranem, > po wstaniu i poruszaniu się. Stałe podrażnienie seksualne, któremu towarzyszyły silne erekcje, także < podczas leżenia na plecach. Nieznaczne zaburzenie koordynacji mięśniowej, z drętwieniem i mrowieniem stóp oraz nóg. Onos. Ø, pięć kropli cztery razy dziennie, wyleczył w ciągu tygodnia. (4) Pani P. miała drętwienie i pobolewanie kończyn dolnych, ucisk w okolicy serca oraz ogólne wyczerpanie mięśniowe. Serce było rozszerzone, ze szmerami aortalnym i mitralnym. Podano Onos. 1x, pięć kropli co trzy godziny. Następnego dnia nastąpiła znaczna poprawa, lecz pacjentka musiała odstawić lek, ponieważ wywołał podrażnienie cewki moczowej. (5) Pani H. miała silny ból grzbietu w okolicy krzyżowo-lędźwiowej; tępą, uporczywą bolesność macicy i jajników; parcie na pęcherz; kolkowe bóle jelit; lekkie nudności; lepki smak i język pokryty białym nalotem. Podano Onos. 2x, pięć kropli co cztery godziny, po czym nastąpiła szybka poprawa. (6) Pani J., lat 45, miała tępy czołowy ból głowy, rozciągający się przez obie skronie; zawroty głowy; ból nad okolicą przedsercową i grzebieniem lewej kości biodrowej. Oddawanie moczu drażniące, częste i obfite; mocz jasny, o niskim ciężarze właściwym (1,010). Wyczerpanie mięśniowe przykuło ją do łóżka. Onos. 6 usunął wszystkie objawy w ciągu dwudziestu czterech godzin. (7) Pani M., lat 30, blondynka. Podczas burzy spała w przeciągu, a po przebudzeniu miała silny i stały szum w obu uszach, ze znacznym upośledzeniem słuchu. Kiedy próbowała wstać, zatoczyła się i upadła. Pięć dni później Green stwierdził: niemożność chodzenia, a nawet stania bez pomocy; stały szum uszny; utratę pamięci — powtarzała polecenia, które niedawno wydała służącej. Widzenie zamazane, a przy uważnym spoglądaniu na cokolwiek — podwójne. Ból w dolnej części grzbietu i kończynach dolnych. Miała uczucie, jakby stąpała po bawełnie; wydawało jej się, że podłoga jest zbyt blisko; unosiła nogi zbyt wysoko, wskutek czego wstrząsała ciałem. Lęk przed upadkiem podczas wchodzenia lub schodzenia po schodach. Onos. 1x, jedna kropla co dwie godziny. Następnego dnia stan się pogorszył. Lek odstawiono na dwadzieścia cztery godziny, po czym podano go w 6x; ulga nastąpiła po pierwszej dawce, a potem stan stale się poprawiał. U kobiety uczestniczącej w próbie lekowej wystąpiły bardzo dokuczliwe kurcze macicy i ból jajników, a także zaburzenia piersi i miesiączki. J. W. Covert (Hom. News, xxvi. 256) podał Onos. Ø w dawkach po 5 kropli co godzinę aż do uzyskania ulgi kobiecie z mięśniakami, cierpiącej na silne kurcze macicy. Napad, z powodu którego go podał, był najgorszym, jakiego pacjentka kiedykolwiek doznała, a pierwsza dawka przyniosła tak całkowitą ulgę, że druga nie była potrzebna. W. A. Yingling (H. P., xiii. 385) ustalił, że depresyjne działanie Onos. obejmuje również sferę płciową, znosząc popęd zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Cytuje S. A. Jonesa, który sugerował, że jest to pierwotne działanie leku, odróżniające go od Pic. ac., w którego działaniu pobudzenie poprzedza osłabienie. Jones przytacza zasadę Hahnemanna, że „jedynie pierwotne objawy leku dostarczają wskazań do jego zastosowania leczniczego” (zasadę tę Jones uznaje w odniesieniu do dawki infinitezymalnej), i wnioskuje, że Onos. odpowiada rozwiniętym następstwom nadużyć seksualnych, natomiast Pic. ac. — początkowemu etapowi osłabienia płciowego objawiającego się nadmierną pobudliwością. (Jones jest bardzo przenikliwym obserwatorem, a jego porównanie ma podstawę praktyczną; nie podzielam jednak twierdzenia Hahnemanna nawet w tak ograniczonym zakresie jak Jones). Yingling wielokrotnie potwierdzał „całkowitą utratę popędu” jako główne wskazanie. W. J. Guernsey (H. P., viii. 595) za pomocą Onos. znacznie ulżył 38-letniemu mężczyźnie cierpiącemu na polucje będące skutkiem masturbacji. Wszystkie bóle macicy są > po rozebraniu się i położeniu na plecach. Głównym objawem Onos. jest suchość: nosa; jamy ustnej; gardła. Towarzyszy jej silne pragnienie zimnej wody, która przynosi >. Yingling miał interesujące doświadczenie z kobietą, której podał Onos. z powodu suchości nosa i gardła. Lek nie tylko ją wyleczył, lecz także przywrócił do prawidłowych rozmiarów piersi, które były bardzo małe i niemal nieobecne. Yingling uzyskiwał wyniki przeważnie z rozcieńczenia c.m.; nie uzyskał żadnych wyników z Ø, a z 30 — niezbyt wyraźne. „Bolesność i sztywność” są częstymi objawami Onos. W potylicy występuje ucisk ku górze, a bóle mogą biec od oka ku tyłowi. Kaszlowi krtaniowemu towarzyszy kleista plwocina. H. F. Ivens wyleczył przypadek bólu głowy trwającego dziesięć lat, który ilustruje modalność < w ciemności. Ból znajdował się w lewej skroni i nad lewym okiem; nie był < od hałasu, światła ani używania oczu, lecz był < w ciemności i podczas leżenia. Granulki Onos. Ø podawano co dwanaście godzin. Warunki działania Onos. są bardzo charakterystyczne, zwłaszcza okoliczności poprawy. > Od zimnych napojów; od jedzenia; po rozebraniu się i położeniu na plecach. Wyjątkiem od tej ostatniej modalności jest ból głowy, który jest < podczas leżenia, a także < w ciemności. < Od ciasnego ubrania; od ruchu; od wstrząsów. > Po śnie, lecz tylko przejściowo (ból głowy).

Zależności

Porównać: Myosotis: Heliot., Symph. (botan.). Przy nieprawidłowym położeniu macicy: Heliot., Helonias, Lil. t., Sep., Nat. m., &c. Zaburzenia widzenia: Lil. t. (astygmatyzm), Pic. ac. (krótkowzroczność), Nat. sul. (krótkowzroczność). Ból głowy pochodzenia ocznego: Gels. (Gels. bardziej po prawej; Onos. bardziej po lewej), Lil. t., Spig., Rut., Bapt.

Przyczyny

Przeciążenie oczu. Ekscesy seksualne.

1. Umysł

Rozmowny, lecz mówi bez związku. Drażliwy. Niezdecydowany. Minuty wydają się godzinami. Uczucie, jakby miało wydarzyć się coś strasznego, a ona nie była w stanie temu zapobiec. Lęk: przed spojrzeniem w dół, aby nie spaść ze schodów; że idąc obok ognia może w niego wpaść — i pomimo całej siły woli rzeczywiście zatoczył się w ogień. Chce myśleć i nie ruszać się; myśli tak długo, aż zapomina o wszystkim i o tym, gdzie jest. Pisze bardzo szybko, ale nie może nadążyć za myślami, opuszcza wyrazy i litery, nie może skupić myśli na danym temacie. Obojętny i apatyczny. Zapominalski; zapomina, że czyta, upuszcza książkę i pogrąża się w mglistych, bezładnych myślach.

2. Głowa

Uczucie pełności, > po jedzeniu i śnie. Ciężkość. Lekkość. Ból czołowy: nad oczami; < nad lewym okiem; nad nasadą nosa; w lewej wyniosłości czołowej; w prawej wyniosłości czołowej, przechodzący na lewą stronę, gdzie pozostaje; biegnący wstecz do szyi; ciężki, z takim samym bólem w skroniach i okolicy wyrostków sutkowatych. Ból w lewej skroni; ostry, przeszywający ból w lewej skroni; przeszywający, pulsujący ból w lewej skroni. Tępy ból głowy nad lewym okiem i w lewej skroni; chwilami tak ostry, że nie do zniesienia, < w ciemności i podczas leżenia. Ból wyrostka sutkowatego. Tępe, ciężkie bóle po lewej stronie i nad lewym okiem, rozciągające się dookoła ku tyłowi głowy i szyi, < od ruchu i wstrząsu, zmuszające ją do położenia się do łóżka; tam były > po śnie, lecz powracały wkrótce po przebudzeniu. Ból potyliczno-czołowy rano po przebudzeniu. Tępy, ciężki ból uciskający ku górze w potylicy, z zawrotami głowy.

3. Oczy

Ból w lewym oku i nad nim. Uczucie w oczach, jak po znacznym niewyspaniu. Uczucie napięcia, jak przy wytężaniu oczu podczas czytania drobnego druku. Pragnienie utrzymywania oczu szeroko otwartych. Uczucie, jakby oczy były bardzo szeroko otwarte, i jakby chciał patrzeć na dalekie przedmioty; odległe przedmioty wydają się duże; patrzenie na bliskie przedmioty jest nieprzyjemne; napięcie, ciągnięcie i uczucie zmęczenia mięśni ocznych. Tarcza nerwu wzrokowego przekrwiona. Naczynia siatkówki przepełnione, < po lewej. Pobolewanie górnej części gałek ocznych. Tępe, ciężkie bóle gałek ocznych, z bolesnością. Powieki ciężkie. Ból w górnej części lewego oczodołu, z uczuciem rozszerzania. Widzenie osłabione; zamazane. (Niedowidzenie alkoholowe albo wskutek przedawkowania Bromide of Potassium; omamy: widzi pięknie ubranych ludzi na ulicach i w pokoju. Ślepota na barwy czerwoną i zieloną).

4. Uszy

Uczucie pełności w uszach. Słuch osłabiony. Dzwonienie jak po chininie.

5. Nos

Suchość nosa; z uczuciem jak przy przeziębieniu. Ból kości nosowych. Częste kichanie rano; wydaje się, że zajęte są lewa strona nosa i lewe oko; zaraz po wstaniu.

6. Twarz

Twarz zaczerwienia się przy najmniejszym ruchu lub podnieceniu; z > bólu głowy; z uczuciem pełności. Ból prawej kości jarzmowej, z drętwieniem.

8. Jama ustna

Suchość jamy ustnej i warg, bez pragnienia; > od zimnej wody, ze skąpą śliną. Lepkie, klejące uczucie w jamie ustnej. Gorzki, lepki smak.

9. Gardło

Biaława, lepka wydzielina z nozdrzy tylnych, powodująca ciągłe odchrząkiwanie. Surowe, drapiące uczucie w gardle. Bolesność: utrzymująca się dłużej po lewej stronie; połykanie lub mówienie boli; chwilowo > po piciu, z drapaniem. Zwężenie gardła podczas połykania. Uczucie zatkania nozdrzy tylnych. Suchość: gardła i nozdrzy tylnych; gardła, z bolesnością. Gardło całkowicie suche i sztywne. Wszystkie objawy > od zimnych napojów i jedzenia.

10. Apetyt

Apetyt wzmożony. Głód po sjeście; nerwowy, przez cały dzień. Apetyt i pragnienie zmniejszone. Częste pragnienie zimnych napojów. Niechęć do wody.

11. Żołądek

Odbijania: po jedzeniu; wywołujące nudności. Nudności: z gorzkim, lepkim smakiem; rano, jak w ciąży.

12. Brzuch

Uczucie rozdęcia; > po zdjęciu ubrania; ze ściskaniem i burczeniem. Kolka: > przy wyginaniu się do tyłu; poniżej pępka; w dolnej części brzucha, > po rozebraniu się lub położeniu na plecach; w dolnej części brzucha, jak od lodowatej wody. Niepokój w podbrzuszu, jakby miała wystąpić biegunka. Bolesność podbrzusza.

13. Stolec

Stolec: lśniący, krwawy i nitkowaty, z parciem; żółty, papkowaty; rano zmuszający go do pośpiesznego wstania z łóżka.

14. Narządy moczowe

Pieczenie w męskiej cewce moczowej, ze świądem. Ból w części sterczowej cewki moczowej przed mikcją i po niej. Rzadko odczuwa jakąkolwiek potrzebę oddania moczu. Mikcja częsta, skąpa. Mocz: skąpy, ciemno zabarwiony, bardzo kwaśny, o wysokim ciężarze właściwym, również o zapachu balsamicznym i silnie obciążony mocznikiem.

15. Męskie narządy płciowe

Uczucie zimna w żołędzi. Popęd zmniejszony.

16. Żeńskie narządy płciowe

Popęd zniesiony. Świąd sromu, < od drapania i kontaktu z upławami. Stałe uczucie, jakby miała pojawić się miesiączka. Ból jajników; < od ucisku; tnący i pulsujący. Ciężkie, uporczywe oraz powoli pulsujące bóle, rozpoczynające się w jednym jajniku i przechodzące na drugi, pozostawiające bolesność trwającą aż do powrotu bólów. Ponownie wzbudzone bóle macicy i jajników, których nie odczuwano od lat. Kurcze macicy jak od przeziębienia podczas miesiączki. Bóle macicy; > po rozebraniu się i położeniu na plecach; z parciem ku dołowi. Bolesność w okolicy macicy, < od ubrania i ucisku. Upławy jasnożółtawe, cuchnące, drażniące i obfite, spływające po nogach. Miesiączka zbyt wczesna i nadmiernie przedłużona; dwa następne krwawienia również wystąpiły przedwcześnie i były obfite.

17. Narządy oddechowe

Głos ochrypły. Męczący kaszel, z trudną do odkrztuszenia, lepką, białą plwociną. Kaszel krtaniowy, > po piciu zimnej wody, z odkrztuszaniem białawej, lepkiej flegmy.

18. Klatka piersiowa

Bolesność klatki piersiowej. Pobolewanie piersi, < lewej; od lewej brodawki przez pierś; ostry ból pod lewą piersią. Uczucie stłuczenia w lewej piersi, z bólem przy ucisku. Piersi wydają się obrzęknięte i nabrzmiałe; wydają się obrzęknięte i bolesne, ze świądem wokół brodawek.

19. Serce i tętno

Ból serca wywołujący obawę przed śmiercią. Ból w okolicy koniuszka. Ucisk serca. Uczucie osłabienia serca, jakby miało przestać bić. Czynność serca przyspieszona, tętno pełne i silne. Tętno: szybkie; nieregularne i słabe; oraz wolne. Przy co trzecim lub czwartym uderzeniu rozkurcz przedłuża się niemal do okresowego zaniku tętna.

20. Szyja i grzbiet

Ból: szyi; w (linijnym) miejscu w lewej okolicy łopatkowej; w okolicy lędźwiowej; nad grzebieniem lewej kości biodrowej; w okolicy lędźwiowej rano po przebudzeniu, > około południa; nisko w grzbiecie podczas chodzenia; w poprzek okolicy lędźwiowej, ze sztywnością; z parciem ku dołowi w okolicy lędźwiowej. Uczucie bolesności i niesprawności w okolicy lędźwiowej. Uczucie zmęczenia w dolnej części grzbietu.

21. Kończyny

Znużenie: nóg, kolan i rąk, z drętwieniem; ramion i rąk.

22. Kończyny górne

Drżenie ramion i rąk. Pobolewanie mięśni dwugłowych, łokci i nadgarstków. Drętwienie lewego przedramienia. Nie może pisać ani sprawnie posługiwać się rękami podczas jedzenia, ponieważ nie potrafi właściwie koordynować ruchów. Przeszywający ból w stawach palców lewej ręki. Bóle stawów palców.

23. Kończyny dolne

Zataczanie się. Zaburzenie chodu, z uczuciem niepewności kroku. Chodnik wydaje się zbyt wysoko, co powoduje, że unosi nogę bardzo wysoko; wstrząsa to jego ciałem i < ból głowy. Drętwienie głównie poniżej kolan. Ból: lewego biodra; kolan; kolan i otaczających je ścięgien. Znużenie i uczucie drętwienia kolan oraz nóg; w dołach podkolanowych, < po lewej. Drżenie nóg. Mrowienie łydek i stóp, < po lewej. Znużenie nóg; wieczorem podczas chodzenia, z niestabilnością. Obrzęk kostek. Ból z uczuciem ciężkości w lewym podbiciu. Drętwiejący, mrowiący ból po zewnętrznej stronie obu małych palców stóp.

24. Objawy ogólne

Drżenie od najmniejszego wysiłku. Nerwowe uczucie drżenia, jak z głodu. Nerwowość i roztrzęsienie, które fizycznie i umysłowo czynią ją niezdolną do wykonywania jakichkolwiek obowiązków. Mięśnie wydają się niestabilne i zawodne. Niemożność leżenia na lewym boku. Ogólne złe samopoczucie i uczucie pełności. Uczucie lekkości, nieco podobne do wywołanego chloroformem. Osłabienie: rano, ze sztywnością; z pobolewaniem, przeciąganiem się, ziewaniem i nieprzyjemnym uczuciem.

25. Skóra

Mrowienie w łydkach.

26. Sen

Bezsenność. Sen: niespokojny i przerywany; niespokojny, z wczesnym budzeniem się. Liczne, różnorodne sny.

27. Gorączka

Codziennie około godziny dwunastej lub pierwszej mam uczucie, jakby miały wystąpić dreszcze. Uczucie gorąca i zaczerwienienia całego ciała. Brak potu podczas bardzo ciepłej pogody.